Paul Laseur | BNR

Pied Piper's SPACE CONNECTION on CRIB RADIO - October 28, 2023

Met het lekkere voorjaarsweer komen ze weer massaal naar buiten, de MAMILS: Middle Aged Men In Lycra. In kleine kuddes razen ze voorbij op hun racefietsen, ontwaakt uit de winterslaap. Hun buiken rusten zachtjes op de full-carbon frames die zijn afgemonteerd met de mooiste groepen. Geen enkele innovatie in de wielersport wordt overgeslagen. Hydraulische schijfremmen en electrische derailleurs, energierepen en sport-gels, strava-app en GPS: de mamils zijn een gewillig slachtoffer voor de wielerindustrie. Toys for boys van 40-plus. Amateurs met topmateriaal. James Bond Duikhorloge                                                                                             Echte professionals weten wel beter, zo leerde ik op de duikschool van onze instructeur, Jeroen. Een stoere, zwijgzame kerel vol tattoos. Ex-commando en brandweerman. In een spoedcursus van drie dagen bracht hij mij en mijn tienerdochter de fijne kneepjes van de duiksport bij. Op zondagmiddag kregen wij trots ons PADI-duikbrevet uitgereikt. Ons ticket naar een exotische onderwaterwereld. Wij waren nu ook echte kikvors-mannen. Net als Jeroen, die zijn belangrijkste les voor het laatst had bewaard. Wat nou zo jammer is aan het duiken tegenwoordig', sprak onze mentor, 'het is zo'n spullensport geworden'. Ik knikte instemmend, terwijl ik beschroomd mijn James Bond-duikhorloge achter mijn rug probeerde te verbergen. Miljardenindustrie                                                                                                            Het schiet nog vaak door me heen: Spullensport. Wanneer de uitrusting belangrijker wordt dan de sport zelf. Want niet alleen het duiken is ermee behept. Bijna elke sport van mannen boven de 40 (en met een bmi boven de 25) kan worden gekwalificeerd als spullensport. Zeilen, golfen en skiën. Maar ook fotografie en koken zijn verdachte hobbies. Het is een miljardenindustrie, vermomd als liefhebberij. Compensatiegedrag                                                                                                           Maar wielrennen is de koning van de spullensporten. Want kun je niet beter eerst een fiets van iemand lenen om te kijken of het wat voor je is? Dat zou mijn moeder hebben gezegd, toen ik jong was. Maar ja, toen beschikte ik nog over te veel tijd en te weinig geld. Spullensporters lijden vaak aan precies het omgekeerde: te weinig tijd en te veel geld. En dat leidt al gauw tot compensatiegedrag. Compenseren voor de fiets die je als jongen niet kon betalen en voor het prestatieniveau dat je nooit meer zult bereiken. En dat is natuurlijk prima, want ze doen niemand kwaad. Mamils zijn ongevaarlijk. Laat ze lekker met hun mooie hebbedingetjes. Het is goed voor de economie én voor de lichaamsbeweging. Dit is méér dan sport. Het is spullensport.                 Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. We nemen in de Ochtendspits afscheid van onze columnisten. Deze week hoor je ze voor het laatst. Op maandag was dat altijd Paul Laseur.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aan al het goede komt een einde, luisteraars, zo ook aan deze column bij BNR. Volgende week op dit tijdstip schalt na 5,5 jaar voor het laatst een welgemeend ‘prettige maandag!’ door de ether. Laat ik daarom nu alvast zeggen: het was mij een waar genoegen, vaarwel! Ook al zijn we in de tijd samen, die we nu achter ons laten, niet veel opgeschoten met elkaar. Zelfbeklag en Slachtofferschap Integendeel: de Nederlandse samenleving heeft zich alleen maar verder vastgedraaid, in zelfbeklag en slachtofferschap. Elke lichtheid ontbreekt in het maatschappelijk debat. Het laatste spoortje zelfspot lijkt binnen die paar jaar volledig te zijn verdwenen. Milde ironie werd bijtend sarcasme of ijskoud cynisme. Echt veel gezelliger is het hier niet geworden, op dit hele kleine stukje aarde. Ooit ons eigen polder-paradijs achter de dijken. Onwrikbare Standpunten En toch staan we nog altijd bovenin alle lijstjes. Er is bijna geen land te vinden waar de mensen zo rijk en gelukkig zijn, zo veilig en hoogopgeleid, zo vrij, stabiel en gelijkwaardig als in Nederland. Maar helaas wil het polderen al een tijdje niet meer zo lukken. Consensus, over welk onderwerp dan ook, lijkt verder weg dan ooit. Laat staan dat partijen toenadering vinden over de echt hete hangijzers: energietransitie, wooncrisis, zorg, onderwijs. Niet eerder zag ons land zich gesteld voor zulke grote uitdagingen. Maar van enige compromis-bereidheid is totaal geen sprake. Onwrikbare standpunten worden met religieus fanatisme beleden. Elke vorm van tegenspraak wordt als een persoonlijke aanval opgevat. In onze totaal versnipperde volksvertegenwoordiging worden tegenstellingen maximaal uitvergroot. Door politici die lijden aan profileringsdwang. En daarvoor ruim baan krijgen in onze talkshow-cratie. Saamhorigheid zien we alleen nog terug in de cancelcultuur met z’n gedeelde haat en lynchpartijen op social media. De Kloof Bestaat Niet Wie Twitter gelooft ziet werkelijk overal tweedeling en fragmentatie: tussen arm en rijk, jong en oud, stad en land, man en vrouw, vast en flex.... Daartussen gaapt een diepe kloof, zo lijkt het. Maar het zijn alleen de extremen, aan de randen van die kloof, die zich luidkeels laten horen. De overgrote meerderheid, het zwijgende midden, is helemaal niet zo boos: de gemiddelde Nederlander is best tevreden als je het mij vraagt. Er is zoveel meer dat ons verbindt dan verdeelt. Maar door alle rumoer die een kleine maar uiterst vocale minderheid teweegbrengt, gaat alle nuance uit het midden verloren. En vervliegt in hoog tempo alle hoop op een zinvolle en normale dialoog. Ik wens u nog vele prettige maandagen!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit weekend werd bij BNN/VARA weer eens driftig gedebatteerd over de welbekende stelling dat jongeren nú voor het eerst slechter af zijn dan hun ouders tóen. Maar helaas voor alle demagogen en doemdenkers is dat een volslagen onzin-discussie. Het is namelijk niet waar. En zelfs als het waar is, is het helemaal niet erg. Groeipad loopt dood Natuurlijk valt niet te ontkennen dat het ongebreidelde groeipad dat na de Tweede Wereldoorlog werd ingeslagen voor sommigen hier doodloopt. Sinds 2015 verdienen dertigers voor het eerst in decennia minder dan de voorgaande generatie, die van pa en ma. Dat bleek drie jaar geleden al uit onderzoek van Tilburg University en het ministerie van Sociale Zaken. Maar mag het een keer? Na vele tientallen jaren van onafgebroken groei is het toch geen ramp om even pas op de plaats te maken, financieel? 77 jaar vrijheid en economische groei heeft van Nederland één van de rijkste landen ter wereld gemaakt. Met een niet aflatende focus op groei, innovatie en expansie hebben wij als samenleving de toppen van materiële welvaart weten te bereiken. Daar plukken we nog allemaal de vruchten van. Onvergelijkbaar De ontwikkelingen gaan daarbij zo snel dat de arbeidsmarkt voor de huidige generatie dertigers nog maar moeilijk te vergelijken valt met die van hun ouders toen zij zo oud waren. Denk maar aan de opkomst van de platform-economie met al z’n flexibele contracten. Het heeft dan ook weinig zin om inkomens met elkaar te vergelijken. Misschien is snel veel geld verdienen wel niet langer het allerbelangrijkste. De generaties Y en Z lijken minder bereid om werkweken van 40 uur te draaien, als dat hun kwaliteit van leven aantast. Zij geven hiermee aan dat het hoog tijd is om maatschappelijk de bakens te verzetten en in de eerste plaats te kiezen voor welzijn en geluk. Wetenschappelijke en culturele ontplooiing staan voorop. Universiteiten kregen voor het komend studiejaar 4 procent meer aanmeldingen. Studenten wachten dus niet op de terugkeer van de basisbeurs. Maar nemen dat beetje onzekerheid graag op de koop toe. Onzekerheden en risico’s zorgen ook voor kansen in het leven. Leven is geen wedstrijd De uitdagingen voor jongeren zijn de komende jaren enorm. Met de energietransitie voorop als onafwendbare revolutie. Maar ook de omgangsvormen, in de samenleving en op kantoor, gaan op de schop. Met thema’s als sociale veiligheid, diversiteit en inclusie. Dat is evengoed vooruitgang en geen stap terug. Ook al levert het minder op dan je pa of ma verdienden toen zij zo oud waren. Maar het leven is geen wedstrijd. Er is geen beter of slechter dan je ouders, hooguit anders. En gelukkig maar. Geen pech-generatie maar een goed-op-weg generatie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De topdrukte op Schiphol van de afgelopen week bereikte dit weekend z’n hoogtepunt. Met 70.000 uitgaande reizigers op zondag, die in lange rijen tot helemaal buiten de terminal stonden te wachten voor de incheckbalies. Gezinnen met kinderen én grootouders, allemaal bang om hun vakantievlucht te missen. Ook al waren ze soms tot wel vier uur eerder van huis gegaan. Voor een vlucht van hooguit een paar uurtjes. Ze waren gewaarschuwd, kun je zeggen. Maar niemand was natuurlijk echt voorbereid op deze mensonterende toestanden. Passagiersstromen Gelukkig werd via de speakers luidkeels excuses aangeboden, geheel in lijn met de heersende sorry-cultuur. En we zagen de brandweer op het journaal flesjes water uitdelen aan wachtende reizigers. Helaas kon dat maar weinig afdoen aan de beschamende vertoning en totale minachting van het publiek die hier werd tentoongespreid. Op de radio liet de operationeel directeur van Schiphol vrijdagmiddag weten dat ze zaken alweer aardig onder controle begonnen te krijgen. Met, in haar woorden, het wegwerken van de passagiersstromen. Alsof ze niet met individuele gasten te maken had, maar met een stroom anonieme passagiers, een bulk levende lading. Precies hoe al die samengedreven, getergde reizigers zich gevoeld moeten hebben: als veetransport. Meivakantie Volgens Schiphol was de krankzinnige drukte het onvermijdelijke gevolg van meivakantie in combinatie met personeelsproblemen. Maar beide kon je toch van mijlenver zien aankomen? Voor de meeste passagiers was dit de eerste vlucht in jaren, nu alle reisbeperkingen rond Corona eindelijk zijn opgeheven. Dan begrijpt toch iedereen dat het wel eens een pietsie drukker zou kunnen worden dan normaal. En dat KLM z’n bagageafhandelaars schromelijk onderbetaalt was ook geen groot geheim. De koffergooiers krijgen maar €11,50 per uur voor het zware werk. En toch nog vrezen voor hun baan, omdat het bagagewerk aan externe partijen dreigt te worden uitbesteed. Dat is een tikkende sociale tijdbom. Maanden geleden al hadden Schiphol en KLM maatregelen moeten treffen om deze crisis te voorkomen. Waarom is dat niet gebeurd? Waren daarvoor niet juist die miljarden aan coronasteun bedoeld. Om zodra de pandemie voorbij was meteen de draad weer te kunnen oppakken? Post-corona Al die gedupeerde luchtreizigers denken voortaan hopelijk wel twee keer na, voordat ze weer een vliegvakantie boeken. Helemaal op piekmomenten zoals in de meivakantie. Het is een harde les, maar je kunt je tijd zoveel beter besteden dan urenlang op Schiphol in de rij te staan. Zeker als je wilt genieten van een welverdiende rust. Ga dan lekker met de trein. Dan zijn die twee coronajaren misschien toch nog ergens goed voor geweest. Prettige maandagSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Franse presidentsverkiezingen zijn niet zozeer gewonnen door Emmanuel Macron, als wel verloren door Marine Le Pen. Veel kiezers brachten met tegenzin hun stem uit op de zittende president, om te voorkómen dat de rechts-populistische Le Pen zou winnen. De Fransen hadden het gevoel te moeten kiezen tussen twee kwaden. Daarom heeft Frankrijk de komende vier jaar een staatshoofd dat weliswaar de meeste stemmen kreeg, maar niet het vertrouwen van de Franse bevolking. Leve de Koning Ook het jaarlijkse Koningsdagonderzoek van Eén Vandaag leverde geen duidelijke winnaar op. Het vertrouwen in koning Willem-Alexander en koningin Máxima is niet eerder zo laag geweest. Dit komt vooral omdat het koningspaar zich in de afgelopen twee jaar niet altijd even strikt aan de coronaregels heeft gehouden. Met hun gezinsvakantie naar Griekenland en het verjaardagsfeest van prinses Amalia. Verder vindt 60 procent van de ondervraagden de toelage die de koning jaarlijks ontvangt veel te hoog: een inkomen van 1 miljoen euro plus ruim 5 miljoen voor personeel en onkosten. Maar ondanks al die bezwaren blijft een meerderheid van 56 procent voorstander van de monarchie. Democratisch Infarct En laten we eerlijk zijn. Het alternatief, een gekozen staatshoofd zoals in Frankrijk, moeten we al helemaal niet willen. Zeker nu niet: be careful what you wish for. Want wie zou dat dan moeten worden? Ons huidige politieke landschap is zo gefragmenteerd en gepolariseerd dat presidentsverkiezingen alleen maar in een volledig democratisch infarct kunnen eindigen. Wees dan maar blij met een ceremonieel koningschap dat nog altijd het vertrouwen geniet van een ruime meerderheid van de bevolking: 56 procent. Geen politicus die daaraan kan tippen, voorlopig. Consumentenvertrouwen Twee jaar Corona heeft niet alleen het vertrouwen in ons koningshuis flink ondermijnd. Ook over de economie zijn we een stuk somberder geworden. Nooit eerder heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek zo’n laag consumentenvertrouwen gemeten als in april dit jaar. Het CBS-cijfer dat het vertrouwen weergeeft is nu - 48. En hoe verder onder nul, hoe groter het pessimisme. Het vertrouwen in de economie daalt nu al maanden achtereen, als gevolg van oplopende inflatie en de oorlog in Oekraïne. Maar de werkloosheid is met 3,3% van de beroepsbevolking nog altijd opvallend laag. En consumenten geven meer geld uit dan in voorgaande jaren. Op Schiphol staan weer lange rijen vakantiegangers. Als dit pessimisme is, hoed je dan maar voor optimisme. Prettige maandag!   Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Goed nieuws bij RTL dit weekend: De Albert Heijn XL in Rotterdam biedt voortaan verpakkingsvrije boodschappen aan. Een initiatief dat komend jaar bij nog eens 50 vestigingen moet worden uitgerold, verspreid over het land. Het moet klanten in staat stellen een deel van hun dagelijkse boodschappen duurzamer te doen. Met minder afval en minder verspilling. Het verpakkingsvrije assortiment bij Albert Heijn bestaat uit 70 producten, verdeeld over een zes meter lange muur met dispensers. Hier kunnen de klanten zelf hun havervlokken en koffiebonen tappen, of biologische rijstkorrels en pasta penne. Liefst natuurlijk in van huis meegebrachte voorraadbussen of glazen potten. Maar herbruikbare verpakkingen kunnen ook terplekke worden aangeschaft. Daarnaast kan de klant blijven kiezen voor hetzelfde product in de voorverpakte variant. 20 miljoen kilo De supermarkgigant wil hiermee de totale hoeveelheid verpakkingsmaterialen over 3 jaar met een kwart terugdringen. Scheelt 20 miljoen kilo verpakkingsmateriaal en dat is alleen maar toe te juichen. Want goed voor het milieu. Bijkomend voordeel is dat hopelijk minder voedsel wordt verspild, omdat je precies de hoeveelheid kunt pakken die je nodig hebt. En je zult toch ergens moeten beginnen om de oprukkende wegwerpmaatschappij een halt toe te roepen en het milieubewustzijn onder burgers te vergroten. Mooi initiatief dus, waarop weinig valt aan te merken. 0,3 procent Of het zou moeten zijn dat De Grote Mensenvriend Albert Heijn hiermee geen deuk in een pakje boter slaat en vooral voor de bühne een omslachtig shopping concept lanceert. Een staaltje greenwashing, waarop het grootste deel van het winkelend publiek helemaal niet zit te wachten. Alleen een voorhoede van hippe milieubewuste consumenten. Retailexperts denken daarom dat het verpakkingsvrije boodschappenconcept alleen aanslaat in de luxere supermarkten en in de grote steden. En dan nog alleen met het huismerk. Discounters hoeven het niet te proberen. En de kans dat A-merken gaan meedoen is erg klein. Praktische bezwaren zijn er ook. Bier, wijn en olijfolie bijvoorbeeld zijn ongeschikt om via dispensers te verkopen. Dat wordt één grote klerezooi als de klanten het zelf moeten tappen. Niet voor niets is het concept beperkt tot 70 -meest biologische- producten. Op een totaal van misschien wel 22.000 artikelen in de Albert Heijn XL is dat maar 0,3 procent. Voorlopig is het afwachten of doorsnee consumenten hierdoor wel gaan inzien dat je misschien beter herbruikbare verpakkingen kunt kopen dan wegwerpverpakkingen. Te Voorzichtig Jammer dat Albert Heijn zaken zo voorzichtig aanpakt. Het bedrijf is oppermachtig in supermarktland en staat bovenaan onze voedselketen. In de jaren 70 kregen ze het hele land aan de sherry; in de jaren 90 aan de avocado. Hoe moeilijk kan het zijn om Nederland dan ook z’n boodschappen voortaan verpakkingsvrij te laten doen? Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Medewerkers van de Autoriteit Financiële Markten geven de komende maanden gastles op tientallen MBO-scholen, over de gevaren van beleggen en speculeren. Want de laatste jaren laten veel jongeren zich wel heel makkelijk verleiden, zo blijkt. Vooral om hun geld in cryptovaluta te steken, zoals bitcoin, ethereum of één van de duizenden andere soorten. Volgens het Nibud en de Rabobank houdt een kwart van de jongvolwassenen zich daarmee bezig. Het is de gewoonste zaak van de wereld, dagelijkse kost op het schoolplein. Zelfs minderjarigen handelen in crypto’s, meldt de NOS, daartoe aangespoord door financiële influencers op social media. Deze fin-fluencers beloven zonder uitzondering dat je razendsnel heel veel geld kunt verdienen. Zo geregeld met een app: één druk op de knop is genoeg. Deze boot wil je niet missen, ongeacht de risico’s. Vanaf 2024 aanpak cryptohandel Beter laat dan nooit zal de beurswaakhond hebben gedacht. Hoogste tijd natuurlijk om deze kwetsbare groep jonge, onervaren gokkers een beetje tegen zichzelf in bescherming te nemen. Jammer alleen dat verstandige woorden van een gastdocent meestal weinig effect sorteren. Beter zou dan ook zijn om handelaren in cryptomunten en vooral ook die laffe finfluencers keihard aan te pakken. Maar helaas hebben de AFM en De Nederlandsche Bank wettelijk geen poot om op te staan. Er is nauwelijks enig toezicht mogelijk op aanbieders van de virtuele valuta. Het wachten is op internationale maatregelen die de handel enigszins aan banden leggen. Maar dat kan nog wel een paar jaar duren. Pas vanaf 2024 wil de Europese Unie regels invoeren waarmee aanbieders van cryptovaluta in alle EU-landen gelijk worden behandeld. Terwijl dit nu al zeker vijf jaar aan de gang is. Goudkoorts In 2024 heeft deze onverantwoorde goudkoorts al minstens acht jaar lang alle ruimte gehad om volledig uit de hand te lopen. Een gigantische zeepbel die vroeg of laat wel uit elkaar moet spatten. De cryptohandel vertoont alle kenmerken van een piramidespel. Het is te mooi om waar te zijn. Degenen die er als eerste inzaten maken gigantische winsten, ten koste van de sukkels die achteraankomen. En het ergste is nog wel dat we het allemaal zien gebeuren: we kijken naar ‘a trainwreck in slow motion’. Blockchain Waarmee ik niets wil zeggen ten nadele van de blockchain, de indrukwekkende technologie die aan al die cryptomunten ten grondslag ligt. Een superuitvinding die het ideaal van een soort volksvaluta dichterbij brengt. Volledig anoniem en zonder tussenkomst van banken of monetaire autoriteiten. Een geweldig systeem in een ideale wereld. Alleen is dit geen ideale wereld. En is die droom gekaapt door speculanten en criminelen, die het op onze kinderen hebben voorzien. Prettige maandag!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nadat één voor één alle fysieke maatregelen tegen de verspreiding van het corona-virus al zijn opgeheven, wordt deze week eindelijk ook de massale coronasteun voor het bedrijfsleven stopgezet. Op 1 april gaat de geldkraan dicht. Twee jaar lang konden ondernemingen bij de overheid aankloppen voor het doorbetalen van lonen en vaste lasten. Voor extra zwaar getroffen sectoren waren daarbovenop aanvullende financiële steunpakketten beschikbaar. De kosten voor de staat liepen op tot zo’n €50 miljard. En dan is het belastinguitstel nog niet eens meegerekend. Faillissementsgolf Op het eerste gezicht lijken die tientallen miljarden euro’s goed besteed en was deze historische reddingsoperatie één groot succes. Want in economisch opzicht is ons land de coronacrisis goed doorgekomen: De werkloosheid is uitzonderlijk laag en in geen 30 jaar gingen er zo weinig ondernemingen op de fles als in het coronajaar 2021. De enorme faillissementsgolf, waar twee jaar lang bijna onophoudelijk voor werd gewaarschuwd, bleef tot nu toe gelukkig uit. De verwachting is dan ook dat BV Nederland gewoon de draad weer oppakt en verder gaat op het economische groeipad van vóór de pandemie. Zombie Bedrijven Maar de maatschappelijke kosten kunnen nog flink oplopen. Gevreesd moet worden voor het moment dat het staatsinfuus wordt afgekoppeld. En de patiënt weer op eigen benen moet leren staan, zodra de verdoving is uitgewerkt. Komende vrijdag is het zover. Dan worden alle bedrijven die twee jaar lang in coma zijn gehouden ruw gewekt. Zombie-bedrijven, die het zonder corona ook niet hadden gered, werden al die tijd kunstmatig overeind gehouden door de staat, tegen beter weten in. Zij zullen alsnog de tucht van de markt moeten voelen.     Economisch-Politiek Signaal Bovendien geeft de overheid, met die twee jaar lange coronasteun, onbedoeld een belangrijk economisch-politiek signaal af. Dat grote groepen in de samenleving, die om wat voor reden dan ook met onvoorziene kosten te maken krijgen of schade lijden, altijd op compensatie kunnen rekenen. Niet alleen voor de nadelige gevolgen van een pandemie. Maar intussen ook voor een hoge gasrekening en fors gestegen prijzen aan de pomp voor diesel en benzine. Studenten van de zogenoemde pech generatie, die als gevolg van het leenstelsel met een studieschuld blijven zitten, krijgen een tegemoetkoming. Ook al werd de studiebeurs een paar jaar geleden langs volledig democratische weg afgeschaft. Verantwoord Risicobesef De staat gedraagt zich hoe langer hoe meer als een ultieme schadeverzekeraar voor alle burgers en bedrijven. Een gezonde marktwerking met normale economische prikkels en een verantwoord risicobesef wordt daarmee structureel verstoord. En dit compensatievirus zal zich nog een stuk lastiger laten uitroeien dan corona. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als het aan het Internationaal Energieagentschap IEA ligt komt er weer een autoloze zondag, om de vraag naar olie te helpen terugdringen. Net als tijdens de oliecrisis in de jaren 70, een halve eeuw geleden alweer. Toen in totaal overigens niet meer dan zes keer zo’n autovrije zondag werd gehouden in ons land. Sociale impact Maar de sociale impact was gigantisch. Een hele generatie bijna-boomers raakt er nog altijd niet over uitgepraat, in een mengeling van weemoed en romantiek: rolschaatsen en picknicken op de snelweg, dat waren nog eens tijden! Voor wie eraan terugdenkt waren die autoloze zondagen vooral supergezellig, een happening. Het totale effect op de brandstofconsumptie was waarschijnlijk minimaal. Want op zondagen werd in die tijd sowieso nauwelijks gereden, waar moest je ook naar toe op de wekelijkse rustdag? Niks koopzondag, alle winkels waren dicht. 10-puntenplan Dat is nu wel anders. In een economie die 24/7 doordendert haalt het wel degelijk iets uit als we allemaal één dag per week de auto laten staan. Helemaal als ook de andere negen aanbevelingen uit het 10-puntenplan van het IEA worden opgevolgd. Zoals meer thuiswerken, vaker carpoolen, lopen en fietsen bevorderen, OV goedkoper maken, maximumsnelheid met 10 km verlagen, de invoering van elektrische voertuigen versnellen en ga zo maar door. Feitelijk niets nieuws onder de zon. Gewoon het rijtje maatregelen dat past bij een soepele energietransitie. Alleen de aanleiding is dit keer een andere. Oliecrisis De noodzaak om de olieconsumptie in te perken is een direct gevolg van de strafmaatregelen tegen Rusland. Door de sancties zullen de Russen naar verwachting veel minder olie exporteren dan voorheen. En dat kan bijdragen aan het ontstaan van een oliecrisis, denkt het agentschap. Bijkomend voordeel van het plan is dat Rusland minder verdient aan de export van olie en dat de weg wordt vrijgemaakt voor duurzame energiebronnen. Oorlog Het zou alleen niet nodig moeten zijn, zo’n 10-puntenplan. Pijnlijk en beschamend dat er een oorlog nodig is, met duizenden burgerslachtoffers en miljoenen vluchtelingen, voordat het kwartje valt. We hadden hiermee natuurlijk allang een begin moeten maken, jaren geleden. Om de afhankelijkheid van àlle olie en gas terug te dringen, niet alleen die uit Rusland. En niet vanwege de zoveelste oliecrisis, maar om de klimaatcrisis het hoofd te bieden. Afkicken van olie en gas Daarvoor hoeft de overheid nu even helemaal niets te ondernemen. Maar gewoon de explosief gestegen prijzen aan de pomp hun werk laten doen. Om ons te helpen afkicken van onze verslaving aan olie en gas. Stop gewoon met het subsidiëren van fossiele brandstoffen, door de btw op diesel en benzine nog verder te verlagen. Moet je eens kijken hoe snel de olie- en gasconsument z’n gedrag dan aanpast. Daar kan geen 10-puntenplan tegenop. Prettige maandag!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit jaar daalt de koopkracht gemiddeld met 2,5 procent, waarschuwt het Centraal Planbureau. Door de Oekraïne-oorlog zijn de energieprijzen explosief gestegen, bovenop de torenhoge inflatie waarmee we de afgelopen maanden al te maken kregen. En samen zet dat de koopkracht fors onder druk. Compensatie Al laat de regering het zover niet komen. Want zeg je ‘koopkrachtverlies’ dan zeg je automatisch ‘compensatie’. Zodra het k-woord valt, heeft het kabinet allang uitgevogeld hoe de burgers van dit steenrijke stukje aarde aan de Noordzee gecompenseerd kunnen worden. Zeker in verkiezingstijd. En ja hoor, om de prijzen van energie te dempen en de koopkracht te verbeteren is prompt € 2,8 miljard extra uitgetrokken. Voor de verlaging van accijns op diesel en benzine. En om het btw-tarief voor gas en stroom terug te brengen van 21% naar 9%. Sigaar Uit Eigen Doos Het kabinet blijft dus in het wilde weg smijten met geld. Ons geld. Deze € 2,8 miljard is opnieuw een sigaar uit eigen doos. Van ons allemaal, voor ons allemaal. Want wie gaat dat betalen? Dat zijn onze kinderen en kleinkinderen die straks een hogere staatschuld moeten aflossen. Prima natuurlijk als die miljarden nu volledig ten goede zouden komen aan lage inkomensgroepen, om op korte termijn de ergste nood te lenigen. Maar helaas komt het geld niet alleen daar terecht waar het keihard nodig is. Een groot deel gaat op aan welvarende burgers die het eigenlijk wel kunnen missen. Al is het voor iedereen even slikken aan de pomp. Meer automobilisten dan voorheen rijden weg bij tankstations zonder te betalen. Dat waren er altijd zo’n 300 per week. De afgelopen weken liep dat aantal op tot 370. Vette Pech Maar het is oórlog in Europa, laat dat ook eens doordringen. En het enige wat ons voorlopig bedreigt is dat misschien de koopkracht met 2,5 procent afneemt. Vette pech, hoor, maar er zijn ergere dingen. En hoezo moet elke denkbare tegenslag in het leven meteen op de overheid worden afgewenteld? Het vangnet van de staat houdt ons allemaal gevangen. Misschien nog wel erger is dat het kabinet ervoor kiest om onze verslaving aan (Russisch) aardgas te bestendigen. Waar de jongste koopkrachtmaatregelen feitelijk op neerkomen is een subsidie van fossiele brandstoffen. Terwijl als er één moment is om de samenleving te laten inzien dat we nodig moeten afkicken van olie en gas, besparen, dan is het nu wel. Het is maart, het voorjaar komt eraan. Nog even doorbijten met een extra trui en dikke sokken. Niet compenseren, maar compensinderen. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een snackbar in Nijmegen heeft ‘patatje oorlog’ van het menu gehaald, uit solidariteit met de Oekraïners. Eigenaar Jos van patathuisje Piccolino vertelde aan Hart van Nederland dat hij en zijn vrouw al een paar jaar met de gedachte rondliepen om dat nare woord ‘oorlog’ van het bord te schrappen. Maar dat de Russische inval in Oekraïne het laatste zetje gaf. Wie nu nog deze klassieker van de Hollandse Cuisine wil bestellen, frites met mayonaise én pindasaus, moet voortaan vragen om een patatje flip. Zoals de vlaflip, bruin en wit. Tolstoj naar de Ramsj Zolang ik mij kan herinneren ligt het patatje oorlog onder vuur. In de pacifistische jaren zeventig van de vorige eeuw werd de weinig vredelievende benaming voor een snack al luidkeels bekritiseerd. Tot nu toe vergeefs. Maar misschien is nu eindelijk het keerpunt bereikt: Patatje oorlog de wereld uit, om te beginnen uit Nijmegen. De vraag is alleen hoe de arme burgers van Oekraïne geholpen zijn met deze dappere daad van verzet van een Nijmeegse snackbarhouder. Is dit wat Premier Rutte bedoelt als hij zegt dat deze oorlog offers vraagt van ons allemaal? Zoals de vraag ook is wat de Oekraïense bevolking ermee opschiet als jij besluit om de hele Russische bibliotheek naar het oud papier te brengen. Oorlog en vrede van Tolstoj naar de ramsj? Solidariteit en Eensgezindheid Taal is politiek; woorden doen ertoe. En veel Nederlanders voelen terecht de behoefte om het op te nemen voor de zwaar bestookte Oekraïners. En zich krachtig te uiten tegen het Russische oorlogsgeweld. De solidariteit en eensgezindheid zijn lovenswaardig. Zolang het niet doorslaat. We moeten elkaar niet de maat willen nemen of de moraalridder gaan uithangen. Het is goed dat influencers hun volgers op social media mobiliseren om daadwerkelijk iets bij te dragen, zoals het inzamelen van warme kleding of wie weet straks zelfs onderdak te bieden aan één of enkele van die miljoen vluchtelingen. Maar pas op voor de taalpolitie, die bepaalt welke woorden niet meer gebruikt of welke auteurs niet meer gelezen mogen worden. Dat is het begin van onvrijheid. Carnaval en Wintersport Nog zo’n kwestie betreft carnaval en wintersport. Er zijn stemmen op Twitter die hossen, skiën en andere vormen van pleziermaken kennelijk ongepast vinden, in tijden van oorlog. Maar zolang ons land niet zelf in oorlog is zie ik eerlijk gezegd weinig reden om ook deze vrijheden onnodig in te perken. Of elkaar de kleine genoegens in het leven te ontzeggen. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van en naar Oekraïne kun je sinds vrijdag gratis bellen en sms’en. T-Mobile was de eerste om het aan te bieden. Maar het initiatief kreeg snel navolging van Vodafone en KPN, die niet konden achterblijven. Zodat inmiddels alle grote telecomproviders in ons land meedoen aan deze sympathieke actie, gericht op zowel consumenten als zakelijke klanten. Als die zich in Oekraïne bevinden kunnen zij bovendien kosteloos gebruikmaken van mobiel internet, voor spraak-, data- en tekstverkeer. Op deze manier moeten mensen te allen tijde in contact kunnen blijven met dierbaren, is de gedachte. ‘In elk geval tot eind maart’ belooft KPN geen kosten in rekening te brengen. Informatieoorlog Zonder twijfel goed bedoeld. Net als de betogers dit weekend in Groningen en Amsterdam willen ook bedrijven al het mogelijke doen om de bevolking van Oekraïne te steunen. Het is opvallend dat private ondernemingen zo nadrukkelijk partij kiezen in een gewapend internationaal conflict. Door gratis belminuten beschikbaar te stellen vechten de providers een beetje mee aan Oekraïense zijde. In een informatieoorlog waarin beide kampen de buitenwereld bestoken met propaganda en nepnieuws. Is het cynisch om je dan af te vragen met welk belang KPN, Vodafone en T-Mobile dit doen? Want wat kost dit gebaar, maar vooral, wat levert het op voor de aandeelhouders? Hoe je er ook tegenaan kijkt, het is knappe bedrijfscommunicatie. Van organisaties die iets van hun kernactiviteit weten in te zetten voor de goede zaak.  Vrede op Aarde Maar als liefde voor allen en vrede op aarde de boodschap is van de Telecomgiganten, zouden ze eigenlijk ook de Russen gratis moeten laten bellen. Zij lijken in dit conflict net zo goed het slachtoffer te zijn van de grootheidswaan van hun oorlogszuchtige president Poetin. Of maak het telefoon- en dataverkeer voor Russische soldaten juist 3 keer zo duur, om ze te straffen voor hun gewelddadige inval op de grens van de Europese Unie. Zoals ze nu ook worden uitgesloten van deelname aan het Songfestival en sportevenementen.  Duivels Dilemma De vraag is of je Rusland volledig moet isoleren en uitsluiten, ook op sportief en cultureel gebied. Het is een duivels dilemma bij alle sancties die aan Rusland worden opgelegd. Want tref je niet vooral de arme burgers van het land die ook niet om deze oorlog hebben gevraagd. En wijzelf in het Westen zullen ook zware offers moeten brengen als de economische banden met de Russen worden doorgesneden. We zijn sterk afhankelijk van Russisch gas. Telers uit het Westland blijven zitten met een miljoenenlading bloemen, die ze op Internationale Vrouwendag in Rusland zouden verkopen.    Miljardairskliek Maar willen sancties effect hebben dan zullen ze vooral de miljardairskliek rond Poetin en de president zelf keihard financieel moeten treffen. Had alle Russische banken meteen van het internationale netwerk afgegooid. De rest is symboolpolitiek. Al moet het belang van symbolen niet worden onderschat. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ons land is in korte tijd koploper geworden in Europa op het gebied van collectieve claims tegen grote bedrijven. Dankzij een nieuwe wet die het voor gedupeerde klanten uit binnen- en buitenland makkelijker maakt om gezamenlijk hun schade te verhalen, voor de Nederlandse rechter. Dus zet je maar schrap voor de vloedgolf aan massaclaims die nog op ons afkomt. Wij hebben de sluizen wijd opengezet voor die ranzige claimcultuur uit de VS, die nu ons lieve landje overspoelt. Amerikaanse toestanden in de polder waar niemand op zit te wachten. Een lawyer’s paradise, waar openstaande rekeningen uit het verleden stuk voor stuk worden vereffend. Met z’n allen tegen één, niet praten maar procederen. Professionalisering van de hufterigheid De juridisering van de samenleving is daarmee nagenoeg compleet. Het is de professionalisering van de hufterigheid. Met rancune en zelfbeklag als belangrijkste drijfveren. Dan weet je één ding zeker: het wordt er niet gezelliger op. Want zijn niet alle kopers wel eens gedupeerd? Als je al dat kleine leed van consumenten die ooit voor een paar dubbeltjes zijn benadeeld op één grote hoop gooit wordt het vanzelf een miljardenclaim. En een aantrekkelijk verdienmodel voor buitenlandse investeerders met diepe zakken. Die dankbaar parasiteren op de gevoelens van ontevredenheid in de samenleving. Zij betalen de proceskosten in ruil voor een percentage van de opbrengst. Advocaten mogen in Nederland niet op die manier procederen, op basis van no cure, no pay. Maar dat verbod geldt niet voor hun financiers. Alle ‘slachtoffers’ kunnen zich gratis aansluiten bij deze loterij zonder nieten. Het is big business. Apple sticker Blendle oprichter Alexander Klöpping is nu opgestaan als boegbeeld van deze snelgroeiende bedrijfstak. Met zijn Stichting App Stores Claims eist hij €1 miljard van Apple en Google. De tech-giganten zouden veel teveel rekenen voor betalingen in hun app-winkels en daarmee wereldwijd honderden miljoenen klanten hebben gedupeerd. Nu hoef je met Apple geen medelijden te hebben. Eén miljard betekent natuurlijk helemaal niets voor het grootste bedrijf ter wereld. Wisselgeld, dat ze maar wat graag zouden aftikken als ze daarmee van het gezeik af waren. Maar het is opmerkelijk hoe de uitvinder van de smartphone zo snel in ongenade is geraakt bij z’n meest trouwe aanhangers. Die alles wat Apple deed altijd he-le-maal fantastisch vonden! Het lijkt wel of al die Apple apostelen na twintig jaar ineens van hun geloof zijn gevallen. Wie heeft tegenwoordig nog zo’n Apple sticker op de auto? Religieus fanatisme Apple was nooit een gewone onderneming, maar een kerk. Al ver vóór z’n dood was Steve Jobs heilig verklaard. Zijn biografie een leiderschapsbijbel. Met religieus fanatisme werd de blijde boodschap verkondigd door honderden miljoenen volgelingen wereldwijd. Mannen als Alexander Klöpping gingen voor in die eredienst, bijna wekelijks in De Wereld Draait Door. Het was alleen geen liefdadigheid, maar keiharde business. De prijzen waren altijd al krankzinnig, voor de Macbooks, de iPhones en de iPads. En natuurlijk ook voor de apps in de appstore. Dat wist ook iedereen die zo hard stond te applaudisseren bij elke innovatie, want Apple. Nu de liefde is bekoeld moet je niet ineens je geld gaan terugvragen. Prettige maandag!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Omdat mevrouw Laseur járig is op 14 februari ben ik godzijdank al dertig jaar vrijgesteld van Valentijnsdag en alle ongein die daarbij komt kijken. Dus misschien heb ik makkelijk praten als ik zeg dat we beter resoluut kunnen kappen met die commerciële onzin. Rozen in Februari Vooral de bloeiende handel in rode rozen is deze dagen een doorn in het oog die elk jaar weer het schaamrood op de kaken brengt. Het is midwinter, mensen! En bij ons loopt het rozenseizoen van juli tot en met september. Rozen in februari betekent daarom automatisch niet alleen een flinke aanslag op klimaat en milieu maar ook op de portemonnee. Zeker dit jaar, met de hoge inflatie, zijn rozen vrijwel onbetaalbaar. Rode Rozen Nummer Eén Maar de consument laat zich daardoor niet afschrikken, integendeel. Volgens online bloemenwinkel Fleurop blijft de vraag naar valentijnsboeketten onveranderlijk groot. De hogere prijzen hebben in elk geval geen invloed gehad op het aantal bestellingen. En zeker niet op de populariteit van de roos. Het boeket rode rozen is nog altijd nummer één. Afrika Veel valentijnsbloemen die in Europa worden verkocht komen uit Afrika. Kenia heeft toestemming moeten geven voor extra vrachtvluchten om bloemen voor Valentijnsdag deze kant op te vervoeren. En het luchttransport is ruim twee keer zo duur als vorig jaar, zodat alleen daarom al de prijs van een valentijnsboeketje een stuk hoger uitvalt. De bloemen van eigen bodem zijn ook al fors duurder dit jaar vanwege de krankzinnige stijging van de gasprijs. Bloemenkwekers in de glastuinbouw kampen met torenhoge energiekosten. CO2 uitstoot Het slechte nieuws is trouwens dat bloemen uit verwarmde kassen in eigen land grofweg net zoveel energie kosten als de ingevlogen exemplaren uit Afrika. Specifiek voor rozen valt de vergelijking zelfs uit in het nadeel van de Nederlandse roos. Per roos geproduceerd in Nederland zou de CO2 uitstoot bijna dubbel zo groot zijn als per roos die uit Kenia met het vliegtuig is geïmporteerd. Rozenschaamte De conclusie zou natuurlijk moeten zijn dat rozen helemaal niet duur zijn, maar nog veel te goedkoop. Zolang de consumentenprijs niet ook de werkelijke kosten voor het klimaat weerspiegelt. Los daarvan zou een klein beetje rozenschaamte geen kwaad kunnen. Koop liever de bloemen van het seizoen, dat is pas echt romantisch. Als het dan toch rozen moeten zijn kunnen we Valentijnsdag voortaan misschien beter op 14 augustus vieren. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens burgemeester Aboutaleb van Rotterdam is er nog helemaal geen besluit genomen om de iconische Koningshavenbrug in zijn stad, De Hef, tijdelijk te ontmantelen voor het mega-plezierjacht van Amazonoprichter Jeff Bezos. Er zou nog niet eens een vergunning zijn aangevraagd, dus kan het verzoek ook niet in behandeling worden genomen. Ambtelijke logica waar geen speld tussen komt. Niet Lullen Maar Poetsen Toch twijfelt niemand eraan dat het gewoon doorgaat, Rotterdammers zijn ook niet gek. Geen woorden maar daden, niet lullen maar poetsen. Gezond verstand zal zegevieren. Het is ook helemaal geen miljoenenoperatie, maar een relatief simpele klus die voor enkele tonnen binnen een dag kan worden geklaard. Bezos en de jachtbouwer Oceanco betalen de rekening. Daarmee is het toch een uitgemaakte zaak, zou je zeggen. Wereldnieuws Toch leidde de aankondiging vorige week van een tijdelijke demontage van De Hef tot enorme ophef in de Maasstad en ver daarbuiten. Het was zelfs wereldnieuws. De markante brug is een belangrijk stuk industrieel erfgoed en een rijksmonument, dat een paar jaar geleden nog met veel tamtam werd gerestaureerd. Nu staat dit prachtige stukje Rotterdam opnieuw in de schijnwerpers, maar dan wereldwijd. Betere city-marketing kun je niet wensen voor de maritieme hoofdstad van Europa. En gratis reclame voor alle scheepsbouwers in de regio die superjachten bouwen voor de rijken der aarde. Zoals dit op één na grootste zeilschip ter wereld dat in Alblasserdam wordt gebouwd voor de rijkste van allemaal, Jeff Bezos. De 127 meter lange driemaster kost naar schatting $500 miljoen. Om dit gevaarte door te laten richting zee zal alleen het middenstuk van de 40 meter hoge Hef tijdelijk verwijderd moeten worden. Dat fixen we dan toch even? Business Bashing De Nederlandse scheepsbouwsector heeft het de afgelopen jaren zwaar gehad. Grote containerschepen worden tegenwoordig bijna allemaal in Azië gebouwd. Het is een sterk staaltje Hollands glorie dat nu al die superjachten hier tenminste nog vandaan komen. Daar moeten we zuinig mee omgaan. Oppassen dat het vestigingsklimaat voor deze hoogwaardige industrie niet net zo hard verzuurt als eerder voor onze multinationals Unilever en Shell. Negatieve Gunfactor Multi-miljardairs hebben een zwaar negatieve gunfactor, zo blijkt maar weer. De tegenstand richt zich voornamelijk op Jeff Bezos persoonlijk. Honderden mensen zeggen mee te doen aan een facebook actie om zijn boot met eieren te komen bekogelen als die straks door de Nieuwe Waterweg vaart. En voor lokale politici is het een prachtkans om zich nog eens lekker te profileren. Het is tenslotte verkiezingstijd.   Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is de tippelzone van de supermarktsector: flitsbezorgdiensten zoals Gorrillas, Flink, Getir en Zapp. Die jouw boodschappen binnen 10 minuten thuisbezorgen. Een belofte die ze alleen kunnen waarmaken door een netwerk van kleine distributiecentra, dicht bij de klant. Deze afwerkplekken met hun zwart afgeplakte ramen, de darkstores, staan vaak middenin woonwijken en leveren veel overlast op in de buurt. Een hangplek voor de talloze fietskoeriers, wachtend op het volgende vrachtje. Amsterdam verbiedt daarom voorlopig de vestiging van nieuwe mini-magazijnen. Platformeconomie Maar het kwaad is allang geschied. De hoofdstad heeft zitten slapen, vorig jaar, toen flitsbezorgers als paddenstoelen uit de grond schoten. Nu is het te laat om het tij nog te keren. Na een razendsnelle doorbraak zijn flitsbezorgers in de grotere steden al niet meer uit het straatbeeld weg te denken, als onderdeel van de platformeconomie. Volkomen logisch, ook. Na de bezorging van maaltijden, overnachtingen en taxiritten is er nu ook een app voor je dagelijkse boodschappen binnen 10 minuten. Je kon erop wachten. Ook op de felle kritiek en het verzet tegen de komst van een nieuwe speler die de bestaande markt flink komt opschudden. Met alle gevolgen van dien voor leefbaarheid, verkeersveiligheid en arbeidsvoorwaarden van de rijders. Ook het bestellen van bier en sigaretten zonder identiteitsbewijs is trouwens kinderspel, bleek onlangs uit een steekproef van AT5. De schaamte voorbij Je kunt het de ondernemers intussen maar moeilijk kwalijk nemen. Zij zien een gapend gat in de markt, waar ze dankbaar induiken zonder dat hen een strobreed in de weg wordt gelegd. Maar de klanten, wat zíjn dat voor mensen? Voor wie het kennelijk teveel moeite is om nog even naar de winkel te lopen, op de hoek? Het is toch de schaamte voorbij om voor een avocado of chips en cola nog even een flitsbezorger te laten komen? Zijn er dan helemaal geen grenzen meer aan de gemakzucht? Je hoeft toch niet aan elke impuls direct gehoor te geven? Flitsbezorging van kruidenierswaren voorziet niet bepaald in een essentiële levensbehoefte. In de steden waarin de supersnelle bezorgdiensten opereren is in een straal van 5 wandelminuten altijd wel een supermarkt te vinden die nog open is, elk uur van de dag en elke dag van de week. Stadse fratsen Bij ons in het dorp zijn gelukkig geen flitsbezorgers actief. Te ver van de bewoonde wereld. Maar zelfs al kon het uit, dan nog denk ik dat de meeste dorpsbewoners te nuchter, te degelijk zijn om voor een vergeten pak pannenkoekenmix een supersnelle koerier te laten komen. Doe normaal! Niemand hier heeft behoefte aan dat soort stadse fratsen. Het maatschappelijk nut van flitsbezorging is minimaal. De samenleving is helemaal niet gebaat bij nog meer versnelling. Integendeel. Waar de maatschappij pas echt behoefte aan heeft is juist een wat trager levenstempo, met een beetje aandacht voor de directe leefomgeving. Prettige maandag!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor het eerst in de geschiedenis kwam de Nederlandse landbouwexport vorig jaar uit boven de 100 miljard euro, een waanzinnig bedrag. Ondanks de coronacrisis steeg de uitvoer van landbouwproducten met ruim 9 procent, naar € 104,7 miljard. Niet alleen omdat er meer werd geëxporteerd, qua volume, maar ook omdat de prijzen voor producten omhooggingen. Blijkt allemaal uit cijfers van het CBS en Wageningen University. Bloembollengekte De internationale handel in landbouwgoederen gaat duidelijk niet gebukt onder de covid-19 pandemie. Integendeel zou je haast zeggen. Voeding is immers noodzaak; landbouwproducten zijn essentiële goederen. Het openhouden van de handelskanalen is daarmee van evident belang. De land- en tuinbouwsector weet maximaal te profiteren van die bijzondere positie die het kreeg toegekend in de wereldeconomie. Al werd het meeste geld in de sector helemaal niet verdiend met voedingsmiddelen, maar met de sierteelt. Voor €12 miljard ging aan bloemen, bloembollen, planten en boomkwekerijprodukten de grens over. En je kunt je afvragen of een bosje bloemen uit Nederland eigenlijk wel voorziet in een essentiële basisbehoefte van de mens, in tijden van Corona. Persoonlijk zou ik wel een jaartje zonder boeketje op tafel kunnen.   Wereldkampioen De boerenbedrijfstak in ons land groeit al jaren en heeft zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot een superintensief agri-industrieel complex, dat zijn weerga in de wereld niet kent. In absolute aantallen exporteren alleen de Verenigde Staten meer landbouwproducten. Maar per hoofd van de bevolking of per vierkante kilometer gerekend laten we ook de Amerikanen ver achter ons. Het is een onvoorstelbaar knappe prestatie, dat we op zo’n piepklein stukje aarde zoveel bloemen, vlees en melk weten voort te brengen. Elke centimeter landbouwgrond, elke druppel water, ieder straaltje zonlicht wordt ten volle benut. We doen dat inmiddels met zoveel expertise en zo verschrikkelijk efficiënt dat het meer dan €100 miljard export oplevert. En het wordt alleen maar meer elk jaar. Mijlpaal of keerpunt? Het is een fantastische mijlpaal, die ook serieus te denken geeft. Want met de onstuitbare groei van onze landbouwproductie neemt ook de druk op het klimaat, dierenwelzijn en milieu onhoudbare vormen aan. De grenzen aan de groei zijn nu wel bereikt, zo niet allang overschreden. Hoelang nog willen we met ons piepkleine en dichtbevolkte landje de hele wereld blijven voorzien van boter, kaas en eieren? En de Chinezen van varkensvlees? De Nederlandse landbouwsector is op een keerpunt beland. Niet verder groeien de komende jaren, maar juist fors inkrimpen. De kennis behouden en vergroten, maar de productie verplaatsen naar het buitenland. Daar ligt de toekomst voor onze agrarische industrie. Prettige maandag!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ken je die mop van de Coronacrisis? Die kwam niet! Sinds de wereldwijde uitbraak van de Covidpandemie, bijna twee jaar geleden alweer, en de reeks lockdowns die daarop volgde wordt er al voor gewaarschuwd: de diepste economische crisis sinds de jaren ’30 van de vorige eeuw. Waarmee het beeld wordt opgeroepen, in zwart wit, van totale wanhoop met lange rijen bij de sociale dienst en voor de gaarkeukens. Je zou haast niet beter weten of Nederland en de rest van de wereld balanceert al twee jaar op de rand van de afgrond. Ondernemingen hadden allang bij bosjes failliet moeten gaan. Die grimmige crisissfeer wordt intussen flink aangewakkerd door pers en parlement. En alle demonstraties en protestacties van boze burgers, winkeliers of horeca-ondernemers. Geen crisis maar groeipijnen Alleen: van crisis is helemaal geen sprake. Economisch staat ons land er juist verrassend goed voor. Een beetje te goed, eigenlijk, oververhitting dreigt. Het probleem is momenteel zelfs dat de economie te hard groeit. Wat weer gepaard gaat met allerlei groeipijnen, zoals inflatie en schaarste aan grondstoffen, goederen en arbeid. Personeel is niet aan te slepen. De werkloosheid is uitzonderlijk laag. De aandelenkoersen blijven maar stijgen. En in geen dertig jaar gingen zo weinig ondernemingen op de fles als in het Coronajaar 2021. Faillissementsgolf blijft uit Want ondanks Covid, ondanks de lockdowns, gingen slechts anderhalf duizend (1536) bedrijven failliet vorig jaar, meldde het CBS woensdag. Een jaar eerder waren dat er nog bijna twee keer zoveel en dat was ook al weinig. Van de enorme faillissementsgolf, waar nu al bijna twee jaar voor wordt gewaarschuwd, is vooralsnog geen enkele sprake, integendeel. Met name in de zo zwaar beklaagde Horeca-sector was het aantal faillissementen opvallend laag. Overheidssteun Wellicht moet worden gevreesd voor het moment dat het staatsinfuus wordt afgekoppeld. Want veel ondernemingen worden kunstmatig overeind gehouden met steun van de overheid. Bij elkaar opgeteld hebben bedrijven voor meer dan €18 miljard aan uitstel gekregen om hun belasting te betalen. Tienduizenden bedrijven kregen ondersteuning voor het betalen van salarissen en vaste lasten. Dat houdt een keer op. Maar de wereld waarin al die ondernemers straks uit hun coma ontwaken staat er economisch alweer een stuk beter voor dan twee jaar geleden. Er is werk zat. Dus het hoeft geen uitstel van executie te zijn geweest. Welvaart en welbevinden De Coronacrisis is vooral een vertrouwenscrisis gebleken. Die heeft geleid tot een hoop maatschappelijke ontwrichting. Maar een economische crisis lijkt vooralsnog succesvol te zijn afgewend. Het gevolg daarvan is jammer genoeg dat welvaart en welbevinden niet langer met elkaar in de pas lopen. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er zijn 11,5 miljoen Nederlanders met een rijbewijs, vermoedelijk meer dan met een zwemdiploma. Je komt natuurlijk wel eens iemand tegen zonder het roze documentje, maar slechts bij hoge uitzondering. Voor de meeste jongvolwassenen is slagen voor het rijexamen een belangrijke mijlpaal in hun leven. Miljoenen landgenoten kunnen erover meepraten en doen dat dan ook graag en vaak. Hoeveel lessen, hoeveel pogingen, de stress voor het afrijden, theorie. En vooral: hoe krankzinnig duur het is om een rijbewijs te halen. Vanaf € 2000 Volgens het CBS kostte een uur rijles vorig jaar gemiddeld € 47,30. De ANWB rekent voor dat een vlotte leerling zeker 25 lessen nodig heeft. Aan lesgeld alleen al ben je dus minstens een kleine € 1200 kwijt. Dan moet het examengeld nog komen. Tussentoets, theorie en praktijkexamen B komt samen op € 590,50. Met een speciaal faalangstexamen ben je nog 112 euro duurder uit. Bij de ANWB kost een rijbewijs zelfs in het allergunstigste geval bijna € 2000. Dan moet je wel in één keer slagen. En dat lukt maar de helft van alle kandidaten. In de praktijk zullen veel leerlingen algauw het dubbele kwijt zijn. Zelf reed ik af in Groningen, de eerste keer in 1989. Pas in de vijfde poging was het raak. Ik weet nog dat ik opgelucht uitriep: “Perfect!”. Waarop de examinator met noordelijke tongval de onvergetelijke woorden sprak: “Nou, perfect was het niet”. Maar wel geslaagd. Deel van de opvoeding Gelukkig betaalden mijn ouders, omdat ik vóór mijn achttiende niet had gerookt. En het hoorde bij de opvoeding, vonden ze. Want voor velen is het rijbewijs in het dagelijks leven een onmisbaar diploma. Essentieel om te kunnen functioneren op de arbeidsmarkt en in het normale maatschappelijk verkeer. Van zelfbewuste en onafhankelijke burgers wordt verwacht dat ze een auto kunnen besturen. Het is volkomen belachelijk dat iets wat vrij algemeen wordt beschouwd als onderdeel van het volwassen worden, een basisopleiding voor alle Nederlanders, zoveel moet kosten. Want wat als pa en ma niet betalen, hoe kom je dan nog aan een rijbewijs? Je kunt niet zonder, dus je kunt er niet omheen. Feitelijk is het pure afpersing. Prijsvechters en beunhazen Die hoge prijs voor een rijbewijs zet de deur wagenwijd open voor prijsvechters en beunhazen die goedkope lespakketten aanbieden. En cursisten die na amper 10 lessen de gok wel willen wagen. In de Rijschoolzoeker vind je scholen met een slagingspercentage van 25 % of minder. Alles bij elkaar levert dat veel te veel rijexamens op en dus lange wachttijden bij het CBR. Het ministerie van verkeer begint daarom een proef. Waarbij een kandidaat voor het rijexamen door twee rijscholen wordt voorgedragen. Daarmee wordt een peperduur en ingewikkeld stelsel alleen maar uitgebreid met een extra complicatie. Goedkoper wordt het niet. Rijopleiding op onderwijsbegroting? Gezien het grote maatschappelijk belang, voor de verkeersveiligheid, de economie en de kansengelijkheid, zou een kwalitatief hoogwaardige rijopleiding door de overheid moeten worden gefaciliteerd en gesubsidieerd. Via de onderwijsbegroting. Waarom geen rijles op de middelbare school? Prettige maandag!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de valreep van het nieuwe jaar onthulde de NOS dan eindelijk de werkelijke oorzaak van de ongekend diepe crisis op de woningmarkt. Vergeet makelaars, huisjesmelkers, asielzoekers en stikstofregels. Of Prins Bernhard jr en al die andere boosdoeners die steevast opduiken, in de emotionele Kamerdebatten over dit beladen onderwerp. Het komt gewoon door de ouderen, mensen, het stond op Teletekst. Onder de kop “Wooncrisis door honkvaste ouderen”. Boomers die in hun bungalows blijven plakken als de kinderen allang zijn uitgevlogen. En halsstarrig weigeren te verkassen naar een praktische bejaardenflat. Waarmee hun riante familiehuis tenminste weer beschikbaar zou komen voor een leuk jong gezin met kleine kinderen en een hond. Zoals het kennelijk hoort, volgens de staatsomroep.   Verhuisketen  Als de ouderen een beetje soepel zouden doorstromen van grote naar kleinere woningen, zoals appartementen, zou de woningmarkt er een stuk beter voor staan. Zegt een meerderheid van grote en kleine gemeenten (55 procent) in antwoord op vragen van de NOS en de regionale omroepen. Mooi voorbeeld van wat in Amerikaanse rechtbankdrama’s altijd een leading question wordt genoemd. Objection your honor!  Maar vooral gemeenten in Zuid-Holland, Gelderland, Overijssel en Limburg lijken er toch echt zo over te denken. Zwijndrecht bijvoorbeeld zegt dat er te weinig aantrekkelijke koopappartementen zijn voor senioren die nu nog in een eengezinswoning zitten. Als die verhuizen kan een verhuisketen op gang komen, stelt de gemeente. Want doorstromen zullen ze.   Heksenjacht  Zoals te verwachten na dit nieuws bleef een heksenjacht op Twitter niet lang uit. Compleet met luchtfoto’s van, in dit geval, het Limburgse landhuis van Eurocommissaris Frans Timmermans. En het bijschrift dat deze 60-er dan maar als eerste uit zijn prachtige huis moet worden geplaatst. Hier wordt, kortom, weer een vuig staaltje afgunstpolitiek bedreven. Het past naadloos in de tijdgeest van polarisatie, haatzaaien en zelfbeklag. Ouderen de schuld geven van de wooncrisis is het bewust opstoken van een generatiekloof.   Niet doorstromen maar ínstromen  Verhuizen staat hoog in de top 5 van meest stressvolle gebeurtenissen in een mensenleven. Direct na overlijden van een dierbare en echtscheiding. En nog vóór ernstige ziekte of ontslag. Niet iets waar ik oudere woningbezitters graag aan zou willen blootstellen. Je hoeft ze toch niet uit hun huis te pesten. Verleiden is veel effectiever. En mag het wat creatiever, misschien? Denk nu eens buiten de paden van een traditionele wooncarrière. Niet doorstromen maar ínstromen. Drie of vier generaties gezellig onder één dak, met familie, vrienden of nieuwe huisgenoten. Vérbouwen in plaats van bíjbouwen. Maak het splitsen van grote woningen eenvoudiger. Meer mensen op één adres. Voor veel starters op de woningmarkt een snelle oplossing. Ouderen kunnen in hun eigen huis blijven en zijn langer betrokken bij de samenleving.   Je zal maar in de bloemschoenen staan van de nieuwe Minister van Wonen. Maar saai wordt het niet in het nieuwe jaar.   Prettige maandag!  See omnystudio.com/listener for privacy information.

HAPPY COVID Voor wie het kan waarderen hebben coronacrisis en lockdown ook hun goede kanten. Zoals een heerlijk huiselijk kerstweekend in kleine kring, minder files en een betere work-life balance. Een gevoel van saamhorigheid, geluk vinden in de kleine dingen. Kwart minder Inbraken Nog meer goed nieuws, om het oude jaar mee af te sluiten, is dat niet eerder in één jaar zo weinig woninginbraken werden gepleegd als in 2021. Zo melden politie en Interpolis. De verzekeraar verwacht, met nog een week te gaan, dat de teller dit jaar blijft steken op 22.500 inbraken, voornamelijk in de drie grote steden. Dat is bijna een kwart minder vaak dan vorig jaar. Positieve bijvangst Dit heugelijke laagterecord heeft natuurlijk alles te maken met de coronalockdowns. Want juist in de maanden dat alles dicht was en iedereen moest thuisblijven werd opvallend weinig ingebroken, blijkt uit de inbraakbarometer. Traditiegetrouw loopt het aantal inbraken altijd weer wat op in het najaar, richting de eindejaarspiek. Maar ook die stijging is de laatste weken stilgevallen, door de nieuwe lockdown. We kunnen gerust vaststellen dat ook het inbrekersgilde hard is geraakt door de coronamaatregelen van het kabinet. En dat valt alleen maar toe te juichen. Laten we de positieve bijvangst van de coronacrisis vooral omarmen. Misdaad verschuift Ook al is een kleine nuance hier wel op z’n plaats. Oldskool inbreken was al enige tijd op z’n retour. Wie doet dat nog, vandaag de dag? Met zwarte trui en bivakmuts door een openstaand zolderraampje naar binnen klimmen? Ook de kleine boeven verplaatsen hun werkterrein steeds meer naar het digitale domein. Misdaad verdwijnt niet, maar verschuift en digitaliseert. Een trend die aanzienlijk lijkt te zijn versneld door alle coronamaatregelen. Cybercriminaliteit neemt juist een enorme vlucht. Zowel zakelijk als privé neemt de dreiging online juist gigantisch toe. En door het massale thuiswerken zijn we alleen maar kwetsbaarder geworden voor allerlei soorten aanvallen via internet. Wees dus maar blij dat we ons tenminste over woninginbraak steeds minder zorgen hoeven maken. Economische groei De economie intussen blijkt nog harder te zijn gegroeid dan we al wisten. Het CBS verhoogde vrijdag z’n groeicijfer voor het derde kwartaal, van 1,9 % naar 2,1 %. Consumenten en overheid gaven meer geld uit en bedrijven maakten meer winst. En het grote plaatje is helemaal indrukwekkend. De totale wereldeconomie bereikt mogelijk in het nieuwe jaar al voor het eerst een omvang van meer dan 100 biljoen dollar, dat is 100 duizend miljard. Schrijft persbureau Reuters. Tot nu toe gingen onderzoekers er nog vanuit dat de grens van 100 biljoen pas twee jaar later zou worden geslecht, in 2024. Het grootste risico is momenteel dat de economie té hard groeit, met hoge inflatie tot gevolg en schaarste aan grondstoffen, goederen en arbeidskrachten. Dat is geen crisis maar een luxe-probleem. Prettig Nieuwjaar!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net voor het weekend maakte Zeewolde de weg vrij voor de komst van Facebooks moederbedrijf Meta, dat daar in de polder een hyperscale datacenter wil neerzetten. Luidkeels verzet daartegen van boeren en milieuactivisten is net zo kansloos als zinloos. Want je houdt het toch niet tegen. Niet zolang we met z’n allen zulke krankzinnige hoeveelheden data blijven genereren. Naarmate de samenleving verder digitaliseert wordt dat alleen maar meer, niet minder. En voor wie het nog niet wist: de cloud is geen wolk waterdruppels in de lucht, maar een heel netwerk van serverpakhuizen waar al onze digitale bestanden fysiek worden opgeslagen. Het is alleen maar eerlijk en logisch dat Nederland zelf de lasten draagt van ons eigen ongebreidelde internetgebruik. En waar kan dat beter dan in Flevoland? Neem dan ook je verantwoordelijkheid. Rode Loper Volkomen terecht dus dat de gemeente Zeewolde de loper uitrolt voor Facebook. De dataopslag-industrie is een waanzinnige groeimarkt; de hele wereldeconomie draait op data. Voor Nederland zou data-opslag wel eens het nieuwe aardgas kunnen zijn: makkelijk verdienen. De welvaart wordt ons in de schoot geworpen. Het getuigt alleen maar van gezond verstand en een vooruitziende blik dat de gemeente Zeewolde met die ontwikkeling meelift. Het is de vooruitgang. Facebook is ook niet de eerste Amerikaanse Big Tech die voor ons land kiest. Microsoft en Google hebben hier ook al hun hyperscale datacenters gevestigd. Twee in de Wieringermeer en eentje in de Eemshaven. En volgens het kabinet komt er nog veel meer aan, er lopen aanvragen voor 20 tot 25 nieuwe datacenters, groot en klein. Energietransitie Tegenstanders maken een punt van het gigantische energieverbruik door datacenters. De cijfers zijn ook indrukwekkend. In Zeewolde alleen al heeft Facebook straks net zoveel elektriciteit nodig als alle treinen van de Nederlandse Spoorwegen bij elkaar. En dan moet het ook nog duurzaam worden opgewekt. Daarvoor zijn volgens de NOS één miljoen huizen nodig met zonnepanelen op het dak. Of 175 hele grote windmolens. Alle datacenters bij elkaar verbruiken nu nog ruim 2 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik. Maar dat neemt razendsnel toe, tot naar verwachting zo’n 10 of 11 procent in 2030. Maar is dat erg? Niet als de overheid echt werk wil maken van de transitie naar een duurzame energievoorziening. Dan kun je alleen maar blij zijn met al die grote, stabiele afnemers van groene stroom. Als stok achter de deur om doelen te halen en ambities waar te maken. Waaronder de opwaardering van het hoogspanningsnetwerk en de verdere infrastructuur voor elektriciteit. De restwarmte van het koelwater kan trouwens prima worden hergebruikt voor de verwarming van woningen en kantoren. Dankzij Facebook zit Zeewolde er straks warmpjes bij. Geen extra banen Het goede nieuws van dit alles is bovendien dat het vrijwel geen banen oplevert. Met een beetje geluk brengt de komst van Facebook in de polder niet of nauwelijks extra werkgelegenheid met zich mee. En dat komt goed uit want er is momenteel toch niemand beschikbaar, op de zwaar overspannen arbeidsmarkt. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor chauvinisten was het een topweek. Eerst het nieuws dat De Vaandeldrager van Rembrandt thuiskomt, in het Rijksmuseum. Op zondag gevolgd door die andere vaandeldrager, Max Verstappen, die in Abu Dhabi als eerste Nederlander ooit wereldkampioen werd in de Formule 1. Alle zorgen over pandemie en knellende coronamaatregelen waren even vergeten. Langs het circuit zelfs letterlijk, als je die kolkende menigte oranjefans daar zag hossen, schouder aan schouder, uitzinnig van vreugde over deze unieke en historische gebeurtenis. Mag wat kosten Het mocht ook best wat kosten, want hoe vaak komt zo’n kans voorbij? Misschien maar eens in een mensenleven, da’s meemaken en erbij zijn. Dan moet je ook niet zeuren. Dus hup € 175 miljoen neertellen voor een schilderij, bijna volledig met overheidsgeld. En hup een ticket boeken naar de Verenigde Arabische Emiraten, om het Formule 1 miljardencircus van dichtbij te beleven. Je leeft tenslotte maar één keer. Sportswashing Wat kan het dan eigenlijk nog schelen dat de Arabische gastheren het niet zo nauw nemen met de mensenrechten? Lewis Hamilton had maar mooi z’n regenbooghelm opgezet. Dat zal ze echt wel aan het denken zetten, daar aan de Perzische Golf. En op het erepodium spoten na afloop de champagnefonteinen, in een land waar alcohol streng verboden is. Toch ook een veelzeggende daad van protest. Al zullen de machthebbers in Abu Dhabi alleen maar met trots en tevredenheid terugkijken op dit internationale topsportevenement, dat met een werkelijk magnifiek vuurwerk werd afgesloten. Een schoolvoorbeeld van wat mensenrechtenorganisaties sportswashing noemen. Je kunt zoveel doen met 150 miljoen Dan die Rembrandt voor €175 miljoen, een record. €150 miljoen daarvan was geld van ons allemaal, uit de staatskas. Een buitenkans was het. Om nog een topstuk toe te voegen aan de toch al zeer omvangrijke Rembrandtcollectie van het Rijksmuseum. Het was nu of nooit. Alleen de timing had wel wat beter gekund. Want zoveel geld had op dit moment misschien wel net zo goed besteed kunnen worden aan cultuureducatie of de ondersteuning van uitvoerende kunstenaars. Je kan zoveel doen met €150 miljoen! Wanneer dit soort bedragen worden uitgetrokken voor de impulsaankoop van een dood kunstwerk uit het verleden, zou je het eigenlijk verplicht moeten matchen, met zo’n zelfde som geld voor het heden en de toekomst van de cultuursector als geheel. Chauvinisme als medicijn Intussen mag Nederland zich wel in de handen knijpen. Want zo slecht doen we het niet, integendeel. We zijn een van de allerrijkste landen op aarde, dat zich wereldwijd ook sportief en cultureel laat gelden. Dat levert een collectief gevoel van trots op en van geluk en saamhorigheid. Het beste medicijn tegen verdeeldheid en ontevredenheid is chauvinisme. Want winnen doe je samen. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dag jongens en meisjes tot volgend jaar Voor 2021 is het nu klaar Wanneer je dit hoort Zit ik alweer aan boord Na te denken over mijn feest En hoe verwarrend het is geweest   Als Grote Vriend van alle Kinderen Probeer ik angstvallig te consuminderen Want, zo heeft de Sint geleerd Anders gaat het goed verkeerd Met regenwoud en oceaan Daar helpt geen lieve moeder aan   En stoppen met shoppen, na zo’n 300 jaar Valt de Goedheiligman een beetje zwaar Terwijl het grootste geschenk, zoals iedereen weet Het doorgeven is van een schone planeet Maar een pakjesavond zonder geschenken Daaraan durf ik nog niet te denken   Op zoek naar een compromis daartussen En om het geweten een beetje te sussen Probeert Sinterklaas kapoen Uit alle macht om goed te doen Dus geen textiel uit foute landen Of gemaakt door kinderhanden   En verslaving aan mode en dure merken Niet onnodig in de hand te werken Het wil alleen nog niet zo lukken Een duurzaam stempel op het feest te drukken Steeds meer spullen elk jaar weer Wanneer stopt het nou een keer   Laten we samen nu eens proberen Die spullen wat meer te circuleren Door wat je zelf niet gebruikt ook eens weg te geven Zo krijgen cadeaus een tweede leven Nog iets waarover ik jullie wil consulteren Kunnen we de Taaipop niet rehabiliteren?   Deze traditionele lekkernij Hoorde er vroeger altijd bij Maar wordt steeds meer verdrongen op het schap Door die zoete chocolade-hap Tot zijn schrik vernam de Sint Dat de kruidnoot alles overwint   Zelfs Bolletje zag zich gedwongen het maken Van taaitaai volledig te staken Het einde komt snel dichterbij Voor Sint’s lievelingslekkernij De chocolade kruidnoot aan de andere kant Krijgt nu echt de overhand   Het zijn vooral modieuze smaken Die in de mode beginnen te raken Red velvet, Truffel, Kokosnoot Het aanbod is bespottelijk groot En bovendien, net zo bezopen Je kunt ze al in Augustus kopen   Nog even en het hele jaar Liggen de kruidnoten straks klaar Maar de ene traditie is de andere niet Kijk hoe het ging met Zwarte Piet Gelukkig is dat pleit enigszins beslecht Een roetveeg Piet blijkt net zo echt   Mij bevalt het erg goed En de kinderen zijn even zoet Wel maak ik mij zorgen nu en dan Over de concurrentie van de Kerstman Die proleet van de Noordpool met zijn Rendierslee Kaapt steeds meer van mijn feestje mee   Voor de vrienden van DHL, UPS en PostNL Sluit ik af met een dankjewel   Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijverdienpremie Alleen waarom nu pas? En waarom niet structureel en voor iedereen, maar slechts bij wijze van proef? Want natuurlijk zoeken mensen sneller een baan, als ze zeker weten dat ze de bijverdiensten in eigen zak mogen steken. Dat snap je toch ook wel zonder proefperiode van ruim 3 jaar? En natuurlijk draagt zon bijverdienpremie bij aan meer bestaanszekerheid. En ja, de gemeente Amsterdam zag mensen ook sneller uit de bijstand komen. In Rotterdam, Wageningen en Doetinchem lopen vergelijkbare projecten, die zonder twijfel dezelfde uitkomsten zullen opleveren. Want het is een absolute no-brainer. Ons volledige stelsel van uitkeringen en toeslagen is aan grondige herziening toe, willen we het eerlijk, betaalbaar en beheersbaar houden. En een beetje menselijk. Kostendelersnorm De hoofdregel blijft helaas nog dat extra inkomen uit een bijbaan moet worden verrekend met de uitkering. Maar ook samenwonen kan je geld kosten als je in de bijstand zit. Tienduizenden bijstandontvangers krijgen een lagere uitkering door de kostendelersnorm. Als zij met meerdere volwassenen samenwonen, moet de gemeente verplicht korten op hun bijstand. Hoe meer volwassenen de woning delen, hoe lager de uitkering. Dus iemand die een meerderjarig kind of een ouder in huis neemt krijgt in principe minder uitgekeerd. Gratis boodschappen Nog een schrijnend geval dat voor veel ophef zorgde was de vrouw uit Wijdemeren die 7000 euro bijstand moest terugbetalen aan de gemeente omdat ze van haar moeder jarenlang boodschappen had gekregen. De rechter gaf de gemeente hierin gelijk, zij het niet voor het volledige bedrag. Waarmee het principe overeind bleef dat de vrouw de boodschappen niet zomaar had mogen ontvangen terwijl ze in de bijstand zat. Basisinkomen De ramp met de kinderopvangtoeslagen zorgt er hopelijk voor dat het hele stelsel van uitkeringen en toeslagen op de schop gaat onder het nieuwe kabinet. Een overheid die niet-werken stimuleert en samenwonen ontmoedigt is niet wenselijk en niet menselijk. Dit kabinet geeft momenteel met groot gemak miljarden uit om bedrijven en ondernemers door de coronacrisis te slepen. Laat ze ook eens kijken naar een redelijke oplossing voor mensen die structureel ondersteuning nodig hebben. Zoals de 430.000 mensen in de bijstand. Waarom geen basisinkomen voor iedereen? Zonder peperduur opsporingsapparaat voor handhaving en sanctionering. Gebaseerd op vertrouwen in plaats van controle. Ook goed voor iedereen die belangrijk maar onbetaald werk verricht als vrijwilliger of mantelzorger. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldt een robuuste groei in het derde kwartaal. Zowel huishoudens als overheid gaven flink meer geld uit dan verwacht, jubelt het CBS. De groei is zelfs zo uitbundig dat Het Financieele Dagblad, met nog zes weken te gaan, nu alvast een historische meevaller voorspelt voor het hele jaar. Want zelfs als het nu lopende vierde kwartaal straks onverhoopt een lichte krimp vertoont, wat best zou kunnen door alle coronamaatregelen, komt de economisch groei in 2021 nog altijd ergens tussen de 4,2 en de 5 procent uit, schrijft de krant, en dat is deze eeuw nog niet eerder vertoond. Luxeproblemen Ook de werkloosheid, trouwens, is alweer bijna net zo laag als vóór de uitbraak van het virus. Slechts 3,1 procent van de beroepsbevolking zit zonder werk, ongekend goed. Sterker nog, er zijn momenteel meer banen beschikbaar dan werklozen om ze op te vullen. Bij gebrek aan werkloosheid is die enorme krapte op de arbeidsmarkt nu juist het grote probleem. Een luxe-probleem, wel te verstaan. Want amper 3 procent werkloosheid is toch fantastisch? Wie durft nu nog te beweren dat de voortschrijdende robotisering ons banen kost? Voorlopig is er meer werk dan arbeidspotentieel. En zo zijn er wel meer signalen dat de economie momenteel harder groeit dan we eigenlijk aankunnen. Schaarste dreigt aan bijna alles. Overal zijn tekorten en schieten de prijzen omhoog. Maar ook dat zijn in feite luxe-problemen, bijvangst van de ongebreidelde groei van de economie. Natuurlijk zijn er beroepsgroepen, bedrijfstakken en ondernemers die niet meedelen in de vreugde. Maar met een scala aan corona steunmaatregelen worden ook die er wel doorheen gesleept. Gaaf landje Puur economisch gezien lijkt Nederland zich uitstekend door de crisis heen te slaan. De statistieken zeggen genoeg: historische groeipercentages en superlage werkloosheid. Toch hoor je dit keer niemand roepen dat we in zon onwijs gaaf landje wonen. Het voelt ook lang niet zo goed als het eruit ziet op papier. Daarvoor zijn de onzekerheden te groot. Economische groei op zichzelf zegt dan ook helemaal niets over de werkelijke stand van een land. Waarin de zorg afdendert op code zwart en in Rotterdam dit weekend twee relschoppers werden neergeschoten door de politie. Het coronabeleid van dit kabinet mag economisch misschien succesvol zijn; op alle andere fronten faalt de regering hopeloos om de boel een beetje bij mekaar te houden. Bruto Nationaal Geluk Brede welvaart in een land laat zich niet alleen op geld en groei waarderen. Stop gewoon met die misleidende groeicijfers. Laat het CBS in zijn kwartaalrapportages liever kijken naar kwalitatieve maatstaven. Zodat, naast het materiele-, ook sociaal, fysiek en psychisch welzijn wordt gemeten. Vergeet Bruto Nationaal Inkomen. Bruto Nationaal Geluk is waar het echt om gaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ruim een kwart gaf zelfs aan last te hebben gehad van levensmoeheid. Bijna alle studenten, 97 procent van de ondervraagden, ervaren stress. Dat klinkt uiterst zorgelijk allemaal, alarmerend zelfs. De mentale gezondheid van jongvolwassenen gaat ons allemaal aan het hart. Je gunt ze het allerbeste, waaronder een bruisend studentenleven. Geen Paniek Toch is het ook weer geen reden om volledig in paniek te raken. Want is niet de belangrijkste les die we onze studenten kunnen leren dat je er wel wat voor over moet hebben? Als je straks deel wilt uitmaken van de intellectuele voorhoede van de samenleving, de leiders van morgen? Een universitaire studie is geen 'walk in the park', je krijgt het niet cadeau. Een beetje stress en prestatiedruk hoort erbij. Het is de bijvangst van ambitie en leergierigheid. Twee kwaliteiten die je wel mag verwachten van studenten op het allerhoogste onderwijsniveau. Een voorproefje van wat nog komen gaat in de echte maatschappij. Recordaantal Studenten Uit eerdere onderzoeken naar de mentale gezondheid van studenten kwam ook al naar voren dat ze veel te veel drinken en vaak somber zijn. Mij een raadsel waarom nieuwe studenten zich daardoor niet wat vaker laten afschrikken. Integendeel zelfs: het worden er steeds meer. Het aantal studenten dat ingeschreven staat aan een Nederlandse universiteit steeg dit jaar met 4 procent, naar bijna 341 duizend, meer dan ooit. En de helft is ongelukkig. Passende Aanpak Om met een passende aanpak te komen voor de problemen gaat het kabinet in gesprek met studenten, onderwijsinstellingen en studentenverenigingen. En het is goed dat de regering iets doet aan een acute noodsituatie in de mentale volksgezondheid. Maar het blijft symptoombestrijding. Voor een structurele oplossing zou nog eens goed gekeken moeten worden naar de massale toestroom van studenten elk jaar. En of we dat moeten willen. Het hoger en wetenschappelijk onderwijs mag wel weer een stuk selectiever, met meer aandacht en begeleiding voor individuele talenten. Maak om te beginnen een einde aan het automatisme dat elke schoolverlater doorstroomt naar de universiteit, zonder enig idee wat hij of zij eigenlijk wil worden, later. De kwaliteit van het onderwijs lijdt eronder, net als de waarde van het diploma. En hoeveel studenten zouden later niet veel gelukkiger zijn geworden als ze een echt vak hadden geleerd of een ambacht, zoals meubelmaker of bierbrouwer? Ook hier wreekt zich een schrijnend gebrek aan waardering in onze samenleving voor praktische opleiding en vakmanschap. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Black Friday is traditioneel de aftrap voor het shopping season in Amerika. En sinds een aantal jaren ook in ons land en de rest van de wereld, helaas. Het koopjes spektakel is niet meer weg te denken. Het is de moeder van alle uitverkoop, vandaar Black Friday, een gitzwarte dag. Het is de hel op aarde: voor klanten, winkelmedewerkers en pakketbezorgers. Toch gaan we er stug mee door. Elk jaar weer, in de aanloop naar Sinterklaas en het Kerstfeest, vieren we deze Hoogmis van de Hebberigheid. Novembertraditie Intussen ook een novembertraditie geworden, is de oproep van de FNV aan politiek en werkgevers om Black Friday nu maar eens een jaartje over te slaan. Om te voorkomen dat de covid besmettingscijfers weer keihard oplopen. Medewerkers van winkels en distributiecentra en de klanten zouden in tijden van corona niet moeten worden blootgesteld aan deze gigantische drukte. De vakbond vindt dat de grote winkelketens hier een zware verantwoordelijkheid hebben. Maar gaat daarmee voorbij aan de eigen verantwoordelijkheid van consumenten. Eigen verantwoordelijkheid Want natuurlijk zou Black Friday verboden moeten worden. En niet alleen dit jaar vanwege de pandemie, maar voorgoed. Alleen niet omdat klanten het slachtoffer zijn van het grootwinkelbedrijf. Ze zijn het slachtoffer van hun eigen hebberigheid en hun eigen verslaving aan koopjes. De kick die ze krijgen van elke gescoorde aanbieding. Telkens weer. Waarmee de uitverkoop ineens geen kwestie meer lijkt te zijn van geld uitgeven, maar van geld verdienen. Black Friday is het absolute dieptepunt van de consumptiemaatschappij, een beschamende vertoning. Al die superacties en schijnaanbiedingen die bij nader inzien toch niet zon buitenkans waren. Waardoor je blijft zitten met nog meer spullen en kledingstukken die je helemaal niet nodig hebt. Koopdieet De laatste tijd komt steeds vaker de oproep voorbij van milieudefensie om een jaar lang geen kleding te kopen. Om de druk op klimaat en samenleving te verlichten. Zover hoef je van mij echt niet te gaan. Maar probeer het eens één maand: november. Voor de rokers is er Stoptober, drinkers hebben dry January. Compleet met app die bijhoudt hoeveel geld je bespaart. Hoe gaaf zou het zijn om al die kopers te helpen afkicken van hun koopjesverslaving? Doe mee aan #Nospender November! Prettige maandag!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Best raar dat ondernemers geen toestemming hebben om dan ook meteen van hun personeel de QR-codes te scannen. Het gevolg is nu dat alle klanten bij de deur worden gecheckt, door een medewerker die misschien zelf wel een verspreidingsrisico vormt. Wie zal het zeggen? Het is hoe dan ook een structureel lek in het systeem van toegangscontrole. En daarmee niet erg bevorderlijk voor het draagvlak bij het publiek. Geen wettelijke grondslag Een ondernemer mag zn mensen wel vriendelijk vragen of ze zijn gevaccineerd. Maar alleen als hij daarvoor een goede reden heeft. En medewerkers zijn nooit verplicht daarop te antwoorden. Omdat er geen wettelijke grondslag is, voor een coronacontrole van werknemers. Sommige bedrijven, zoals accountantsbureau Deloitte, vragen nu al evengoed van hun personeel om alleen naar kantoor te komen als ze gevaccineerd zijn en een QR-code kunnen laten zien. LeasePlan stelde zelfs een vaccinatieplicht in voor medewerkers. Maar ook dat is allemaal feitelijk niet te controleren, laat staan wettelijk af te dwingen. Reguliere zorg verdrongen Intussen loopt het aantal besmettingen schrikbarend hard op. Op de Europese coronakaart kleuren grote delen van ons land alweer donkerrood, het hoogste waarschuwingsniveau. Terwijl Nederland een maand geleden nog helemaal op oranje stond, het een na laagste. Intensive Care artsen van alle acht academische ziekenhuizen vrezen voor de kwaliteit van de zorg op IC-afdelingen. Zij roepen de politiek op nu snel maatregelen te nemen, om de corona-besmettingscijfers terug te dringen. Want als de aantallen covid-patiënten op de ICs zo snel toenemen, blijven mogelijk te weinig bedden over voor kankerpatiënten en hartoperaties. Poppenkast Hoe lang willen we nog doorgaan met deze poppenkast? Waarin vaccin-weigeraars met hun individuele principes een serieuze bedreiging beginnen te vormen voor de volksgezondheid van ons allemaal. En het kabinet tegenstanders van een effectief coronabeleid niet harder durft aan te pakken. Als generieke maatregelen niet het gewenste resultaat opleveren is het hoog tijd om gericht in actie te komen tegen specifieke doelgroepen. Zoals in Oostenrijk, waar werknemers moeten kunnen aantonen dat ze zijn gevaccineerd of genezen, of negatief getest. Op straffe van 500 euro boete. Werkgevers die nalaten te controleren riskeren een boete van 3.600 euro. Dus niet meer janken maar gewoon een prik halen. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Omdat de bedrijfskosten in de volle breedte omhoogschieten. Grondstoffen worden allemaal duurder, zoals palmolie, sojabonen, kokos, thee en vanille. Maar ook voor het plastic van de verpakkingen en voor transport moet meer worden betaald. Die kostenstijgingen móet Unilever wel doorberekenen aan de consument, een kwestie van marges en overmacht. Alle grote producenten komen met dezelfde waarschuwing: Wereldwijd krijgt iedereen te maken met stijgende prijzen, dus ook de klant in de supermarkt. Kant-en-klare gemaksvoeding Het lijkt wel of nu elk moment de internationale noodtoestand kan worden uitgeroepen. Zo hysterisch is de reactie op de prijsverhoging van levensmiddelen, met enkele procenten. Maar zon ramp is dat helemaal niet. Integendeel. Hoog tijd juist dat de prijzen voor kunstmatig gefabriceerde voeding flink worden verhoogd. Onze voeding is geleidelijk aan een industrieproduct geworden. Al die pakken, blikken en potjes met kant-en-klare gemaksvoeding bevatten conserveringsmiddelen, smaakverbeteraars en kleurstoffen. Een groot deel van ons dagelijks voedingspatroon bestaat inmiddels uit dergelijke fabrieksvoeding. Zodat we veel meer vet, zout en suiker binnenkrijgen dan goed voor ons is. De gevolgen voor de samenleving zijn pijnlijk zichtbaar. De echte pandemie is obesitas. Diabetes de nieuwe volksziekte. Om het tij te keren zal ons consumptiepatroon drastisch moeten worden bijgesteld. Een forse prijsverhoging voor alle fabrieksvoeding, frisdranken, snoep en snacks zou alvast een zet in de goede richting kunnen geven. Misschien dat mensen dan eerder kiezen voor gezonde, duurzamere alternatieven. Groente en fruit van het seizoen, liefst lokaal geproduceerd. Terug naar de basis. Mag het wat minder? Het zal niet makkelijk worden. Millennials zijn opgegroeid in welvaart en overvloed. Toen ik 25 was haalde je niet elke dag een latte macchiato met een muffin bij de Starbucks en s middags een broodje bij de Subway. Laat staan dat je s avonds je boodschappen liet thuisbrengen door Gorillaz of een andere flitsbezorger. Zelfs als het had gekund, was ik waarschijnlijk te zuinig geweest. Ik kon trouwens ook niet kiezen uit dertig soorten cruesli in de supermarkt. Voor tussen de middag had ik een broodtrommel mee met elastiek en een boterham met tevredenheid. Je hoort mij niet zeggen dat vroeger alles beter was. Maar veel wel. Het mag allemaal wel wat minder, normaler, beter in balans. De gemakzucht is te ver doorgeschoten. Overconsumptie is standaard geworden. Alleen, probeer dat maar eens af te leren. Helemaal zolang de prijzen van gefabriceerde voedingsmiddelen niet de werkelijke kosten weerspiegelen. De prijs die de samenleving betaalt. Voor een crisis in de volksgezondheid. En de klimaatrekening die we straks allemaal gepresenteerd krijgen. Fabrieksvoeding is helemaal niet duur, maar nog veel te goedkoop. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Energierekening 1000 hoger Maar vooral de energienota loopt dus hard op. Vorige week was de aardgasprijs meer dan tien keer zo hoog als een jaar geleden. Daardoor gaan consumenten niet alleen veel meer betalen voor hun gas, maar ook voor stroom. Omdat vaak gas wordt gebruikt om de elektriciteit op te wekken. De jaarlijkse energierekening voor Nederlandse huishoudens kan daarmee gemiddeld 900 tot 1000 hoger uitpakken. Ook elders in Europa rijzen energiekosten de pan uit. De Europese Unie maakt zich zorgen over toenemende energie-armoede. Een nieuw woord, voor miljoenen Europeanen die zoveel kwijt zijn aan energie dat ze onder de armoedegrens komen. De hoge energieprijzen worden eind deze week besproken op de vergadering van Europese leiders. Geen tijd voor maatwerk? Daarop heeft ons demissionaire kabinet niet willen wachten. Sinterklaas valt vroeg dit jaar en dus schiet onze regering direct te hulp. Met een gascompensatie van 400 Euro per huishouden wordt de stijging van de energienota aanzienlijk gedempt. 400 Euro van ons allemaal, voor ons allemaal. Voor deze forse tegemoetkoming trekt het kabinet meer dan 3 miljard Euro uit. Helaas komt die 3 miljard niet alleen terecht op de ruim 500 duizend adressen waar het geld keihard nodig is. Met een laag inkomen en een hoge energierekening in een huis dat niet goed is geïsoleerd. Want daarvoor is de regeling eigenlijk bedoeld, de bestrijding van energie-armoede. Maar voor maatwerk was kennelijk geen tijd. Met als gevolg dat een groot deel van die 3 miljard Euro nu opgaat aan burgers die het eigenlijk wel kunnen missen. Afkicken van aardgas! Kwalijk is bovendien dat de overheid ervoor kiest om de energiebelasting te verlagen. Waarmee zij en passant de financiële prikkels vermindert om onze CO2-uitstoot te verlagen. Met andere woorden: Het halen van de lange termijn klimaatdoelstellingen wordt hier opgeofferd aan korte termijn inkomenspolitiek. Als er één moment is om de samenleving te laten inzien dat we nodig moeten afkicken van onze aardgasverslaving, dan is het nu wel. In plaats daarvan krijgen we een ouderwetse fossiele brandstofsubsidie. En noemen het aardgascompensatie. Dat is pas energie-armoede. Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beulenwerk Bijna negenduizend executies, wat een beulenwerk. Maar volgens de jagers gaat het afschieten dit jaar relatief makkelijk. Want de zwijnen komen vaker dan anders uit de bossen tevoorschijn omdat er zo weinig voedsel is. De voorgaande acht jaren waren namelijk uitstekende mastjaren wat een overvloed opleverde aan eikels en beukennootjes. Daarom juist zitten we nu met zon gigantisch zwijnenoverschot. Maar deze herfst vallen veel minder nootjes, door het koude voorjaar en de natte zomer. Waardoor veel van de beesten deze winter sowieso een jammerlijke hongerdood tegemoet zouden gaan. Dan liever de kogel? Altijd lastig met dieren, je kunt het ze niet vragen. Selectieve verontwaardiging Misschien is zon hoog afschotcijfer ook wel niets om je over op te winden. Een typisch geval van selectieve verontwaardiging. Het zijn tenslotte gewoon varkens, maar dan met een vacht. Van hun tamme, onbehaarde soortgenoten werden er in Nederland vorig jaar 46 duizend geslacht. Per dag welteverstaan. Vaak na een erbarmelijk leven in megastal of varkensflat. Bijna 17 miljoen slachtvarkens per jaar. Daarbij valt het afschieten van acht- á negenduizend wilde zwijnen volkomen in het niet. En toch wringt het, want het had niet gehoeven. Wildernis bestaat niet Nederland is geen wildpark, maar een dichtbevolkte stadstaat, een soort Singapore aan de Noordzee. Binnen onze landsgrenzen kunnen wilde dieren kennelijk alleen overleven door actief wildbeheer, op gezag van de overheid. Door een diersoort te beschermen of zelfs in het landschap te introduceren. En in te grijpen wanneer een populatie te hard krimpt of groeit. Of overlast geeft. Zoals everzwijnen die aanrijdingen veroorzaken, bevers die tunnels graven onder het spoor, wolven bij de schapen, herten in de tuinen van Bloemendaal, ongewenste kadavers van Konikpaarden en Heckrunderen in de Oostvaardersplassen. In ons land is wild helemaal niet wild en natuurlijk, maar juist volkomen kunstmatig en decoratief. Het Nederlandse Faunabeheer kan zich ook neerleggen bij het feit dat ons land eigenlijk geen ruimte meer biedt voor al die prachtige dieren. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Daar heb je dan anderhalf jaar de tijd voor gehad, om die renovatie in alle rust uit te voeren. Maar nee, laten we vooral wachten tot het moment dat de verkeershinder maximaal is, voorlopig tot maart 2022. En met het invallen van de herfst zal het de komende weken alleen maar drukker worden, verwachten ze bij ANWB Verkeersinformatie. Zij zien dat mensen momenteel veel voor de auto kiezen. De drukte op de wegen nadert daardoor rap het niveau van vóór de coronacrisis. Het duurt niet lang meer of iedereen is eraan gewend. 37 Autominuten Het trieste nieuws is dat automobilisten inmiddels alweer bijna evenveel tijd in de auto doorbrengen als pré-corona. In 2019 zaten we gemiddeld 40 minuten per dag in de wagen. Dat is nu 37. En die autominuten zijn hard werken. Filerijden is topsport, dat uiterste concentratie vergt. Helemaal in het donker, straks, en in de regen moet je voortdurend blijven opletten wil je geen brokken maken. Helemaal als je ook nog eens alle binnenkomende berichten op je telefoon wil lezen. Iets wat bijna twee op de drie weggebruikers nog wel eens doen. Ook al vinden verreweg de meeste bestuurders de berichten die ze tijdens het rijden krijgen onbelangrijk. En al helemaal het risico van een dikke boete niet waard. Het blijkt maar moeilijk af te leren. Ruim de helft van hen gaat langzamer rijden of slingeren, mist een afslag of raakt zelfs bij een ongeluk betrokken. Maar past het gedrag niet aan. Quality Time Toch nog even over die 37 minuten. Denk eens in hoeveel zinvoller of aangenamer je die tijd ook kan besteden. Ruim een half uur quality time per dag. Om door te brengen met je gezin, in bed of de sportschool. Dan hoef je geen verkeerspsycholoog te zijn, of vervoerseconoom, om in te zien wat een verschil dat zou maken. Dat thuiswerken was helemaal zo gek nog niet. Waarom zou je in hemelsnaam terug willen naar kantoor, als het niet echt maar dan ook echt vreselijk noodzakelijk is? Waarom ervoor kiezen, ondanks alle zegeningen van het hybride werken, om weer als makke schapen achteraan te sluiten in de file. Wat een stumper ben je dan. Om elke dag opnieuw in diezelfde geestdodende tredmolen te stappen, zonder een greintje trots of waardigheid. Denk eens na, mensen, het is nergens voor nodig! Benzineprijs Dan de benzineprijs, die was nog nooit zo hoog. Vrijdag kwam ie voor het eerst in de geschiedenis uit boven de 2 euro per liter. En het ziet er niet naar uit dat de brandstofprijzen snel weer zullen dalen. Dat is prima. Want wie niet luisteren wil moet het maar voelen: in de portemonnee. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Woord van het jaar in 2020, want dat hakte er wel in: zon fundamentele aantasting van onze grondrechten en vrijheden. Sommigen namen de maatregel zo serieus, dat ze alleen nog gewapend met een flinke bezemsteel als peilstok de straat op durfden, woest om zich heen prikkend in een straal van anderhalve meter. Als je te dichtbij kwam kon je een mep met de stok verwachten. Zo erg was het in het coronajaar 2020. Veel dieper konden we niet zinken. Vaccinatie is vrijheid En nu, zomaar opgeheven. Waarom niet wat uitgebreider stilgestaan bij onze herwonnen vrijheid, dit feestelijke en historische moment? Free, free at last! Van iedereen boven de 12 jaar is 80% inmiddels gevaccineerd. Daarmee is de vaccinatiegraad nu zo hoog dat veel beperkende coronamaatregelen kunnen worden versoepeld. Waaronder het anderhalve meter afstand houden. Dat is goed nieuws. Je kunt wel zeggen: vaccinatie is vrijheid! Dus laat je prikken, haal hem op die coronapas en verder niet zeuren. Wel zo solidair. Naleving en handhaving Nu liet zowel naleving als handhaving van de anderhalvemeter ernstig te wensen over, de laatste tijd. Alleen in de wachtkamer van het ziekenhuis mochten patiënten en bezoekers niet allemaal naast elkaar gaan zitten. Net als in bioscopen, concertzalen en het OV. Maar buiten op straat of in de winkels was er maar weinig van te merken. Niemand nam het meer serieus of hoefde nog te vrezen voor hoge boetes van fanatieke BOAs. Dat verklaart mogelijk waarom het als een nachtkaars is uitgegaan. Maar nu het officieel voorbij is, kan het absoluut geen kwaad om nog eens terug te kijken. Op die anderhalvemetersamenleving en wat we eraan overhouden. En meenemen naar het volgende normaal. Thuiswerken, videobellen, minder file, minder vliegen. Niet alleen slechte dingen, soms ook verhelderende inzichten. Kunst van het vervelen Zo is het bij elke ontmoeting drie keer zoenen hopelijk voorgoed voorbij. Net als het waanidee dat het leven pas waard is om geleefd te worden als je minstens elk weekend een festival bezoekt of een voetbalwedstrijd. Het is helemaal niet erg om ook eens een avond alleen door te brengen, wie weet met een boek. Of met even helemaal niets om handen. Vervelen is een kunst die niet veel mensen nog verstaan, maar die tot een hoop creativiteit kan leiden. Denk daar ook nog eens aan terug, straks, en hoe rustig het was. Wanneer je allang weer wordt geleefd door een agenda die bol staat van sociale verplichtingen: Die anderhalvemetersamenleving had ook zn goede kanten. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor 3 tientjes in het vliegtuig Voor de aanbieder van goedkope vakantievluchten in Europa toch niet direct een dinsdag om naar uit te kijken. Laat staan ervoor klaar te gaan zitten. Maar het stond er echt. Want dinsdag 21 september is toevallig ook de eerste dag dat je weer vliegtickets kunt boeken voor het komende zomerseizoen. En hoe eerder je boekt hoe voordeliger het is. 'Je boekt je ticket voor de zomer al vanaf 29!' jubelt Transavia. Dus allemaal vinger aan de knop dinsdag als je deze zomer weer voor drie tientjes in het vliegtuig wil zitten. Bespottelijk goedkoop, natuurlijk. Aan de taxirit naar Schiphol ben je al meer kwijt. Klimaatsubsidie De regeringsplannen voor Prinsjesdag zijn intussen alweer uitgelekt. Zodat we allang weten dat het demissionaire kabinet bijna 7 miljard euro extra wil uitgeven aan het klimaat. Die miljarden gaan naar maatregelen die de uitstoot van het broeikasgas CO2 moeten verminderen. Om te kunnen voldoen aan het Urgenda-vonnis van de Hoge Raad dat een forse verlaging van de uitstoot heeft opgelegd. De grootste klimaatpost zijn subsidies voor het bedrijfsleven. Transport, glastuinbouw en industrie krijgen 3 miljard euro extra om hun bedrijfsvoering te vergroenen. Nog eens 1,3 miljard euro wordt gestoken in nieuwe infrastructuur voor het vervoer van waterstof en warmte. Kleine bedrijven en particulieren kunnen ook rekenen op belastingvoordelen en subsidies, wanneer zij bijvoorbeeld woningen en bedrijfspanden verduurzamen. Wortel of stok? In klimaatkwesties kiest dit kabinet ervoor om goed gedrag te belonen, met subsidies en belastingvoordeeltjes. Het is de weg van de minste weerstand, die miljarden kost. En dan nog moet je maar hopen dat burgers en bedrijven zich laten verleiden om daadwerkelijk een stapje harder te lopen in de goede richting. Het is het eeuwige dilemma tussen de wortel en de stok. Want misschien is afstraffen van onwenselijk gedrag wel een veel kortere weg om de klimaatdoelen te bereiken. Je kunt er ook voor kiezen om subsidies aan vervuilende sectoren zoals de luchtvaart terug te draaien. Btw te gaan heffen op kerosine en een vliegtaks voor passagiers invoeren. Niet alleen een stuk effectiever, maar het levert ook geld op in plaats van dat het miljarden kost. Kriskras door heel Europa Transavia trouwens komt met nog meer leuk nieuws. Dinsdag maken ze vier nieuwe bestemmingen bekend. Zolang het economisch uitkan om tegen bodemprijzen kriskras heel Europa door te vliegen, heb ik er weinig vertrouwen in dat alle positieve stimuleringsmaatregelen van het kabinet heel veel verschil gaan maken voor het klimaat. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Pavlovreactie Cora van Nieuwenhuizen maakte deze week haar vertrek bekend als demissionair minister. Om het nieuwe opperhoofd te worden van de Nederlandse energielobby. Van mijlenver kon je de pavlovreactie van pers en parlement zien aankomen. Schuimbekkend werd er schande van gesproken. Terwijl met die baan eigenlijk niets mis is. Het is een mooie positie waarmee ik Mevrouw van Nieuwenhuizen van harte gelukwens. Zolang ze de onzalige plannen voor Lelystad Airport maar meeneemt in haar politieke graf. Lobbyverbod faalt Het lobbyverbod is bedoeld om te voorkomen dat ministers en staatssecretarissen na afloop van hun bewindsperiode direct aan de slag gaan als lobbyist voor het bedrijfsleven. Maar de maatregel faalt daarin schromelijk. Het is bij mijn weten nog nooit gelukt om een bewindspersoon die naar de dark side wilde oversteken tegen te houden. En gelukkig maar, want oud-bewindslieden zijn uitermate geschikt voor het lobbyvak. Zij weten tenminste hoe de hazen lopen in Den Haag, waar dat voor buitenstaanders helaas maar al te vaak een groot raadsel blijft. Een oud-minister of -staatssecretaris kan helpen de luiken van het Binnenhof open te zetten. En de gapende kloof tussen politiek en bedrijfsleven een beetje kleiner te maken. Ondernemers denken nu wel drie keer na voordat ze in de politiek stappen, door de stroperigheid van de besluitvorming en alle verstikkende regeltjes. Zoals dit lobbyverbod, dat landsbestuurders en politici nodeloos beperkt in hun loopbaan nà de politiek. Transparantie Het grote voordeel van oud-ministers in lobby-posities is nu juist de onbeschaamde openheid ervan, de ultieme transparantie. Voor de hele buitenwereld is volkomen duidelijk waar deze doorgewinterde professionals mee bezig zijn: invloed uitoefenen. Door hun uitgebreide kennis van het beleidsterrein, bijzondere ervaring op het departement en een wijdvertakt netwerk zijn zij voor alle stakeholders de ideale gesprekspartner. Het beroep van lobbyist heeft ten onrechte niet zon goede reputatie. Ze doen heel nuttig werk door het politieke proces te stroomlijnen. En het alternatief moeten we al helemaal niet willen. Het schimmige, ondergrondse circuit van de informele beïnvloeding en vriendjespolitiek. Een effectieve dialoog tussen politiek en samenleving dient maximaal te worden gestimuleerd in plaats van onnodig belemmerd. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet puur als gedachteoefening of een hypothetische vraag, maar als serieuze optie. Om mee te nemen in de politieke afweging van álle belangen bij de toekomst van onze nationale staalfabriek. Maar sluiting lijkt op voorhand uitgesloten. Waterstof of CO2-opslag Het politieke debat beperkt zich tot slechts twee scenarios voor de verduurzaming van Hoogovens: Direct helemaal overgaan op staalproductie met waterstof in plaats van kolen. Of voorlopig eerst nog de afgevangen CO2 opslaan in de oude gasvelden van de Noordzee. In beide opties is het uitgangspunt dat de huidige productiecapaciteit van 7 miljoen ton staal per jaar wordt gehandhaafd. Maar als het klimaat zo belangrijk is, waarom is sluiting van Hoogovens dan onbespreekbaar in Den Haag? Dat is een vraag die het FD terecht opwerpt. Andere bedrijfstakken wordt resoluut de nek omgedraaid. Vervuilende kolencentrales worden zonder pardon gesloten. De intensieve veehouderij in ons land wordt de komende jaren misschien wel gehalveerd. Waarom dan wel tegen elke prijs vasthouden aan grootschalige staalproduktie in Velsen-Noord? Als de CO2 uitstoot zo nodig omlaag moet. Grote werkgever Natuurlijk is daar de grote bijdrage aan de economie. Veel mkb-bedrijven in de regio zijn afhankelijk van Tata Steel. De onderneming zegt jaarlijks 2,9 miljard bij te dragen aan de Nederlandse economie. Het is een grote werkgever, met 11.000 directe banen en 47.000 indirecte arbeidsplaatsen. Vanuit duurzaamheidsoogpunt is er ook wel wat voor te zeggen om relatief schone productie van staal in Nederland te houden. Om te voorkomen dat de vuile productie zich naar het buitenland verplaatst, waarmee de CO2 uitstoot op wereldschaal alleen maar zou toenemen. Maar op de wereldstaalmarkt is nu al sprake van overcapaciteit, dus zon vaart zal dat niet lopen. Dinosaurussen van de Oude Economie Het is nooit leuk om afscheid te moeten nemen van iconische bedrijven uit de vaderlandse industrie met een rijke geschiedenis. Ik zeg niet dat het met Hoogovens zover is. Maar wel dat politiek, vakbond en milieubeweging het onbespreekbare tenminste bespreekbaar durven maken. Een volledige afweging maken en alle denkbare scenarios doorrekenen. Hoe lang moeten we nog vasthouden aan de dinosaurussen van de Oude Economie? We weten ons intussen ook aardig te redden zonder de kolen uit de Limburgse mijnen, zonder de vliegtuigen van Fokker, zonder de autos uit de DAF-fabriek. Prettige maandag! Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het 400 meter lange schip is nu alweer fluitend op weg naar China, alsof er nooit iets is gebeurd. Maar de juridische nasleep van het ongeluk zal de rederij nog lang achtervolgen. De Suezkanaal-autoriteit (SCA) alleen al eiste een half miljard(!) dollar aan schadevergoeding en bergingskosten. Daarbovenop kan de rederij duizenden rechtszaken tegemoetzien van boze klanten. De afwikkeling van die procedures gaat nog jaren duren. Logistieke puinhoop De noodlottige blokkade van het Suezkanaal in maart staat niet op zichzelf. De internationale containervaart krijgt de een na de andere tegenslag te verduren. In juni ging een van de grootste havens van China, bij de miljoenenstad Shenzen, een week dicht, door aanscherping van coronamaatregelen. Logistiek-bedrijven zijn nog steeds uit alle macht bezig om de achterstanden die ze daardoor opliepen weg te werken, nu de volgende crisis zich alweer aandient: Ook de haven van Ningbo, één van de drukste containerhavens ter wereld, heeft te kampen met een corona-uitbraak en is sinds woensdag gedeeltelijk afgesloten. De problemen in de internationale containervaart stapelen zich zo hoog op dat de logistieke puinhoop nauwelijks is te overzien. Prijsexplosie containervervoer Met als gevolg dat de prijzen van het containervervoer compleet door het dak gaan. De prijs van een zeecontainer Shanghai naar Rotterdam is sinds vorig jaar nagenoeg vertienvoudigd, van $1400 in mei 2020 tot bijna $14000 nu. Het kan niet anders of die prijsverhoging zal op termijn ook aan de eindconsument worden doorberekend. En dat lijkt mij een goede zaak. Want hopelijk hebben we eindelijk een keerpunt bereikt en kan hiermee het einde van een tijdperk worden ingeluid. De tijd waarin de markt werd overspoeld met scheepsladingen plastic rommel uit China, omdat het toch niets kost. Bijna gratis geproduceerd in de werkplaats van de wereld. Daarna zowat voor niks op transport. Tenslotte voor een bodemprijsje gedumpt, hier in onze koopverslaafde consumptiemaatschappij. Achteloze Consumptiepatronen Alles bij elkaar opgeteld worden de risicos van dit businessmodel nu wel erg hoog. Want niet alleen de logistiek is onbetrouwbaar. Ook arbeidsomstandigheden, kwaliteitscontrole en duurzaamheid zijn onzekere factoren bij outsourcing naar lagelonenlanden in Azië. Hopelijk is de prijsexplosie van rederijtarieven het laatste zetje dat bedrijven in het Westen nodig hebben, om de evidente voordelen in te zien van productie dicht bij huis. En voor ons allemaal om achteloze consumptiepatronen nog eens goed tegen het licht te houden. Hoog tijd dat we stoppen met het krankzinnige heen en weer slepen over de aardbol van jaarlijks al die miljoenen zeecontainers met waardeloze prullen. Voor bijna niks. Prettige maandag! Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zonder airco, zonder wifi We sliepen op campings en truckstops, op een extra dikke binnenveringsmatras van Ikea die precies achterin de bus bleek te passen. Zonder airco, zonder wifi. De linker speaker van de radio-CD speler deed het steeds heel even, als je een bocht naar rechts had gemaakt. Maar met alle ramen open hoorde je weinig verschil. Helemaal niet erg, want we hadden toch maar drie cd-tjes aan boord. Bob Marley, Fleetwood Mac en Tom Petty & The Heartbreakers maakten onze tijdreis naar de jaren 70 helemaal compleet. Met een heerlijk gevoel van vrijheid om te gaan en staan waar je wil. Urenlang rijden door de bergen, langs wuivend graan en zonnebloemen, de zee, de mooiste steden en dorpen. Europa is een schitterend continent. Vijf badkuipen diesel Het was kortom een groot succes. Al is het niet op alle fronten even makkelijk om er ook zorgeloos van te genieten. Want direct na vliegschaamte komt dieselschaamte. Alles beter dan het vliegtuig natuurlijk. Maar we hebben onderweg toch al gauw zon 750 liter brandstof verstookt, vijf badkuipen vol. Net niet helemaal CO2-neutraal, zeg maar. De doelstellingen van Parijs ga ik daar niet mee halen. Dan de reiskosten. Niet om te klagen, hoor, want alles bij elkaar was het helemaal geen dure vakantie. Maar alleen al van het bedrag dat wij aan de tolpoorten van Europa moesten afrekenen, had het hele gezin ook het vliegtuig kunnen nemen. Door de prijsvechters is vliegen zo waanzinnig goedkoop geworden dat daar voorlopig geen ander transportmiddel tegenop kan. Hoelang moet het nog duren voordat alle directe en indirecte subsidies voor de luchtvaart worden afgebouwd? Van aangescherpte coronamaatregelen was dan weer bijzonder weinig te merken, onderweg. In elk geval niet bij de grensovergangen. We konden overal vrolijk in- en uitreizen, door zon beetje alle roodgekleurde gebieden op de Europese kaart. Zonder ook maar één keer de CoronaCheck-app te hoeven laten zien. Overstromingen, hittegolven, bosbranden Het nieuws deze zomer werd gedomineerd door overstromingen in het noorden en hittegolven en bosbranden in het zuiden. Met daarbovenop het alarmerende klimaatrapport van de Verenigde Naties. Hopelijk komt de boodschap dit keer wel aan bij de leiders van ons land. Al hoef je daar bij verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen van de VVD niet op te rekenen. In Elsevier Weekblad liet zij vorige maand (zie Correctie onderaan deze tekst, redactie BNR) weten graag de eerste vrouwelijke premier van ons land te willen worden. Door het op te nemen voor wat zij de zwijgende meerderheid noemt: Al die mensen die niet eens weten wat vliegschaamte is en na een jaar hard werken wel toe zijn aan een vliegvakantie naar Antalya. Bij haar bezoeken in het land zegt Van Nieuwenhuizen nooit te worden aangesproken op de milieueffecten van luchtvaart. Voor iemand die openlijk de ambitie koestert minister-president te worden lijkt mij dat vandaag de dag een volkomen onverantwoord en gevaarlijk uitgangspunt. Prettige maandag! Luister terug | Opinie: Ruimtetoerisme Correctie Het interview met minister Cora van Nieuwenhuizen waar de columnist naar verwijst, dateert uit 2019.See omnystudio.com/listener for privacy information.

We hebben moeite om in gewone weken te mogen uitrusten. Dat kost ons per jaar volgens TNO minimaal 3 miljard en leidt tot gebrek aan creativiteit & innovatie. Eens kijken hoe dat bij u zit. Bent u ook zo? Stelt u zich eens voor dat u naar huis rijdt op een dag dat u al heel druk bent geweest, eigenlijk bent u behoorlijk uitgeput en sacherijnig. U dagdroomt over een krantje lezen, een wijntje drinken.... Maar bij u thuis rennen drie kinderen door het huis. Die moeten eten, voorgelezen en naar bed. Dan gaat de telefoon. Uw partner aan de lijn. Haar meeting loopt uit en een rapport moet vanavond nog om 23:00 bij de klant liggen. Balen, maar u begrijpt het. U doet de kinderen vanavond. Hoe had u gereageerd als ze niet belde voor deze deadline en een uitgelopen meeting, maar om vanavond spontaan met haar beste vriendin Josien naar de sauna te gaan? Ze is daar echt aan toe. Dan denkt u toch: ja maar wacht even, moet dat echt vanavond? Ik ben ook heel moe. Wij calvinisten willen wel lijden voor dingen waar de ander niks aan kan doen en niet zo leuk zijn: werk, deadlines, boodschappen doen voor de oude buurvrouw. We willen niet net zo vanzelfsprekend extra werk doen voor dingen waar de ander echt gelukkig van wordt: zelfzorg, vrienden, uitrusten. Want dat willen we zelf ook wel. Sterker nog, we vinden uitrusten vaak soft en zoiets om te doen als je tijd hebt. Niet dus. Wees meer supportive voor leuke dingen Om de Do it Yourself Summer of Love nog even door te zetten kunnen we ons voornemen dat te veranderen. Als er gemoet - moet, dan alleen als de ander daardoor echt iets leuks kan gaan doen. Bazen en klanten moeten streng toegesproken. Gaan er geen kinderen dood en breekt er geen oorlog uit als uw werk niet vanavond af is om 23:00? Dan is het dus niet zo belangrijk dat uw gezondheid er onder moet lijden. Wees minder supportive naar elkaar als de ander zich daarmee uitput en juist meer supportive als de ander daarmee uitrust en aan zelfzorg doet. U spaart daarmee karma-punten én u wordt een inspirerend voorbeeld voor anderen. Mijn naam is Wendy van Ierschot en ik wens u een jaar vol elkaar steunen in ontspanning. Keep the Do it Yourself Summer of Love alive. Over Wendy van Ierschot Tijdens de zomervakantie vervangt Wendy van Ierschot columnist Paul Laseur. Wil je meer horen van onze Werkprofessor Van Ierscot? Van Wendy van Ierschot krijg je in de podcast Werkprofessor recente wetenschappelijke inzichten over menselijk gedrag geserveerd. Direct toepasbaar op je werk of in je bedrijf! Luisteren kan via bnr.nl/werkprofessor.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rock & Roll staat voor ontvankelijkheid en overgave. U kunt die volledige overgave ook zonder externe middelen bereiken. Wanneer is de laatste keer dat u gedanst heeft? Dat u tegen de gevestigde orde schopte? Dat u met blote voeten door het huis liep en gek deed? Dat u moest lachen om uzelf en uw rare bewegingen? Ik hoop altijd dat onze wereldleiders dat elke dag hebben. Dan fantaseer ik in mijn dromen hoe anders de wereld er dan uit zou zien. Als we toch onszelf iets minder serieus zouden nemen en met meer liefde naar de ander konden kijken. Wist u dat u zichzelf daarmee slimmer en creatiever maakt? En juist dat, onze intelligentie en creativiteit hebben we nodig uit deze crisis te komen. We zullen er zelf in moeten investeren. Er bestaat een miljarden industrie om u hierbij te helpen maar geloof mij, u kunt het gewoon zelf. Wie danst en zich overgeeft aan de muziek kan zich ook overgeven aan een brainstorm en aan goede ideeën van anderen. Als u niet zo van het dansen bent, volg dan eens uw hand en wat die wil op de muziek. Laat die hand uw beweging leiden. Kijk eens welke beweging er in u zit? Wat uw linkervoet wil doen als u naar muziek luistert en waar die voet de rest van uw lijf naar toe beweegt? Laat het weer stromen in uzelf. Kijk dan eens naar wat u echt wilt tijdens de Do it Yourself Summer of Love. Waar wilt u mee stoppen en naar welke beperkende stem in uw hoofd gaat u niet meer gaat luisteren? Dat is Rock & Roll in een nieuw jasje. Mijn naam is Wendy van Ierschot en ik wens u een zomer vol creativiteit en inspiratie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als ik hard aan het werk ben, heb ik helemaal geen zin in seks. Bijna alle vrouwen met duizend ballen in de lucht herkennen dit, en mannen trouwens net zo goed. Wat overblijft is de race naar de ontlading. Zin maken, doelgericht, kortstondig. Niet mijn idee van de Summer of Love. Voor mij is seksualiteit een uitdrukking van levensenergie. Jezelf voelen, in verbinding met de ander. Aanraking als ontstekingsmechanisme van creativiteit en overgave. Meer voelen, minder denken. Ervaringen uitwisselen met elkaar over seksualiteit dat zou ons echt goed doen. Maar hoe begin je hierover? In het kader van de Summer of Love kan ik u beloven dat een simpele oefening écht diepgang brengt. Kom samen met uw partner. U begint. Zet een timer op minimaal 5 minuten. Bespreek uw gevoelens, sensaties en gedachten zoals die op dat moment opkomen. Zinnen zoals ik voel me onrustig. Ik denk aan wat ik nog moet halen in de supermarkt. Mijn riem knelt in mijn buik. Allemaal okay. Uw partner kijkt naar u, luistert, zegt niks. Na 5 minuten keert u de rollen om. U luistert naar wat uw partner beleeft. Ook al is uw partner stil. U zegt niets tot de 5 minuten om zijn. U moedigt aan met uw blik. Dit heet inquiry. Na deze oefening staan we vaak meer open voor verbinding en verdieping. Een fijne brug naar aanraking. Door inquiry ontwikkelt u het vermogen uw gevoelens toe te laten en woorden te geven aan wat is op dit moment. Vraagt u zich af wat dit met goede seks te maken heeft? Alles. We faken wat af. We voelen niet eens wanneer het punt kwam dat we overschakelden op de automatische piloot. Voor diepgaande seksuele ervaring is een continue verbinding nodig met een opmerkzaamheid over wat er is en dat bespreekbaar kunnen maken. Hoe zou de wereld eruitzien als iedereen deze kwaliteit meer zou ontwikkelen? Wat een verbetering zou dat geven, ook op het werk. Mijn naam is Wendy van Ierschot en ik wens u een zomer vol heerlijke seks en veel tijd voor inquiry. Over Wendy van Ierschot Tijdens de zomervakantie vervangt Wendy van Ierschot columnist Paul Laseur. Wil je meer horen van onze Werkprofessor Van Ierscot? Van Wendy van Ierschot krijg je in de podcast Werkprofessor recente wetenschappelijke inzichten over menselijk gedrag geserveerd. Direct toepasbaar op je werk of in je bedrijf! Luisteren kan via bnr.nl/werkprofessor.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dan begin ik vandaag met drugs, volgende week seks, ik beloof het u. Ik zie het overal om me heen, gewone mensen die part-time drugs gebruiken, met name designer-drugs zoals MDMA en speed. Het criminele circuit dat eraan vasthangt daar wordt niet echt bij stil gestaan op het festival. Maar Peter R. is wel door die supply chain neergeschoten....Voor mij zijn die zaken niet te scheiden. De kranten staan vol met de vraag: Hoe bestrijden we de zware criminaliteit?Laten we de Summer of Love beginnen met het dagelijks voeden van de natuurlijke drugs in ons eigen leven, zodat de vraag naar designer drugs dropt, het natuurlijke vrij-breken als tegenhanger tegen de nieuwste trend: microdosing. Microdosing Microdosing, voor wie dit nieuw is,gaat over het regelmatig nemen, bijvoorbeeld bij het ontbijt, van kleine hoeveelheden drugs, zoals LSD, die je net wat alerter maken zonder de negatieve bij-effecten. Maar juist die kleine hoeveelheden, die kunnen we zelf ook aanmaken. Dopamine, Serotonine en Oxytocine maken we zelf aan, met eenvoudig gedrag. Voor komende week... om los te Breken van uw patronen....voor uw Summer of Love.. Denk aan de rand van uw bed, in de 3 minuten voor u opstaat aan alle dingen waar u dankbaar voor bent. Zet daarna uw favoriete muziek op en dans!Ontbijt de hele week buiten en raak uw geliefden aan. Aai de kinderen over hun ruggetjes, streel uw partner door de haren, ren een keertje de trap op, geef een knipoog, maak een grapje.... en flirt van afstand met elkaar. De natuurlijke drugs razen daarmee door uw lijf. Ik doe met u mee om alvast in de stemming komen voor column van volgende week. Mijn naam is Wendy van Ierschot en ik wens u een Summer of Love, vol natuurlijke drugs. Over Wendy van Ierschot Tijdens de zomervakantie vervangt Wendy van Ierschot columnist Paul Laseur. Wil je meer horen van onze Werkprofessor Van Ierscot? Van Wendy van Ierschot krijg je in de podcast Werkprofessor recente wetenschappelijke inzichten over menselijk gedrag geserveerd. Direct toepasbaar op je werk of in je bedrijf! Luisteren kan via bnr.nl/werkprofessor.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De tijd waarin superrijken nog genoeg hadden aan een eigen voetbalclub, caribisch eiland, of een stal met renpaarden ligt inmiddels ver achter ons. Zonder volwaardig ruimtevaartprogramma tel je echt niet meer mee. Voor de bejaarde Britse zakenman Branson was het een testvlucht. Met een ruimteschip van zijn eigen bedrijf Virgin Galactic, waarmee hij straks commerciële ruimtevluchten wil aanbieden. Vanaf volgend jaar kan het ruimtetoerisme dan eindelijk echt beginnen. Voor iedereen die het zich kan veroorloven, natuurlijk. Een kaartje gaat vermoedelijk rond de 250.000 dollar kosten. Wat mij ergens nog meevalt ook. Het is heel veel geld, natuurlijk. Maar niet volstrekt onbetaalbaar. Wie een beetje geluk heeft gehad met zn bitcoins kan dat nog wel ophoesten, lijkt me. En het is nog altijd maar een fractie van de 28 miljoen dollar die een onbekende heeft geboden om straks op 20 juli als eerste ruimtetoerist ooit bij Jeff Bezos aan boord te stappen. Wanneer hij met de New Shepard van zijn ruimtebedrijf Blue Origin het luchtruim kiest. Kermisattractie Alleen, wat krijg je ervoor terug? Is het een kwart miljoen waard? Volgens ruimtevaartdeskundigen kun je pas echt van een ruimtevlucht spreken vanaf 100 kilometer hoogte. Richard Branson ging maar tot 90 km en stond na een uur alweer beneden. Op het hoogste punt was hij zon 5 minuten gewichtloos. En kon hij de kromming van de aarde zien. Nou, nou. Dat konden we al in 1961. Een échte ruimtereis vindt plaats in een baan rond de aarde. Een stuk hoger en heel veel sneller. Astronaut André Kuipers spreekt dan ook liever van een nieuwe luchtvaartattractie. Moet dat een kwart miljoen dollar kosten? Een ritje met de Baron in de Efteling is waarschijnlijk spannender. Al moet iedereen natuurlijk helemaal zelf weten waar ie zn geld aan uitgeeft. Overview effect Alhoewel? Wat als straks blijkt dat we blijvend schade ondervinden van al dat prikken in de ozonlaag, puur voor het plezier van de superrijken? Dan kunnen ze misschien beter meteen doorvliegen naar 400 kilometer hoogte. En het overview effect ervaren. Het overweldigende gevoel dat astronauten overkomt, die vanuit de ruimte de kwetsbare aarde hebben waargenomen, als een hulpeloze blauwe knikker in het onmetelijke heelal. En daarna nog maar een ding willen: De planeet redden. Als je het doet, doe het dan goed. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Exit ballonstokjes Op 3 juli trad nieuwe Europese wetgeving in werking die voor alle lidstaten geldt, dus ook voor Nederland. Nadat de Europese Commissie in 2018, drie jaar geleden alweer, een akkoord sloot tegen die plastic soep. Met als enige resultaat voorlopig, met ingang van afgelopen zaterdag dus, dat een klein aantal single use plastics definitief wordt uitgebannen. Plastic borden en bestek, rietjes, roerstaafjes, wattenstaafjes en ballonstokjes mogen nu echt niet meer worden verkocht. Nou ja, fabrikanten mogen eerst nog even hun oude voorraden opmaken. Alleen nieuwe producten mogen niet meer op de markt worden gebracht. Terwijl dat voor de vogels en vissen weinig uitmaakt, lijkt me. Of ze nu stikken in een oude partij rietjes of in een gloednieuwe voorraad. Dode zeeschildpad Onder het motto beter laat dan nooit is het misschien goed dat er tenminste iets wordt gedaan tegen de systematische verwoesting van ons milieu. Maar het gaat zo tergend langzaam dat veel onherstelbare schade helaas niet kan worden voorkomen. De zwarte lijst, met plasticmateriaal dat nu hopelijk snel van de schappen verdwijnt, is maar kort. Veel wegwerpproducten die plastic bevatten komen weg met een verplichte waarschuwing op de verpakking, en een logo. Van onder andere tampons, maandverband, vochtige doekjes en filtersigaretten moet de verpakking straks vermelden dat het plastic bevat. Met daarbij de afbeelding van ... een dode zeeschildpad. Hoera, nog een logo De bedoeling van het plastic in product-logo is dat de klant in één oogopslag duidelijkheid heeft. Zodat hij zelf de afweging kan maken om voor een alternatief product te kiezen, zónder het vermaledijde logo. Maar in de praktijk is er straks natuurlijk niemand die door de bomen het bos nog ziet, met al die verschillende logos en waarschuwingen die al op verpakkingen staan. Hoeveel rokers, die zich nu al niets aantrekken van de tekst roken is dodelijk met bijbehorende vieze fotos, zullen ook maar een wenkbrauw optrekken bij de tekening van een overleden schildpad? Ik erger me intussen kapot aan al die peuken op straat in en in de natuur. Waarom wordt de rampzalige vervuiling van de wereldzeeën zo extreem voorzichtig en geleidelijk aangepakt? Hoezo mag het geen pijn doen? Eerst liet Brussel de productie en consumptie van overbodige plastics volledig ongemoeid. Inmiddels gaan ze nog niet veel verder dan een beroep op ieders eigen verantwoordelijkheid. Terwijl we weten dat het niets uithaalt. Van mij mag het best wat radicaler. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is niet voor het eerst dat de aanpak van overlast door bedelaars gemengde reacties oproept. En ook niet voor het laatst, vrees ik. Meer dan de Burgemeester Want het kan nog veel harder en explicieter. Burgemeester Bruls van Nijmegen zorgde, een jaar geleden alweer, voor opschudding met de opmerking dat sommige bedelaars meer verdienen dan de Burgemeester. Van de politie en een filiaalmanager van Albert Heijn had Bruls begrepen dat er bedelaars bij zijn die per dag 200 'binnenharken'. Ook Rotterdam voerde al eens campagne om geldgeven aan bedelaars te ontmoedigen. Bezoekers aan het centrum van de Maasstad kregen kaartjes uitgereikt met daarop argumenten tegen de giften. Met de tekst: Wist u dat bedelaars tussen de 90 en 150 euro per dag ophalen, én dat ze een uitkering krijgen van 500 tot 600 per maand? Ook wees de gemeente er fijntjes op dat bedelaars het geld meestal niet gebruiken voor een warme slaapplaats of een boterham met kaas. Maar om er alcohol of drugs voor te kopen, of het te vergokken. Businessmodel Bedelen zou überhaupt niet mogen voorkomen in zon welvarend land als Nederland. Al halen ze 1000 op per dag. Of maar twee tientjes. Het is een hardnekkige schandvlek op onze sociale verzorgingsstaat. Dat is ook de reden dat er zon zwaar taboe op rust. In principe hoeft niemand in ons land op straat zn hand op te houden om te overleven. Er is altijd wel een uitkering beschikbaar, en opvang met warme maaltijden en een slaapplaats. En begeleiding voor psychiatrische gevallen en verslaafden. Dat de overheid en hulpverleners niet iedereen bereiken moeten ze zichzelf aanrekenen. Het is immers maar een kleine groep die steeds weer voor overlast zorgt. Help die mensen dan gewoon. En dat doe je niet door ze af te schilderen als profiteurs of bijbeunende uitkeringstrekkers. Niemand kiest bewust voor een leven in de goot, zonder een greintje waardigheid. Het is zo ongepast dat Almere, Nijmegen, Rotterdam en waarschijnlijk nog veel meer grote steden impliceren dat deze mensen van hun wanhoop een succesvol businessmodel hebben gemaakt. Barmhartigheid en schaamte Veel mensen die een aalmoes géven doen dat uit barmhartigheid en uit schaamte voor hun eigen volgeladen winkelkarretje. Dat is geen ratio maar emotie. Ze snappen ook wel dat het geld waarschijnlijk opgaat aan drank of drugs. Je kunt natuurlijk ook een banaan of een pak rijst geven uit die boodschappenwagen, al zit niemand daar op te wachten. De enige die daar een goed gevoel van krijgt ben je waarschijnlijk zelf. Maar dat moet toch ook kunnen? Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Financieele Dagblad citeert de wethouder van Utrecht, die namens de zes grootste steden een brandbrief schreef aan Tweede Kamerleden. Volgens hem staan in sommige winkelstraten 4 op de 10 winkels leeg. Vooral in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Eindhoven gaat het ineens hard. Door de coronacrisis komen de panden in onverwacht hoog tempo leeg te staan. In de Kalverstraat staat inmiddels 6 procent leeg. In het centrum van Eindhoven is dat al 9,3 procent van de beschikbare winkelmeters. Om huurders over te halen, verlagen pandeigenaren bij nieuwe contracten de huren soms al behoorlijk. Online winkelen Lange tijd leken de grote steden relatief weinig last te hebben van de opkomst van online winkelen. Maar nu de toeristen wegblijven zijn ook zij onherroepelijk aan de beurt. Het is een natuurlijk proces, dat helemaal niet door corona is veroorzaakt, hooguit versneld. De laatste 10, 20 jaar verdwenen ze al één voor één uit het straatbeeld, bekende warenhuizen en winkelformules. Dat is niet iets van alleen het afgelopen jaar. Iedereen kon dit zien aankomen. Een onomkeerbare beweging, van bricks naar clicks. Voor veel winkeliers is het een pijnlijke ontwikkeling die veel aanpassingsvermogen vraagt. Maar voor de samenleving als geheel is het niet alleen maar slecht. Integendeel, ik zie ook voordelen. Hoe dan ook is het een kansloze missie van grote steden die nu nog het tij proberen te keren. Dertien in een dozijn Want laten we eerlijk zijn: Wie wil nog terug naar de winkelstraat van vóór de crisis? Met in alle steden precies hetzelfde rijtje van dertien in een dozijn: Kleding, schoenen, drogisterij. Onderscheid is helaas ver te zoeken. Zou het niet heel misschien zo kunnen zijn dat we gewoon veel te veel winkels hebben. Met veel te veel spullen die we helemaal niet nodig hebben? Of anders net zo goed, beter zelfs, in de webshop kunnen kopen? Leefbaarheid binnensteden Om de leefbaarheid in de binnensteden te vergoten ben je met wat minder winkels misschien wel veel beter af. Grote steden moeten niet het visitekaartje willen zijn voor bezoekers uit het buitenland, maar een thuis voor de eigen burgers. Door te streven naar een nieuw evenwicht. Met een gezonde mix van wonen, werken en winkelen. Geef de stad weer terug aan de mensen die er moeten leven, elke dag. Ons land zit in een diepe woningcrisis. De huizenprijzen, of je nu koopt of huurt, zijn krankzinnig. Helemaal in de zes grote steden is wonen een onbetaalbare luxe geworden. Het aanbod van nieuwe woningen moet de komende jaren drastisch omhoog, willen we de doelstelling halen, van één miljoen huizen erbij in 2030. Als de nood zo hoog is, grijp je toch alle kansen aan om woonruimte te creëren? Om te beginnen zouden alle leegstaande winkelpanden per direct een woonbestemming moeten krijgen. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Officiële reclame Wat helaas wel tegenvalt is het niveau van de tv-reclames die rond al die sport worden geprogrammeerd. Dat maakt het relletje rond de spotjes van Jumbo extra sneu. De KNVB sommeert de supermarktketen om zn EK reclames aan te passen of zelfs helemaal van de buis te halen. Omdat het volgens de voetbalbond lijkt alsof Jumbo officieel betrokken is bij het toernooi en het Nederlands Elftal. Terwijl concurrent Albert Heijn de sponsor is. Maar het Nederlands elftal is toch van ons allemaal? Iedereen is toch betrokken bij Oranje? Wat een foute actie van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond om een volksfeest puur commercieel te benaderen. En dat alleen betalende sponsors en officiële partners een graantje zouden mogen meepikken van alle pret. Snollebollekes De heren en dames in Zeist maken vooral bezwaar tegen het gebruik van het feestnummer Links Rechts van Snollebollekes. Omdat het nummer 4 jaar geleden tijdens het EK vrouwenvoetbal, volgens de bond, uitgroeide tot het lijflied van de Oranjevrouwen. Lijkt mij een reden om het lied juist wel te gebruiken. Alles om de oranjekoorts zoveel mogelijk aan te wakkeren, toch? Nee dus. Erger nog, de bond vindt eigenlijk ook dat de oranjestoet in de Jumboreclame te veel lijkt op het type oranjeparades die de KNVB zelf organiseert rond interlandwedstrijden. Volkomen terecht dat Jumbo niet ingaat op de eisen van de KNVB, die intussen ook eieren voor zn geld heeft gekozen en geen verder stappen onderneemt. Links Rechts Zanger Rob Kemps van Snollebollekes won begin dit jaar de kennisquiz Slimste Mens. Al zou je het niet zeggen als je hem zo bezig ziet en hordes oranjefans van links naar rechts laat hossen. Hij moet alleen goed in de gaten houden dat, als hij heel hard naar links roept tegen zijn publiek, hij zelf naar rechts moet bewegen. En andersom. Reanimatie Het dramatische incident met de Deens voetballer Christian Eriksen zorgde onbedoeld ook voor een hoop gratis reclame. Eriksen zakte op het veld in elkaar met een hartstilstand en werd voor het oog van de wereld succesvol gereanimeerd. 24 uur na het incident had het Nederlandse Rode Kruis 150 extra reanimatiecursussen verkocht, vier keer zoveel als op een normale zaterdag. De website kreeg tien keer zoveel bezoekers, die allemaal informatie zochten over reanimeren. Nog even en de KNVB stuurt het Rode Kruis een factuur. Wie weet of ze van schrik betalen. Prettige maandag! Over Paul Laseur Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.