Współczesny bibliograf wobec wyzwań cyfrowego świata

W dobie fake newsów i modeli językowych generujących zmyślone przypisy naukowe, bibliografia zweryfikowana przez człowieka jest potrzebna bardziej niż kiedykolwiek, również jako narzędzie wspierające walkę z dezinformacją. W kolejnym odcinku, którego tematem są kompetencje polonistyczne, gościniami Piotra Bordzoła są badaczki i dokumentalistki z Pracowni Bibliografii Bieżącej Instytutu Badań Literackich PAN w Poznaniu: dr Karolina Przysiecka oraz dr Paulina Czwordon-Lis, współtworzące Polską Bibliografię Literacką, która ukazuje się nieprzerwanie od 1954 roku. Pracownia Bibliografii Bieżącej przeszła długą drogę od tradycyjnego, mozolnego tworzenia opisów bibliograficznych z autopsji na papierowych fiszkach, do opracowywania rekordów w bazie danych. Podobnie zmianom podlegał zawód dokumentalisty, który łączy dziś wiedzę literaturoznawczą z kompetencjami takimi jak web scraping czy przetwarzanie danych. Rozmówczynie podkreślają, że mimo automatyzacji niektórych prac czy używania w nich sztucznej inteligencji, krytyczny namysł człowieka pozostaje jednak niezastąpiony na wielu etapach prac dokumentalistycznych, jak również przy interpretacji zjawisk kulturowych. Badaczki opowiadają również o pionierskim projekcie bibliografii literackiego internetu, w ramach którego dokumentowane są m.in. serwisy i czasopisma online, blogi, podcasty i profile w mediach społecznościowych, i o udziale poznańskiej pracowni w tworzeniu - we współpracy z Czeską Bibliografią Literacką - Europejskiej Bibliografii Literackiej zawierającej czeskie, polskie, hiszpańskie i fińskie dane bibliograficzne z dziedziny literatury. Z rozmowy dowiemy się również, jak algorytmy, znikające strony i korzystanie z Web Archive wpływają na pracę dokumentalisty internetu? Dlaczego pracy bibliografa nie da się w pełni nauczyć na studiach polonistycznych? Czy kompetencje cyfrowe, jakimi dysponują dziś bibliografowie (analiza danych, praca z API, programowanie) mogą być przydatne filologom na rynku pracy? Czy bibliograf ocenia dokumentowane treści? Jak codzienne obcowanie z tysiącami publikacji wpływa na prywatne wybory lekturowe i inspiruje do własnych badań naukowych? dr Karolina Przysiecka – literaturoznawczyni, współautorka „Polskiej Bibliografii Literackiej”, autorka książki Od druku do bazy danych. „Polska Bibliografia Literacka” w procesie jej remediacji i ewolucji literaturoznawstwa polskiego (Warszawa 2025). dr Paulina Czwordon-Lis – literaturoznawczyni, adiunktka IBL PAN, współautorka „Polskiej Bibliografii Literackiej”, autorka książki Empatia i obserwacja. O poezji Jerzego Ficowskiego (Poznań 2010) oraz szkiców i artykułów poświęconych m.in. poezji współczesnej i internetowi literackiemu. dr Piotr Bordzoł - polonista, członek redakcji "Biuletynu Polonistycznego". Linki do wymienionych w rozmowie źródeł, stron internetowych, instytucji: Polska Bibliografia Literacka: https://pbl.ibl.waw.pl/ iPBL: https://polskabibliografialiteracka.github.io/iPBL-app/; https://literarybibliography.eu/en/projects/ipbl Europejska Bibliografia Literacka: https://literarybibliography.eu/pl/ Seria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). Strona internetowa projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details Intro i outro Muzyka Piotr Lakwaj, czyta Aldona Brycka-Jaskierska Producent: Torba reportera i podcastera Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ https://twitter.com/B_Polonistyczny https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/ https://www.instagram.com/biuletyn.polonistyczny/ https://biuletynpolonistyczny.pl/ [email protected] #BiuletynPolonistyczny #Geopolonistyka #PolishStudies #Polonistykazaangażowana