پادکستِ سیالکتیک
by M N
سیالکتیک یعنی چی؟ یعنی دیالکتیک سه نفره که گاهی سیاه میشه و گاهی قهوه‌ای، گاهی هم رگه‌های سیاسی اجتماعی پیدا می‌کنه. ما سه نفر دور هم می‌شینیم، اما نه برای گپ زدن‌های دم‌دستی. موضوع‌هامون از همون سوال‌های ساده شروع میشه؛ همون‌هایی که همه توی ذهنشون دارن و شاید بارها از خودشون پرسیدن. چرا ما به آینده فکر می‌کنیم؟ چرا آدم‌ها عاشق میشن؟ خوشبختی یعنی چی؟ مرگ چه معنایی داره؟ اما ما این سوال‌ها رو سطحی رد نمی‌کنیم. هر بار، مثل سه تا معدنچی می‌ریم توی لایه‌های مختلف فلسفه، روانشناسی، جامعه‌شناسی، علم و حتی تجربه‌های شخصی تا ببینیم پشت هر "ساده‌ترین" سوال چه اعماقی خوابیده. این پادکست نه سخنرانی دانشگاهیه، نه گپ بی‌هدف دوستانه؛ یه جستجوست برای پیدا کردن جواب‌های چندوجهی، دقیق و گاهی حتی متناقض به سوالاتی که همه‌مون باهاش درگیریم. در واقع ما متوجه شدیم که خیلی وقتها سعی داریم با ساده‌سازی پرونده‌ی مباحث رو ببندیم. انگار از عمیق شدن و پیچیده شدن هراس داریم و این در حالیه که هر روز با پیشرفت انواع علوم، مرتبا متوجه میشیم همه چی خیلی پیچیده‌تر و چند لایه‌تر از اونه که ما فکرش رو می‌کردیم. ما سوا
Episodes
-
سیالکتیک ویژه: کتاب پیش‌درآمدی بر جامعه‌شناسی نوشته نیکلاس ابرکرامبی
جامعه‌شناسی حاصل تلاش نسلی از متفکران است که هرکدام بخشی از پازل شناخت انسان و جامعه را کامل کردند. از امیل دورکیم که نظم اجتماعی را در پیوند با وجدان جمعی دید، تا ماکس وبر که منطق کنش اجتماعی و عقلانیت مدرن را تحلیل کرد. از کارل مارکس که نابرابری و طبقه را محور تحلیل تاریخی قرار داد، تا هربرت...
-
سیالکتیک: هنر باید زیبا باشه یا حقیقت رو بیان کنه؟
گاهی زیبایی خودش حقیقت رو آشکار می‌کنه؛ گاهی هم حقیقت چنان زشته که نمایش صادقانه‌اش، زیبایی رو کنار می‌زنه.هنر نه موظفه جهان رو زیباتر از چیزی که هست نشون بده، نه موظفه صرفاً زشتی‌هاش رو افشا کنه.معیار هنر بزرگ، به نظرم، اینه که چیزی رو در جهان یا در خودمون آشکار کنه که پیش از اون نمی‌دیدیم؛ چه…
more -
سیالکتیک ویژه: کتاب سقوطِ کمونیسمِ شوروی نوشته جرمی اسمیت
فروپاشی یک امپراتوری، تولد پانزده کشور.... در سال ۱۹۹۱، یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های سیاسی قرن بیستم از هم پاشید و از دل آن، پانزده کشور مستقل بیرون آمدند. این اثر، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را به زبان داده، هندسه و رنگ روایت می‌کند؛ جایی که یک ساختار عظیم به قطعاتی مستقل تقسیم می‌شود و مرزهای...
-
سیالکتیک: نقشهای جنسیتی چطور شکل گرفت؟
طی هزاران سال، از تعامل بین تفاوت‌های زیستی، تقسیم کار، ساختارهای قدرت و یادگیری فرهنگی شکل گرفتن؛ نه اینکه از ابتدا به شکل امروزی وجود داشته باشن. تقسیم کار در جوامع اولیه: بارداری، شیردهی و تفاوت در میانگین قدرت بدنی احتمالاً بر تقسیم برخی وظایف اثر گذاشت؛ اما شواهد انسان‌شناسی نشون می‌ده این...
-
سیالکتیک: چرا زندگی رو مدام به تعویق میندازیم؟
بعد از پول بیشتر، بعد از موفقیت، بعد از پیدا کردن آدم مناسب یا رسیدن به آرامش.چند سازوکار روان‌شناختی پشت این رفتار هست:- ترس از شکست: تا وقتی کاری رو شروع نکردیم، هنوز مجبور نیستیم با محدودیت‌هامون روبه‌رو بشیم.- کمال‌گرایی: منتظریم شرایط ایدئال بشه؛ شرایطی که شاید هیچ‌وقت نرسه.- فرار از اضطراب:...
-
سیالکتیک: چرا گاهی با غریبه‌ها راحت‌تر حرف میزنیم؟
گاهی با غریبه‌ها راحت‌تر حرف میزنیم، چون پیش اون‌ها کمتر نگران تصویری هستیم که از ما ساخته میشه.چند دلیل اصلی داره: ترس کمتر از قضاوت: غریبه‌ها معمولاً گذشته و ضعف‌هامون رو نمی‌دونن و قرار نیست مدت‌ها با پیامد حرف‌هامون زندگی کنیم. آزادی از نقشهای قدیمی: پیش خانواده و دوستان، در قالب نقش‌هایی...
-
رادیو ماشینی
پادکستِ رادیو ماشینی: رادیو ماشینی
-
سیالکتیک: چرا حتی به خودمون هم دروغ میگیم؟
چرا ما آدما اینقدر در خودفریبی توانایی داریم؟ چرا گاهی دروغهای خیلی بزرگ میگیم به خودمون؟ چطور بعدش متقاعد میشیم و دیگه مو رو از ماست بیرون نمی‌کشیم؟ اینا سوالاتیه که در این اپیزود بهش پرداختیم. / اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی…
more -
سیالکتیک: چرا آدما توانایی هم رو نادیده می‌گیرن؟
همه‌مون عادت کردیم که وقتی یه ایده خفن میدیم یا به یه موفقیت میرسیم بقیه خیلی سرد و بی تفاوت برخورد کنن اما واقعا دلیل همچین چیزی چیه و در یه مقیاس بزرگتر چرا اساسا به آدما انگِ احمق بودن میزنیم حتی وقتی نابغه هستن. تا وقتی که دیگه همه جامعه با هم بپذیرن یا طرف بمیره. وگرنه قبلش هیچکس به آدم روی...
-
سیالکتیک ویژه: کتاب تاریخ جنسیت نوشته میشل فوکو
بریم سراغ کتاب تاریخ سکسوآلیته نوشته میشل فوکو که در سه جلد منتشر شده تاریخ جنسیت، جلد اول: اراده به دانستن - نقد فرضیه سرکوب جنسی، و معرفی "بیوپاور" به عنوان قدرت مثبت بر زندگی. تاریخ جنسیت، جلد دوم: استفاده از لذت‌ها - بررسی اخلاق جنسی در یونان باستان و "سبک زندگی" اخلاقی. تاریخ جنسیت، جلد سوم:...
-
چرا قوانینِ مضحکِ قدیمی لغو نمیشن؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
چرا آدم‌ها دروغهای شاخ‌دار رو باور می‌کنن؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
وضعیت شغل‌ها پس از پیشرفت هوش مصنوعی چطوریه؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
از ساختار فعلی جهان چه کسانی بیشترین سود رو می‌برن؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
پیش‌درآمدی بر نئورئالیسمِ سینمای ایتالیا
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
زمان تا چه حد قراردادیه؟
زمان شاید قراردادی‌تر از آن چیزی باشد که تصور می‌کنیم.یک دقیقه روی ساعت، همیشه ۶۰ ثانیه است؛ اما آیا در ذهن ما هم همیشه یک دقیقه، یک دقیقه است؟وقتی منتظر نتیجهٔ آزمایش، تماس یک عزیز یا پایان درد هستیم، زمان کش می‌آید. اما همان یک ساعت، کنار کسی که دوستش داریم یا غرق در کاری که عاشقش هستیم، انگار…
more -
چرا انتخابات باعث دموکراسی نمیشه؟
انتخابات، به‌تنهایی دموکراسی نمی‌سازد.اگر رسانه‌ها آزاد نباشند، اگر قانون برای همه یکسان اجرا نشود، اگر قدرت میان نهادهای مختلف توزیع نشده باشد، اگر قوهٔ قضائیه مستقل نباشد، اگر احزاب واقعی امکان رقابت نداشته باشند، اگر مردم به اطلاعات درست دسترسی نداشته باشند و اگر امکان نقد، اعتراض و تغییر...
-
هوش مصنوعی چطور فکر می‌کنه؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
آیا خوشبختی معنای مشخصی داره؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
سیالکتیک ویژه: کتاب در جستجوی حافظه
در جستجوی حافظه نوشته اریک کندل فقط یک کتاب درباره مغز نیست؛ روایتی است از یکی از بزرگ‌ترین ماجراجویی‌های علمی قرن بیستم؛ تلاشی برای پاسخ به پرسشی که هزاران سال ذهن فیلسوفان و دانشمندان را درگیر کرده بود: خاطره چگونه در مغز شکل می‌گیرد؟اریک کندل، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی، داستان زندگی...
-
دنیا تا بیست سال دیگه چه شکلی میشه؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
سیالکتیک ویژه: کتاب صلحی که همه صلح‌ها را بر باد داد
کتاب صلحی که همه ی صلح ها را بر باد داد، اثری نوشته ی دیوید فرامکین است که اولین بار در سال 1989 منتشر شد. فرامکین در این کتاب آشکار می کند که چگونه و چرا متفقین تصمیم گرفتند جغرافیا و سیاست های خاورمیانه را از نو بسازند، و در کشورهایی چون عراق، اردن، اسرائیل و لبنان تغییراتی عمده را به وجود…
more -
آیا ما آدمِ تنبلی محسوب میشیم؟
از کجا بفهمیم تنبل هستیم؟ نه از تعداد ساعت‌هایی که کار می‌کنیم. نه از تعداد خواب‌هایی که می‌رویم. و نه حتی از تعداد کارهای ناتمام. شاید نشانهٔ واقعی تنبلی این باشد که بارها می‌فهمیم چه کاری باید انجام دهیم، اما مدام انجامش را به نسخهٔ آیندهٔ خودمان واگذار می‌کنیم. تنبلی همیشه بی‌حرکتی نیست؛ گاهی...
-
مغز انسان چطوری تغییر می‌کنه؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
چرا انسان از همیشه تنهاتر شده؟
انسانِ معاصر هرگز تا این اندازه به دیگران متصل نبوده، و شاید هرگز تا این اندازه تنها نبوده است. میان هزاران پیام، اعلان، تصویر و صدا، هنوز چیزی در درون ما به دنبال یک نگاهِ واقعی، یک گفت‌وگوی صادقانه، و یک حضورِ بی‌واسطه می‌گردد. تکنولوژی فاصله‌ها را کوتاه کرد، اما همیشه نتوانست شکاف میان دل‌ها…
more -
الیگارش کیه و الیگارشی با یه کشور چی کار می‌کنه؟
الیگارشی یعنی وقتی چند نفر که پول و شبکه و نفوذ را همزمان در دست دارند، از پشت صحنه قواعد بازی را می‌نویسند؛ نه رأی مستقیم می‌دهند، نه دیده می‌شوند، اما نتیجه‌ی همه چیز طوری تنظیم می‌شود که قدرت و ثروت در همان حلقه بچرخد. در چنین سیستمی، کشور بیشتر شبیه یک صحنه است تا یک میدان تصمیم‌گیری عمومی؛...
-
پیش‌درآمدی بر موج نوی سینمای فرانسه
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
دنیا در سال 2035 چه شکلیه؟
تصور کن از خواب بیدار می‌شوی. پزشک تو یک الگوریتم است. راننده‌ات وجود خارجی ندارد. مترجم همزمان همه زبان‌ها را می‌فهمد. و مرز بین انسان و ماشین هر روز محوتر می‌شود. به سال ۲۰۳۵ خوش آمدی . قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو...
-
اگه نخوابیم یا خیلی زیاد بخوابیم چی میشه؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
چرا حتی آدمهای باهوش هم تصمیماتِ افتضاح می‌گیرن؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
تفاوت کمونیسم و سوسیالیسم چیه؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
چرا انقلاب‌ها معمولا بعد از یه‌مدت به ضدِ خودشون بدل میشن؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
جنگ‌ها چطور شروع و تموم میشن؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
چی میشه که یکی چپ میشه یکی راست؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
چرا انسان هنوز منقرض نشده؟
قبلش اینو بگم: اگه دوست دارید اون پرونده ریشه‌های جهان امروز رو بشنوید لینک زیر رو دنبال کنید: پادکست رادیو ماشینی و پرونده ریشه‌های جهان امروز .لینک رسیدن به پادکست رادیو سیتکام: رادیو سیتکام لینک رسیدن به پادکست سیالکتیک پادکست سیالکتیک. لینک رسیدن به پادکست شب تاب پادکست شب تاب لینک رسیدن به...
-
یهودی‌ها چطور به نفوذ و ثروت رسیدن؟
قدرت، یک‌شبه ساخته نمی‌شود. از دل تبعید می‌آید، از دل بقا، از شبکه‌هایی که در سکوت شکل می‌گیرند، از دانشی که نسل‌به‌نسل منتقل می‌شود.
-
آیا واقعا تاریخ همیشه تکرار میشه؟
تاریخ هیچ‌وقت برنمی‌گرده؛ فقط لباسش رو عوض می‌کنه. آدم‌ها عوض میشن، سلاح‌ها پیشرفته‌تر میشن، شعارها قشنگ‌تر میشن… اما ترس‌ها همون‌هان، طمع همونه، و اشتباهات با دقتی عجیب دوباره اجرا میشن. ما فکر می‌کنیم جلو رفتیم؛ درحالی‌که فقط داریم توی یک دایره، حرفه‌ای‌تر قدم میزنیم.
-
سیالکتیک: تاریخچه راه دموکراسی: آمریکای جنوبی
این بار رفتیم سراغ کشورهای آمریکای جنوبی آمریکای جنوبی دموکراسی را نه با پادشاه، نه با امپراتوری، بلکه با ارتش، بدهی و پوپولیسم جنگید. برزیل و آرژانتین میان صندوق رأی و ژنرال‌ها نوسان کردند؛ شیلی دموکراسی را ساخت، با خون از دست داد، و با نهاد پس گرفت؛ اروگوئه آرام و کم‌سروصدا، استثنای بالغ شد؛…
more -
مغز چطور انتخاب می‌کنه و تصمیم می‌گیره؟
مغزِ ما چطوری تصمیم می‌گیره؟ تا حالا بهش فکر کردید؟ شبکه‌ای از نیروهای پنهان، هر لحظه احتمال‌ها را می‌سنجد و مسیر تازه‌ای را می‌گشاید؛ تصمیم، محصول جنگی خاموش در ژرفای ذهن است.
-
مقدمه‌ای بر تفکر انتقادی: ضرورت و راهکارها
مغزی که سؤال نمی‌پرسد، فقط انبارِ باورهای آماده است. تفکر انتقادی یعنی جرأتِ مکث کردن؛ یعنی قبل از بلعیدن هر ایده، آن را زیر نور ببری، بچرخانی، ترک‌هایش را ببینی، و اگر لازم بود، عاشقش نشوی. اینجا نردبان به سمت پاسخ نیست؛ به سمت «پرسش بهتر» است. هر چرخ‌دنده‌ای که می‌چرخد، یک پیش‌فرض را باز…
more -
وضعیت سیاسی در دوازده کشور عربی
جهان عرب دموکراسی را یا با امنیت معامله کرد، یا با نفت به تعویق انداخت، یا زیر آوار جنگ دفن کرد. سوریه و یمن دولت را از دست دادند، پیش از آن‌که به آزادی برسند. فلسطین حق رأی داشت، اما حق حاکمیت نه. لبنان آزادی داشت، اما دولت واحد نه. عراق صندوق رأی را دید، ولی ملت یکپارچه را نه. اردن و مراکشِ...
-
قاره اقیانوسیه به سوی آزادی و دموکراسی
اقیانوسیه از اون جاهایی‌ست که اگر با کلیشه «بهشت استوایی» بروی سراغش، تحلیل می‌ریزد. این قاره بیشتر از هر جای دیگر نشان می‌دهد دموکراسی فقط به «فرهنگ غربی» ربط ندارد؛ به اندازه جمعیت، پراکندگی جغرافیایی، میراث استعمار و اقتصاد وابسته ربط دارد. می‌رویم کشور به کشور — کوتاه، اما بی‌رحمانه: 🇦🇺...
-
فمنیسم چیه و چه انواعی داره؟
فمینیسم یک کلمه نیست؛ یک تاریخِ چندلایه است که هر موجش از دل یک بحران بیرون آمده.موج اول در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم شکل گرفت؛ زمانی که مسئله اصلی «حق رأی» و شخصیت حقوقی زن بود. از Mary Wollstonecraft که پیش از تولد واژه فمینیسم از حقوق زن دفاع کرد، تا Hubertine Auclert که این واژه را...
-
وضعیت آزادی و دموکراسی در هند، پاکستان، بنگلادش و نپال
مسیر دموکراسی در کشورهای هند و پاکستان و نپال و بنگلادش واقعا خیلی عجیب بوده. هند دموکراسی را نگه داشت، اما هرگز مسئلهٔ ملت‌سازی را حل نکرد. پاکستان دولت ساخت، ولی اجازه نداد سیاست از سایهٔ ارتش بیرون بیاید. بنگلادش از دل فاجعه متولد شد، و قدرت را میان انتخابات و اقتدار نوسان داد. نپال پادشاهی را...
-
ترکیه، یونان و کشورهای بالکان پس از فروپاشی عثمانی
دموکراسی در بالکان و آناتولی «یک مسیر» نبود؛ مجموعه‌ای از سقوط‌ها، بازگشت‌ها، کودتاها، جنگ‌های داخلی، مذهبِ سیاسی‌شده، ملی‌گرایی زخمی، و دولت–ملت‌هایی که دیر به دنیا آمدند. یونان با دیکتاتوری نظامی شروع کرد، ترکیه با ارتش قیم دموکراسی، یوگسلاوی با خیال برابری و پایان خونین، و کشورهای کوچک‌تر با…
more -
سرنوشتِ جمهوری‌های پس از شوروی
جمهوری‌های سابق شوروی دموکراسی را نه با انقلاب، نه با اجماع، بلکه با ورزش پیچیدهٔ تاریخ، قدرت و هویت ملی تجربه کردند. استونی، لتونی و لیتوانی دموکراسی را از غرب قرض گرفتند و آن را محکم نگه داشتند. گرجستان و ارمنستان دموکراسی را بعد از جنگ و کودتا به سختی نفس کشیدند. اوکراین دموکراسی را در…
more -
مسیر متفاوتِ ایرلند، اسکاتلند، ولز و ایسلند
می‌ریم سراغ جزایرِ حاشیه‌نشینِ تاریخ رسمی اروپا؛ جاهایی که «کوچک بودن» هیچ‌وقت به معنی «بی‌اثر بودن» نبوده. ایرلند جزیره‌ای که قرن‌ها زیر سایه‌ی امپراتوری بود، اما هویتش را با زبان، موسیقی و مقاومت نگه داشت. از قحطی بزرگ تا توافق جمعه نیک؛ مسیری پر از خون و مذاکره. امروز میان معجزه‌ی اقتصادی،…
more -
اوضاع عجیبِ شرقِ آسیا در راه دموکراسی
در شرق آسیا با کشورهایی روبه‌رو شدیم که تقریبا همگی تحت تأثیر قدرت و دیکتاتوری چین قرار گرفتن. شرق و جنوب‌شرق آسیا دموکراسی را یا بعد از شکست کامل آموخت، یا با رشد اقتصادی مهار کرد، یا اصلاً اجازه نداد متولد شود. ژاپن آزادی را پس از فروپاشیِ امپراتوری و بازنویسیِ دولت یاد گرفت. کرهٔ جنوبی…
more -
آمریکای شمالی و مرکزی به سوی آزادی و دموکراسی
در آمریکای شمالی و مرکزی چند کشور هستن که فرسنگ‌ها با هم تفاوت دارند. کانادا دموکراسی را بی‌سروصدا ساخت؛ نه قهرمان دارد، نه سقوط— قدرت را آن‌قدر boring کرد که خطرناک نشود. ایالات متحده دموکراسی را زود ساخت، اما خیال کرد خودبه‌خود دوام می‌آورد؛ حالا دارد با پول، قطبی‌شدن و اسطورهٔ «بنیان‌گذاران»...
-
لیبرالیسم، پسالیبرالیسم و نئولیبرالیسم یعنی چی؟
لیبرالیسم از دل قرن‌های اقتدار مذهبی و سلطنتی بیرون آمد تا بگوید: «فرد مهم است.» حاکمیت قانون، آزادی بیان، مالکیت خصوصی، قرارداد اجتماعی. قول داد قدرت را محدود کند و میدان را برای انتخاب باز بگذارد. اما همیشه یک سؤال پشتش بود: آزادی برای چه کسی؟ و تا کجا؟نئولیبرالیسم نسخه‌ی اقتصادیِ سخت‌گیرتر…
more
About this show
سیالکتیک یعنی چی؟ یعنی دیالکتیک سه نفره که گاهی سیاه میشه و گاهی قهوه‌ای، گاهی هم رگه‌های سیاسی اجتماعی پیدا می‌کنه. ما سه نفر دور هم می‌شینیم، اما نه برای گپ زدن‌های دم‌دستی. موضوع‌هامون از همون سوال‌های ساده شروع میشه؛ همون‌هایی که همه توی ذهنشون دارن و شاید بارها از خودشون پرسیدن. چرا ما به آینده فکر می‌کنیم؟ چرا آدم‌ها عاشق میشن؟ خوشبختی یعنی چی؟ مرگ چه معنایی داره؟ اما ما این سوال‌ها رو سطحی رد نمی‌کنیم. هر بار، مثل سه تا معدنچی می‌ریم توی لایه‌های مختلف فلسفه، روانشناسی، جامعه‌شناسی، علم و حتی تجربه‌های شخصی تا ببینیم پشت هر "ساده‌ترین" سوال چه اعماقی خوابیده. این پادکست نه سخنرانی دانشگاهیه، نه گپ بی‌هدف دوستانه؛ یه جستجوست برای پیدا کردن جواب‌های چندوجهی، دقیق و گاهی حتی متناقض به سوالاتی که همه‌مون باهاش درگیریم. در واقع ما متوجه شدیم که خیلی وقتها سعی داریم با ساده‌سازی پرونده‌ی مباحث رو ببندیم. انگار از عمیق شدن و پیچیده شدن هراس داریم و این در حالیه که هر روز با پیشرفت انواع علوم، مرتبا متوجه میشیم همه چی خیلی پیچیده‌تر و چند لایه‌تر از اونه که ما فکرش رو می‌کردیم. ما سوا
Hosted by
M N