All Episodes

พระโสดาบันคือผู้ที่จิตตกกระแสในกายในใจ A sotāpanna is one whose mind has entered the stream of now

เราจะเห็น จะรู้ จะเข้าใจ แก้ปัญหาได้ในปัจจุบันเท่านั้น We can see, know, understand, and solve problems only in the present moment.

ธรรมะจะรู้ล่วงหน้าไม่ได้ มันต้องเป็นแล้วจึงจะรู้ มันต้องรู้แล้วจึงจะเห็น Dhamma has to arise to be known. It has to be known to be seen.

เราเดินไปอย่าไปชนหลักชนตอ อันนี้ฤกษ์งามยามดีของหลวงพ่อ Walk the path mindfully to avoid obstacles. This is what Luang Por meant by auspicious time

ทิ้งสมมุติ Let go of conventional reality

คนไปถือศาลพระภูมิ ยึดมั่นถือมั่นสิ่งที่ไม่มีตัวตน The shrine is convention

ดูร่างกายนี้ในมิติที่เป็นปรมัตถ์ Observe this body from the perspective of ultimate reality

หมามันไม่กลัวผี หมามันไม่ดูฤกษ์ Dogs don’t fear ghosts, or care about an auspicious time

ภาวนาไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงแบบติดๆดับๆ เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย Correct practice doesn’t fluctuate, like being sometimes good, sometimes bad

คนใดจิตใจต่ำเรียกว่าคน จิตใจสูงเรียกว่ามนุษย์ One with a base mind is living being; one with a virtuous mind is a human being

อยากจึงยึด ไม่อยากก็ไม่ยึด You want it, so you cling. No wanting, no clinging

คนไม่รู้เข้าใจว่าเทวดาต้องอยู่บนฟ้า The ignorant think devas must live in the sky

จิตจะนิ่งหรือไม่นิ่งไม่สำคัญ แต่ผู้รู้เห็นอยู่ Whether the mind is calm or restless is irrelevant; what matters is awareness

พระอรหันต์เหาะไม่ได้น้ำหนักท่านมาก เหาะนั้นหมายถึงจิตใจอยู่เหนืออารมณ์ Arahants don’t literally fly-the body is heavy. ‘Flying’ means the mind is above the emotions

ตั้งใจไม่ใช่ตั้งใจให้สงบแต่ตั้งใจแก้อารมณ์ เพื่อให้จิตใจตื่นรู้เบิกบาน Intention is not to achieve calmness, but to work through whatever arises with full awareness

ทำบุญอยากได้เลขอยากรวย อันนั้นทำด้วยกิเลส Making merit to win the lottery or become rich is done out of greed.

เราต้องเฝ้าดูความเปลี่ยนแปลงของสุขและทุกข์ ไม่ใช่ไปสำคัญมั่นหมาย Carefully observe the changing nature of pleasure and suffering, to avoid identifying with them

หนูๆ ฟังให้เป็นเอานิพพานไปใช้กับชีวิตของเรา Listen carefully, so that you can apply Nibbāna to everyday life

สุขก็ไม่หลง ทุกข์ก็ไม่หลบ Neither deluded by pleasure, nor recoiling from suffering

เราไม่ต้องไปหาอะไร มันมีอยู่แล้ว เราไปหาความหลุดพ้นมันก็เลยไม่เห็น There is nothing to seek; liberation is already here. Seeking it is why we fail to see it

เราไม่รู้จักทุกขเวทนาทางจิตเราเลยเข้าไปในมัน ไปเป็นมัน We do not recognize mental suffering, so we enter into it and become it.

คนไม่รู้ ยังหวังเอาบุญอยู่จึงไม่หลุดพ้น The ignorant seek merit, so they don’t attain liberation

ความหลุดพ้นมันมีอยู่แล้วทุกคน มันไม่มีผู้ชี้เท่านั้นเอง Liberation is already within everyone; there is just no one to show it

ความพอใจไม่พอใจเกิดดับเมื่อมีการกระทบ ที่มันไม่จบเพราะเราไปคิดต่อ Pleasure and displeasure arise and cease with contact, unless thought about

สอนให้คนอื่นปฏบัติอย่างไร เราต้องปฏิบัติอย่างนั้น We must practice what we teach

รู้แจ้ง รู้จริง คือรู้อยู่ทุกเวลา

พระอรหันต์เห็นต้นเหตุ กำเนิด ที่เกิดของความคิด An arahant sees the causes, origin, and arising of thoughts

คนเจ้าอารมณ์ เจ้าคิดเจ้าแค้นทั้งหลายเป็นพยาปาทะสังกัปปะ People who are ill-tempered, resentful, and vengeful are all examples of ill-will (vyāpāda-saṅkappa)

ข้ามวิปัสสนูด้วยรูปนาม Transcend vipassanū phenomena through rūpa–nāma

พระอรหันต์นอกแนว The true Arhant is distinguished not by supernatural powers, but by mastery over the mind

ไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เป็นอวิหิงสาสังกัปปะ Not harming oneself or others is avihiṃsā-saṅkappa

หลุดพ้นจากความยึดมั่นถือมั่น Be free from clinging

กรรมนอกพุทธศาสนา กรรมในพุทธศาสนา Kamma outside Buddhism, and Kamma within Buddhism

วิธีที่จะทำความหลุดพ้น The way to attain liberation

จิตและอารมณ์ เป็นผลมาจากเหตุ คือกายกับเวทนา The mind and its objects are effects; their causes are the body and feeling

เรื่องอดีต อนาคต ไม่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า The past and the future are not teachings of the Buddha.

ยกจิตให้เหนือเวทนาทั้งสาม คือสุขในธรรม Raise the mind above the three kinds of feeling, and find happiness in Dhamma

รู้แจ้งรู้จริงหมายถึง รู้อยู่ทุกเวลา “To know clearly and truly” means to observe, at all time

พุทธศาสนาที่แท้จริง ไม่เสื่อมและไม่เจริญ True Buddhism doesn’t arise or pass

เพราะเราไม่เข้าใจว่าความหลุดพ้น คือหลุดพ้นจากอะไร Because we do not understand what liberation means—what it is that we are liberated from.

จิตมันกระเพื่อม The mind is stirred

ให้ระลึกได้ก่อนทำ ก่อนพูด ก่อนคิด Be mindful before you act, before you speak, and before you think

ดูกายเห็นจิต ภาคปฏิบัติ Observing the body reveals the mind through practice

ความโกรธมันไม่มี แล้วโยมจะต้องการให้ความโกรธมันหมดทำไม Anger doesn’t really exist. So why would you want anger to disappear?

วิธีกลั่นกรองจิตให้สะอาด

สังโยชน์อาศัยการกระทบ จึงเกิดขึ้น The fetters arise through contact

เรารู้แค่นี้เราต้องสอนแค่นี้ เราเขียน ก.ไก่จะไปสอน ข.ไข่ ผิด Teach only what you know. If you only know the first step, don’t teach the next

สนทนากับญาติโยม

การตามดูจิตคือการกรองจิตจากอุปทาน Observing the mind is the purification of the mind from clinging

บารมีสร้างเดี๋ยวนี้ต้องเอาเดี๋ยวนี้ ไม่ใช่สร้างปีนี้ ปีหน้าถึงเอา Build pāramī now, and benefit now—not build it this year and only benefit next year

ปัญญาสิกขา ศึกษาอย่างไร How does one train in wisdom (paññā-sikkhā).

นิพพานแปลว่าเย็น สวรรค์แปลว่าไม่เดือดร้อนกับคน Nibbāna means coolness; heaven means not being troubled by others

ไตรสิกขา Threefold training

นี่แหละความจริง เปลี่ยนแปลงไม่ได้ This is the truth; it cannot be altered

มันเป็นกูหมดมันไม่ได้เป็นสติ คนปฏิบัติมันช้าตรงนี้ It’s all ‘me’ isn’t mindfulness. This is where practitioners get stuck.

รู้รูปนามแล้วอย่าเอาสติมาใส่รูปนามมากเกินไป ให้เอาสติคอยดูจิตใจ Once you know rūpa-nāma, shift mindfulness to observe the mind

ธรรมมีอยู่แล้ว เราหาของที่มีอยู่แล้วไม่ได้หาสิ่งที่ไม่มีนะ Dharma already exists. What we are seeking is already here.

คนเราเกิดมาแล้วมันมีชีวิตจิตใจมันมีกาย มันก็ต้องศึกษาที่ตรงนี้ Once we are born, we have body and mind; we must study them

อารมณ์รูปนาม ต้องเดินให้ชัดทีเดียว Contemplate rūpa-nāma until unmistakably clear

คนใดไม่รู้ ก็ยังเป็นโมฆะ ยังใช้ไม่ได้ Whoever has not yet realized this is still living in vain

คอยดูชีวิตจิตใจ คือทวนกระแส

การเดินทางภายใน มันต้องเดินทวนไปทวนมาอยู่อย่างนั้น The inward journey is one of retracing the same path, again and again

ผู้เห็นภัยคือผู้ที่ละอายแก่ใจที่มันนึกมันคิดขึ้นมา แต่เรากลับไม่เห็น One who truly sees the danger is ashamed of that thoughts continually arise unseen

เห็นไหม ถ้าเราไม่เห็นรูปนามจริงๆ เราก็จะไม่เห็นการเกิดขึ้น ดับไป “See? If we don’t see rūpa - nāma as it truly is, we won’t see its arising and passing away.

ฆ่าสัจธรรมคือเพิกเฉย ไม่เอื้อเฟื้อ ไม่เยื่อใย ไม่สนใจชีวิตจิตใจตัวเอง To ignore, neglect, and take no interest in our life and mind is to kill the Ultimate Truth

การเข้าฌานแบบวิปัสสนา เข้าที่ไหนก็ได้แค่มีสติคอยสำรวจจิตอยู่ตลอด Jhāna in vipassanā can be done anywhere. Simply observe the mind continuously

ความหลุดพ้นคือหลุดพ้นไปจากความโง่เขลา ความหนักอกหนักใจ Liberation is freedom from ignorance and from burden of mental suffering

ปฏิบัติจริงจึงรู้แจ้ง

ตัวที่กรองยากที่สุดคืออาสวะThe hardest thing to filter out is the taints (āsavas).

การเดินปัญญาคือทำความตื่นตัว ตื่นใจ To cultivate wisdom is to cultivate wakefulness and an awakened mind

กรองจิตกรองใจให้ละเอียดด้วยวิชชา 3 Refine the mind through the Three Knowledge

เมื่อทำผิด พูดผิด คิดผิดแล้วมันจะถูกไหม If your actions, speech, and thoughts are wrong, can the outcome ever be right?

เราไม่เห็นว่าทุกข์มันเกิดขึ้นยังไง We are not aware how suffering arises

ถ้าไม่มาดูต้นตอของชีวิตจิตใจ ก็ยังแก้ทุกข์ไม่ได้ If you are not observing your mind mindfully, you cannot end your suffering

ให้ดูชีวิตนี้อย่างคนที่ยืนอยู่บนฝั่ง มองดูกระแสน้ำไหล Observe this life as someone standing on the riverbank, watching the current flow by

ความคิดไม่ถูกปรุง คือทวนกระแส Going against the current means observing thoughts without reacting and proliferating

ความคิด 3 ประเภท The three types of thought

ญาณปัญญาไม่ใช่ความรู้ในตำราไม่ใช่รู้จำ มันเป็นความรู้สำนึกขึ้นมาในจิตใจ Insight-wisdom is not book knowledge, nor memory. It is a knowing that arises within the mind itself.

ความซับซ้อนของความอยาก ความยึด กรรม The complexity of craving, clinging, and kamma

อุเบกขาไม่ใช่ไปทำขึ้นมันเป็นธรรมชาติ เป็นชีวิตจิตใจแท้ๆ ที่เป็นอยู่อย่างนั้นเอง Upekkhā (equanimity) is not something you create. It is already the way things really are

ทำความเคยชินให้เป็นความรู้สึกตัว ถึงแก้อวิชชาได้ Replace unskillful habits with present moment awareness; only then can you overcome ignorance

เราไปสนใจแต่ทำนั่นผิดทำนี่ถูก เราไม่เคยมาสนใจชีวิตจิตใจของเรา We pay attention only to whether something is wrong or right, never to our own life and mind

บุคคลใดไม่มีทุกข์ คนนั้นคือพุทธะ

เหตุของทุกข์ทางกายคืออะไร เหตุของทุกข์ทางจิตคืออะไร What are the causes of physical suffering? What are the causes of mental suffering?

ตัวชีวิตจิตใจของเราจริงๆ มันไม่มีอันใดมาติดมาพัน มาเกาะมาข้อง Our true life and mind are not attached to, entangled with, or bound by anything

พัฒนาปัญญาญาณ

พอกพูนสั่งสมผู้รู้ Accumulate and cultivate insight wisdom (ñāṇa-paññā)

ความสงบคือออกจากความหลง คือสิ้นสงสัย คือความไม่ข้องแวะ Peace is freedom from delusion and doubt, a state of non-attachment

ถ้าเราเข้าไปเป็นสิ่งที่ถูกรู้เมื่อไหร่ เราก็เป็นสมมุติอัตตาตัวตนก็เกิด Whenever we identify with object of awareness, conventional sense of self arises

คนไม่มีทุกข์ คือพุทธะ The Buddha state is the state in which suffering has come to its complete cessation

วิธีแก้ วิปัสสนู จินตญาณ วิปลาส

ทุกอย่างมันไปจากเราทั้งนั้นเลย ต้องมุ่งปรับที่ตัวเราเป็นหลัก Everything comes from us. The focus should be on transforming ourself

วิปัสสนูนั้นจิตใจมันรู้จักแต่เพียงว่าไม่หลง แต่มันก็ยังทำชั่วได้ In vipassanū, mind may know how to escape delusion, yet one can still act unwholesomely.

จิตใจเปลี่ยนแล้วเปลี่ยนเลย Once the mind is transformed, it stays transformed

เราลืมว่าต้องดูอะไรเลยลืมดูจิตดูใจ ดูชีวิต ของเราเฉยๆนี่นา We forget we should simply observe our own mind and life

การปฏิบัติคือการเปลี่ยนแปลงตัวเอง

สัญญาแห่งความรู้สึกปัจจุบัน Recognition of the present-moment feeling

แก้จินตญาณ ให้รู้สึกตัวอย่าเพ่ง To correct conceptual knowledge, simply be aware. Don’t fixate or strain attention

เรื่องการทำใจเป็นสิ่งที่ทำยากแต่ต้องทำบ่อยๆ Maintaining equanimity is difficult but requires constant cultivation

แก้วิปลาส ต้องอาศัยอารมณ์ Correcting distortion (vipallāsa) requires an object of observation