Zor İnsanlarla Nasıl Başa Çıkarız?

Merhaba, bu bölümde günlük hayatımızın kaçınılmaz gerçeklerinden birine odaklanıyoruz: zor insanlar. Hepimizin çevresinde enerjimizi tüketen, konuşmaya çalıştıkça daha da gerilen ilişkiler vardır. Peki bu insanlar neden bu kadar yorucudur ve onlarla iletişim kurmak neden bu kadar zordur? Bugün bu soruların cevaplarını psikolojik bir perspektiften ele alıyoruz.Öncelikle temel bir tanımla başlayalım. Zor insan kime denir? Aslında bu tanım oldukça nettir. Düşünce ve davranış kalıpları nedeniyle karşısındaki kişiyle sağlıklı bir iletişim kurmayı zorlaştıran, işbirliğine kapalı ve sıklıkla çatışma üreten kişilere zor insan diyoruz. Bu kişiler genellikle kendi doğruları dışında hiçbir fikre tahammül edemezler. Sabit fikirlidirler, eleştiriye kapalıdırlar ve en önemlisi empati kurmakta ciddi zorluk çekerler.Peki zor insan tipleri nelerdir? Bu soruyu cevaplarken aslında karşımıza birkaç farklı profil çıkıyor. Agresif ve saldırgan tavırlarla her ortamda baskın gelmeye çalışanlar, pasif-agresif yöntemlerle dolaylı yoldan zarar verenler, sürekli şikayet eden ve hiçbir şeyden memnun olmayanlar ve her konuda inatla kendi fikrinde ısrar edenler. Bütün bu tiplerin ortak noktası ise karşılarındaki insanı yıpratmaları ve ilişkiyi çekilmez hale getirmeleridir.Şimdi biraz da zor kişilik özellikleri nelerdir konusuna bakalım. Bu kişiler genellikle dinleme becerisinden yoksundurlar. Sürekli kendileri konuşmak isterler ve başkalarının söylediklerini gerçekten duymazlar. Ruh halleri anlık olarak değişebilir, beklentileri sürekli farklılık gösterir ve bu da çevresindekiler için büyük bir belirsizlik yaratır. Ayrıca her duruma itiraz etme eğilimindedirler ve uyumsuzluk çıkarmak neredeyse bir alışkanlık haline gelmiştir.Bu noktada hepimizin aklına gelen en önemli soru şudur: Zor bir insanla nasıl başa çıkılır? Bu sorunun tek bir cevabı yok ama bazı temel prensipler var. Öncelikle kişisel sınırlarımızı net bir şekilde belirlememiz ve bu sınırları kararlılıkla korumamız gerekiyor. Zor insanlar genellikle sınırları test ederler, siz taviz verdikçe daha da ileri giderler. Bu yüzden hayır demeyi öğrenmek ve bunu hissettirmeden uygulamak çok önemli. Ayrıca duygusal olarak mesafe koyabilmek, onların enerjisinden etkilenmemek için psikolojik bir kalkan oluşturmak gerekiyor.Zorbalık belirtileri nelerdir sorusu da özellikle iş hayatında ve sosyal ilişkilerde karşımıza çıkar. Sürekli küçümsenme, dışlanma, hedef gösterilme gibi durumlar zorbalığın açık işaretleridir. Zorbalığa uğradığınızı nasıl anlarsınız? En temel gösterge, bir kişiyle her etkileşiminizden sonra kendinizi kötü, yetersiz veya tükenmiş hissetmenizdir. Bu duyguyu sık sık yaşıyorsanız, bir sınır çizme zamanınız gelmiştir.Bu bölümde en çok merak edilen sorulardan biri olan zoru seven insana ne denir sorusuna da değinelim. Psikolojik olarak bu durum bazen risk alma dürtüsüyle, bazen de kontrol kaybı yaşama korkusuyla ilişkilendirilir. Ancak her zorluğu seven kişi aynı zamanda zor insan değildir, bu ayrımı yapmak gerekir.Son olarak en tehlikeli kişilik bozukluğu nedir sorusu var. Bu soru klinik psikolojinin en tartışmalı konularından biridir. Ancak şunu belirtelim ki, her zor kişilik bir bozukluk değildir ve her bozukluk da tehlikeli değildir. Önemli olan bu davranış kalıplarını tanıyabilmek ve kendimizi koruyacak stratejiler geliştirebilmektir.Bu bölüm boyunca anlatılanların özeti şudur: Zor insanlar hayatımızın her alanında olacaktır. Onları değiştiremeyiz ama onlara karşı tutumumuzu ve sınırlarımızı değiştirebiliriz. Ayrıca unutmamak gerekir ki bazen en zor insan, kendi içimizdeki o amansız eleştirmendir. Kendimize karşı nazik olmayı, hatalarımıza rağmen kendimizi kabul etmeyi öğrendiğimizde, dışarıdaki zor insanlarla başa çıkmak da çok daha kolay hale gelir.Bir sonraki bölümde hangi konuyu ele almamızı istediğinizi bize iletirseniz, ona göre hazırlık yaparız. Dinlediğiniz için teşekkürler. Sağlıklı ve sınırları net ilişkiler kurmak dileğiyle.