Bok og bibliotek – to av dei beste tinga i heile verda

I denne episoden får de høyra opptak av debatten Kan Sommarles bli betre? som vi arrangerte i samarbeid med Periskop på sentralen i Oslo onsdag 27. mai. Utgangspunktet var Oddmund Kårevik sitt innlegg Ta Sommarles til nye høgder! som blei publisert på bokogbibliotek.no og periskop.no i april 2026. Med i panelet var bibliotekarane Oddmund Kårevik og Ragnhild Malfang, leseforskar Tove Stjern Frønes, Bokslukerprisavnsvarleg i Stiftelsen Lese Christian Goveia Jacobsen, forfattar og fagleiar ved Norsk barnebokinstitutt Steffen René Marandon-Sørum, og Silje Eggum, teamleiar ved fylkesbiblioteket i Vestfold, som skapte og driv Sommarles. Arne Olav Hageberg, redaktør i Bok & bibliotek, var ordstyrar. Oddmund Kårevik  fortel først kvifor han skreiv innlegget om Sommarles og om reaksjonar han har fått. Deretter kjem panelet innom juks og gamification, kven Sommarles passar for, leseeffekt og ferdigheitsutvikling, Sommarleseforteljinga, teikneseriar og andre tekstfattige bøker, skjermbruk og digitalt grensesnitt, litterær kvalitet, representasjon og mangfald, og endå litt til.Arrangementet var støtta av Fritt Ord. Periskop.no er eit tverrfagleg, redaktørstyrt nettidsskrift for journalistikk om og kritikk av kultur retta mot born og unge. Sidan lanseringa i 2013 har Periskop hatt som mål å løfta kvaliteten i kunsttilbod for dei under 25, styrka den offentlege samtalen om barnekultur i Norge og vera ei urokråke i si undring over kvalitet og relevans i barnekulturen. Plattformen held seg til redaktør- og Vær Varsom-plakaten, blir støtta av Norsk kulturråd, Fritt ord og Norsk filminstitutt og er medlem i Norsk tidsskriftforening. Bok & bibliotek det einaste redaktørstyrte og uavhengige mediet i landet som spesifikt dekker bibliotekfeltet – folkebibliotek, fagbibliotek, skulebibliotek, fylkesbibliotek og spesialbibliotek. Frå og med 2026 er det også det einaste bibliotektidsskriftet som kjem ut både på papir og i digitale format. Tidsskriftet er medlem i Fagpressen og Norsk tidsskriftforening. 

Sam Helmick, president i American Library Association (ALA), var hovudtalar under Bibliotekmøtet 2026 i Molde. I denne episoden får du høgdepunkt frå foredraget hen heldt der 18. mars og eit intervju gjort av Arne Olav Hageberg og Ellen Irene Berg Larsen same dag.Sam Helmick kom fleire gongar attende til formuleringa om at sensur er ein hammar på jakt etter ein spiker, og gjorde det klart at bokforbod og innskrenking av bibliotektilgang ikkje er eit isolert amerikansk fenomen, men at vi no opplever ei felles demokratisk skjebnestund.Bibliotek er ikkje nøytrale arenaar, understreka Helmick. Dei er intentional spaces – rom bygde med formål: for å skapa tilgang, tillit og samhald.Helmick peikar òg på dei strukturelle kreftene bak presset mot biblioteka. Når leiaren for OpenAI Sam Altman hevdar at kunnskap vil bli ei vare folk må betala for, står bibliotekarar bokstavleg tala i vegen for han. Finansiering er difor ikkje berre eit driftsspørsmål – det er eit spørsmål om intellektuell fridom.Til norske bibliotekfolk har Helmick ei klar helsing: «De gjer jobben som USA skulle gjort for ti år sidan» – å gjera folk merksame på kva som skjer.Og oppgåva er ikkje berre å skildra farvatna. Vi må bygga flåten – gjennom eigne historier, gjennom å engasjera lånarane, og gjennom å hugsa kvifor vi driv med bibliotek, seier Helmick. Boktips frå Sam Helmick:Timothy Snyder: Om tyranni – 20 ting vi kan lære av det 20. århundretElizabeth Gaskell: North and South

Bok & bibliotek knabbar skamlaust frå NRK og lagar vårt eige «fredagspanel» – velkomen til Bibliotekpanelet!I denne første utgåva består panelet av:Monica Isobel Glenna, bibliotekar, litteraturvitar og biblioteksjef på 70,99 grader nord, ved folkebiblioteket i Måsøy kommune. Mariann Schjeide, bibliotekar med lang erfaring som biblioteksjef i folkebibliotek, først i to små, så i Ålesund. Deretter var ho leiar i Norsk bibliotekforening i seks år frå 2014 til 2020. I dag er ho biblioteksjef ved Høgskulen i Volda og sit i den internasjonale bibliotekføderasjonen IFLA sin ytringsfridomskomite FAIFE.Den tredje i panelet er Magne Lerø, eigar og dagleg leiar av Medier og Ledelse AS som mellom anna gir ut Dagens Perspektiv og Samtiden. Der er han også ansvarleg redaktør. Han har utdanning i teologi og Master of Management og er ei kjent og aktiv stemme i samfunnsdebatten. Spørsmåla panelt må ta stilling til denne gongen er:·      Skal Mette-Marit få halda fram som høg beskyttar?·      Bør biblioteka bli ved sin ikkje-kommersielle leist?·      Bør lydbøker kjøpast inn som kulturfondeksemplar? ·      Er det fare for amerikanske tilstandar i norske bibliotek? Saken som ligg til grunn for desse spørsmåla les du på bokogbibliotek.no. På tampen måtte vi bare ta ein prat om dette med at Aslak Sira Myhre fekk eit steinhovud av Magnus Lagabøter til ein verdi av 400 000 kroner då han slutta ved Nasjonalbiblioteket, noko dei fleste andre media har skrive om. Vert og intervjuar er som vanleg redaktør Arne Olav Hageberg. Har du innspel og idear til podkasten? Vi mottek gjerne e-post på [email protected].

2026 er totalforsvarsåret. Treng du gode argument for kvifor biblioteka er avgjerande i dette arbeidet? Treng du inspirasjon til arrangement og tiltak på ditt eige bibliotek? Då er du komen til rett podkastepisode. Her får du eit opptak av ein samtale mellom Knut Storberget og Karianne Aam frå Litteraturscena til Hamar bibliotek. Arrangementet gjekk føre seg torsdag 27. november 2025 med Bok & bibliotek-redaktør Arne Olav Hageberg som moderator, og tittelen var Bibliotekets rolle i krisetider.Karianne Aam er nestleiar i Norsk bibliotekforening og seksjonsleiar ved Fylkesbiblioteket i Akershus, Buskerud og Østfold.Knut Storberget er jurist, statsforvaltar i Innlandet og tidlegare justisministeren (Ap). Han leidde òg Forsvarskommisjonen som i 2023 leverte rapporten som ligg til grunn for mykje av den enorme auken i forsvarsutgifter vi ser for tida. Men som de får høyra i denne episoden er Storberget også ein ambassadør for biblioteka sin spesielt viktige plass i totalforsvaret. Og mot slutten av episoden får du eit både rørande og tankevekkande historie som Hamar sin eigen folkebiblioteksjef Per Olav Sanner delte då det blei opna for kommentarar frå salen.

Den gjevaste av norske bibliotekprisar blei delt ut torsdag 15. januar, og Årets bibliotek 2025 blei Skjåk folkebibliotek i Innlandet fylke.  Er humøret litt så som så? Unn deg sjølv å høyra vinnarintervjuet med den sprudlande gjengen ved Skjåk folkebibliotek! Dei fortel entusiastisk om originale aktivitetar, spanande samarbeid og to suksessfaktor som peikar seg ut!Dei glade vinnarane er bibliotekleiar Sigrun Eide, fulltidstilsette Ida Marie Banken, ekstrahjelp Laila Rusten, kultursjef Marianne Stensgård og kommunedirektør Ivar Bø, som alle var til stades på Deichman Grünerløkka under utdelinga.Men først i episoden låner vi øyra til juryleiar og leiar i Norsk bibliotekforening Helene Voldner sine opningsord som gir skikkeleg bibliotekjording. Om du ikkje forstår ordet no, skjønar du det når du har lytta!  Dei andre nominerte til prisen i år, var Deichman Stovner i Oslo, Måsøy folkebibliotek i Finnmark, Narvik bibliotek i  Nordland og skulebiblioteket ved Skeiane ungdomsskule i Sandnes, Rogaland.  Prisen blei delt ut av Sunniva Holmås Eidsvoll, stortingsrepresentant og leiar for SV i Oslo. Med seg i juryen hadde ho dagleg leiar i Tekstallmenningen Inga Moen Danielsen, redaktør og dagleg leiar i Pelikanen forlag Eirik Bø, fjorårets vinnar Melita Båfjord frå Tjeldsund folkebibliotek og leiar Helene Voldner i Norsk bibliotekforening.

Etter 11 år i Bibliotek-Norge sin mektigaste posisjon går Aslak Sira Myhre no av som nasjonalbibliotekar. Bok & bibliotek-redaktør Arne Olav Hageberg har møtt han til ein oppsummerande samtale om digitalisering, statistikk, kommuneøkonomi, digitale utlån, NB si rolle i forvaltinga, forholdet mellom litteraturhusa og biblioteka, leiarmangel, Fosseforedraget og meir til. Mot slutten deler han også tre boktilrådingar. Delar av samtalen er gjeven att i papirutgåve 4-25 av Bok & bibliotek som kom ut 2. desember.

Prosa – Tidsskrift for sakprosa inviterte til litteraturpolitisk debatt i Oslo 17. juni i år. Høvet var lanseringa av utgåve 2-25 med stortingsvalet som tema. I starten av episoden gjestar redaktør en i prosa Roman Linneberg Eliassen Bok & bibliotek-studioet for å fortelja om rammene for debatten. Deretter kan du høyra denne gjengen debattera på scena til Fritt ord i Uranienborgveien 2 i Oslo:Marte Blikstad-Balas, styreleiar i NFFOTrude Storheim, statssekretær i Kultur- og likestillingsdepartementet, ArbeiderpartietSilje Hjemdal, kulturpolitisk talsperson, FremskrittspartietKathy Lie, kulturpolitisk talsperson, SVArve Juritzen, bystyrerepresentant i Oslo for HøyreGrunde Almeland, kulturpolitisk talsperson, VenstreArne Olav Hageberg, redaktør i Bok & Bibliotek (ordstyrar)Kvar vil politikarane gjera for at folk skal lesa meir? Kva meiner dei om om innkjøpsordninger, momsfritak for bøker, biblioteka si rolle og trykte læremidlar? Dette er berre nokre av spørsmåla som blir forsøkt besvart. Klikk her for å lesa Prosa sin partiguide for litteraturfeltet – med både skjematisk og meir inngåande presentasjon av partia sine standpunkt.

Lærarar meiner dei underviser godt om kjeldekritikk. Elevane meiner dei aldri har lært det, verken på barneskulen, ungdomsskulen eller i vidaregåande. Det er den tabloide versjonen av innhaldet i denne episoden. Anne Brit Ingholm kan meir enn å lobbyera for skulebibliotek. Då lærarar ved Mailand vidaregåande skule, der ho er bibliotekar, meldte elevane på til «Holbergprisen i skolen», nytta ho høvet til å skriva ein rapport som fekk tittelen «Jeg tror lærerne bryr seg om hvilke kilder vi bruker, men de pleier ikke å si noe om det». For denne vann ho Holbergprisen sin lærarpris – som første skulebibliotekar nokon sinne.  Under VIRAK-konferansen 4. til 5. juni presenterte ho innhaldet i rapporten. Den handlar om korleis avgangselevar i den vidaregåande skulen oppfattar opplæringa i kjeldekritikk og kjeldeføring. Som nemnt var resultata ganske urovekkande. Etter det engasjerande foredraget fekk Bok & bibliotek sitta ned saman med Ingholm og ein av tilhøyrarane, Pål Steiner. Han er førstebibliotekar ved Universitetsbiblioteket i Bergen og med i ei forskingsgruppe som med utgangspunkt i Ingholm si undersøking spurte lærarar kva dei meinte om si eiga undervising i kjeldekritikk. Denne episoden er ein miks av utdrag frå Ingholm sitt foredrag og samtalen etterpå. Noko av det vi kjem inn på, er korleis betalingsmurar kan vera eit demokratisk problem, behovet for eit mykje tettare samarbeid mellom skulebiblioteka og universitets- og høgskulesektoren, utfordringa med at rektorar ikkje veit korleis dei kan bruka skulebibliotekarane, og gode skulebibliotek – med skulebibliotekarar – som det viktigaste bidraget til å løysa problemet med at nye borgarar veks opp utan å kunna kjeldekritikk. Undervegs i samtalen siterer intervjuaren forsking om korleis digitaliseringa påverkar forskarar sitt kjeldetilfang. Artikkelen det er snakk om blei publisert i Science i 2008 og er skriven av sosiologen James A. Evans. «Electronic publication and the narrowing of science and scholarship» er tittelen, og den handlar om korleis nettbaserte tidsskrift gjer det lettare å finna og dela informasjon, og er enkle å søka i. Men sidan forskarar ofte søker målretta og klikkar seg rundt via lenker i staden for å bla, kan det endra korleis dei brukar forsking. Evans analyserte bruken av 34 millionar artiklar og fann at etter kvart som fleire tidsskrift kom på nett, blei det vanleg å sitera nyare artiklar frå færre kjelder. Før, då forskarar måtte på biblioteket og bla i papirutgåver, las dei breiare og kanskje djupare. No går det fortare, men forskarar endar oftare opp med å lesa og sitera det same som alle andre – ikkje så ulikt ein innleveringspressa elev i vidaregåande skule, med andre ord. Dette er den tredje episoden med innhald frå VIRAK 2025, og det blir ikkje den siste. 

«Kutt, kutt, kutt over hele linja». Dette er namnet på ein ny rapport om kommunane sitt kulturarbeid som Telemaksforskning har laga på oppdrag frå Norsk kulturforum (NOKU) og Fagforbundet. Litt over halvparten av alle dei 357 kommunane i landet reknar med økonomiske innstrammingar i år som i fjor, og ifølje kulturleiarane er det som vil bli hardast ramma bibliotek, kulturskular og kunstformidling. Og når du skal spara pengar på bibliotek, må du kutta stillingar og opningstid. Denne episoden er eit opptak av ein scenesamtale om rapporten, spelt inn frå tysdag 24. juni under Kulturytring 2025.  I panelet sat Bård Jacobsen, kultursjef i Larvik og styreleiar i NOKU, Stine-Marie Schmedling frå Tønsberg og Færder bibliotek, og Bård Kleppe frå Telemarksforskning. Gjer deg klar for ein ikkje særleg oppløftande prat, men med både konkrete tips og motiverande perspektiv til bekymra kulturarbeidarar. Arrangementet var eit samarbeid mellom NOKU, Norsk bibliotekforening og Bok & bibliotek.

Informasjonskompetanse er eit grunnleggande begrep innanfor bibliotek- og informasjonsfag. På universitet og høgskular er det vanleg at bibliotekarane får ansvar for å undervisa studentane om dette. Det same skjer òg ein del i vidaregåande skule, og av og til på grunnskular – om dei er så heldige å ha ein bibliotekar.Bibliotekarane si undervising i informasjonskompetanse er i rivande utvikling, og Universitetsbiblioteket i Tromsø har lenge lege langt framme. Det allereie ti år sidan dei publiserte iKomp – eit digitalt kurs i informasjonskompetanse som ligg fritt tilgjengeleg for alle å bruka. I denne episoden fortel førstebibliotekarane Torsein Låg og kollega Helene Andreassen om ein splitter nye modell for undervisning i informasjonskompetanse og akademisk skriving som er utvikla ved det arktiske universitetet. Ved studiestart til hausten skal ein totalrenovert versjon av iKomp vera på plass saman med den nye nettressursen for akademisk skriving, AKS. Dette er den andre av fleire episodar med innhald frå fag- og forskingsbiblioteka sin konferanse VIRAK som gjekk føre seg i Drammen 4. og 5. juni i år.

Bok & bibliotek har vore på fag og forskinsgbiblioteka sin konferanse VIRAK 2025 som gjekk føre seg i Drammen 4. og 5. juni. I denne første av fleire podkastepisodar derfrå får du først utdrag av biblioteksjef ved Høgskulen i Volda Mariann Schjeide sitt foredrag «Fagbibliotek er frå Venus, folkebibliotek er frå Mars». Deretter svarar filosofen Lars Fredrik H. Svendsen på sitt eige spørsmål "Er vi på vei inn i dumhetens gullalder?" i eit foredrag basert på boka Dumhet, idioti og dumme idioter (Kagge, 2025).

Velkomne til Bok & bibliotek påskespesial 2025 om Bibel 2024. I mars 2024 kom det ei revidert utgåve av Bibelselskapet si 2011-omsetting av Bibelen. 28. juni same år spelte vi inn eit intervju med forlagsjef i Verbum Arne Christian Konradsen og seniorrådgjevar for bibelomsetting Julian Kirkeby Lysvik. På den eine sida er det jo dumt med ting som kjem seint ut. På den andre sida – kva er eit år frå eller til når vi snakkar om ei bok med tekstar som er opp til 2700 år gamle? Den er jo også verdas mest lesne bok, og la grunnlaget for bok- og bibliotekorienterte kulturen vi lever i og av.  Her er nokre stikkord som gir eit hint om breidda i samtalen: Disney, Brageprisen, Michael Niemi-romanen Koke Bjørn, skriftrullar i ørkensand, språkvitskap, Bibelen som litterær tekst, poteter og Pizza Grandiosa, C.S. Lewis, Jon Fosse, Hanne Ørstavik og Pontoppidan, Karl Ove Knausgård og Hans Nielsen Hauge, Erasmus av Rotterdam –  og noko så konkret som kva for bibelutgåver som bør finnast i eit oppdatert bibliotek. Eg kan lova at du lærer noko nytt i denne episoden. God lytting! 

Kor ofte snakkar du med nokon om dei dårlege leseopplevingane? Då den danske leseforskaren Henriette Romme Lund intervjua lesande ungar til doktorgraden sin, fekk ho behov for eit ord som kunne beskriva situasjonane der lesinga opplevest som ork eller plikt. Ordet blei leseulyst. Arne Olav Hageberg var så heldige å få møta Henriette Romme Lund 24. september i fjor då ho var i Skien for å snakka til deltakarane på Appelsiniaseminaret. Vi grev ganske så djupt i fenomenet leseulyst. Henriette byr på historier om det ho såg og lærte av dei lesande ungane. Vi kjem inn på motivasjonsteori, personlegdomen sin betydning for leselysta, fake reading, lesekompetanse, lesefellesskap, bokval, og kor viktig det er å læra ungane å gje opp, og mykje meir. Henriette presenterer jamvel ein tredelt definisjon av leselyst. Store delar av dette intervjuet er gjeve att på trykk i utgåve 1-25 av Bok & bibliotek, men mot slutten kjem mykje som ikkje fekk plass der, om eigne leseerfaringar, djuplesing, og forholdet mellom Netflix, film og bøker. Vi kjem også inn på danske lesetiltak dei siste åra, og ikkje minst fortel Henriette Romme Lund om korleis lystlesarane som ho møtte, Bella og Tami, også strevar med å finna plass til leselysta si i skulen. Les Henriette Romme Lund sin artikkel "Lad os tale om læseulyst" her.   

Tjeldsund bibliotek i Troms blei kåra til Årets bibliotek 2024 under eit arrangement på Deichman Tøyen i Oslo 9. januar. I denne episoden får du vera med på utdelinga. Vi startar med den tankevekkande opningstalen til juryleiar og leiar i Norsk bibliotekforening Helene Voldner. Så kjem det nokre gode ord frå samtingspresidenten og jurymedlem Silje Karine Muotka før vi toppar det heile med eit dobbeltintervju med vinnarn Melita Båfjord frå Tjeldsund bibliotek og Anne Gerd Lehn frå Bok- og kulturbussen i Sør-Troms.  Her vil de læra om kvardagen i eit lite lokalbibliotek i nord, den viktige funksjonen Bokbussane har, og ikkje minst biblioteka sin avgjerande betydning for det samiske språket. Mot slutten av episoden fortel Melita Baafjord om sin personlege bakgrunn som etter alt å døma har gitt henne ekstra gode føresetnadar for å vera med å redda og utvikla samisk språk og kultur.

Bli med til det nye biblioteket i Sarpsborg! I denne episoden gir biblioteksjef Anette Kure oss ei grundig omvising der – eller rettare sagt i det nye biblioteket som er bygd saman med deg gamle (som også har gjennomgått store oppgraderingar).  Etter opninga 12. november skreiv redaktøren i lokalavisa SA at «Biblioteket er ikke bygget for spesielle anledninger, det er bygget for å bli hardt og heftig brukt i folkeopplysningens og demokratiets tjeneste». Det biblioteksjef Anette Kure viser og fortel i denne episoden, tydar på at dei kjem til å lukkast med denne visjonen. Det opphavlege biblioteket i Sarpsborg blei tegna av Ove Bang og opna i 1942. Rodeo arkitekter og Plus Arkitektur har tegna den nye delen. Interiørløysinga er ved Scenario Interiørarkitekter. Utvidinga og oppgraderinga har hatt ei rame på 143,2 millioner kroner.

Helene Voldner saknar lånarane og galskapen på bibliotekgolvet, men synest elles at ho har fått eit draumeverv. Den nokså ferske leiaren i Norsk bibliotekforening dukka opp i begge dei førre episodane av podkasten, først som paneldeltakar og deretter som samtaleleiar. Men vi har eigentleg ikkje presentert Helene Voldner ordentleg for lesarar og lyttarar etter at ho tok over for Vidar Lund som leiar i Norsk bibliotekforening (NBF) rundt årsskiftet. Så difor inviterte redaktør Arne Olav Hageberg henne til ein samtale for å gje litt innsikt den nye kvardagen hennar. I samtalen kjem ho inn på galskapen på golvet i eit folkebibliotek, det viktige samarbeidet mellom ulike interesseorganisasjonar i litteratur- og kulturverda, utfordringar med å utvikla ein felles politikk for heile det breie og mangslungne bibliotekfeltet, og kor viktig det er med internasjonalt biblioteksamarbeid. Til slutt snakkar Helene Voldner om kvifor ho vil anbefala akkurat desse tre bøkene:  Astrid Lindgren: Brødene Løvehjerte Eric Klinenberg: Palaces for the People Ocean Vuong: På jorda er vi glimtvis vakre        

Bli med til Arendal bibliotek tysdag 13. august i år. Der inviterte Norsk bibliotekforening, Den norske Forleggerforening og Litteraturhuset i Oslo til arrangementet «Lesing er beredskap» under Arendalsuka 2024.  Ei lesande og kjeldekritisk befolkning er grunnleggande for demokratiet og ein viktig del av Norges totalforsvar, skreiv arrangørane. Undersøkingar viser at vi er blitt dårlegare lesarar, og dårlegare til å forstå og vurdera innhaldet i lengre tekstar. Korleis skal vi stå imot påverknad frå falske nyhende og frie ytringar som feilinformerer? spurte arrangørane. Først får de høyre forfattaren Maja Lunde lesa innleiingskapittelet frå boka si Skjerm barna som kom ut tidlegare i år. Så kjem beredskapsforskar Paul Buvarp frå Forsvarets forskingsinstitutt og siterer mellom anna funn som viser at løgn på sosiale medium spreier seg fortare, breiare og djupare enn sanning.  Mot dette dystre bakteppet kjem så pånelet på scenen, med Sarah Sørheim frå Schibsted, Kjersti Løken Stavrum frå Stiftinga Tinnius, nyhenderedaktør Mads A. Andersen frå Dagbladet og Helene Voldner frå Norsk bibliotekforening. Utgåve 3-24 av Bok & bibliotek inneheld forresten fleire saker som tematiserer dette med beredskap.  God lytting!

Tysdag 13. august var den store bibliotekdagen under Arendalsuka 2024. Politikarar og bokbransjefolk kaptest om å framsnakka biblioteka. I denne episoden får du høyra eit av desse arrangementa. Kommunikasjonsbyået Corporate Communications sto saman med Norsk Bibliotekforening og Litteraturhuset i Oslo bak arrangementet «Vi elsker biblioteket! Men må temperaturen opp? Kan vi skape mer bibliopasjon fra flere!?!»  Medverkande: Leiar av Stortinget sin Familie- og kulturkomite Grunde Almeland (V)  Adele Matheson Mestad, direktør ved Norges institusjon for menneskerettigheter Susanne Kaluza, leiar av Stiftelsen Litteraturhuset Helene Voldner, leiar i Norsk Bibliotekforening Merete Lie, bibliotekdirektør ved Deichman Programside for arrangementet «Vi elsker biblioteket! Men må temperaturen opp? Kan vi skape mer bibliopasjon fra flere!?!»

I episode 34 av podkasten Bok & bibliotek gir vi ei innføring i situasjonen til amerikanske skulebibliotek og folkebibliotek – straight from the source.  Den siste tida har vi kunna lesa om amerikanske bibliotekarar som blir truga med fysisk vald og er redde for å hamna i fengsel for å ha «upassande» innhald i bokhyllene. For å forstå situasjonen betre har vi snakka med John Chrastka, som må vera ei av dei mest brennande eldsjelene USA har fostra når det kjem til engasjement for bibliotek og lesekultur. I 2012 forlet han ei trygg stilling som vervingsansvarleg i den amerikanske bibliotekforeininga American Library Association for å bygga ein ny organisasjon frå botn: EveryLibrary. Hovudmålet var å hjelpa lokale skulebibliotek og folkebibliotek til større tilskot og politisk gjennomslagskraft, og det har dei mange stadar lukkast med. Men slik som det politiske klimaet har utvikla seg har dei brukt meir og meir tid på å bistå bibliotektilsette og lokalsamfunn med å nedkjempa forsøk på å fjerna bøker frå bokhyllene. Og i det siste har dei òg måtta slåss mot lovforslag som vil opna for at bibliotekarar kan bli strafferettsleg forfølgde og bli fradømt jobben sin for å formidla pornografi til ungar berre om dei til dømes har Maja Kobabe grafiske roman Gender Queer på hylla.  Du kan gleda deg til ein svært så lærerik prat om finansieringssystemet til bibliotek og skular i USA, betydninga av politisk påverkingsarbeid, felles utfordingar rundt utlån av lydbøker og tap av papirbøker i skulevesenet, og – ikkje minst – den utsette situasjonen til bibliotekarar på andre sida av Atlanteren.  Opptaket blei gjort tysdag den 6. august 2024. Tre lesetips frå John Chrastka: ·      Amor Towles: En gentleman i Moskva ·      Danielle Evans: The Office of Historical Corrections ·      Ronald J. Krotoszynski Jr.: Reclaiming the Petition Clause: Seditious Libel, "Offensive" Protest, and the Right to Petition the Government for a Redress of Grievances  

I denne episoden får du møta morgondagens bibliotekarar. Trine Sivertsen, Andrea M. Skogseth, Ingrid Blancheflor Dorfman Dyrli og Inga Kjellesvig Hanssen frå studiet i biblitoek- og informasjonsvitskap ved OsloMet tek over podkasten.  Kven er dei? Kva drøymer dei om? Kva lærer dei på studiet? Kva tenkjer dei om det utvida bibliotektilbodet – med shufleboard, kinoforestillingar og 3D-skrivarar? Og korleis ser dei si eiga framtidige rolle i dette? Trine er frå Svolvær i Lofoten, Andrea frå Inderøya i Nord-Trøndelag, Inga er frå Flekkefjord og Ingrid frå Florø i Sogn og Fjordane. Kva tenkjer dei om eigne lokalkommunar si satsing på bibliotek? Og ikkje minst om folk flest si forståing av kva eit bibliotek er og kva ein bibliotekar gjer? Innspelinga blei gjort på Deichman Bjørvika den 19. mars 2024. God fornøyelse!

Bli betre kjent med skulebibliotekarutdanninga ved Universitetet i Agder og Ingeborg Eidsvåg Fredwall som er førstelektor der.  Intervjuet blei gjort under Bibliotekmøtet i april, der utdanninga i skulebibliotekkunnskap fekk Norsk Bibliotekforenings pris 2024 for arbeidet sitt. Delar av dette sigersintervjuet står også på trykk i Bok & bibliotek 2-2024. 

Endeleg tilbake! Det blir mykje godt stoff i podden framover. Etter ein litt stille periode har vi no heile tre episodar liggande som kjem til å bli lagt ut i tida framover.  Først i denne episoden er det eit intervju med kultur- og likestillingsminister Lubna Jaffery. Deretter blir det panelsamtale frå Bibliotekmøtet 2024 som blei halde i Haugesund 17. til 19. april i år i regi av Norsk Bibliotekforening.  I intervjuet med statsråden gjentek ho det ho sa frå scenen på Bibliotekmøtet og har sagt fleire andre stadar i det siste: Leselyststrategien kjem før sommaren! Dette er noko av grunnen til at eg syns intervjuet med henne og scenesamtalen passa så godt saman, for i samtalen kjem det mange kloke innspel og tips om dette med å skapa leselyst – og ein god diskusjon om lyst-omgrepet kopla til lesing.  Siri Lindstad leier samtalen med overskrifta «Vi må snakke om litteraturformidling». Det blei rett og slett gøyal, tankevekkande og til tider rørande  samtale og diskusjon med eit panel beståande av biblioteksjef på Sølvberget i Stavanger Anne Torill Stensberg, Monica Gundersen Mitchell frå Lesesenteret ved Universitetet i Stavanger, forfattar Tore Renberg og allereie nemnte Jaffery.   Vi beklagar at det blei litt dårleg lyd på opptaket av panelsamtalen, men intervjuet med Jaffery blei bra.  God lytting! Og som alltid: Ikkje nøl med å ta kontakt på [email protected] for å koma med ris eller ros, tekstar eller tankar. 

Den 19. januar heldt Mari Serine Kannelønning prøveforelesinga med tittelen "Potensiale og begrensninger for bruk av kunstig intelligens (KI) i biblioteksektoren" på OsloMet i samband med doktorgradsdisputasen sin. Der gjorde ho det god forskingsformidling alltid gjer: rydda i omgrepsjungelen, kutta vekk det som stenger for utsikt og innsikt og heldt fram eit kart,  denne gongen over det norske biblioteklandskapet. Ho streka opp rammene for bruk av KI-baserte verktøy i norske universitets- og høgskulebibliotek, viste fram dei viktigaste måtane vi nærmar oss verktøya i dag, og kva vi kan venta oss og bør satsa på framover.  Og vi har fått lov til å publisera Kannelønning si prøveforelesing her i podkasten. Ei prøveforelesing er på ein måte sjarmøretappen på doktorgradsløpet. Og ofte er tematikken litt annleis enn i sjølve avhandlinga. Hovudtemaet i Kannelønning si avhandling er tilhøvet mellom forventingar til KI-teknologi og mobilisering i helsefeltet, altså korleis måten vi tenker og snakkar om teknologien påverkar kven som styrer utviklinga og korleis verktøya kjem i bruk. Om du vil læra meir om dette kan du lesa saka vår om doktorgradsdisputasen, eller sjølve avhandlinga.

Bli med på utdelinga av prisen Årets bibliotek 2023 som gjekk til skolebiblioteket ved Årstad videregående skole. Episoden inneheld mellom annan eit intervju med bibliotekarane ved vinnarbiblioteket, David Kvamme Høvik og Torhild Jordal, og ein forrykande appell for skulebiblioteka frå fjorårets vinnar Elisabeth Jensen Lombnæs.  Prisen Årets bibliotek blir delt ut av Norsk Bibliotekforening, og har vore delt ut sidan 1988.  Prisen går til bibliotek som har teke i bruk nye idear, og som har jobba utradisjonelt og offensivt og gjerne i samarbeid med andre. Norsk Bibliotekforening er ein interesseorganisasjon for norske bibliotek; både folkebibliotek, fagbibliotek og skulebibliotek. Leiar: Helene Voldner Tidlegare vinnarar: Biblioteket ved Gamlebyen skule, Oslo (2022); Østsiden bibliotek, Fredrikstad (2021); Deichman Bjørvika, Oslo (2020); Trøndelag fylkesbibliotek (2019); Stormen bibliotek, Bodø (2018); Biblo Tøyen, Oslo (2017).

De som har følgt podkasten ei stund kjenner nok at stilen i denn episoden. Essayisten Ove Sundby har velsigna oss med ein ny tekst. I kjent stil svingar han innom både den gamle bibliotekarskulen i Dælenggata i Oslo, ei heilt nødvendig klassereise inn i bibliotekverda, myta eller sanninga om at ein bestemt mennesketype kjenner seg tiltrekt av bibliotekaryrket, og ein nesten gløymt parentes i den norske informasjonskunnskapens historie.   Send gjerne innspel og tips og kritikk og det du måtte ha på hjarta til [email protected], eller finn telefunnummeret på nettsida bokogbibliotek.no. Som alltid er det gull med liking og deling av episodar, men det aller beste er visst nok om lyttarane tek seg tid til å skriva ei setning eller to om kva dei likar med denne podkasten. God lytting!

– Sinne er ei potensiell sterk drivkraft når du sit som biblioteksjef og ser så tydeleg potensialet til kva som kunne vore. Du ser så tydeleg kva ideen om folkebiblioteket kan levera, og så sit du der med knappar og glansbilete og kan ikkje gjera nokon ting og ser sjansane gå deg forbi. Då er sinne ei sterk drivkraft for å få den merksemda som trengs.  Sitatet er av biblioteksjef i Haugesund Siri Vikse frå 19. oktober, sagt i bibliotekleiarsamtalen under Biblioteklederkonferansen 2023. Og det er den samtalen du får høyra i denne episoden. Temaet var «For mye av det gode, eller for mange drivkrefter?». I ein samtale om kor vidt dagens bibliotek gapar over for mykje kjem altså Vikse med eit hjartesukk om alt ho ser biblioteket kunne vore men som det ikkje er ressursar til. Det høyrer med til forteljinga at Haugesund bibliotek nyleg blei tildelt pris som «Årets utvidar» av Norsk publikumsutvikling. Temaet for Biblioteklederkonferansen i år var «Drivkraft», og bibliotekleiarsamtalen problematiserte den store porteføljen av oppgåver dagens bibliotek potensielt kan ta på seg. Kan det bli for mange drivkrefter inn, for mykje som skal koordinerast og administrerast? Kan eit breitt og inkluderande tilbod koma i vegen for kjerneoppgåvene? Står vi i fare for å mista bøkene? I tillegg til Siri Vikse frå Haugesund, besto panelet av biblioteksjef Sølvi Tellefsen frå biblioteket på Lillestrøm og årets kulturkommune 2023, og Henriette Stoltz frå Skien, ein av to andre kommunar som var nominerte til Årets kulturkommune saman med Lillestrøm. Stoltz sit også i NB sitt strategiske råd og er biblioteksjef i byen som nærmar seg innspurten på eit digert løft med å få på plass nytt bibliotek og masse anna fram mot feiring av den ikkje ubetydelege Skiensguten Henrik Ibsen sitt 200-årsjubileum i 2028. Saman med samtaleleiar og tidlegare biblioteksjef ved Stormen bibliotek i Bodø, Trud Berg, deler dei tre både smarte økonomitriks og råd om korleis ein kan navigerer klokt i kommunale system.  Trud Berg jobbar i dag i lakseoppdrettsbransjen, i eit firma som heiter NovaSea, og det er litt viktig å få med for at det skal skjøna eit par av kommentarane som kjem undervegs i samtalen.  Om du likar episoden set vi pris på all god omtale og deling (så skamlaus må ein dessverre vera i merksemdsøkonomiens tidsalder)! 

For ei tid tilbake fekk redaksjonen ein e-post frå dåverande biblioteksjef i Enebakk Oddmund Kårevik. Med begeistring fortalte han om eit arrangement dei hadde på tapetet der i bygda.  Temaet var forfattarskapen til Elisabeth Strout. Deltakarane var omsettarane Tove Bakke og Hilde Rød-Larsen, og Oddmund sjølv. Den første er entusiastisk lesar av bøkene til Strout. Den andre er den som har kledd den amerikanske forfattaren sine åtte romanar i norsk språkdrakt. Saman ville dei tre prøva å finna ut kva det er med bøkene til Strout. Kva er det som gjer dei så spesielt gode? Kvifor blir vi likesom ikkje ferdig med dei? Og korleis er det å omsetta bøkene Kunne dette vera noko for Podkasten Bok & bibliotek, spurte Oddmund? Takk vera initiativet frå Enebakk får de no tilgang til ein livleg og ivrig litteratursamtale frå eit norsk bibliotek om gleda ved å ha ein favorittforfattar, verdas verste svigermor, HBO-serien Olive Kiteridge og lysta til å stryka unødvendige setningar i bøkene til ein Pulitzer-vinnande og Booker-nominert forfattar. Du får høyra språkkunnige personar i samtala om nyansane i eit språk og mellom språk, om det knausgårdske Åh! som er lov på nynorsk, og kanskje også snart på bokmål, og om alle tinga vi gjer for å halda det gapande mørket i tilværet på avstand. Som om ikkje det er nok, kjem det også ein sensursituasjon tidleg i episoden som viser i praksis at det har større verdi å møtast på biblioteket enn å høyra på podkast. Det er noko med elefantane som ikkje kjem heilt ut. Men som så ofte i livet finst det finst glede og kunnskap også i det nest beste. Og det får du altså her, i Podkasten Bok & bibliotek.  Arrangementet, som gjekk føre seg torsdag den 12. oktober i år, blei støtta av Norsk oversetterforening og var ein del av Nedre Romerikes litteraturfestival «Litt av en fest» som er støtta av Viken Fylkesbibliotek. Elizabeth Strout (f.1956) er ein amerikansk skribent og romanforfattar, busett i New York og Maine. Ho debuterte i 1998 med romanen Amy and Isabelle og har til saman gitt ut åtte romanar. Det store internasjonale gjennombrotet hennar kom med Olive Kitteridge (2015), som vann Pulitzer-prisen for beste roman i 2009. Romanen toppa The New York Times si bestseljarliste og vart seinare tilpassa som ein kritikarrosta miniserie, som vann fleire Emmy-prisar. Den første boka om Lucy Barton, Eg heiter Lucy Barton (2016), vart nominert til Booker-prisen i 2016, toppa The New York Times si bestseljarliste og høsta strålande kritikkar internasjonalt. Lucy Barton vart seinare hovudkarakteren også i romanane Kva som helst er mogleg (2017), Åh, William (2022) og Lucy ved havet (2023). Foto: Tone Gautefald Tveit, Ragnar Hovland og Tine Poppe

Har du makt? Makt er eit av desse orda der vi aldri kjem til å einast om ein endeleg definisjon, men nynorskordboka seier det sånn: "Makt er det å kunne bestemme over andre eller kunne styre ei utvikling." Om vi legg denne definisjonen til grunn er det mykje makt i norske bibliotek, arkiv og museum. Under Kulturytring i Drammen i juni arrangerte Bok & bibliotek ein scenesamtale saman med søstertidsskrifta våre Aksess og Museum som vi kalla: «Hva skal vi huske, og hva skal vi glemme? En samtale om hverdagsmakt i arkiv, bibliotek og museum». ABM-sektoren – altså arkiv, bibliotek og museum – er hugs og samvit for fellesskapen, skreiv vi i programteksten. Kvar dag tek tilsette små og store val som påverkar kva framtida vil veta, det som blir ståande som forteljinga om oss. Dei vel ut, løftar fram og tek vare på dokument og litteratur, ting og tankar.  Mangeårig NRK-journalist og kulturkommentator Agnes Moxnes leia samtalen, og panelet besto av førstekonservator ANDERS BETTUM ved Interkulturelt Museum i Oslo, ANETTE KURE, biblioteksjef i Sarpsborg. ANN TOVE MANSHAUS, rådgjevar i Vestfoldarkivet og koordinator for privatarkiv i Buskerud. MICHELLE A. TISDEL, forskar og spesialbibliotekar ved Nasjonalbiblioteket og styreleiar for foreininga INN – Etniske minoriteter i norsk kulturliv, og SILJE DRAGSUND AASE, leiar for Misjons- og diakoniarkivet ved VID vitenskapelige høgskole i Stavanger.  Ein stor gjeng fant veg til Drammensbiblioteket for å høyra på desse tidleg på dagen 21. juni i år. Fleire interessante perspektiv blei løfta fram, og vi som arrangerte fekk tilbakemelding etterpå om at folk opplevde omgrepet kvardagsmakt og refleksjonen rundt utøving av denne som ny og fruktbar. Ein scenesamtale er berre litt skraping i overflata. Eg håpar difor at du etter å ha høyrt episoden får fleire kollegar til å gjera det same, så kan de reflektera vidare i felleskap etterpå. For å parafrasera onkelen til Spider Man: "With great everyday power comes great everyday responsibility". Arrangementet vart støtta av Fritt ord og Norsk Tidsskriftforening. 

Velkomne til ein episode full av inkurier og spontane møter, der du først og fremst blir betre kjent med Ted Granlund, som ikkje er redd for å tulla med poesien. Denne sjangeren kan avskrekka nokon kvar. Det er liksom så lett å tråkka feil. Det blir fort så mykje spleen og seriøsitet. Litt sånn må det kanskje vera, for skal poesien funka må lesaren eller lyttaren gjera seg open og sårbar og skapa med. Dei gongane den verkeleg når inn kan den gi livsendrande erfaringar. Men denne episoden viser konkret og vakkert korleis poesien også kan vera ein kvardagsleg ting som står og dirrar i spennet mellom rasisme, frosenfisk, historiske anekdotar, respatex, kjærleik, død og fjas – ein heilt vanleg dag i ei gamal campingvogn på torget i ein norsk småby.  Det begynte med at eg (Arne Olav Hageberg) gjekk nedover Kirkegata på Lillehammer under Norsk litteraturfestival og såg ein bil. Hæ? tenkte eg. Ein gamaldags kvit politibil, og med campingvogn? Så slo kognisjonen inn og eg såg at det sto POESI med store bokstavar på sida av bilen, ikkje POLITI. Dette måtte eg bare sjekka ut. Inni vogna møtte eg Theodor Martinius Granlund. Trivelegare kar skal du leita lenge etter. Han får alle rundt seg til å slappa av stilla seg opne for livet og poesien. Granlund er sjølv poet med ti utgitte bøker, og han og Poesibilen har formidla på heiltid for tusenvis av ungdommar i snart 20 år. I tilleg til Ted, deltek ein namnlaus og kunnskapsrik pensjonert rektor frå gymnaset på Otta, biblioteksjefen på Løten Åsta Brenna, og  filmprodusent og tidlegare sauebonde Gudrun Austli, som på sparket resiterer eit dikt av den svenske poeten Bodil Malmsten (1944–2016). Tittelen på diktet er «Nebraska Vällingby – alla törs inte bli amerikanska massmördare.» Undervegs les også Ted Granlund to av sine eigne tekstar.  Opptaket blei gjort i ei campingvogn frå 1978, midt på Stortorget i Lillehammer ein solfylt føremiddag under Norsk Litteraturfestival 2023.  Dette er siste episode i i sesong to av Podkasten Bok & bibliotek. Hugs at det finst ein drøss fine forfattarsamtalar du kan høyra på om du søker opp Forfatteren & Favoritten i Podkastappen din, og så tar vi som alltid med glede imot innspel og idear, ris og ros på [email protected]. 

Informasjon om endringar i samarbeidet mellom Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek om podkasten Forfatteren & Favoritten.  Her finn du Forfatteren & Favoritten på Apple Podcasts Her finn du Forfatteren & Favoritten på Spotify

Politisk debatt! Opptaket til denne episoden blei gjort onsdag 7. juni. Då inviterte Norsk Bibliotekforening til politisk debatt om bibliotek på Deichman Grünerløkka i Oslo med Omar Samy Gamal (SV, kulturbyråd i Oslo), Mari Rise Knutsen (R), Eili Vigestad Berge (V), Mehmet Kaan Inan (H), Maria Qureshi (AP), Robert Wright (KrF) og Morten Edvardsen (SP). Debattleiar var Arne Olav Hageberg (meg, hei!). Oslo kommune har akkurat lagt fram ein justert bibliotekplan med lovnad om åtte nye bibliotek. SV-byråd Omar Samy Gamal har kalla biblioteka det viktigaste kulturtilbodet i byen. Dette gjentok han under debatten, og Mehmet Kaan Inan frå høgre hevda seg einig og lova like god satsing og større innkjøpsbudsjett til skulebiblioteka. Altså klare lovnadar om utvikling og vilje til å sjå på dei økonomiske rammene. Så det er bare å henta fram fysisk, mental eller digital blokk og papir og notera. Innhaldet er relevant også utanfor Oslo. Kanskje kan du tipsa din lokale kulturpolitikar om å ta ein lytt, for forståelsen av kva biblioteka gjer og betyr er nok ulikt fordelt i landet.  Til sist kom det fleire interessante innspel frå salen, mellom anna om den prekære bemannings- og arbeidstidssituasjonen som tilsette opplever å stå i. Først av alt framfører Selma Benmalek sin eigen tekst «Jeg jobber på bibliotek», som var med å ramma inn og realitetsorientera debatten. Selma jobbar som programkonsulent ved Deichman og er leiar i Norsk Bibliotekforening Oslo.

Er det noko bibliotektilsette veit, så er det at ikkje alle har latt seg forføra fullstendig av TV-seriane og sosiale medium, anten dei er vaksne damer, ungar eller BookTock-arar. Kva treng desse lesarane av oss som jobbar med formidling av litteratur? Kva betyr det å vera ein lesar, og korleis blir ein det, eller korleis får ein andre til å bli det? Spørsmåla blei stilte av Fylkesbiblioteket i Innlandet og Norsk Bibliotekforening under ein scenesamtale på Norsk Litteaturfestival på Lillehammer torsdag den 25. mai, og som du får høyra i denne episoden. Helene Voldner, nestleiar i Norsk Bibliotekforening og bibliotekarbeidar ved Deichman i Oslo, leier samtalen. Med seg på scenen har ho BookTockar Rikke Neverdal, lærar, skribent og samfunnsdebattant Mohamed Abdi og leseforskar Kari Spjeldnæs. Ta gjerne kontakt på [email protected] med ris og ros, med idear og innspel, eller om det bare er noko du vil lufta eller diskutera.     

Stortingsrepresentanten og forfatteren av Mamma er trygda er månedens gjest i Forfatteren & Favoritten. Hvor lang tid tok det fra Mímir avsluttet videregående i Stavanger til han flyttet til Oslo? Når fikk han hår på brystet og hvorfor er det viktig? Hvordan ble det kulehull i skoleveggen der han gikk? Hvorfor gikk han med shorts til jul? Hvorfor var mandagene mer minneverdige enn fredagene på vgs? Hva angrer han mest på at han ikke gjorde etter skoletida? Fikk Mímir venner av å si at han var "frankofil"? Er det å være stortingsrepresentant som alle andre jobber? Hvem er egentlig white trash i Norge? Hvorfor måtte Mímir bli voksen veldig fort? Hvilken "kjempeløyen", hyperlokal bok ble en nasjonal suksess? Hvordan ble en støvsuger verdens verste masseødeleggelsesvåpen? Hvilken bok var det som ga Mímir intellektuell orgasme, og hadde han blitt stortingsrepresentant uten den boka? Pallen: Karl Marx og Friedrich Engels – Det kommunistiske manifest (1848)  Graham Greene – Our Man in Havana / Vår mann i Havana (1958, overs. Peter Magnus, 1959)   Tore Renberg – Mannen som elsket Yngve (2003) Episoden ble spilt inn på Porsgrunn bibliotek 23.03.2023. Programleder: Stian Omland Teknikk og redigering: Marcus Patai Musikk: Halvor Nordal Strand  Redaktør: Arne Olav Hageberg Redaksjonsmedlem: Hanne Sandvik  Forfatteren & Favoritten er et samarbeid mellom tidsskriftet Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek Mímir Kristjánsson (f. 1986) Utvalgte utgivelser: De superrike (sakprosa, voksen, 2011)  Vestkanttroll: En røverroman (Roman, satire, voksen, 2016)  Hva ville Gerhardsen gjort? (sakprosa, voksen, 2018)  Mamma er trygda (sakprosa, voksen, 2019) Tranmæls metode (sakprosa, voksen, 2020) Jon Michelet: En folkets helt (Biografi, voksen, 2021) Forfatteren & Favoritten er en månedlig bokpodkast der en forfatter forteller litt om sine egne bøker og, aller mest, om de tre bøkene som gjorde størst inntrykk på dem da de var mellom 15 og 20 år. Vi vil høre om bøkene, om hvorfor de er så bra, hva de har betydd og hvorfor mange flere bør lese dem i dag. F&F er et samarbeid mellom Porsgrunn bibliotek og tidsskriftet Bok & bibliotek.

Øivind Frisvold sin tekst om Noregs første kvinne med bibliotekarutdanning Martha Larsen Jahn svingar innom viktige amerikanske bibliotekimpulsar rundt forrige århundreskifte, eit tidleg mønsterbibliotek for born og unge i Trondheim, opptakten til både FN og UNESCO, arkitekturstrid knytt til Universitetsbiblioteket i Oslo, der Nasjonalbiblioteket held hus i dag, Norske kvinners sanitetsforening, beredskap, verdskrig og opposisjon mot Gestapo. Ein bør bli litt audmjuk av å høyra om sånne som Martha Larsen Jahn. Teksten blir lesen av Lena Barth Aarstad. Besøk bokogbibliotek.no for å bli abonnent på papir, lesa nettsaker eller tidlegare utgåver digitalt. Ta kontakt på [email protected] med ris og ros, om det er noko du vil lufta eller diskutera, eller for å senda inn stoff. Om du ikkje vil gå glipp av nye episodar, er det lurt å abonnera på podkasten vår. Vi høyrest!        

Da Michael Stilson gav ut sin første bok i 2018 kåret 1000 ungdommer den til årets beste. Bare spille ball mottok både Uprisen og Trollkrittet, og nå er den filmatisert i den blodferske serien Beist på NRK.  I bøkene sine utforsker tidligere fotballproff Michael Stilson hva som skjer når fotballen går fra å handle om drømmer, frihet, lek og moro, til også å bli noe annet. Han skriver om overgangen som skjer når du som 16–17 åring blir veid, og kanskje funnet for lett. Men selv for de som blir med videre, som hovedperson i Bare spille ball-serien Fredrik Markussen, sniker det seg inn et nytt alvor.  Michal Stilson spilte selv blant annet i OBOS-ligaen (norsk førstedivisjon) for Ranheim og Mjøndalen, og var også innom eliteserien med sistnevnte. Som ung fotballspiller var han med å vinne junior-NM for Rosenborg.  "Fotball, fotball, fotball." Slik karakteriserer han ungdomstida. Likevel fikk Michael lest noen bøker. De tre han har plassert på pallen for oss er fulle av følelser, handling og fremdrift.   Pallen: 1. Dan Brown - The DaVinci Kode (2003) / DaVinci-koden (2004) 2. Khaled Hosseini – The Kite Runner (2003) / Drageløperen (2006) 3. J.K. Rowling – Harry Potter-serien (1997–2007) Episoden ble spilt inn i Skien og Grong 17.04.2023. Programleder og redaktør: Arne Olav Hageberg Teknikk og redigering: Marcus Patai og Arne Olav Hageberg Musikk: Halvor Nordal Strand  Forfatteren & Favoritten er et samarbeid mellom tidsskriftet Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek. Michael Stilson (f. 1986) Produksjon: Bare spille ball, Cappelen Damm (2018) Alene gjennom, Cappelen Damm (2020) Kampfikseren, Cappelen Damm (2021) Elastico (tegneserieroman), Ena forlag – sammen med illustratør Luis Guaragna (2021)

Frå hysjing til demokratihus og mangfaldig møteplass, frå stillheit til lyd. Biblioteka er pålagde å setta problem under debatt. Men korleis gjer ein det i praksis?  Bibliotekdagene i Viken 8.-9. mars 2023 samla deltakarar frå alle krikar og krokar i megafylket til to dagar fulle av godt program. Tema var Demokrati, og ei av dei som gjorde ein veldig god figur på scenen var biblioteksjef Oda Cornelia Knudsen frå Kongsberg.  Poengtert og reflektert fortalde ho om korleis folkebiblioteket der i ti år har jobba med å forankra og utvikla debattarrangement gjennom konseptet Kongsbergdebatten. I denne episoden får du høyra foredraget innlese av ho sjølv, med mange konkrete tips og triks for debattbiblioteket. I skrivande stund er det bare rundt eit halvt år til alle landets fylkesbibliotek, skulebibliotek og folkebibliotek får nye eigarar, med andre ord nye kommunestyrer og fylkesting. Alle sider av lokalpolitikken er sjølvsagt relevante for ein bibliotekdebatt. Og i denne episoden av Podkasten Bok & bibliotek får du både veta korleis du kan gjera det i praksis, og høyra gode argument for at biblioteka må ta denne rollen framover. Om du vil veta meir om Bok & bibliotek så har vi sjølvsagt ⁠nettside⁠. Der kan du abonnera, lesa tidlegare utgåver digitalt og senda inn stoff. Ta kontakt på ⁠[email protected]⁠ med ris og ros, eller om det er noko du vil lufta eller diskutera – for eksempel idear til nye podkastepisodar.    

Møt skaperen av Mia Myhr og de forsvunne barna i en morsom og frisk samtale med Stian Omland. 24 år gammel har Sara Hjardar allerede realisert drømmen om å leve av å være illustratør og forfatter. Hun forteller om fine og harde år på videregående, om å være ungdom og heller ville male enn å trekke frisk luft. Hva er det flaueste hun har gjort? På pallen hennes finnes det både manga, sjangeroverskridende dansk horror og velskrevet og utleverende oppvekstbiografi fra en ung amerikansk skuespiller.  Pallen: Inio Asano – Goodnight Punpun (2007-2013)  Janne Teller – Ingenting (2000) Jenette McCurdy – I’m Glad My Mom Died (2022) Episoden ble spilt inn på Porsgrunn bibliotek 11.02.2023. Programleder: Stian Omland Teknikk og redigering: Marcus Patai Musikk: Halvor Nordal Strand Redaktør: Arne Olav Lunde Hageberg Redaksjonsmedlem: Hanne Sandvik Forfatteren & Favoritten er et samarbeid mellom tidsskriftet Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek. Sara Hjardar (f. 1997) Produksjon: Mia Myhr og barna som forsvant (grafisk roman, barn/ungdom, 2022)

I denne episoden får du bli med inn i Future Library  sitt underlege univers. Mykje er skrive og sagt om kunstnaren Katie Paterson sitt svimlande kunstprosjekt. Men likevel kan det vera vanskeleg å gripa. For kva er greia med manuskript av store forfattarar som ikkje skal publiserast på 100 år? Og kva har eit plantefelt i Nordmarka med litteratur å gjera? Alt det og meire til får du grundig forklart her. Ann-Mari Bugge sin tekst er lang og vandrande. Den gir innblikk i alle dei ti framtidsbibliotekforfattarane som til no er offentleggjorte, og eit par som kunne vore det. Og like mykje som ei slags innføring i Future Library er den eit innspel i den store samtalen om kunsten og litteraturen sin plass i livet til kvar og ein av oss. Det er bare å gi seg over. Forfattaren Ann-Mari Bugge kallar seg sjølv ein slags litteraturvitar. Ho jobbar som frilansjournalist og timelærer i pedagogikk på Universitetet i Sørøst-Norge, og saman med Trine Solstad er ho aktuell med fagboka Seriøst? Om sakprosa for barn på Universitetsforlaget. Ho har litteraturvitskap, pedagogikk og engelsk i fagkretsen og er master i faglitterær skriving. Future Library-forfattaren David Mitchel blei forresten intervjua i samarbeidspodkasten vår Forfatteren & Favoritten for litt sidan. Den episoden er også vel verdt å få med seg.

Er du oppteken av å laga gode ungdomstilbod? Då er det sjanse for at du vil sitta igjen med ny relevant kunnskap etter å høyrt denne episoden.  Då biblioteket i Drammen skulle planlegga ny ungdomsavdeling fann dei seg sjølv stillande dei same spørsmåla som mange har gjort før dei: Kva er det ungdomen likar? Og ikkje minst: Kva likar dei ungdomane som ikkje er på biblioteket til vanleg? Korleis bygga eit ungdomstilbod både for dei som frekventerer Ffifa-en og fabelprosa-hylla fast, og for dei som aldri har motteke ei einaste purring? "Her treng vi profesjonell hjelp," konkluderte avdelingsleiar i Drammen Anne Kaslegard. Etter at anbodsrunden var over endte dei opp med Lene Thorsen frå det Oslo-baserte marknadsanalyseselskapet Innsikteriet. Ho fekk i tale både dagens unge bibliotekbrukarar og respondentar utan inngrodde bibliotekvanar. Vi møtte Kaslegard og Thorsen på Drammen bibliotek til ein samtale der dei delte villig kva for innsikter ungdomane har gitt dei. Om du etter å ha høyrt denne episoden skulle ønska å lesa heile rapporten, er det bare å ta kontakt med Anne Kaslegard. 

Forfatteren av Kvit, norsk mann og Smadra er den 22. gjesten i Forfatteren & Favoritten. Brynjulf Jung Tjønn ble født 1980 i Seoul i Sør-Korea. I 1983 ble han adoptert til Feios i Sogn og Fjordane, der han vokste opp som odelsgutt. Han debuterte med romanen Eg kom for å elske i 2002. Senere har han gitt ut flere romaner for voksne og den kritikerroste barnebokdebuten I morgen skal vi sitte i solen (2009). I 2021 vant han P2-lytternes romanpris for Kvar dag skal vi dere så modige. Som om det ikke var nok: For ungdomsromanen Så vakker du er fikk han Brageprisen 2013. I disse dager topper han boklistene med en lyrikksamling om identitet, rasisme og det å høre til, eller ikke gjøre det.  I denne samtalen med Stian Omland forteller han blant annet om diktet som ga ham frysninger som ung gutt, og om å like moderne lyrikk uten å forstå noen ting av den. Han forteller om fotball, år på kristen internatskole og andre nøkkelhendelser i ungdomstida. Hvorfor begynte han å skrive dikt om aper? Hvilken bok kom nesten på pallen, og hvilken bok ga ham troen på at han også kunne få gitt ut det han skrev? Pallen: Johan Harstad – Herfra blir du bare eldre (2001)  Lars Saabye Christensen – Beatles (1984)   Gro Dahle – Karneval – Dikt i utvalg 1987-1997 (1998) Brynjulf Jung Tjønn (f. 1980) Produksjon i utvalg: Kinamann (roman, voksen, 2011)  Så vakker du er (roman, ung 2013) Smadra (roman, ung, 2018)  Kvar dag skal vi vere så modige (roman, voksen, 2021) Kvit, norsk mann (dikt, voksen, 2022) Forfatteren & Favoritten er et samarbeid mellom tidsskriftet Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek. Episoden ble spilt inn på Porsgrunn bibliotek 26.01.2023. Programleder: Stian Omland Teknikk og redigering: Marcus Patai Musikk: Halvor Nordal Strand  Redaktør: Arne Olav Lunde Hageberg Redaksjonsmedlem: Hanne Sandvik 

Dei fleste av lesarane og lyttarane våre veit kor viktig det er med bøker og bibliotek. Men så er det jo litt deilig også å bli minna på det av og til, å få nok eit bevis, å høyra endå ei forteljing om bibliotekbøker som har gitt ny innsikt - anten den resulterer i ei av verdshistorias mest livsviktige medisinske oppdagingar, eller bare eit rikare blikk på kartongen med pasteurisert mjølk i kjøleskapet. Episode 13 av podkasten fortel historia om eit tilfeldig museumsbesøk på ein varm sommarferiedag som via eit djupdykk i bibliotekmagasina gav spanande ny kunnskap.  Denne teksten om Louis Pasteur blei opphavleg publisert på bokogbibliotek.no den 27. desember i år, nøyaktig 200 år etter at hovudpersonen kom til verda.  Manus: Lene Christensen Innlesar: Lena Barth Aarstad

Norges første Instagram-forfatter i samtale med Stian Omland fra Porsgrunn bibliotek. Hva kom først, Instagram-romanen eller boka? Kommer Alexander Kielland Krag til å skrive den store norske forsikringsromanen? Har han lest Alexander Kielland? Hvor lenge laget moren matpakke til ham? Hva sladret Alexander og vennene om? Hvorfor pendlet han til Stabekk mens han gikk på videregående? Hvor knivdrepte Alexander (11) en kvinne? Hvorfor er det så mye sprengkraft i den første forelskelsen? Var debutanten Alexander stormannsgal? Bygger Litt redd, bare på egne erfaringer? Kommer Alexander snart med noe nytt? Trengte han skjema for å holde orden på bronseplassen? Hvilken bok inspirerte ham da han skrev sin egen debutroman? Hva har forfatteren Alexander lært av førsteplassen sin? Pallen: 1. Per Petterson – Ut og stjæle hester (2003) 2. Ane Barmen – Draumar betyr ingenting (2019) 3. Audrey Niffenegger – The Time Traveler’s Wife (2003) / Den tidsreisendes kvinne (no. 2006) Episoden ble spilt inn med publikum på Horten bibliotek under Kimen litteraturfestival 09.11.2022. Programleder: Stian Omland Tekniker: Fredrik Dahle fra Artilleriverkstedet Redigering: Marcus Patai Musikk: Halvor Nordal Strand Redaksjonsmedlem: Hanne Sandvik Redaktør: Arne Olav Hageberg Forfatteren & Favoritten er et samarbeid mellom tidsskriftet Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek. Alexander Kielland Krag (f. 1992) Produksjon: Dette blir mellom oss (roman, 2020) Litt redd, bare (roman, 2021)

Episode 11 er via fullt og heilt til utdelinga av prisen Årets bibliotek 2022, som gjekk til skulebiblioteket ved Gamlebyen skole i Oslo og blei utdelt for fullsatt sal på Deichman Grünerløkka torsdag den 12. januar 2023. Alle dei nominerte var representerte i salen, både Horten bibliotek, Ringsaker bibliotek, Viken fylkesbibliotek og Senja bibliotek, og stemninga var mildt sagt spent då direktør i Fritt Ord Knut Olav Åmås opna konvolutten og las opp namnet på vinnaren. Prisen Årets bibliotek er blitt delt ut av Norsk bibliotekforening kvart år sidan 1988. Her får de del i noko av det som skjedde under utdelinga i år, først takketalen til biblioteklærar Elisabeth Jensen Lombnæs og rektor Geir Johansen ved Gamlebyen skole. "Min jobb bør finnast på alle skular i heile Noreg," sa Lombnæs, og dedikerte prisen til alle born som ikkje har skulebibliotek. "No skal vi bruka dette til å jobba for det til alle," lova biblioteklæraren.   Deretter får de høyra Åmås sin tale, der han tar utgangspunkt i sitt eige innlegg som sto på trykk i Aftenposten 29. oktober i fjor «Ro er den nye rocken».  Til slutt får de høyra kva prisvinnarane hadde å seia då eg møtte dei til eit intervju mens skuldrene senkte seg og stolane blei rydda. Bruk [email protected] for å senda tilbakemeldingar, idear, stoff til vurdering, eller om det er noe du vil lufta eller diskutera. Og om du ikkje vil gå glipp av ein einaste episode av podkasten Bok & bibliotek er det lurt å abonnere.

I denne episoden får de ein ny godbit frå Ove Sundby. Teksten står også på trykk i utgåve 4/2022 av Bok & bibliotek. Hugsar du Ove Sundby sin tekst om då Peking-anda gjesta Bok & bibliotek i 1976? Om ikkje kan du høyra den i episode 2 av podkasten. Også i dagens episode vender Sundby blikket bakover for å hjelpa oss å tenka framover. Han fortel om framtidsscenariekonferansen Bibliotek 2020 som gjekk av stabelen på Biri i 1991. Sundby nemner mellom anna at han ikkje ser så mange spor av konferansen i ettertida. Men det kan vi faktisk retta på allereie no, for om du går til inn på bokogbibliotek.no etter at du har høyrt episoden, kan du faktisk lesa eit vitnemål frå ein av dei som var med! Bibliotekar Thomas Brevik går så langt som å kalla deltakinga på scenariekonferansen ei livsendrande oppleving. Ikkje mindre. I episoden gir også Arne Olav Hageberg ein introduksjon til den nyleg lanserte kunstige intelligensen ChatGPT som ligg tilgjengeleg for fri bruk her.   Besøk bokogbibliotek.no for å bli abonnent på papirutgåva, lesa nettsaker og tidlegare utgåver digitalt. Ta kontakt på [email protected] med ris og ros, eller om det er noko du vil lufta eller diskutera. Om du ikkje vil gå glipp av nye episodar, er det lurt å abonnera på podkasten vår. Og så er vi avhengige av gode meldingar og mange stjerner, tomlar og delingar for å bli lagt merke til. Sånn er det blitt. Så om du fann dette meningsfullt, viktig, eller kanskje gøy, så veit du kva du må gjera.

I den andre samarbeidsepisoden mellom podkasten Bok & bibliotek og podkasten Forfatteren & Favoritten har Stian Omland møtt Erik Eikehaug, forfatteren av James Franco spytter når han snakker og Skatten og tyven. Hvorfor har Erik Eikehaug en dragning mot E18? Hvilken veldig skummel og streng forfatterdame lærte ham om skriving i England? Hva gjør egentlig en sufflør? Ser han fortsatt på Gilmore Girls? Hvorfor var Erik livredd for russen? Og leste han hele Sofies verden? Pallen: 1. Jostein Gaarder – I et speil, i en gåte (1993) 2. Nick Hornby – Gutter er gutter /About a Boy (1998 / No. 1998) 3. Tormod Haugen – Øglene kommer (1991) Episoden ble spilt inn med publikum i sirkusteltet under Appelsinia litteraturfestival i Skien 28.9.2022. Programleder: Stian Omland Tekniker: ­­­­Øyvind Eriksen fra Klyve lydstudio Redigering: Marcus Patai Musikk: Halvor Nordal Strand Redaksjonsmedlemmer: Hanne Sandvik og Arne Olav Lunde Hageberg Forfatteren & Favoritten er et samarbeid mellom tidsskriftet Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek. Erik Eikehaug (f. 1982) Produksjon: James Franco spytter når han snakker (roman, 2017) Skatten og tyven (roman, 2022) Som medforfatter: Bare Victor (med Victor Sotberg, sakprosa, 2020) Bruk [email protected] for å sende tilbakemeldinger, ideer, stoff til vurdering, eller om det er noe du vil lufte eller diskutere. Og om du ikke vil gå glipp av en eneste episode av podkasten Bok & bibliotek er det lurt å abonnere.

Kan eit lokalt, norsk folkebibliotek ha som mål å nå ut til heile verda? Kva ligg bak ein uttalelse om at «Ibsen er vår flytevest»? Og kva er eit Ibsenbibliotek? Alt dette får du svar på i dette intervjuet med biblioteksjef i Skien Henriette Stoltz og prosjektleiar Christiane Lieungh. Dei to har opplevd det uvanlege å få  millionløyvingar over statsbudsjettet til å skapa innhald i biblioteket sitt. I budsjettavtalen mellom AP/SP og SV ligg det nemleg inne mange statlege millionar til Skien bibliotek sitt arbeid med å bygga det nye Ibsenbiblioteket og til å driva Sølvåren Ibsen formidlingssenter, som skal bli integrert i det nye biblioteket i byen der Henrik Ibsen blei fødd i 1828.

Med denne episoden introduserer vi et strålende nytt samarbeid mellom podkastene Bok & bibliotek og Forfatteren & Favoritten! En gang i måneden vil vi sammen gi ut intervju med forfattere som snakker om bøkene sine, om da de var mellom 15 og 20 år, og om tre favorittbøker som gjorde inntrykk i den alderen, eller som de har lest senere og vil anbefale for denne målgruppa. Podkasten Forfatteren & Favoritten drives fra Porsgrunn bibliotek og ble lansert i april 2021. Til nå har det blitt 19 forfattermøter. Alle de tidligere samtalene kan høres her. Her finner du gode lesetips, ukjente personlige anekdoter og nære fortellinger om hva bøker kan bety, ikke minst for unge lesere. I denne episoden er Line Renslebråten gjest, forfatteren og illustratøren av Virkelighetens monstre og Under Polarisen, og illustratøren av Blåhvalen. Hvor pleide Line Renslebråten å sove i russetida? Hvilken karakter har hun i filting av ull? Lærte hun noe tysk av å tegne forsiden på gloseheftet? Husker Line klonesauen Dolly? Var hun soss eller en av de andre? Våknet hun virkelig en dag uten øyebryn? Hvorfor rømte hun hjemmefra? Hvorfor ber hun foreldrene om unnskyldning? Hva betydde Oslo lysverker for Lines utvikling som tegner? Passet koronapandemien godt med planen hennes om å bli forfatter og illustratør på heltid? Hva tvang hun søsteren til å gjøre da de var barn? Hvor klistret hun dødninghoder? Hvordan overvant hun edderkoppskrekken? Hva gjorde hun med den første skorpionen hun traff? Hva er universalkuren mot insektbitt? Hva er det med blåtonene under vann? Hva betydde steinalderhusmorporno for en 15-åring som aldri hadde hatt sex? Og hva har Trond-Viggo Torgersen med saken å gjøre? Hvilken bok fikk henne til å tenke på menneskenes ondskap? Hvordan oppdaget hun at en forfatter som hadde vekket henne, var en skikkelig fæl fyr? Skiller hun verket og forfatteren? Bør man lese førsteplassen til Line, eller heller se dokumentaren om forfatteren? Pallen til Line Resnlebråten: Forrest Carter – Du finner meg i fjellene (1978) John Irving – Siderhusreglene /Cider House Rules (1985/no. 1986) Jean M. Auel – Hulebjørnens klan / Clan of the Cave Bear (1986/no. 1986) Episoden ble spilt inn med publikum på Lundetangen pub under festivalkroa på Appelsinia litteraturfestival i Skien 28.9.2022. Programleder: Stian Omland Tekniker: Øyvind Eriksen fra Klyve lydstudio Redigering: Marcus Patai Musikk: Halvor Nordal Strand Tegning til episodeikonet: Per Ragnar Møkleby  Redaksjonsmedlem: Hanne Sandvik Ansvarlig redaktør: Arne Olav Hageberg Forfatteren & Favoritten er et samarbeid mellom tidsskriftet Bok & bibliotek og Porsgrunn bibliotek. Line Renslebråten (f. 1980) Produksjon i utvalg Som forfatter og illustratør: Dyrene som forsvant (2017) Under polarisen (2018) Virkelighetens monstre (2019) Dyr som gjemmer seg (2020) Helter fra dyreriket (2022) Som illustratør: Blåhvalen (2020) Bruk [email protected] for å sende tilbakemeldinger, ideer, stoff til vurdering, eller om det er noe du vil lufte eller diskutere. Og om du ikke vil gå glipp av en eneste episode av podkasten Bok & bibliotek er det lurt å abonnere.

Denne gangen har vi eit intervju på programmet, nærare bestemt eit bokbad med stortingspresident Masud Gharahkhani som eg fekk lov å ha, recorded in front of a live library audience på Skien bibliotek måndag 7. november 2022. Aschehoug gav ut boka hans Norge i mitt hjerte i oktober 2022. Den er ein slags midtvegsrapport frå ein 40-åring som har reist lengre enn dei fleste, frå asylmottaket til stillinga som den høgast rangerte etter kongen. Då Masud var fem år flykta han med foreldra frå eit Iran herja av krig og politisk forfølging. Vegen gjekk til Skotselv like nord for Drammen. Der møtte familien eit bygdesamfunn som tok dei imot med opne armar, men etter kvart også rasisme frå høgreekstreme grupperingar, og uklok valkamp frå motdebattantar i Drammen då Ghrahkhani blei Arbeiderpartiet sin ordførarkandidat der i 2011. I samtalen kjem vi også inn på det som skjedde på Utøya den sommaren, og konsekvensane det fekk for Arbeiderpartiet og resten av samfunnet vårt. Gharahkhani er ein omgjengeleg og lite høgtideleg type, noko som også påverkar måten han forvaltar den litt udefinerte rolla som stortingspresident i Norge. Men mest av alt har han brukt rolla til å bli ein synleg og tydeleg forkjempar for demokrati og ytringsfridom – både i Noreg og internasjonalt, anten han held tale ved minnegudstenesta etter terroren under pride-feiringa i Oslo i sommar, besøker Volodomir Zelensky i Ukraina eller talar styresmaktene i Iran midt imot på persisk så demonstrantane i gatene i Teheran jublar og ambassadørar blir kalla inn på teppet. Før vi snurrar i gang intervjuet vil eg bare takka Skien bibliotek for at eg fekk lov til å vidareformidla denne samtalen, som var eit alminneleg vellukka bibliotekarrangement med rundt 100 menneske i salen, mange av dei med røter i Iran. Eg vil også oppfordra alle til å følga Skien bibliotek på Instagram. Dei gjer mykje fint der, ikkje minst var dei blant dei første i landet til å introdusera bokfjesfredagen. Om du vil veta meir om Bok & bibliotek så har vi sjølvsagt ei nettside. Der kan du abonnera, lesa nettsaker og tidlegare utgåver digitalt. Bruk  [email protected] for å senda inn stoff til vurdering, eller om det er noko du vil lufta eller diskutera. Om du ikkje vil gå glipp av ein einaste episode, er det lurt å abonnera på podkasten vår. Og så er vi alltid avhengige av god omtale og delingar for å bli lagt merke til. Så om du fann dette meiningsfullt og viktig, eller gøy, så veit du kva du må gjera. Takk!

I denne episoden les Helene Heger Voldner sin eigen tekst «Den vanskelige godheten», som sto på trykk i utgåve 1-2022 av Bok & bibliotek. Teksten er utprøvande og utforskande, og Voldner skriv ærlig om famling og usikkerhet som dei fleste kan kjenna seg seg att i: Jeg er redd for å være god på mangfold, men på den uinteressante måten. Jeg er redd for å være god på den naive måten, der mennesker reduseres til flate, ensidige inntrykk. Der vi ikke skaper samtaler som hekter seg på andre samtaler, og som utvider forståelsen vår. Men der vi inviterer mennesker kun som en ensidig størrelse. Denne godheten er både skadelig og uinteressant. Helene Heger Voldner jobbar til vanleg ved Deichman bibliotek i Oslo. I sommar blei ho valt til nestleiar i Norsk bibliotekforening, men teksten i denne episoden har ho skrive på vegne av seg sjølv. Først deler ho nokre tankar om kvifor ho skreiv teksten, og korleis det var å jobba med den. Om du vil veta meir om Bok & bibliotek så har vi sjølvsagt ei nettside. Der kan du abonnera, lesa nettsaker og tidlegare utgåver digitalt. Bruk  [email protected] for å senda inn stoff til vurdering, eller om det er noko du vil lufta eller diskutera. Om du ikkje vil gå glipp av ein einaste episode, er det lurt å abonnera på podkasten vår. Og så er vi framleis avhengige av god omtale og delingar for å bli lagt merke til. Så om du fann dette meiningsfullt og viktig, eller gøy, så veit du kva du må gjera. Takk!

I denne episoden får de høyra eit opptak av ein scenesamtale under Biblioteklederkonferansen 2022, den såkalte Bibliotekledersamtalen, i år med Birgitte Shumann-Olsen frå Lillehammer bibliotek, Jorun Systad frå Sunnfjord bibliotek og Mona Magnusen frå Tromsø bibliotek. Det var god stemning i salen og på scenen, og dei tre biblioteksjefane i panelet hadde mykje klokt å bringa til torgs om både pandemi, kvardag, biblioteka sin rolle i krisetider, og ikkje minst om den kontinuerlege krisa i bibliotekøkonomien. Biblioteklederkonferansen 2022 blei halden på Scandic Oslo Airport hotel på Gardermoen 19.-21- oktober. Nasjonalbiblioteket var som alltid vertskap, og temaet i år var "Uforutsigbare tider" - om korleis ein best kan driva bibliotek og leia, gjera veivalg og prioriteringar når tidene er usikre, anten det er på grunn av pandemi, krig, lokale kriser eller større samfunnsendringer som flyktningestrømmer og inflasjon.  Det kjem ein kommentar om brannen i Larvik bibliotek i 2019, og det er fordi leiaren der, Kari Molvær, var på scenen rett før opptaket blei gjort og fortalte om dette. Bent Høie sto også på programmet under konferansen, og får ein lissepasning frå Birgithe Schumann-Olsen undervegs i samtalen. Samtalen blei teken opp onsdag den 19. september i år. Intervjuar er Arne Olav Hageberg. Om du vil vita meir om Bok & bibliotek så har vi sjølvsagt nettside. Der kan du abonnera, lesa tidlegare utgåver digitalt og senda inn stoff. Ta kontakt på [email protected] med ris og ros, eller om det er noko du vil lufta eller diskutera. Om du ikkje vil gå glipp av ein einaste episode, er det lurt å abonnera på podkasten vår. Og så er vi avhengige av god omtale og mange stjerner, tomlar og delingar for å bli lagt merke til. Så om du fann dette meiningsfullt og viktig, eller gøy, så veit du kva du må gjera. Takk!