Mamy zielone pojęcie

W najnowszym odcinku podcastu „Mam zielone pojęcie” rozmawiamy o jakości wód, bezpieczeństwie powodziowym, suszy, złotej aldze i o tym, jak dziś mądrze gospodarować rzekami. Gośćmi odcinka są prof. Justyna Hachoł i prof. Robert Kasperek z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. W najnowszym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie” rozmawiamy o wodzie – tej, której w czasie suszy dramatycznie brakuje, i tej, która podczas gwałtownych opadów potrafi w kilka godzin zmienić życie całych miejscowości. Punktem wyjścia są jakość wód, bezpieczeństwo powodziowe, zmiany klimatu, doświadczenie katastrofy ekologicznej na Odrze oraz pytanie, czy da się znaleźć rozsądny kompromis między regulacją rzek a ich renaturyzacją.To odcinek o rzekach rozumianych nie tylko jako cieki wodne, ale jako złożone, żywe ekosystemy. W rozmowie pojawiają się rośliny wodne, ryby, bezkręgowce, osady denne, brzegi, przepływy i naturalne procesy, które decydują o tym, czy rzeka jest zdrowa. Bo jakość wody to nie tylko jej skład chemiczny. To także stan całego środowiska, które od tej wody zależy.Ważnym tematem są również zbiorniki wodne – suche i mokre – oraz ich rola w ochronie przed powodzią i przeciwdziałaniu skutkom suszy. Rozmowa prowadzi m.in. do Kotliny Kłodzkiej, gdzie powracają pytania o bezpieczeństwo mieszkańców, lokalizację zabudowy, konieczność retencji i trudne decyzje związane z inwestycjami hydrotechnicznymi. Nie brakuje też wątku społecznego: przesiedleń, konsultacji, pamięci powodzi i poczucia bezpieczeństwa osób mieszkających blisko rzek.Odcinek dotyka także wpływu rolnictwa na jakość wód, spływu związków azotu i fosforu do rzek i zbiorników oraz możliwości ich odzyskiwania i ponownego wykorzystania. Pojawia się tu szersza perspektywa gospodarki obiegu zamkniętego i pytanie, jak ograniczać straty, zamiast jedynie reagować na skutki zanieczyszczeń.W rozmowie wraca również temat złotej algi i katastrofy ekologicznej na Odrze. To przykład sytuacji, w której na jeden dramatyczny efekt złożyło się kilka czynników: zasolenie, wysokie temperatury, niski poziom wody, susza i presja człowieka na środowisko. Odcinek pokazuje, że bezpieczeństwo ekologiczne nie jest dodatkiem ani luksusem, ale podstawą bezpieczeństwa ludzi, rolnictwa, gospodarki i całych regionów.To rozmowa o wodzie jako jednym z najważniejszych zasobów współczesności. O tym, jak jej brak i nadmiar wpływają na nasze życie. I o tym, dlaczego decyzje dotyczące rzek wymagają dziś wiedzy, wyobraźni, odpowiedzialności oraz gotowości do szukania kompromisu.

W najnowszym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie” rozmowa sięga daleko poza Ziemię – na Księżyc, Marsa, Wenus, księżyce Jowisza i w przyszłość eksploracji kosmosu. Gośćmi odcinka są dr Anna Łosiak, geolożka planetarna z Instytutu Nauk Geologicznych PAN, oraz prof. Krzysztof Sośnica z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.Punktem wyjścia rozmowy jest Księżyc – najbliższe Ziemi ciało niebieskie i jedyne poza naszą planetą, po którym kiedykolwiek chodził człowiek. Rozmowa porządkuje podstawowe mity i wyobrażenia, takie jak popularne określenie „ciemna strona Księżyca”. W rzeczywistości nie chodzi o stronę ciemną, lecz niewidoczną z Ziemi, ponieważ Księżyc jest zablokowany pływowo i stale zwraca się ku naszej planecie tą samą stroną.Dlaczego Księżyc znów stał się kluczowym celem misji kosmicznych? Jest najbliższym „poligonem” do testowania technologii potrzebnych do dalszej eksploracji – przede wszystkim misji marsjańskich. To na nim można sprawdzać, jak budować infrastrukturę odporną na promieniowanie, ekstremalne temperatury, pył księżycowy i uderzenia mikrometeoroidów. Rozmówcy wyjaśniają, skąd biorą się obserwowane rozbłyski na powierzchni Księżyca i dlaczego nawet drobne ziarna materii kosmicznej, poruszające się z ogromną prędkością, są realnym zagrożeniem dla sprzętu i ludzi.Co Księżyc mówi nam o Ziemi?W rozmowie pojawia się także historia powstania Księżyca. Według dominującej teorii powstał on po zderzeniu młodej Ziemi z innym dużym ciałem niebieskim. To wydarzenie miało fundamentalne znaczenie dla dalszej historii naszej planety. Księżyc wpływa nie tylko na przypływy i odpływy oceaniczne, ale także na ruchy skorupy ziemskiej, stabilność planety i warunki, w których mogło rozwinąć się życie.Goście tłumaczą również, dlaczego badanie Księżyca pomaga lepiej zrozumieć dawną Ziemię. Na naszej planecie aktywna geologia – tektonika płyt, erozja, wulkanizm i przetapianie skał – zaciera ślady najstarszej historii. Księżyc jest pod tym względem archiwum: przechowuje informacje o dawnych zderzeniach, historii Układu Słonecznego, a być może także fragmenty ziemskich skał wyrzuconych w kosmos.Woda, baza księżycowa i nowy wyścig kosmicznyJednym z kluczowych wątków odcinka jest lód na Księżycu, zwłaszcza w rejonie bieguna południowego. To właśnie na tym rejonie koncentrują się plany przyszłych misji załogowych i budowy baz. Woda może być jednym z najcenniejszych zasobów pozaziemskich – nie tylko jako źródło życia, ale także jako surowiec potrzebny do produkcji paliwa i funkcjonowania infrastruktury.Rozmowa pokazuje, że współczesny wyścig kosmiczny ma wymiar naukowy, technologiczny, polityczny i ekonomiczny. Goście porównują strategie NASA, Europejskiej Agencji Kosmicznej, Chin, Japonii, Indii i Rosji. Wskazują, że Chiny konsekwentnie realizują długofalowy program kosmiczny, podczas gdy NASA zmaga się z wahaniami priorytetów, opóźnieniami i zależnością od decyzji politycznych. Europa natomiast rozwija własne technologie bardziej stopniowo, ale konsekwentnie – między innymi we współpracy z Japonią.W tym kontekście pojawia się również polski i wrocławski udział w badaniach kosmicznych. Prof. Krzysztof Sośnica opowiada o systemie nawigacyjnym Moonlight, który ma wspierać misje na Księżycu, szczególnie w rejonie bieguna południowego. Mowa jest także o retroreflektorach laserowych, pomiarach odległości Ziemia–Księżyc, projektach Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz rosnącym znaczeniu polskich firm i uczelni w sektorze kosmicznym. W odcinku pojawia się również temat nowego kierunku studiów na UPWr – inżynierii danych satelitarnych i kosmicznych.Czy będziemy mieszkać poza Ziemią?Podcast dotyka też pytania, które od lat rozgrzewa wyobraźnię: czy ludzie będą kiedyś mieszkać na Księżycu albo Marsie? Rozmówcy studzą entuzjazm. Podkreślają, że Ziemia pozostaje jedynym miejscem, do którego jesteśmy biologicznie przystosowani. Życie poza nią będzie przez długi czas raczej domeną misji badawczych, podobnych do wypraw na Antarktydę, niż masowej kolonizacji czy turystyki kosmicznej.W tym kontekście pojawia się także Wenus jako przestroga. Choć jest planetą podobną rozmiarami do Ziemi, panujące tam warunki pokazują, jak dramatycznie może zmienić się planeta w wyniku procesów atmosferycznych i klimatycznych.Życie pozaziemskie i UFOOdcinek kończy rozmowa o życiu poza Ziemią i UFO. Goście rozróżniają popkulturowe wyobrażenia o niezidentyfikowanych obiektach latających od naukowego pytania o istnienie życia w kosmosie. Podkreślają, że nie mamy dziś dowodów na obecność życia pozaziemskiego, ale prawdopodobieństwo, że Ziemia jest jedynym miejscem we Wszechświecie, gdzie ono powstało, wydaje się niewielkie.Najważniejszymi miejscami poszukiwań pozostają Mars oraz lodowe księżyce planet olbrzymów, takie jak Europa czy Enceladus. Szczególnie interesujące są oceany ukryte pod lodową skorupą i gejzery wyrzucające materię w przestrzeń kosmiczną. Rozmowa pokazuje, że odpowiedź na pytanie o życie pozaziemskie wymaga nie spektakularnych sensacji, lecz cierpliwych badań, próbek, misji kosmicznych i dużych nakładów finansowych.

Rozmowa w najnowszym odcinku podcastu „Mamy Zielone Pojęcie” poświęcona jest polskiemu winiarstwu – jego historii, specyfice oraz przyszłości. Gościniami programu są dr Marta Czaplicka, kierownik Katedry Ogrodnictwa i właścicielka winnicy, oraz prof. Joanna Chmielewska z Katedry Technologii Fermentacji i Zbóż, specjalistka zajmująca się technologią produkcji wina. Rozmowa prowadzi przez najważniejsze zagadnienia związane z uprawą winorośli w Polsce i pokazuje, jak dynamicznie rozwija się ten sektor rolnictwa.Polskie winiarstwo przeżywa dziś wyraźny rozwój. Nie jest to wyłącznie chwilowa moda, lecz efekt zmian klimatycznych i ekonomicznych. W południowej Europie temperatury stają się coraz wyższe, przez co wina z tamtych regionów osiągają bardzo wysoki poziom alkoholu. Chłodniejszy klimat Europy Środkowej pozwala natomiast produkować wina lżejsze, o wyraźnej kwasowości i świeżym aromacie. Jednocześnie część tradycyjnych upraw sadowniczych w Polsce, zwłaszcza jabłoni, staje się mniej opłacalna i wymaga dużych nakładów wody. Dla wielu gospodarstw winorośl staje się więc realną alternatywą ekonomiczną.Polskie wina mają charakter typowy dla chłodnego klimatu. Są zwykle świeże, aromatyczne, często o wyraźnej kwasowości i owocowym lub kwiatowym profilu. Właśnie ta odmienność sprawia, że zaczynają interesować zagranicznych odbiorców i turystów poszukujących regionalnych produktów. Coraz większą rolę odgrywają również oznaczenia geograficzne, które łączą wino z konkretnym regionem i podkreślają jego lokalny charakter.W Polsce uprawia się zarówno odmiany hybrydowe przystosowane do chłodniejszego klimatu, jak i klasyczne szczepy znane z europejskich regionów winiarskich. Do najpopularniejszych należy Solaris, ceniony za odporność na mróz i wczesne dojrzewanie. W winnicach pojawiają się także odmiany takie jak Riesling, Chardonnay, Pinot Noir czy Dornfelder. Produkcja koncentruje się głównie na winach białych, które najlepiej odpowiadają warunkom klimatycznym Polski, choć pojawiają się także coraz ciekawsze wina czerwone.Założenie winnicy jest przedsięwzięciem długoterminowym. Krzewy winorośli mogą owocować przez wiele dekad, dlatego inwestycja często planowana jest w perspektywie jednego lub nawet dwóch pokoleń. Kluczowe znaczenie ma wybór odpowiedniego siedliska i przygotowanie gleby – jej struktury, pH oraz mikrobiologii. Winorośl dobrze rośnie nawet na glebach uznawanych wcześniej za mało przydatne rolniczo, a sama winnica może funkcjonować jako stabilny ekosystem o niewielkim zapotrzebowaniu na nawożenie.Praca winiarza jest w dużej mierze uzależniona od natury. Zimą przeprowadza się cięcie krzewów, które decyduje o przyszłym plonie. Wiosną i latem prowadzone są zabiegi pielęgnacyjne i ochrona roślin, a moment zbioru zależy od przebiegu pogody i stopnia dojrzałości owoców. W produkcji wina ważną rolę odgrywa fermentacja prowadzona przez drożdże – zarówno naturalne, obecne na skórkach winogron, jak i specjalnie dobrane szczepy stosowane w winiarstwie.Rozwój winnic sprzyja także enoturystyce, czyli turystyce związanej z odwiedzaniem gospodarstw winiarskich. Podobnie jak we Francji, Włoszech czy Niemczech, także w Polsce powstają szlaki winnic. Na Dolnym Śląsku funkcjonuje już Dolnośląski Szlak Winnic, skupiający kilkadziesiąt gospodarstw. Wizyta w winnicy łączy degustację z poznawaniem lokalnej przyrody, historii i kuchni, a sprzedaż bezpośrednia pozwala producentom uniezależnić się od pośredników. Polskie środowisko winiarskie charakteryzuje się dużą współpracą. Winiarze często wymieniają się doświadczeniami, konsultują problemy związane z pogodą czy produkcją i korzystają z wiedzy ośrodków naukowych. W kraju rozwijają się także studia podyplomowe z technologii winiarstwa, które łączą wiedzę z zakresu uprawy winorośli i technologii fermentacji.Rozmowa pokazuje również kulturowy wymiar winiarstwa. Degustacja wina wiąże się z uważnością na smak, aromat i lokalne produkty. Wydarzenia takie jak festiwale sera i wina czy spotkania w winnicach przyciągają osoby zainteresowane gastronomią, regionalnością i spokojnym spędzaniem czasu.Perspektywy rozwoju polskiego winiarstwa są obiecujące. Coraz więcej winnic powstaje w różnych regionach kraju, a zainteresowanie uprawą winorośli rośnie także wśród zagranicznych producentów. Jeśli obecny trend się utrzyma, Polska może w przyszłości stać się ważnym producentem win chłodnego klimatu w Europie.

Najnowszy odcinek podcastu „Mamy Zielone Pojęcie” poświęcony jest pszczołom i temu, jak działa rodzina pszczela – od komunikacji, orientacji i organizacji życia w ulu po rójkę oraz najważniejsze zagrożenia zdrowotne, zwłaszcza warrozę. Pojawia się też przegląd produktów pszczelich i praktyczne wątki dotyczące miodu, jego właściwości oraz zasad używania. Prof. Paweł Chorbiński i prof. Paweł Migdał rozmawiają również o fałszowaniu miodu i dają wskazówki, jak świadomie wybierać produkty z pewnego źródła.

Nowy odcinek podcastu „Mamy Zielone Pojęcie” bierze na warsztat temat, który wraca jak bumerang wraz z początkiem roku: czy można schudnąć zdrowo i na stałe – bez obietnic „w dwa tygodnie”, bez karania się za potknięcia i bez mylenia estetyki z medycyną. Gośćmi rozmowy są prof. Joanna Wyka oraz dr Dorian Nowacki z Katedry Żywienia Człowieka.Punkt wyjścia jest nowy rok sprzyjający deklaracjom. Wiele osób chce wrócić do formy, jeść mniej, czy zmieścić się w ubrania sprzed lat. Tyle że w samym celu kryje się pułapka. Gdy redukcja masy ciała staje się wyłącznie zadaniem estetycznym, łatwo wpaść w logikę skrótów: szybko, radykalnie, jak najmniejszym kosztem czasu. Organizm nie działa w takim trybie. Masa ciała to wskaźnik, a nie diagnoza, a nadmiar tkanki tłuszczowej ma znaczenie biologiczne. Tkanka tłuszczowa to aktywny narząd endokrynny, który wpływa na gospodarkę hormonalną i procesy zapalne. Zdrowa redukcja zaczyna się od rozróżnienia modelowania sylwetki, redukcji nadwagi czy leczenia otyłości. Otyłość jest chorobą i stanowi ważny czynnik ryzyka powikłań metabolicznych i sercowo-naczyniowych. To przesuwa akcent z oceny („brak dyscypliny”) na rozumienie mechanizmów. Gdy ktoś wraca do wyższej masy ciała po okresie restrykcji, nie zawsze przegrywa charakter. Często działa biologia, nawyki utrwalane latami, stres, środowisko, a czasem brak dostępu do profesjonalnej opieki.Z zewnątrz najgłośniej słychać masę obietnic. Moda na diety eliminacyjne, protokoły, suplementy i proste reguły. Proste zasady dają poczucie kontroli, a spadek masy ciała na początku bywa szybki. Tyle że efekt na wadze nie mówi, co dokładnie ubywa: tkanka tłuszczowa, woda, mięśnie. Przy długim stosowaniu diet wysokotłuszczowych i wysokobiałkowych rośnie ryzyko przeciążeń wątroby i nerek, pogorszenia profilu lipidowego oraz powrotu dawnych wzorców jedzenia. Wtedy pojawia się klasyczny efekt jo-jo, a wraz z nim poczucie porażki.Na to nakłada się presja społeczna. Komentarze w stylu „jak świetnie wyglądasz” potrafią wzmacniać niezdrowe zachowania, bo sukces zostaje zdefiniowany wyglądem, nie zdrowiem. Wstyd i wykluczenie osób z otyłością przynoszą kolejne konsekwencje: unikanie spotkań, lęk przed jedzeniem publicznie, kompulsywne kontrolowanie posiłków. W tej przestrzeni mieszczą się też zaburzenia odżywiania, które przybierają różne formy: obsesja na punkcie kaloryczności produktów, przymus ćwiczeń, koncentracja na masie mięśniowej, ciągłe myślenie o jedzeniu mimo braku głodu.Najbardziej stabilnym punktem pozostaje podejście długofalowe. Zmiana działa wtedy, gdy jest do utrzymania, opiera się na diagnozie i indywidualizacji: skład ciała, nawyki, sen, aktywność, stan zdrowia, kontekst psychologiczny. W praktyce wraca kilka prostych zasad: wybór produktów o wysokiej gęstości odżywczej, ograniczanie żywności wysoko przetworzonej, rozsądne porcje, regularność, miejsce na okazjonalną przyjemność bez budowania wokół niej planu dnia. Wtedy redukcja masy staje się skutkiem ubocznym sensownej strategii, a nie jedynym celem.

W najnowszym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie” dr Julia Miller i dr Joanna Rosenberger opowiadają, jak zwierzęta radzą sobie zimą – od kotów śpiących na kaloryferze, przez psy przerażone fajerwerkami, po ptaki, jeże i kaczki na miejskich stawach. Rozmawiają o tym, jak mądrze pomagać zwierzętom w sylwestrową noc, jak odpowiedzialnie dokarmiać ptaki i dlaczego czasem najlepsze, co możemy zrobić, to… zostawić w spokoju stertę liści w ogrodzie.

W najnowszym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie” zaglądamy pod choinkę… i dużo głębiej – w głąb lasu, parku i systemów przyrodniczych, od których zależy nasze codzienne życie. Nasi goście, profesorowie Pusz i Bąbelewski, opowiadają o tym, jak mądrze wybierać bożonarodzeniowe drzewko (żywe, w donicy, z plantacji czy z lasu), co dzieje się z nim po świętach i dlaczego jego zapach to nie tylko kwestia nastroju, ale też chemii roślin. Pojawiają się konkretne gatunki drzew, mniej oczywiste wybory choinek oraz pomysły na to, jak zamknąć świąteczne drzewko w obiegu zamiast na wysypisku.W rozmowie udział wzięli: prof. Wojciech Pusz, Katedra Ochrony Roślin, Zakład Fitopatologii i Mykologii UPWrprof. Przemysław Bąbelewski, Katedra Ogrodnictwa, Zakład Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Ogrodnictwa MiejskiegoProwadząca: red. Katarzyna KaczorowskaKamery: Aleksandra Rzepka, Magdalena JajszczykDźwięk: Tomasz LewandowskiMontaż: Aleksandra RzepkaSłuchaj i oglądaj na:Spotify, Apple Podcasts, YouTube

Mleko od wieków towarzyszy człowiekowi – jako symbol odżywienia, bliskości natury, a dziś także jako punkt zapalny w dyskusji o zdrowiu, etyce i nowoczesnej diecie. Z jednej strony to produkt, który ukształtował cywilizację: pozwolił przetrwać dzięki przetwarzaniu na sery i fermentowany nabiał, umożliwił rozwój hodowli i dostarczył białka oraz wapnia w formie, jakiej nie oferuje żadne inne źródło. Z drugiej – stał się obiektem podejrzeń i modnych restrykcji, często pozbawionych naukowych podstaw. Czy naprawdę powinniśmy je pić? Co mówi nauka o nietolerancji laktozy? I dlaczego fermentowany nabiał wciąż nie ma sobie równych, jeśli chodzi o wpływ na mikrobiotę jelitową? 🎙️ W rozmowie udział wzięli: 🔹 dr Marek Szołtysik – Katedra Rozwoju Funkcjonalnych Produktów Żywnościowych, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu 🔹 dr Dominika Mazurkiewicz – Katedra Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Owady to najbardziej zróżnicowana i zarazem najliczniejsza grupa zwierząt na naszej planecie. Szacuje się, że opisanych zostało ponad milion gatunków, ale według różnych źródeł wciąż pozostaje od pięciu do nawet trzydziestu milionów nieodkrytych. Ten ogromny świat drobnych stworzeń wzbudza w nas skrajne emocje – od fascynacji i podziwu po niepokój, obrzydzenie, a nawet lęk. Tymczasem rola owadów w przyrodzie, a także w życiu człowieka, jest nie do przecenienia.Owady pełnią fundamentalne funkcje w ekosystemach. Są niezastąpione w rozkładzie materii organicznej – zarówno w glebie, jak i na jej powierzchni – co pozwala na obieg pierwiastków i utrzymanie równowagi w środowisku. Jako zapylacze odpowiadają za rozmnażanie się ponad 80% gatunków roślin – zarówno dziko rosnących, jak i tych uprawianych przez człowieka. Pszczoły, muchówki, motyle, a nawet niektóre chrząszcze biorą udział w procesie zapylania, który bezpośrednio wpływa na nasze bezpieczeństwo żywnościowe. Owady to także naturalni regulatorzy – drapieżne gatunki, takie jak biedronki czy chrząszcze biegaczowate, ograniczają liczebność szkodników w uprawach.Ich znaczenie wykracza jednak daleko poza funkcje czysto biologiczne. Owady są pokarmem dla wielu zwierząt – od ptaków i nietoperzy, przez ryby, aż po płazy – i stanowią fundament licznych łańcuchów pokarmowych. Ich liczebność i różnorodność mają bezpośredni wpływ na bioróżnorodność całych ekosystemów. Co więcej, dzięki swojej wrażliwości na zmiany środowiskowe, owady pełnią funkcję bioindykatorów – np. obecność larw ważek świadczy o dobrej jakości wód, a analiza zawartości metali ciężkich w ciałach biedronek pozwala wnioskować o stopniu zanieczyszczenia środowiska.Z jednej strony mamy więc owady pożyteczne – zapylacze, drapieżniki czy organizmy wskaźnikowe. Z drugiej strony – te, które uznaje się za szkodniki: pasożyty (pchły, pluskwy), insekty niszczące plony (gąsienice, chrząszcze) czy te, które wywołują obrzydzenie, jak karaluchy czy muchy. Warto jednak pamiętać, że „szkodliwość” to kategoria czysto ludzka – z punktu widzenia przyrody nawet komar czy pluskwa pełni określoną rolę, będąc pokarmem dla innych zwierząt lub uczestnikiem złożonych interakcji ekologicznych. Przykładem może być jerzyk, który potrafi zjeść nawet 20 tysięcy komarów dziennie.Zmiany klimatu coraz wyraźniej wpływają na świat owadów. Cieplejsze jesienie, wyższa wilgotność, dłuższe okresy wegetacyjne – wszystko to sprzyja przedłużonej aktywności owadów, masowym pojawom (tzw. gradacjom) czy nawet ekspansji gatunków obcych, takich jak komary potencjalnie przenoszące choroby tropikalne. Entomolodzy obserwują także pojawianie się nowych szkodników, np. w uprawach rzepaku, i coraz większe wyzwania związane z ich kontrolowaniem.W tym kontekście rośnie znaczenie alternatywnych metod ochrony roślin – biologicznych i zintegrowanych. Zamiast chemicznych insektycydów coraz częściej stosuje się bakterie (np. Bacillus thuringiensis), wirusy (bakulowirusy), czy przyjazne dla środowiska makroorganizmy, takie jak złotooki, bzygowate, biedronki. Entomolodzy pracują też nad nowatorskimi rozwiązaniami, jak np. wpływ określonego spektrum światła na zachowanie szkodników w szklarniach. Ale nawet najbardziej zaawansowana biotechnologia nie zastąpi prostych działań sprzyjających przyrodzie – takich jak sadzenie roślin kwitnących wokół pól uprawnych, które przyciągają owady pożyteczne i wspomagają naturalne procesy obronne ekosystemu.Świat owadów to także fascynujące przykłady komunikacji, złożonych zachowań społecznych i niezwykłych zdolności. Pszczoły przekazują informacje o położeniu pożywienia tańcem, mrówki organizują życie kolonii według jasno określonych ról, a cykady i świerszcze wydają dźwięki przyciągające partnerów. Owady posługują się feromonami – płciowymi, ostrzegawczymi czy agregacyjnymi – komunikując się nie tylko między sobą, ale także z innymi organizmami. Rośliny zaatakowane przez szkodniki potrafią „wołać o pomoc” za pomocą lotnych substancji chemicznych, które przywabiają naturalnych wrogów agresorów.

Professor Tim Schwanen from Oxford University and Dr. Rengin Aslanoglu from UPWr discuss the future of urban mobility, focusing on sustainable transport, clean air initiatives, and the challenges of implementing inclusive city planning. They explore the 15-minute city model, the role of electric vehicles, and the importance of co-creating urban spaces that serve diverse communities.

W najnowszym odcinku podcastu lek. wet. Paulina Prorok i prof. Cezary Mitrus rozmawiają o macierzyństwie w świecie zwierząt. Od troskliwych słoni po wyrachowane surykatki – biologia zna wiele definicji bycia matką.

Czym jest odporność i dlaczego czasem zawodzi? Skąd biorą się pandemie i jak działają wirusy?Dlaczego szczepienia wciąż budzą lęk, mimo że ratują życie? O tajemnicach układu immunologicznego, szczepionkach i ewolucji wirusów rozmawiamy z prof. Anną Chełmońską-Soytą z UPWr i prof. Egbertem Piaseckim z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN.

W najnowszym odcinku gościmy prof. Magdalenę Szymurę i prof. Grzegorza Zaleśnego z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu – specjalistów od łąk, bioróżnorodności i pasożytów. Rozmawiamy o tym, czym naprawdę jest bioróżnorodność, dlaczego nie da się jej chronić bez zrozumienia całych ekosystemów i czy człowiek to największy pasożyt tej planety.

W najnowszym odcinku podcastu prof. Agnieszka Medyńska-Juraszek i prof. Aleksandra Mirończuk omawiają wszechobecność mikroplastiku w środowisku oraz jego wpływ na zdrowie, zwracając uwagę na jego obecność w wodzie, glebie, powietrzu i organizmach żywych. Wskazują na potrzebę ograniczenia plastiku w codziennym życiu i nadzieję, jaką dają badania nad mikroorganizmami zdolnymi do jego biodegradacji.Prof. Medyńska-Juraszek i prof. Mironczuk o wszechobecnym mikroplastiku, jego wpływie na zdrowie i nadziei związanej z biodegradacją przez mikroorganizmy.

W najnowszym odcinku podcastu „Mamy Zielone Pojęcie” eksperci w dziedzinie gleby – profesor Irmina Ćwieląg-Piasecka oraz profesor Cezary Kabała rozmawiają o glebie, jej roli w ekosystemach i różnorodnych funkcjach, jakie pełni w życiu człowieka.Gleba to żywy i dynamiczny zasób przyrody, pełen mikroorganizmów, które wspierają produkcję żywności, retencję wody i utrzymanie bioróżnorodności. Stanowi podstawę ekosystemów, zapewniając nie tylko warunki do życia roślin, lecz także pełniąc rolę magazynu związków organicznych i źródła surowców farmaceutycznych. Jest fundamentem, na którym rozwijały się cywilizacje, umożliwiając osadnictwo i rozwój rolnictwa.Z gleby korzystamy na wiele sposobów, ale intensywna eksploatacja i zabudowa doprowadzają do jej degradacji. Najżyźniejsze polskie gleby, takie jak czarnoziemy, coraz częściej tracą swoje naturalne funkcje, zastępowane przez zabudowę przemysłową. Jednocześnie niewłaściwe praktyki rolnicze, takie jak nadmierne stosowanie nawozów mineralnych, przyczyniają się do chemicznej degradacji gleby, osłabiając jej zdolność do magazynowania węgla i retencjonowania wody.Zmiany klimatyczne dodatkowo wpływają na kondycję gleb, zmieniając ich skład mikrobiologiczny i przyspieszając utratę materii organicznej. W regionach polarnych topnienie wiecznej zmarzliny uwalnia ogromne ilości metanu, podczas gdy w Polsce gleby zmagają się z niekorzystnymi skutkami gospodarowania wodą, takimi jak odwodnienie terenów podmokłych.Gleboznawstwo, jako interdyscyplinarna dziedzina nauki, pozwala na dogłębne zrozumienie roli gleby w środowisku i historii ludzkości. Badania gleby dostarczają wiedzy o warunkach życia dawnych społeczeństw, a także umożliwiają lepsze planowanie ochrony środowiska. Dzięki analizom archeologicznym gleby pod kurhanami neolitycznymi ujawniają ślady dawnych czarnoziemów, które były podstawą rozwoju rolnictwa w przeszłości.Ochrona i zrównoważone użytkowanie gleby są kluczowe dla przyszłości naszej planety. Rolnictwo regeneracyjne, ograniczenie stosowania chemii w rolnictwie oraz ochrona najlepszych gleb przed zabudową to kroki, które mogą pomóc w zachowaniu tego niezwykłego zasobu dla kolejnych pokoleń. Gleba, jako skarb przyrody, wymaga od nas troski i odpowiedzialności, by mogła nadal pełnić swoje kluczowe funkcje w ekosystemie.

Grudzień to miesiąc, który nieodłącznie kojarzy się z rybami – zarówno ze względu na kulinarne tradycje świąteczne, jak i Dzień Ryby obchodzony 20 grudnia. To wyjątkowa okazja, by przyjrzeć się bliżej tym fascynującym stworzeniom, ich znaczeniu w ekosystemach, roli w kulturze i ewolucji, a także problemom, z którymi się mierzą.Ryby, choć często niedostrzegane w codziennym życiu, odgrywają kluczową rolę w przyrodzie. Wbrew powszechnym przekonaniom, komunikują się między sobą za pomocą dźwięków, które wydają przy użyciu pęcherza pławnego lub pocierania kości. Niektóre gatunki, jak piskorz, potrafią emitować odgłosy w trakcie oddychania atmosferycznym powietrzem. Ta zdolność do komunikacji, choć trudna do zrozumienia dla ludzi, jest dla ryb nieodzownym elementem ich przetrwania.Ewolucyjna historia ryb sięga 420 milionów lat, co czyni je jednymi z najstarszych kręgowców na Ziemi. Obecnie znamy około 35 tysięcy gatunków, a ich różnorodność środowiskowa jest zdumiewająca – od rwących potoków po głębokie oceany. W niektórych rejonach świata, takich jak afrykańskie jeziora tektoniczne, proces ewolucji ryb jest wciąż widoczny, co pozwala naukowcom obserwować powstawanie nowych gatunków niemal na bieżąco.Ryby od zawsze były ważnym elementem tradycji kulinarnych i cywilizacyjnych. Ich hodowla i spożycie sięgają czasów osadnictwa nad wodami, gdy stanowiły łatwo dostępne źródło białka. W Polsce szczególne miejsce zajmuje karp, którego obecność na wigilijnym stole jest silnie zakorzeniona w lokalnej tradycji. Prof. Danuta Figurska-Ciura podkreśla, że walory smakowe i odżywcze ryb różnią się w zależności od gatunku i warunków hodowli. Ryby dzikie, choć cenione za smak, są narażone na zanieczyszczenia, takie jak mikroplastik czy metale ciężkie. Z kolei hodowla intensywna, szczególnie łososia, wiąże się z wyzwaniami związanymi z warunkami życia tych ryb.Zmieniające się środowisko naturalne oraz działalność człowieka stanowią poważne zagrożenie dla populacji ryb. Zanieczyszczenie wód, regulacja rzek czy obecność farmaceutycznych pozostałości w środowisku wpływają na ich zdolności do rozrodu i przetrwania. Dr Przemysław Pokorny zwraca uwagę na konieczność działań wspierających, takich jak zarybianie czy ochrona naturalnych siedlisk ryb.Nieodłącznym elementem rozmowy o rybach są również kwestie związane z ich obecnością w kulturze i świadomości społecznej. Ryby pojawiają się w dyskusjach głównie w kontekście kulinarnym lub w obliczu ekologicznych katastrof. Jednak ich rola jest o wiele większa – są one kluczowe dla funkcjonowania ekosystemów wodnych, a ich ochrona jest niezbędna dla zachowania równowagi przyrodniczej.Dzień Ryby to doskonała okazja, by zastanowić się nad miejscem ryb w naszym życiu – nie tylko w perspektywie kulinarnej, ale także jako elementu naturalnego dziedzictwa, które wymaga troski i ochrony.

In the latest episode Prof. Thomas Banhazi and Prof. Sebastian Opaliński, experts with extensive experience in animal science and technological innovation, focus on precision livestock farming (PLF), a cutting-edge approach to modern agriculture that integrates advanced information and communication technologies (ICT) to improve animal welfare, productivity, and environmental sustainability.

Powódź w 1997 roku została nazwana powodzią tysiąclecia, jednak zaledwie 25 lat później, doświadczyliśmy kolejnej katastrofalnej powodzi o podobnej skali. Zmiany klimatyczne i ekstremalne zjawiska pogodowe stają się coraz bardziej powszechne, a pytania o przyszłość naszego środowiska naturalnego stają się pilne i nieuniknione. Jakie błędy zostały popełnione w zarządzaniu wodami? Czy infrastruktura hydrotechniczna sprostała wyzwaniom? I co najważniejsze – czego nauczyła nas tegoroczna powódź i jakie kroki powinniśmy podjąć, aby uniknąć przyszłych katastrof?W tym odcinku podcastu, eksperci: dr Radosław Stodolak z Zakładu Modelowania Hydrodynamicznego Instytutu Inżynierii Środowiska oraz prof. Tomasz Kowalczyk z Katedry Kształtowania i Ochrony Środowiska – analizują tegoroczną powódź, próbując odpowiedzieć na pytanie, jakie wnioski możemy wyciągnąć z tych tragicznych wydarzeń. Eksperci przyglądają się zarówno błędom, jakie zostały popełnione, jak i proponują konkretne działania, które mogą pomóc w przyszłości.Eksperci zgodnie przyznają, że obecne zmiany klimatyczne prowadzą do coraz bardziej ekstremalnych zjawisk pogodowych, a prognozy są mało optymistyczne. W rozmowie pojawiają się postulaty zmiany podejścia do zarządzania kryzysowego – zarówno na poziomie lokalnym, jak i krajowym.Oprócz rozważań dotyczących infrastruktury i zarządzania wodami, w odcinku poruszany jest także temat relokacji ludności z terenów zagrożonych powodziami. Prof. Kowalczyk przypomina o przykładzie wsi, która została całkowicie przeniesiona, a jej mieszkańcy osiedlili się w nowo wybudowanej, bezpiecznej lokalizacji. To przykład na to, że dobrze zaplanowane działania mogą przynieść korzyści zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska.W odcinku goście zwracają uwagę na kluczowe wnioski z tegorocznej powodzi: konieczność modernizacji infrastruktury hydrotechnicznej, budowy nowych zbiorników retencyjnych, zmian w procedurach zarządzania kryzysowego oraz bardziej kompleksowego podejścia do retencji krajobrazowej. Eksperci wyrażają nadzieję, że wyciągnięte z tych wydarzeń wnioski pomogą w lepszym przygotowaniu się na przyszłe, niestety coraz bardziej prawdopodobne, katastrofy związane z powodziami.

Leading experts on food safetyIn this episode of the "Mamy Zielone Pojęcie" podcast, host Jowita Chojcan speaks with Professor Małgorzata Korzeniowska and Professor Dusan Mišić. The episode provides an in-depth exploration of their work, highlighting significant aspects of food safety and current research trends in the field.The podcast begins with a discussion on the alarming statistics of foodborne illnesses, emphasizing that an estimated 600 million people fall ill and 420,000 die annually from consuming contaminated food or water. The conversation highlights basic preventive measures, such as washing raw food and proper storage, to reduce the risk of contamination.One significant focus is on Salmonella, a well-known foodborne pathogen. The discussion covers the various sources of Salmonella contamination and the importance of education and proper food handling to prevent infections. The conversation also touches on the broader context of food safety, explaining that microbial contamination can occur at any stage of the food production and supply chain.Food safety regulationsThe podcast also explores the historical evolution of food safety regulations. Food safety has been a concern since ancient times, but more stringent regulations began with NASA's implementation of the Hazard Analysis and Critical Control Points (HACCP) program. This program set a precedent for strict food safety measures, particularly for space missions. The European Union's regulations have significantly advanced food safety standards in member countries, including Poland, leading to substantial improvements in food industry practices.Professor Korzeniowska and Professor Mišić emphasize the importance of ongoing scientific research in identifying potential food safety risks and developing new methods to ensure food quality and safety. They discuss the challenges of translating scientific findings into practical applications within the food industry, considering economic and scalability factors.Overall, the podcast provides a comprehensive overview of current issues and advancements in food safety, highlighting the critical role of researchers and the need for continued vigilance and innovation in the field.

Delve into the fascinating world of fungi research with two prominent scientists, Dr. Ewa Szczepańska and Dr. El Sayed Ali. Both researchers share their extensive work and passion for discovering new fungi species and the potential applications of these discoveries in various industries.The podcast explores the distinction between fungi and mushrooms, highlighting that the fungal kingdom is vast, including yeasts, molds, and mushrooms. Mushrooms are the visible parts of fungi, often collected for food. The discussion reveals the significant diversity within the fungal kingdom, with only a fraction of the estimated 2 to 5 million species formally described.Dr. Szczepańska and Dr. El Sayed Ali emphasize the importance of fungi in various industries, including food, cosmetics, and medicine. They discuss their research projects and the potential of fungi to produce valuable compounds like beta-carotene and melanin. Beta-carotene is a crucial compound with medical applications, while melanin has various biotechnological uses, including as a pigment and an antioxidant.The conversation also touches on the challenges and opportunities in fungi research. Dr. El Sayed Ali shares his experience of isolating fungi from different environments, including the Mokrzański Forest near Wrocław. He highlights the potential of endophytic fungi in producing bioactive compounds and the need for further research to explore their full capabilities.Both researchers stress the importance of natural products and the shift from synthetic to natural compounds in various industries. They discuss the consumer demand for natural products and the environmental benefits of using fungi as a sustainable source for these compounds. The podcast also explores the interdisciplinary nature of their work, involving collaborations with various institutions and experts and highlights the significant impact of fungi research on various fields and the potential for future discoveries.

In this episode of the "Mamy Zielone Pojęcie" podcast by Wrocław University of Environmental and Life Sciences, host Jowita Chojcan speaks with Professor Joost van Hoof and Professor Jan Kazak about creating age-friendly cities. Professor van Hoof, a full professor of urban aging at The Hague University of Applied Sciences, and Professor Kazak, leader of the research group Sustainable Cities and Regions, share their insights on urban planning for older adults.The conversation highlights the importance of designing cities that cater to the needs of older citizens, emphasizing the necessity for multi-sectoral collaboration. Professor van Hoof notes that making cities age-friendly benefits all generations, not just the elderly, by improving accessibility and services. Professor Kazak discusses Poland's efforts to promote age-friendly cities through partnerships with local authorities and NGOs.They touch on the changing demographics and the shifting definition of "old age," stressing the need for policies that adapt to the evolving characteristics of older populations. Examples from The Hague and Wrocław illustrate practical implementations, such as accessible public transport and well-distributed green spaces, that enhance urban living for older adults.The discussion also covers the concept of universal design, which seeks to create environments that are usable by all people, regardless of age or ability. Both professors advocate for mixed-use developments that encourage intergenerational living, promoting social interaction and support networks.The episode concludes with reflections on the role of new technologies and the importance of having a sense of purpose in later life. Professor van Hoof emphasizes the need for financial independence and social connections, while Professor Kazak encourages older adults to engage with available city resources to improve their quality of life.

Najnowszy odcinek podcastu „Mamy zielone pojęcie” poświęcony jest jednemu z naszych najważniejszych, a zarazem najbardziej tajemniczych narządów, czyli mózgowi. Gościniami red. Katarzyny Kaczorowskiej są tym razem dr Joanna Wojsiat z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN i dr Aleksandra Karykowska z Instytutu Biologii Środowiskowej UPWr. Ekspertki omawiają fundamentalne właściwości mózgu, wskazując, że jest on nie tylko narzędziem poznania i centrum myślenia, ale, być może przede wszystkim, nadzoruje cały nasz układ ruchu.Ruch to podstawaDr Joanna Wojsiat zwróciła uwagę na negatywne skutki siedzącego trybu życia, podkreślając, że regularna aktywność fizyczna jest niezbędna nie tylko dla zachowania zdrowia, ale też dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Zwłaszcza ruch kończyn dolnych ma ogromne znaczenie dla zdrowia mózgu, poprawiając jego funkcje poznawcze i redukując ryzyko chorób neurodegeneracyjnych.Znaczenie snu i chronobiologiaEkspertki poruszają w rozmowie temat chronobiologii, czyli nauki o cykliczności procesów biologicznych. Dr Aleksandra Karykowska podkreśla, że nasze ciało działa w określonych sekwencjach czasowych, co jest kluczowe dla zachowania zdrowia. Zaburzenia rytmu dobowego mogą prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, w tym chorób sercowo-naczyniowych i neurodegeneracyjnych. Ekspertki omawiają także znaczenie snu dla zdrowia mózgu, wskazując, że nieprawidłowa ilość i jakość snu prowadzi do zaburzeń poznawczych i psychicznych. Osoby starsze, które prowadzą aktywny tryb życia, mają lepszą jakość snu, a ich funkcje poznawcze są na dużo wyższym poziomie.Dieta i relacje społeczneNa zdrowie mózgu olbrzymi wpływ ma też nasza dieta. Ekspertki zalecają spożywanie kwasów omega-3, błonnika, jagód i picie odpowiedniej ilości wody. Podkreślają też, że unikanie przetworzonej żywności jest kluczowe dla utrzymania zdrowia. Niezbędnym elementem dbania o mózg są również bliskie relacje społeczne. Chronią one przed rozwojem chorób neurodegeneracyjnych i mają duzy wpływ na utrzymanie zdrowia psychicznego. Obie ekspertki podkreśliły, że nasze emocje oddziałują bezpośrednio na zdrowie fizyczne, a odpowiednie zarządzanie stresem i dbanie o relacje społeczne są kluczowe dla zdrowia mózgu i całego organizmu.Co powinniśmy robić, aby zminimalizować ryzyko choroby Alzheimera w późnym wieku? Jak zachować dobrą pamięć? Jaki wysiłek fizyczny jest najlepszy dla naszego mózgu? Czy istnieje dieta, dzięki której powstrzymamy rozwój chorób neurodegeneracyjnych? Dlaczego pewne osoby są bardziej efektywne bladym świtem, a inne późnym wieczorem? Na te i inne pytania znajdziecie odpowiedź w najnowszym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie”.

W najnowszym odcinku podcastu "Mamy zielone pojęcie", gościliśmy dwóch ekspertów z różnych dziedzin, którzy podzielili się swoimi doświadczeniami i poglądami na temat rolnictwa w obliczu współczesnych wyzwań. Józef Puciłowski, przedsiębiorca rolny zarządzający ponad 500 hektarami ziemi oraz dr Wiesław Fiałkiewicz z Instytutu Inżynierii Środowiska UPWr, ekspert od zatrzymywania wody w glebie, dyskutowali na temat związku nauki z praktyką rolniczą, podkreślając, jak innowacje mogą wspierać zrównoważony rozwój rolnictwa. Najpoważniejsze wyzwaniaNasi goście poruszyli temat kluczowych wyzwań, przed którymi stoi współczesne rolnictwo, takich jak zmiany klimatyczne, zarządzanie zasobami wodnymi i potrzeba stosowania nowoczesnych technologii. Dr Wiesław Fiałkiewicz podkreślił znaczenie projektów badawczych, które mają na celu nie tylko rozwój teoretycznej wiedzy, ale przede wszystkim jej praktyczne zastosowanie w gospodarstwach rolnych. Z kolei Józef Puciłowski wskazał na konieczność dostosowania się do nowych realiów poprzez czerpanie z doświadczeń i innowacji. Dzięki temu rolnicy mogą zwiększyć efektywność i przyczynić się do zrównoważenia produkcji rolnej.Nowoczesne technologie w rolnictwieJednym z najciekawszych wątków dyskusji była rola nowoczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji, w rolnictwie. Omówiono przykłady wykorzystania technologii satelitarnych i aplikacji mobilnych do optymalizacji procesów rolniczych, takich jak nawożenie czy zarządzanie zasobami wodnymi. Tego rodzaju narzędzia nie tylko zwiększają efektywność upraw, ale również minimalizują negatywny wpływ rolnictwa na środowisko, co jest kluczowe w kontekście zrównoważonego rozwoju.Perspektywy na przyszłośćPrzyszłość rolnictwa leży w synergii nauki i praktyki. Współpraca pomiędzy naukowcami a rolnikami, wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań i technologii, a także edukacja i świadomość ekologiczna są kluczowe dla zrównoważonego rozwoju sektora rolniczego. Ostatecznie, jak pokazała dyskusja, to miłość i szacunek do ziemi, połączone z nowoczesną wiedzą i technologiami, mogą przynieść najlepsze efekty w uprawie.

Najnowszy odcinek podcastu demaskuje mity i przedstawia fakty na temat suplementów diety, podkreślając znaczenie roztropnego wyboru i konsultacji z ekspertami. Rozróżnia między lekami a suplementami, wskazując na potrzebę świadomego stosowania i zakupów w zaufanych miejscach, jak apteki.

W najnowszym odcinku podcastu naukowczynie omawiają wyzwania i innowacje w hodowli drobiu, w tym stosowanie antybiotyków, zastosowanie bakteriofagów i kwestie dobrostanu zwierząt. Dyskusja koncentruje się na dążeniu do odpowiedzialnej produkcji i konsumpcji, podkreślając rolę wiedzy i świadomych wyborów.

W tym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie” dr Marta Weber-Siwirska i Weronika Marcol omawiają korzyści płynące z wdrażania w miastach zrównoważonych rozwiązań, takich jak zielone dachy czy ściany. Rozmawiają na temat źródeł tej inicjatywy i różnorodnych projektów w Polsce i Europie, a także o tym, jaką funkcję zielone dachy pełnią w przestrzeni miejskiej.

The Mamy Zielone Pojęcie podcast, hosted by red. Jowita Chojcan, features guests Professor Edgar Chambers IV and Professor Agnieszka Kita. Professor Chambers, an alumnus and director of the Sensory Analysis Center at Kansas State University, is a notable figure in sensory food analysis and consumer research. His work encompasses a broad range of consumer and industrial goods, highlighting the practical application of sensory science in the food industry to enhance market success.Professor Kita, leading the SEASON project funded by the Horizon Europe program, focuses on sensory evaluation of food and consumer behavior at UPWR's Faculty of Biotechnology and Food Science. Her role at the university spans several positions, indicating her deep involvement in food and health research.The discussion centeres on the intricacies of sensory food analysis, emphasizing its importance in understanding why consumers like certain food products. This analysis involves evaluating food based on its sensory properties like flavor, texture, and appearance, which are crucial for developing and improving products. The global dietary shift and the need for adaptation to local preferences are also highlighted, showcasing the diversity in food acceptance across different cultures.The podcast delves into the methodological aspects of sensory analysis, illustrating the distinction between analytical and consumer preference testing. Trained panelists and general consumers play distinct roles in this process, with training often focusing on recognizing and describing specific sensory attributes.Significant topics include the challenges in industry-academia collaborations, the role of sensory analysis in product development, and the influence of sensory properties on marketing strategies. The discussion also explored the complexities of introducing novel food ingredients like insect powder into the market, considering consumer perceptions and cultural acceptability.The SEASONED project, where Professor Chambers serves as an advisory board member, aims to enhance sensory science expertise and foster industry-academia collaboration. The project's initiatives, like the upcoming hackathon, seek to innovate sensory science methods and strategies for product success.The episode effectively illuminates the multifaceted nature of sensory food analysis, its critical role in the food industry, and the dynamic interplay between consumer preferences, scientific research, and market trends.

Profesor Tułaczyk, dzieląc się z nami swoimi doświadczeniami z badań na Antarktydzie Wschodniej,omawia dramatyczne efekty topnienia lodowców i ich wpływ na globalny poziom morza. Wyjaśnia, w jaki sposób jego badania wykazały, że lodowce wschodniej Antarktydy, dawniej uważane za nienaruszalne, również podlegają topnieniu. Jego opowieści rzucają światło na rolę Antarktydy i Arktyki w kształtowaniu klimatu i na palące kwestie globalnego ocieplenia.Perspektywę data science wnosi do dyskusji dr Grzegorz Chrobak z UPWr analizując dane dotyczącezmian klimatycznych i ich wpływu na populacje ludzkie. Skupia się na ważności przewidywania iprzygotowania na przyszłe zmiany, zwłaszcza w kontekście zurbanizowanych obszarów narażonych napodnoszenie się poziomu morza. Co topnienie lodowców mówi nam o przyszłości naszej planety? Jak badania nad lodowcami mogą wpłynąć na politykę i decyzje dotyczące środowiska? Jakie są najnowsze odkrycia dotyczące wpływu topnienia lodowców na poziom morza i co to oznacza dla przyszłości miast przybrzeżnych? Jak odległe regiony takie jak Arktyka czy Antarktyda wpływają na nasze codzienne życie? Na te i inne pytania szukamy odpowiedzi w najnowszym odcinku podcastu.

W najnowszym odcinku podcastu zagłębiamy się w fascynujący świat psów ratowniczych i terapeutycznych w Polsce. Dr Anna Budny-Walczak z Katedry Higieny Środowiska i Dobrostanu Zwierząt i Tomasz Stępień, Współpracownik Fundacji Psi Ratownicy opowiadają m.in. o tym, gdzie coraz częściej możemy spotkać psy terapeutyczne i jakie psy nadają się do tej roli, jak są szkolone i dlaczego są tak skuteczne w pomocy osobom z psychicznymi i neurologicznymi schorzeniami, w tym dzieciom z autyzmem. Eksperci opowiadają też o psach ratowniczych, o tym gdzie i kiedy są one niezbędne, jakie zadania mogą wykonywać, a także z jakimi sytuacjami życiowymi mają do czynienia, ratując ludzi czy odnajdując zaginione osoby. Kwalifikacje do pełnienia roli psa ratowniczego są uregulowane przez Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, dotyczące ras psów zdatnych do przeszkolenia w zakresie działań ratowniczych. W ramach tego aktu prawnego wskazano precyzyjnie 19 ras psów, które spełniają wymogi niezbędne do podjęcia profesjonalnej pracy w charakterze psa ratowniczego. To m.in. Labrador retriever, Owczarek niemiecki, Owczarek belgijski Malinois, Border collie, czy Sznaucer średni.Podcast porusza też temat czworonożnych przewodników i asystentów osób z niepełnosprawnościami. Eksperci podpowiadają, jakie rasy są najlepsze do tego rodzaju szkoleń, jakie cechy powinien posiadać pies, aby pełnić tę ważną rolę. Analizują relację między człowiekiem a psem przewodnikiem, zastanawiając się, czy pies odczuwa swoją rolę opiekuna.Nie każdy pies może być przewodnikiem np. osób niewidomych. Wybór następuje już od rodziców przyszłego przewodnika. Muszą być zdrowi i wolni od obciążeń genetycznych.Pies przewodnik musi być stabilny psychicznie – nie może mieć skłonności do dominowania, ale nie może też być zbyt lękliwy i wycofany. Nie może również być agresywny. Wybór odpowiedniej rasy też ma znaczenie. Na podstawie rasy można ocenić predyspozycje psa do wykonywania określonego zadania. W Polsce, jak i na świecie, najczęściej psami przewodnikami zostają labradory. Zdarzają się jednak również owczarki niemieckie, border collie czy psy rasy golden retriver. Największą popularnością cieszą się labradory, bo są to psy łagodne, inteligentne i chętne do nauki. Mają też bardzo dobrą pamięć i uwielbiają pracować razem z człowiekiem. Rasa ta jest zupełnie nieagresywna, dobrze zachowuje się w towarzystwie ludzi i innych zwierząt, a także ma naprawdę doskonały węch.Eksperci przyglądają się też rzeczywistym wyzwaniom, z jakimi borykają się psy przewodnicy w Polsce. Zaskakujące jest to, że pomimo liczby osób niewidomych lub słabowidzących, w kraju działa jedynie 150 pracujących psów przewodników. Analizują więc, czy problemem jest brak szkolenia czy może istnieją inne przeszkody.Podcast zgłębia także tajniki szkolenia właścicieli psów w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Eksperci opowiadają, czy takie szkolenia są popularne i dlaczego warto znać zasady pierwszej pomocy, zwłaszcza w kontekście wspierania swojego pupila w sytuacjach kryzysowych.

In the latest UPWr podcast 'It’s in our nature', host Jowita Chojcan talks to Professor Adam Figiel, an expert in food engineering, and Dr Nesa Dibagar, who specialises in nutrition, food science and by-product valorisation. The discussion focuses on the value of international collaborations in research, different cultural perspectives in research and the impact of diet on health using the example of the health benefits of apples and the transformative process of producing black garlic, a superfood with numerous health benefits. The conversation highlights researchers' research efforts in creating new health products, such as drops that combine black garlic with other beneficial extracts. The researchers believe that these drops, when combined with a fruit-rich diet, can boost immunity and possibly reduce the number of colds. The drops, enriched with black garlic and vitamin C, are still under development, with ambitions for commercialisation. The importance of eating fruit with the peel for additional health benefits and the future of food engineering in enhancing the nutritional value of food products are also discussed.Black garlic, which is actually fresh garlic ripened in controlled temperature and humidity, offers a number of health benefits. It is rich in antioxidants and contains a compound called S-allilocysteine (SAC), which is not found in fresh garlic. The increased levels of SAC in black garlic are associated with a range of health benefits, including the potential to lower cholesterol and blood pressure, protect against heart disease, boost immune function and anti-inflammatory and anti-cancer properties. Black garlic also has a sweeter, milder flavour compared to fresh garlic, making it a more versatile ingredient in culinary applications, while providing health benefits without the strong smell and taste associated with fresh garlic.Superfoods are foods - usually plant-based, but also some fish and dairy - considered to be nutrient-dense and therefore good for health. Consuming superfoods has various health benefits, such as preventing heart disease, improving energy and mental health, weight loss and prolonging life. However, there are no standard criteria or legal definitions to classify them in this way. Popular superfoods include berries, green leafy vegetables, nuts, seeds, green tea and ancient cereals, each of which provide a range of essential nutrients such as antioxidants, healthy fats, fibre and phytochemicals beneficial for maintaining and improving overall health.

W najnowszym odcinku podcastu pada pytanie, czy miasto jest wielkim darem cywilizacyjnym czy też problemem, z którym trzeba sobie radzić. Bartłomiej Świerczewski, dyrektor Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta Wrocławia oraz Profesor Swianiewicz z Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury Krajobrazu wyrażają swoje przemyślenia na ten temat, odnosząc się do koncepcji "miasta jako maszyny wzrostu". Ta koncepcja opisuje, jak miasta rozwijają się pod wpływem paradygmatu neoliberalnego, gdzie deweloperzy i właściciele nieruchomości mają duży wpływ na decyzje podejmowane w mieście. W ramach tego podejścia, intensywny rozwój miasta może przynosić zyski, ale może też prowadzić do konfliktów, na przykład z mieszkańcami.Profesor Swianiewicz sugeruje, że miasto jest zarówno darem, jak i wyzwaniem cywilizacyjnym, zależnie od sposobu, w jaki jest rozwijane. To, jak miasta się rozwijają, ma wpływ na jakość życia mieszkańców i kształtuje rzeczywistość w różnych aspektach, zarówno politycznych, społecznych, jak i zarządzania. Istnieje wiele różnych podejść do rozwoju miast, i ważne jest, aby uwzględniać interesy mieszkańców podczas podejmowania decyzji dotyczących rozwoju urbanistycznego.Odcinek dotyka też zmian społecznych związanych z partycypacją społeczną w zarządzaniu miastem. Goście zastanawiają się nad ewolucją miast w Polsce od roku 1990 i zwiększającym się wpływem mieszkańców na kształtowanie przestrzeni miejskiej. Podkreślają, że mieszkańcy pragną większej roli w kierowaniu miastem i chcą bardziej przyjaznej przestrzeni zielonej. Omawiane są też zmiany demograficzne i rozwój miasta Wrocław. Podcast również porusza kwestie partycypacji mieszkańców w procesach decyzyjnych i zmiany w oczekiwaniach wobec liderów lokalnych, skupiając się na konieczności dialogu z mieszkańcami i współpracy z różnymi grupami społecznymi. Omawia także wyzwania związane z technologią i sposobami komunikacji między mieszkańcami a władzami.Rozmówcy wskazują na konieczność zrozumienia zmieniających się trendów i wyzwań związanych z rozwojem miast i obszarów metropolitalnych.

W najnowszym odcinku podcastu, otwierającym kolejny sezon serii „Mamy zielone pojęcie”, dr Paweł Bogusławski z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki mówi o tym, czym jest BIM, jak się tworzy w nim modele, po co miastom wirtualne modele i jak z nich korzystać, m.in. do transformacji energetycznej, czy do mierzenia ruchu.

Myśląc o grzybach, zwykle myślimy o owocnikach grzybów kapeluszowych: pieczarkach, prawdziwkach czy kurkach, ale te są tylko małą częścią otaczającego nas grzybowego świata. Do 2020 r. opisano około 148 tysięcy gatunków grzybów, ale ich rzeczywista liczba jest jednak dużo wyższa. Co roku opisuje się około dwa tysiące nowych gatunków. Szacuje się, że około 90% grzybów pozostaje nieznanych. Grzybnie łączą całe lasy za pośrednictwem podziemnej sieci, nazwanej internetem natury. Dzięki niej np. drzewa się porozumiewają. Za grzyba z największą grzybnią uważa się opieńkę ciemną odkrytą w 2001 r. w Górach Błękitnych we wschodnim Oregonie. Grzybnia tego pojedynczego osobnika zajmowała powierzchnię 8,9 km², a jej masa szacowana jest na 605 ton.Jakie grzyby są najbardziej trujące, jak rozpoznać grzyby jadalne i czy grzyby z The Last of Us istnieją naprawdę? Na te i inne pytani odpowiadają eksperci z UPWr – dr Cecylia Uklańska-Pusz z Katedry Ogrodnictwa i prof. Artur Gryszkin z Katedry Technologii Rolnej i Przechowalnictwa.

Z ludzkich kości można wyczytać niemal wszystko, ale odpowiedzi na trudne pytania zajmują miesiące, bo tyle trwają badania. Te natury morfologicznej, biochemicznej, czy z zakresu biologii molekularnej potrafią wskazać np. płeć i wiek osobnika, ale też określić kim w przeszłości był ten człowiek i jak żył. Zawód archeologa i antropologa to wyjątkowe zajęcie. Nie tylko fascynujące, ale też trudne, często obciążone dużymi emocjami. Z czym muszą się mierzyć naukowcy? Co udało się wyczytać z kości znalezionych w dolnośląskich filiach obozów koncentracyjnych, jakie były kulisy badań czaszki Janiny Lewandowskiej, jedynej kobiety zamordowanej w Katyniu? M.in. na te pytania odpowiadają prof. Barbara Kwiatkowska i dr Paweł Konczewski z Zakładu Antropologii UPWr.

Obecny trend w żywieniu jest taki, by ograniczać spożycie mięsa, ale to nie tylko kwestia antybiotyków w nim obecnych, ale jest to też coraz częściej wybór etyczny. A jednocześnie lekarze twierdzą, że białko zwierzęce zadecydowało o naszej ewolucji. Dlaczego potrzebne jest nam białko zwierzęce, czy wegetarianizm to przyszłość naszych diet, a może weganizm to tylko moda? Jak na środowisko oddziałuje hodowla zwierząt? Na te pytania, w najnowszym odcinku podcastu odpowiadają Monika Maćków z Katedry Żywienia Człowieka i prof. Małgorzata Korzeniowska z Katedry Rozwoju Funkcjonalnych Produktów Żywnościowych.

W Polsce żyje prawie 50 gatunków komarów i 820 gatunków pająków, a choć kleszczy jest jedynie 19 gatunków, są z tej trójki najgroźniejsze. Choć za nimi nie przepadamy, są ważną częścią ekosystemu. Warto się jednak przed nimi chronić, ponieważ mogą być nosicielami groźnych chorób.Czy będziemy ponownie mieli do czynienia z plagą komarów, Czy to prawda, że komary chętniej atakują osoby pijące alkohol, czy istnieją skuteczne sposoby ochrony przed kleszczami i czy w Polsce są jakiekolwiek pająki, które są dla człowieka groźne? Na te i inne pytania odpowiadają dr Jarosław Pacoń z Katedry Chorób Wewnętrznych z Kliniką Koni, Psów i Kotów i prof. Joanna Mąkol z Instytutu Biologii Środowiskowej.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) alarmuje, że tylko w 2019 roku z powodu oporności na produkty przeciw ustrojowe zmarło 1,27 mln osób. Naukowcy szacują, że do 2050 r. antybiotykooporoność może przyczynić się do śmierci 10 mln ludzi, a choroby cywilizacyjne prowadzą do niepełnosprawności i powodują 80% przedwczesnych zgonów. Medycyna rozwija się w szybkim tempie, ale czy nadąża za współczesnymi wyzwaniami?W najnowszym odcinku podcastu prof. Anna Gliszczyńska, szefowa Katedry Chemii Żywności i Biokatalizy i prof. Agnieszka Śmieszek z Katedry Farmakologii i Toksykologii rozmawiają na temat wyzwań współczesnej medycyny. Opowiadają m.in. o problemie antybiotykooporności o pladze chorób cywilizacyjnych i terapiach personalizowanych.

Według najnowszych badań otyłość dotyka już 40% psów i kotów, ale wielu właścicieli nie traktuje otyłości swoich zwierząt poważnie, a to problem, który dotyka coraz większą liczbę pupili i grozi nieprzyjemnymi konsekwencjami, w tym przedwczesną śmiercią. Jak odpowiednio żywić zwierzęta? Czy koty mogą pić mleko, a psy jeść surowe mięso? Kto prędzej się zagłodzi, kot czy pies? Na co zwracać uwagę przy wyborze karmy, ile posiłków dziennie powinni jeść nasi pupile i co robić gdy nasz zwierzak boryka się z otyłością? Na te i inne pytania odpowiadają w najnowszym odcinku podcastu prof. Barbara Król z Katedry Żywienia Zwierząt i prof. Piotr Sławuta, lekarz weterynarii, specjalista chorób psów i kotów.

Komórki HeLi w latach 50. XX wieku czy sklonowanie owcy Dolly w 1996 roku to wielkie przełomy naukowe. Rozwój badań nad komórkami umożliwił leczenie wielu śmiertelnych chorób i wyznaczył nowe horyzonty, np. możliwość odwrócenia procesu starzenia. Terapie komórkami macierzystymi, ingerencje w DNA, klonowanie organizmów żywych to mimo wszystko zjawiska kontrowersyjne. Badania nad komórkami pomagają ratować zagrożone gatunki, chociażby dzięki Wrocławskiemu Banku Nasienia Zwierząt Towarzyszących i Dzikich na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Z drugiej strony fantazje o odtworzeniu wymarłych gatunków znane z "Parku Jurajskiego" Stevena Spielberga stają się coraz bardziej rzeczywiste. Naukowcy z firmy Colossal Biosciences zapowiadali już "przywrócenie" do życia mamuta czy ptaka dodo.Czym kierują się naukowcy w swoich badaniach i czy uwzględniają zasady etyki? Czy prawodawstwo jest wystarczająco restrykcyjne w tej kwestii? A może ogranicza postęp naukowy? Jakie są granice ingerencji człowieka w świat przyrody? Na te pytania odpowiedzą nasi eksperci – prof. Wojciech Niżański, kierownik Katedry Rozrodu z Kliniką Zwierząt Gospodarskich i prof. Arkadiusz Miążek z Centrum Inżynierii Genetycznej UPWr.

Parki narodowe tworzy się, by zachować różnorodność biologiczną i kulturową chronionego obszaru. We Francji parki narodowe stanowią ok. 9,5% powierzchni kraju. Na Słowacji ok. 7,5%. A w Polsce?W Polsce parki narodowe zajmują jedynie ok. 1% całkowitej powierzchni kraju. Czy powinniśmy zatem powiększyć istniejące parki i tworzyć nowe? Jakie przyniosłoby to korzyści? Kto jest temu przeciwny? O tym, a także o swoich ulubionych parkach, pseudoturystyce, masowej wycince drzew i innych zagrożeniach czyhających na polskie parki narodowe opowiadają prof. Beata Raszka i prof. Alina Kulczyk-Dynowska z Instytutu Gospodarki Przestrzennej.

W Polsce brakuje ponad 2 mln mieszkań. Jednocześnie rosną potrzeby rynku mieszkaniowego i ceny za metr kwadratowy nieruchomości. Obostrzenia związane z pandemią COVID-19 oraz wojna w Ukrainie zweryfikowały nasze warunki mieszkaniowe i zmusiły do refleksji nad tym, w jakiej przestrzeni żyjemy. Mieszkania o niewielkim metrażu, małe odstępy między budynkami, brak zieleni i niebotyczne ceny powodują, że spada nasza jakość życia. Patodeweloperka i betonoza – czy jesteśmy w stanie wyeliminować je z polskich miast? W tym odcinku zastanowimy się nad sposobami regulowania działań deweloperów i władz lokalnych w zakresie planowania przestrzeni. Opowiemy o recyklingu przestrzennym i wzroście popytu na mieszkania.Gośćmi podcastu są dr Maciej Zathey i prof. Tomasz Malczyk z Instytutu Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Miłość u zwierząt przybiera różne formy. Interesujące jest parowanie niemal na całe życie, jak u gibonów, bocianów czy łabędzi – które od wieków są symbolem wierności. Z kolei zachowania homoseksualne naukowcy zaobserwowali już u prawie półtora tysiąca gatunków. To między innymi szympansy, żyrafy, delfiny, czy pingwiny, u których zdarza się wspólne wychowywanie potomstwa. W najnowszym odcinku podcastu dr Tomasz Piasecki z Katedry Epizootiologii z Kliniką Ptaków i Zwierząt Egzotycznych i doktorant Paweł Borecki, opiekun zwierząt we wrocławskim Zoo opowiadają m.in. o przypadkach homoseksualizmu u zwierząt, o monogamii i o tym jak wychowują potomstwo w różnych modelach rodziny.#upwr #homoseksualizmuzwierząt #monogamiauzwierząt

Cywilizacja jest nierozerwalnie związana z wodą i dostępnością do rzek. W końcu jej kolebki znajdują się w dorzeczach Nilu czy Tygrysu i Eufratu. Jeszcze do niedawna na ten żywioł patrzono jak na coś, co trzeba ujarzmić. Dzisiaj coraz więcej jest jednak głosów o konieczności renaturyzacji, bo rzeki wysychają, a znajdujące się w nich ekosystemy giną.Katastrofa na Odrze pokazała nam, że o rzeki trzeba dbać. Są ważnym elementem zarówno naszego życia, znajdują się nad nimi plaże nadrzeczne, są podstawą żeglugi turystycznej, ale przede wszystkim są jednym z najistotniejszych elementów środowiska. W najnowszym odcinku podcastu prof. Monika Kowalska-Góralska i prof. Krzysztof Lejcuś mówią o rzekach i ich wpływie na człowieka i środowisko. Odpowiadają na pytania czy renaturyzacja jest możliwa, czym jest zjawisko „przyduchy”, jak wygląda system ochrony rzek, co robić w przypadku zauważenia skażenia rzeki? Przypominają nam też o tym, że choć rzeki są wspólnym dobrem i pełnią wiele funkcji, są trasami żeglugowymi, granicami państwa, to potrafią być też groźnym żywiołem, o czym dolnoślązacy przekonali się boleśnie w 1997 roku, podczas powodzi stulecia.

W 2020 roku Ziemia obracała się o wiele szybciej niż powinna. Przez zmiany klimatyczne, m.in. susze i topnienie lodowców, zmienia się także jej kształt i pole grawitacyjne. Pomiary satelitarne pozwalają nam zbadać te procesy – ich przyszłość, ale także historię.Gdzie jest środek ziemi i jaki jest jej kształt? Które filmy science-fiction są bliskie prawdy? W tym odcinku odpowiemy na te pytania razem z geodetami UPWr, którzy udoskonalają systemy nawigacyjne, poprawiają wysokości polskich szczytów górskich w atlasach i rozwiązują zagadkę Einsteina.Gośćmi podcastu są prof. Krzysztof Sośnica i dr Radosław Zajdel z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że każdego roku z jego powodu umiera ok. 7 mln ludzi na świecie. W Polsce to aż 50 tysięcy. Liczby te są trudne do oszacowania, bo smog nie zabija od razu. Jego wpływ na nasze zdrowie ujawnia się najczęściej dopiero po wielu latach, choć historia zna bardziej drastyczne przypadki. W grudniu 1952 roku Wielki Smog Londyński w kilka dni spowodował śmierć kilku tysięcy londyńczyków. W Polsce smog jest zjawiskiem powszechnym. Czujniki badające jakość powietrza na terenie naszego kraju co roku notują kolejne rekordy. Dlaczego tak się dzieje? Czy stare piece, palenie węglem i śmieciami to jedyne przyczyny? Statystyki są zatrważające, a stawką w tej grze jest nasze zdrowie. Czy pomogą nam maski antysmogowe i oczyszczacze powietrza ze specjalnymi filtrami? A może powinniśmy obserwować aplikacje monitorujące poziom zanieczyszczeń? Tylko 5% ludzi na świecie oddycha czystym powietrzem. Czy możliwy jest świat bez smogu? Gośćmi podcastu są prof. Joanna Kamińska z Katedry Zastosowań Matematyki oraz prof. Robert Kalbarczyk z Katedry Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

W Polsce ok. 60% osób cierpi na nadwagę i otyłość, w tym 7% to dzieci poniżej 5. roku życia. To co jemy i jak jemy ma ogromny wpływ na nasze zdrowie i jakość życia. Sięgamy po rozmaite diety, ale to rozwiązania doraźne. Kluczem do właściwego odżywiania jest wybieranie odpowiednich produktów i długofalowa zmiana nawyków. Duży wpływ mają na to obecnie panujące mody i style żywieniowe, ale także choroby – celiakia, cukrzyca, zespół metaboliczny czy nietolerancja laktozy. W tym odcinku nasi naukowcy powiedzą nam czym się różni apetyt od głodu i jak skutecznie je zaspokoić, a nawet regulować. Zastanowimy się także nad działaniem diet i obalimy mity o uczuleniu na gluten czy laktozę. Opowiemy także o problemie otyłości w Polsce. Gośćmi podcastu są Michaela Godyla, doktorantka Szkoły Doktorskiej UPWr i dr Jacek Łyczko z Katedry Chemii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Czy zwierzęta czują tak jak ludzie? Jak odczytać i zrozumieć ich emocje? Czy możemy się tego nauczyć?Jedną z trudniejszych sytuacji dla psa albo kota jest ta, gdy opiekunowie zaspokajają ich potrzeby fizyczne, ale lekceważą emocjonalne. Z naszymi gośćmi rozmawiamy o dobrostanie i emocjach u zwierząt. Zdradzamy tajniki behawiorystyki i tłumaczymy, jak nawiązać dobre relacje z pupilem. Wyjaśniamy dlaczego zachowanie kota może być dla nas trudniejsze do odczytania niż zachowanie psa. Dlaczego koty załatwiają się poza kuwetą i po czym rozpoznać, że pies ma depresję? Czy możemy mówić, że kot jest złośliwy a pies zawsze inteligentny?Gośćmi podcastu są prof. Magdalena Zatoń-Dobrowolska z Katedry Genetyki UPWr i lek. wet. Martyna Woszczyło z Katedry Rozrodu z Kliniką Zwierząt Gospodarskich UPWr.

Big Data – nazywane przez naszych rozmówców ropą naftową obecnych czasów. Napędza nowoczesną gospodarkę, głównie przez geomarketing, czyli rozbudowany system dopasowywania reklam do użytkownika na podstawie lokalizacji. Nie od dziś wiadomo, że kto ma wiedzę – ten ma władzę. Ale zacznijmy od początku, co to jest Big Data?W tym odcinku podcastu rozmawiamy z ekspertami na temat tego czym jest Big Data, kto zbiera nasze dane i jak je wykorzystuje. Pytamy o to czy sprzedajemy prywatność za możliwość używania aplikacji ułatwiających nam życie i czy etyka nadąża z rozwojem technologii.Gośćmi podcastu są prof. Witold Rohm i dr Kamil Smolak z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki.

Owady czy robaki? Rozkładają martwą materię organiczną i warunkują wydanie plonów przez rośliny, ale czy to wszystko? Około 2 mld ludzi na świecie ma w swojej diecie białko pochodzenia owadziego. Coraz częściej jadalne owady są wykorzystywane w produkcji żywności, także w kuchni molekularnej. Czy jest to opłacalne i korzystne dla środowiska? W tym odcinku podcastu rozmawiamy z ekspertami na temat owadów i ich zastosowania, a także wykorzystania jako źródła pokarmu. Pytamy o to, które owady można jeść i jakie korzyści przynosi ich hodowanie. Nasi eksperci zdradzą, jak smakują larwy mącznika młynarka czy świerszcze jadalne i zdradzą, jak przekonać innych do ich spróbowania.Gośćmi podcastu są dr Paweł Migdał z Pracowni Pszczelnictwa w Katedrze Higieny Środowiska i Dobrostanu Zwierząt i dr Anna Żołnierczyk z Katedry Chemii Żywności i Biokatalizy.

W czasie pandemii rozwinęły się alternatywne sposoby produkowania i kupowania żywności. Rozprzestrzeniła się moda na produkty regionalne i ogródki działkowe. Wzrosła także świadomość konsumentów odnośnie żywności ekologicznej i rolnictwa lokalnego, a także zrównoważonego żywienia. Przejawem tego jest między innymi Rolnictwo Wspierane Społecznie (RWS) – model wdrożony na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu.W tym odcinku nasi eksperci opowiadają o żywieniu sezonowym, zrównoważonych sposobach produkowania żywności, ogrodach społecznych i krótkich łańcuchach dostaw. Czy można uprawiać warzywa na balkonie? Czy żywność ekologiczna może być tania? Jak zmniejszyć ślad węglowy?Gośćmi podcastu są dr Marta Czaplicka – kierownik Katedry Ogrodnictwa i dr Małgorzata Świąder z Instytutu Gospodarki Przestrzennej.