OVT Doc
by NPO Radio 1 / VPRO
In OVT Doc (voorheen Het Spoor terug) hoor je de verhalende documentaires van OVT, het geschiedenisprogramma van de VPRO. Iedere week een nieuwe documentaire en af en toe bijzondere series zoals De plantage van onze voorouders, Liefste Lies, De elf stemmen van Srebrenica en Kweekje.
Episodes
-
Trailer Grensgeval
Hoe vrij is vrij reizen nog in Europa? Meer dan dertig jaar na het verdwijnen van de eerste grenscontroles voeren steeds meer Europese landen toch weer onderlinge controles in. Het argument: asielmigratie tegengaan. Maar werken de grenscontroles wel en zijn ze juridisch toegestaan? En wat…
more -
Kerkasiel in Nederland
Aram (22) en Ariana (16) wonen met hun ouders en twee kleine zusjes al twee jaar in een kerk in Kampen. De Open Hof biedt het gezin Babayants sinds november 2024 kerkasiel, zodat het gezin niet kan worden uitgezet naar Oezbekistan. Om te voorkomen dat het gezin in de kerk wordt opgepakt is er dag...
-
Een feestdag voor Drenthe
Krijgt Drenthe een eigen feestdag? Er gaan stemmen op voor 28 juli, de datum van de Slag bij Ane in 1227. Dat was een bloederig gevecht tussen de Utrechtse bisschop en de afvallige Drent Rudolf van Coevorden in het huidige grensgebied van Overijssel en Drenthe. Het was het startschot van een...
-
Carmen: de verleiding van het stereotype
Theatermaker Giovanni Brand (32) waagt zich aan een remake van de wereldberoemde opera Carmen. Hij voelt zich aangetrokken tot de rol van Carmen, maar ziet ook de schadelijke stereotypering van de Roma en Sinti in de opera terug. Brand, zelf Roma, besluit Carmen te vertolken en spreekt met…
more -
Anton Constandse. Vrijdenker tegen de stroom in. Deel 2: Burgerlijk idealist
In deel twee van deze documentaire over anarchist en vrijdenker Anton Constandse (1899–1985) duiken Paul van der Gaag en Wim Berkelaar in de BVD-archieven om te ontdekken hoe Anton Constandse in de gaten werd gehouden door een informant van de veiligheidsdienst. En dat terwijl hij zijn leven als...
-
Anton Constandse. Vrijdenker tegen de stroom in. Deel 1: Fulltime revolutionair
Anarchist, journalist, schrijver en een uitgesproken verdediger van de vrijheid van denken: Anton Constandse (1899–1985) maakte al vroeg naam met zijn radicale ideeën, gericht tegen autoriteit, fascisme en religieus dogmatisme. In de jaren zestig en zeventig werd hij opnieuw omarmd door een jonge...
-
De Dienstplicht deel 4. De Koude Oorlog en daarna
Het is 30 jaar geleden dat de laatste dienstplichtigen de kazernes verlieten. Al die parate dienstplichtigen leken niet meer nodig: De Koude Oorlog was voorbij en daarmee de dreiging van een oorlog. Maar de dienstplicht werd nooit afgeschaft, want je wist maar nooit of er opnieuw oorlogsdreiging...
-
De Dienstplicht deel 3. Het echte van een oorlog kun je niet oefenen.
In 2021 maakte programmamaker Michal Citroen een 4-delige serie over de geschiedenis van de Nederlandse dienstplicht, aan de hand van OVT-archief, dagboekfragmenten en nieuwe interviews. Dik twee eeuwen bestaat de dienstplicht in Nederland. Het land beschermen hoefde in al die tijd maar drie…
more -
De Dienstplicht deel 2. De plicht van iedere jongen.
Sinds dit jaar krijgen 17-jarigen weer een dienstplichtbrief van Defensie. Ze zijn formeel ingeschreven als dienstplichtig én krijgen een vrijwillige en vrijblijvende enquête over hun interesses. Dat het daarbij blijft, en ze niet naar de kazerne hoeven, is omdat de dienstplicht in 2017 werd...
-
De Dienstplicht deel 1. De opkomst.
Sinds dit jaar krijgen 17-jarigen weer een dienstplichtbrief van Defensie. Ze zijn formeel ingeschreven als dienstplichtig én krijgen een vrijwillige en vrijblijvende enquête over hun interesses. Dat het daarbij blijft, en ze niet naar de kazerne hoeven, is omdat de dienstplicht in 2017 werd...
-
Basta! Portret van fotograaf Letizia Battaglia
De beelden van fotograaf en activist Letizia Battaglia (1935-2022) gingen de hele wereld over, als historisch bewijs van de bloederige maffiaoorlogen op Sicilië in de jaren ’70 en ‘80. Maar Battagliafotografeerde niet alleen plaatsen delict, ze legde ook de schoonheid van haar geboortestad…
more -
Tante Annie
In de documentaire van vandaag een portret van een vrouw die een groot deel van de 20e eeuw meemaakte en het staartje van de 19e: Tante Annie uit de Jordaan. Gewoon een vrouw uit een Amsterdamse volksbuurt die goudeerlijk vertelt over haar leven. Programmamaker Jacqueline Maris interviewde Tante...
-
Uit de pas - Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin. Bonusaflevering
‘Ik heb mijn danserscarrière aan Darja Collin te danken.’ Dat zei de wereldberoemde choreograaf Hans van Manen kort voor zijn dood tegen Arend Hulshof, de biograaf van Darja Collin. Onlangs zonden we in OVT een tweeluik over Collin. Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote...
-
Ed van der Elsken - De straatfotografie voorbij
Ed van der Elsken kennen we vooral van zijn iconische straatfotografie, maar hij deed veel meer dan dat. Dat is te zien in de tentoonstelling ‘Ed van der Elske. Up Close’ die deze week opende in het Rijksmuseum in Amsterdam. Programmamaker Rinke Vreeke dook met Hinde Haest, conservator fotografie...
-
De verdwenen Rembrandts
Het Rembrandthuis in Amsterdam viert vandaag zijn 125e verjaardag. Een goed excuus voor ons om de documentaire te herhalen die Laura Stek in 2019 maakte over het wonderbaarlijke verhaal van twee schilderijen van Rembrandt. Het waren de lievelingen van de laatste Poolse koning, kwamen in handen…
more -
Het probleem de wereld in. De geschiedenis van Blijf van m'n Lijf
Het was schokkend nieuws deze week: Vier mannen zijn aangehouden in een groot onderzoek naar het drogeren en seksueel misbruiken van vrouwen. Reden voor ons om de documentaire te herhalen die Christianne Alvarado maakte over de begintijd van de ‘Blijf van m’n lijfhuizen.’ De opvanghuizen voor...
-
Radio op grote hoogte
Helikopters, hoogwerkers en zakken met geld. In de jaren ’70 en ’80 kon alles bij de VPRO Radio. Tenminste: dat is wat makers Tom Hofland en Pascal van Hulst in de wandelgangen hoorden. Als kinderen van de jaren ’90, en makers van nu, werden ze stikjaloers op die zogenaamde gouden jaren. Maar was...
-
Uit de pas - Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin. Deel 2
Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak. Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die een boek over Darja Collin schreef een tweedelige documentaire. Over haar...
-
Uit de pas - Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin. Deel 1
Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak. Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die een boek over Darja Collin schreef een tweedelige documentaire. Over haar...
-
Chanel Nº 5: spiegel van de tijd
Geen parfum is zo beroemd als Chanel Nº 5 dat deze week 105 jaar bestaat. Sinds het ontstaan in 1921 doen er veel verhalen de ronde over het parfum. Dat Marilyn Monroe 's nachts een paar druppels droeg bij wijze van onzichtbare nachtjapon, dat er wereldwijd iedere dertig seconden een fles wordt...
-
De laatste der Franciscanen
In de moerasjungle van de zuidkust van West Papoea leven stammen als de Asmat en de Marind. Zij waren in de koloniale tijd, toen het gebied nog Nederlands Nieuw Guinea heette, vooral bekend om hun koppensnelpraktijken en kannibalisme. En juist daar streken na de oorlog verschillende katholieke...
-
Post uit Parijs
Post uit Parijs: Het kunstenaarsleven van Sanne Bruinier Sanne Bruinier was een eigengereide kunstenares uit Den Haag die eind 19e eeuw tegen alle conventies in alleen naar Parijs reisde om daar schilderlessen te nemen. Bruinier bewoog zich in artistieke kringen waar het allemaal gebeurde. Dat ze...
-
Gevaarlijke boeken!
In de historische bibliotheek van Teylers Museum staan verschillende wetenschappelijke boeken die door de eeuwen heen verboden zijn door de Kerk of de Staat. Maar de laatste jaren worden weer steeds meer boeken verboden – en niet alleen in het Amerika van Donald Trump. Wat zijn de gevolgen van…
more -
De belofte van het zout
Dat er kolenmijnen in Limburg waren en dat er gas in de grond in Groningen zit, dat weten we. Maar dat er in Nederland ook zout wordt gewonnen, is veel minder bekend. Toch gebeurt dat al sinds vlak na de Eerste Wereldoorlog in Twente en sinds de jaren vijftig ook in Oost-Groningen. En daar, in...
-
Over oude apparaten die niet sterven
Waren handmixers, stofzuigers en radio's vroeger beter dan nu? Iedereen heeft daar wel anekdotisch bewijs voor in huis; de elektrische boor die nog van opa was, of een cassetterecorder die al vijftig jaar rondjes draait. Maar wat zeggen de experts die heden en verleden met elkaar kunnen...
-
Rolschaatsen op de snelweg
Deze week debatteerde de Tweede Kamer over oplossingen voor de energiecrisis die is ontstaan door de oorlog met Iran. In dat debat werd ook de link gelegd met de oliecrisis in de jaren ’70 en er werd door de SGP zelfs geopperd opnieuw autoloze zondagen in te voeren. Dat voorstel werd niet erg...
-
Amritha Sher-Gil
'Europa is van Picasso, Matisse, Braque en vele anderen. India behoort alleen mij toe.’ Met deze woorden beschreef Amrita Sher-Gil (1913–1941) haar positie in de kunstwereld. Ze wordt beschouwd als een van de grootste vrouwelijke avant-gardekunstenaars van het begin van de 20e eeuw. Een pionier…
more -
Voor Alia
Nergens ter wereld hebben vrouwen zoveel beperkingen als in Afghanistan. ‘Genderapartheid’ heet het systeem van het tweede Talibanregime, waarin vrouwenrechten stelselmatig worden geschonden. Meisjes mogen vanaf hun twaalfde niet meer naar school; vrouwen mogen niet werken; er mag niet worden...
-
Hondenrassen
Het blijft een thema waar veel discussie over bestaat: het fokken van rashonden. Hoe ver moeten we daarin gaan? En ten koste van wat? En wanneer ontstonden de eerste rashonden eigenlijk? Luister naar de eerder gemaakte documentaire ‘Touch of Gold - Daylight Charisma’ (door Laura Stek).
-
Jeugd versleten, deel 2
Wereldwijd is kinderarbeid een enorm probleem: 138 miljoen kinderen werken, van wie 54 miljoen gevaarlijk of schadelijk werk doen. In Nederland is kinderarbeid uitgebannen. Althans, als je het uitbuiten van kinderen door hun eigen ouders op social media niet meetelt. Een wet die kindvloggers…
more -
Jeugd versleten, deel 1
Begin februari vond in Marrakech in Marokko de 6e Wereldconferentie over de uitbanning van kinderarbeid plaats. 2025 had het jaar moeten zijn dat er wereldwijd een einde aan kinderarbeid zou zijn gekomen, maar dat doel is niet gehaald. Nog altijd werken er 138 miljoen kinderen, van wie 54 miljoen...
-
Pottenkijkers ongewenst
Een grote ruzie tussen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië over een tropische eilandengroep in de Indische Oceaan is begin februari met een sisser afgelopen. Het gaat om de Chagos-eilanden, die ten zuiden van de Maladiven liggen en onderdeel zijn van de Britse overzeese gebieden....
-
Het ideale silhouet
We zijn er maar druk mee: het kneden, trainen en corrigeren van ons menselijk lichaam. Die zoektocht naar het ideale lichaam is niet nieuw. Altijd al probeerden we onze contouren te veranderen en aan te passen aan het heersende schoonheidsbeeld. Maar voor de introductie van cosmetische ingrepen…
more -
De duiven
Het is de ‘Week van het vergeten kind’. Daarin wordt specifiek aandacht gevraagd voor de uithuisplaatsingen van kinderen, nog steeds duizenden per jaar. Vaak maakt het meer kapot dan dat het oplost. In de jaren 60 en 70 konden kinderen terecht komen in het Amsterdamse burgerweeshuis aan het...
-
Van activist tot mensensmokkelaar
In de jaren ‘80 zonden we bij OVT een 11-delige serie uit met de fantastische titel en introductie: ‘De korte en nimmer vertelde geschiedenis van alternatief Nederland in de Woelige jaren zestig, in elf delen verklaard en uitgelegd voor de jeugd van de jaren tachtig en al die anderen die het ook...
-
Clasien Meursing, woningopzichteres
Historicus Mirjam Prenger ontdekte in het archief van het Amsterdams Bouwfonds de aantekenschriftjes van woningopzichteres Clasien Meursing. In haar notities komt het doen en laten van de bewoners van een woonblok in de Amsterdamse Indische Buurt in de jaren ’20, ’30 en ’40 tot leven. Meursing…
more -
Bonusaflevering: Wij waren allemaal kweekjes
Na haar podcast Kweekje, mi kwekipikin dacht Nicole Terborg haar eigen familiegeschiedenis te hebben verteld. Maar na de uitzending stroomden de reacties binnen: van mensen uit Suriname, Curaçao, Aruba en Nederland die zichzelf herkenden in haar verhaal. Hun berichten lieten Nicole niet meer los....
-
De Pensaos. De Mythe van een Vlekkeloze Migratie
Kaapverdië is dit jaar 50 jaar onafhankelijk. Rotterdam en Kaapverdië hebben altijd een nauwe band gehad. Er wonen tussen de 20 en 30 duizend Kaapverdianen, maar toch hoor je weinig over deze migrant. De migratie, en de oorzaken ervan, hebben desalniettemin behoorlijke sporen achtergelaten. Dat...
-
De nacht dat de luisteraars kwamen
Het was op een doordeweekse nacht in januari 1978, dat een iconisch hoorspel werd uitgezonden door de VPRO.: ‘De doodsangstescapade’ van radiomaker en fluxus-kunstenaar Willem de Ridder. De Ridder verleidde luisteraars massaal om in de nacht met de auto naar het vissersdorp Woudrichem te gaan.…
more -
Moeder-land
In Moeder-Land staan de brieven centraal tussen ouders in een dorp in de Sovjet-Unie en hun dochter Alexandra. Ze worden door de Tweede Wereldoorlog en later door het IJzeren Gordijn van elkaar gescheiden. De 19-jarige Alexandra werd door de Duitsers uit haar dorp in het Noorden van de…
more -
De Vrolijke Vernietiging
In Nederland wordt veel en snel afgebroken, maar de sloop van de steenkoolindustrie ging eind jaren zeventig wel erg rap en rigoureus. In Limburg zijn in recordtempo bijna alle torenhoge schoorstenen, koeltorens en liftschachten tegen de vlakte gegooid. Zo is de voormalige mijn Oranje Nassau I in...
-
Stand-up!
Een podium met een kruk, een glaasje water en een microfoon op een standaard. Een man of vrouw die verhalen vertelt en grappen maakt. Geen typetjes, geen liedjes en geen sketches. In de zaal een klein publiek dat lacht, doodstil blijft of terugpraat. Het is inmiddels een bekend beeld, maar…
more -
Herrijzend Nederland
Deze zomer in OVT: de beste historische documentaires uit andere programma’s en podcasts. Deze laatste aflevering: Aflevering 1 van de 10-delige podcast Herrijzend Nederland. Radio in oorlogstijd, die programmamaker Peter de Ruiter maakte voor Beeld & Geluid. Als in september 1944 Eindhoven wordt...
-
Een moskee op een ansichtkaart
Deze zomer in OVT: historische documentaires die niet door ons zijn gemaakt maar die we zo mooi vinden dat wij ze graag willen laten horen. Deze week: Een moskee op een ansichtkaart, een aflevering uit de podcast Platte Grond. Een heel erg fijne podcast over architectuur. Zoals de makers zelf...
-
Verplicht vrije seks
Deze zomer in OVT: de beste historische documentaires uit andere programma’s of podcasts. Deze aflevering: ‘Verplicht vrije seks’, een bizar verhaal over een Nederlandse maöistische commune in de jaren ‘80. Heel erg mooi gemaakt door Jan Maarten Deurvorst voor het programma Radiodoc, de voorloper...
-
De Vrouwenflat
Deze zomer in OVT: historische documentaires die niet voor ons zijn gemaakt maar die we zo mooi vinden dat wij ze graag willen laten horen. Deze zondag: ‘De vrouwenflat’, een documentaire van Sandra Rottenberg die ze maakte voor DOCS (VPRO/NTR). ‘De vrouwenflat’ gaat over de flats die tussen 1940...
-
Bouta's laatste zet
Deze zomer in OVT: historische documentaires die niet voor ons zijn gemaakt maar die we zo mooi vinden dat wij ze graag willen laten horen. Deze aflevering: ‘Bouta’s laatste zet’. Oud president Bouterse werd in december 2023 definitief veroordeeld tot twintig jaar cel vanwege zijn leidende rol…
more -
Vrouwen Vredeskamp Volkel
Begin jaren 80 waren er verschillende protesten tegen de plaatsing van Amerikaanse kruisraketten in Nederland . Het bekendst was het vredeskamp bij de militaire vliegbasis in Woensdrecht, maar ook bij de basis in Volkel werd geprotesteerd. Het was een publiek geheim dat daar al sinds 1959...
-
De 11 stemmen van Srebrenica. Aflevering 7: Azemina. Vasthouden en nooit loslaten
Stiekem luisterde de 8-jarige Azemina mee met de volwassenen en ze merkte: er is iets mis. Maar dat haar zorgeloze leven van de ene op de andere dag veranderde in een horrorfilm, kon ze niet bevatten. Ruim drie jaar zat ze met haar familie vast in Srebrenica, dat afgesloten was van water en...
-
De 11 stemmen van Srebrenica. Aflevering 5: Esmir. Het verhaal van Višegrad
Višegrad, een oude stad met een iconische brug over de Drina. Maar na de genocide is deze prachtige plek voor altijd getekend door gruwelijke misdaden. Esmir was 12 jaar toen hij in 1992 moest vluchten. Hij neemt ons mee naar zijn ‘mahala’, de wijk waar hij opgroeide. Het is nog hetzelfde, maar...
About this show
In OVT Doc (voorheen Het Spoor terug) hoor je de verhalende documentaires van OVT, het geschiedenisprogramma van de VPRO.
Iedere week een nieuwe documentaire en af en toe bijzondere series zoals De plantage van onze voorouders, Liefste Lies, De elf stemmen van Srebrenica en Kweekje.
Hosted by
NPO Radio 1 / VPRO