Santara. Laida lenkų kalba podcast artwork

PODCAST · society

Santara. Laida lenkų kalba

„Santara. Audycja w języku polskim” - skierowana do polskiej mniejszości narodowej na Litwie. Od poniedziałku do piątku o 14:30 w naszym programie omawiane są najważniejsze wydarzenia polityczne, kulturalne i społeczne, które są istotne dla polskiej społeczności. Skupiamy się zarówno na krajowych, jak i międzynarodowym wiadomościach, a także przedstawiamy różne projekty kulturalne i inicjatywy. Dążymy do wzmacniania dialogu oraz zwiększania zaangażowania polskiej mniejszości narodowej w życie Litwy.„Santara. Laida lenkų kalba“ – laida, skirta lenkų tautinei mažumai Lietuvoje. Kiekvieną darbo dieną 14.30 val. mūsų eteryje aptariamos svarbiausios politinės, kultūrinės ir socialinės aktualijos, kurios rūpi lenkų bendruomenei. Laidoje skiriama dėmesio tiek šalies, tiek tarptautinėms naujienoms, taip pat pristatomi įvairūs kultūriniai projektai ir iniciatyvos. Siekiame stiprinti dialogą ir gerinti lenkų tautinės mažumos įsitraukimą į Lietuvos gyvenimą.

Publisher-supplied feed metadata · PodParley refreshed Sep 30, 2026 · Source feed

  1. 191

    Od bankowych analiz do tablicy. Daniel Daniszewski o dwóch zawodach

    Rano trenuje na basenie, później prowadzi lekcje matematyki i analizuje dane w banku. Daniel Daniszewski rozpoczyna właśnie czwarty rok pracy w szkole, choć początkowo nie planował zostać nauczycielem. Elastyczny plan dnia pozwala mu łączyć dwa zawody, ale oznacza również więcej obowiązków i mniej wolnego czasu.W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy o tym, jak wygląda praca nauczyciela praktyka, który nadal rozwija się w swojej pierwotnej branży. Daniel Daniszewski opowiada o różnicach między szkołą a bankiem, zarobkach nauczycieli, swobodzie finansowej i satysfakcji płynącej z obserwowania postępów uczniów. Zastanawiamy się także, czy możliwość prowadzenia części lekcji bez porzucania dotychczasowej kariery mogłaby zachęcić więcej specjalistów do podjęcia pracy w szkołach.Red. Marija Žukovska

  2. 190

    LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Romuald Mieczkowski

    Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa.Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś rozmawiamy z Romualdem Mieczkowskim, poetą, dziennikarzem, publicystą, byłym kierownikiem redakcji polskiej w LRT.Red. Renata Dunajewska

  3. 189

    Academia Polonica znów w centrum uwagi. Rozpoczyna się X sesja

    Academia Polonica wznawia działalność po wakacyjnej przerwie i wraca z X sesją. Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego zaprasza na dwudniowe wydarzenia, o których szczegółowiej opowiada prof. Krystyna Rutkowska z Uniwersytetu Wileńskiego.Jabłko to popularny i zdrowy owoc, który rośnie na jabłoniach. Może mieć różne kolory, na przykład czerwony, zielony lub żółty. Jest soczyste, chrupiące i ma słodki lub lekko kwaśny smak. Dziś obchodzimy Światowy Dzień Jabłka. To najlepsza sposobność do pokazania ludziom jak wiele ten owoc ma im do zaoferowania. Jabłka zawierają witaminy, błonnik i wiele cennych składników odżywczych. Można je jeść na surowo, dodawać do ciast, sałatek lub przygotowywać z nich sok. Ich jedzenie wpływa pozytywnie na odporność oraz zmniejsza ilość cholesterolu. Dlatego warto zachęcać wszystkich, aby jedli jabłka nie tylko od święta. Rozmawiamy z Janem Rożanowskim, pasjonatem sadownictwa z okolic Podborza.Red. Renata Dunajewska

  4. 188

    Chiny bez uproszczeń. Czego naprawdę uczą studia sinologiczne?

    Język chiński często uznawany jest za jeden z najtrudniejszych na świecie. Największe obawy budzą tony i tysiące znaków, jednak jego gramatyka pod pewnymi względami okazuje się prostsza od polskiej czy litewskiej. Jak rozpocząć naukę, zapamiętywać znaki i przełamać strach przed popełnianiem błędów?Gościem dzisiejszego odcinka audycji jest Ewa Tumińska, studentka sinologii na Uniwersytecie Wileńskim. Opowiada o nauce języka, pobycie w Szanghaju oraz możliwościach zawodowych absolwentów sinologii. Rozmowa dotyczy także napiętych stosunków Litwy z Chinami, cenzury, propagandy i praw człowieka. Zastanawiamy się, dlaczego w trudnych relacjach politycznych wiedza o języku, historii i społeczeństwie drugiej strony może być szczególnie potrzebna.Red. Marija Žukovska

  5. 187

    Z dziesięciometrowej wieży prosto do wody. Jak pokonać lęk?

    Skoki do wody wyglądają lekko i widowiskowo, jednak za kilkusekundowym występem stoją lata treningów, ogromna koncentracja i umiejętność panowania nad strachem. Zawodnik musi opanować nie tylko prawidłowe odbicie i wejście do wody, lecz także siłę, gibkość, koordynację oraz orientację w powietrzu. Największą barierą często nie jest sama wysokość, ale pierwszy skok z nowym, trudniejszym elementem.Gościem dzisiejszego odcinka audycji jest Sebastian Konecki – były zawodnik, a obecnie trener skoków do wody. W rozmowie opowiada o swojej drodze sportowej, przygotowaniu fizycznym i psychicznym, bolesnych błędach oraz odpowiedzialności spoczywającej na trenerze. Wyjaśnia także, dlaczego strach nigdy nie znika całkowicie i z jakimi problemami mierzy się ta dyscyplina na Litwie.Red. Marija Žukovska

  6. 186

    Los Wileńskiego Getta i upamiętnienie ludobójstwa Żydów

    23 września na Litwie jest Dniem Pamięci Ofiar Ludobójstwa Żydów litewskich. Data nie została wybrana przypadkowo – nawiązuje do ostatniego etapu likwidacji Wileńskiego Getta w 1943 roku. Tego dnia odbywają się uroczystości w Ponarach – miejscu masowych egzekucji. Historia Wilna nie pozwala jednak zamknąć tej pamięci wyłącznie w jednej dacie. To także opowieść o przedwojennym żydowskim mieście, o ludziach, którzy próbowali przeżyć, o zniszczonych cmentarzach i synagogach, a także o tym, jak współczesne Wilno próbuje zachować pamięć o świecie, który został niemal całkowicie zrujnowany. Rozmawiamy z Andrzejem Pukszto, historykiem i politologiem na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie.Odczytać pamięć Antokola. Już w tym tygodniu ruszają prace dokumentacyjne pomników nagrobnych na Cmentarzu Parafii Kościoła św. św. Piotra i Pawła na Antokolu. Dzięki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co najmniej 300 obiektów związanych z polskim dziedzictwem kulturowym. Opiekę merytoryczną nad pracami sprawować będzie między innymi prof. Anna Sylwia Czyż, z Instytutu Historii Sztuki, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.Red. Renata Dunajewska

  7. 185

    Jerzy Surwiło – pamięć, która pozostaje

    Jerzy Surwiło był człowiekiem, który przez wiele lat z ogromnym zaangażowaniem dokumentował i przybliżał historię Wilna oraz Wileńszczyzny. Jego dorobek, pasja i troska o zachowanie pamięci o ludziach i miejscach ważnych dla naszej wspólnej historii zasługują na trwałe upamiętnienie. Inicjatorzy tej akcji chcą, aby pomnik Jerzego Surwiły stał się wyrazem wdzięczności za jego pracę i świadectwem pamięci kolejnych pokoleń.W Muzeum Narodowym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich otwarta jest międzynarodowa wystawa „Z Malborka wieść się niesie… Skarby Malborka”. Wileńska ekspozycja jest owocem współpracy dwóch instytucji: Muzeum Narodowego Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie oraz Muzeum Zamkowego w Malborku. Narracja wystawy uwzględnia kompletne dzieje malborskiej twierdzy od krzyżackich początków, przez czasy polsko-litewskich królów i pruskich zaborców, po współczesne losy opieki nad obiektem wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO.Red. Renata Dunajewska

  8. 184

    LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Dominik Kuziniewicz

    Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa. Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś rozmawiamy z Dominikiem Kuziniewiczem, autorem gawęd i felietonów, czyli scenicznym Wincukiem.Red. Renata Dunajewska

  9. 183

    Cztery żywioły połączą Soleczniki podczas święta plonów

    Już jutro, 19 września, w Solecznikach odbędzie się jedno z największych świąt rejonu – doroczne dożynki. Tegoroczna edycja została zbudowana wokół motywu czterech żywiołów, które połączą tradycję, lokalną kulturę, muzykę i wspólną zabawę. Na uczestników czekają dożynkowe obrzędy, prezentacje gmin, regionalne potrawy oraz występy lokalnych zespołów i popularnych artystów.W dzisiejszym odcinku audycji zaglądamy za kulisy przygotowań do wydarzenia. Rozmawiamy z organizatorami Jolantą Prowłocką i Tomaszem Matuizą o znaczeniu dożynek dla mieszkańców rejonu solecznickiego, tegorocznym motywie przewodnim oraz najważniejszych punktach programu. Sprawdzamy również, czym tegoroczne święto plonów ma zaskoczyć publiczność i dlaczego warto w sobotę odwiedzić Soleczniki.Red. Marija Žukovska

  10. 182

    Telefon czyta nam w myślach? Adriana Ablačinska o reklamach internetowych

    Czy telefon rzeczywiście słucha naszych rozmów, aby później wyświetlać nam zaskakująco trafne reklamy? Takie wrażenie zna wielu użytkowników smartfonów, jednak platformy reklamowe zazwyczaj nie potrzebują dostępu do mikrofonu, aby poznać nasze zainteresowania. Wystarczą pozostawiane przez nas cyfrowe ślady – wyszukiwane hasła, odwiedzane strony, kliknięcia, zakupy, lokalizacja oraz aktywność w mediach społecznościowych.Gościem dzisiejszego odcinka audycji jest Adriana Ablačinska, specjalistka do spraw marketingu. Wyjaśnia, jak algorytmy tworzą profile użytkowników, dlaczego reklamy czasami wydają się niemal czytać nam w myślach oraz jaką rolę odgrywają pliki cookies i uprawnienia przyznawane aplikacjom.Red. Marija Žukovska

  11. 181

    Gen. Polko o zagrożeniu ze strony Rosji: To nie był zwykły incydent

    Pierwsze zestrzelenie drona nad terytorium Litwy wywołało pytania o szczelność granic, skuteczność obrony powietrznej i gotowość NATO do reagowania na podobne incydenty. Bezzałogowiec nadleciał od strony Białorusi i przez około pół godziny znajdował się w litewskiej przestrzeni powietrznej, zanim został zniszczony przez sojusznicze myśliwce.Gościem audycji jest generał Roman Polko – były dowódca jednostki GROM i ekspert do spraw bezpieczeństwa. W rozmowie ocenia reakcję litewskich służb i NATO, wskazuje słabe punkty systemu obronnego oraz mówi o zagrożeniach hybrydowych ze strony Rosji. Wyjaśnia również, dlaczego jego zdaniem dron doleciał zdecydowanie za daleko i dlaczego Kremlowi zależy na podtrzymywaniu atmosfery strachu i niepewności w państwach regionu.Red. Marija Žukovska

  12. 180

    Nieznany dron, nocny alarm i pytania o bezpieczeństwo Litwy

    Po raz pierwszy od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę nad terytorium Litwy zestrzelono drona, który nadleciał od strony Białorusi. Do przechwycenia obiektu poderwano włoskie myśliwce NATO, a jego szczątki spadły na pole w rejonie koszedarskim. Służby badają pochodzenie i przeznaczenie bezzałogowca oraz sprawdzają, czy przewoził on materiały wybuchowe i czy znalazł się nad Litwą przypadkowo. W dzisiejszej audycji również o reakcji wojska, alarmach wysłanych mieszkańcom oraz planach wzmocnienia litewskiej obrony powietrznej.Dzieci i młodzież mają własne doświadczenia, potrzeby oraz pomysły, jednak ich głos nadal bywa pomijany w rozmowach o sprawach, które bezpośrednio ich dotyczą. Czy dorośli rzeczywiście są gotowi słuchać młodych, czy zapraszają ich do dyskusji jedynie po to, by stworzyć pozory dialogu?W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z Aurorą Degesytė, młodą działaczką społeczną i uczestniczką panelu „Gdybyśmy słuchali opinii dzieci, czy nasze decyzje wyglądałyby inaczej?”, który odbył się podczas festiwalu dyskusji „Būtent!”. Zastanawiamy się, dlaczego młodzi ludzie często nie czują, że mają wpływ na swoje otoczenie, co powstrzymuje ich przed zabieraniem głosu oraz jak dorośli mogą stworzyć przestrzeń do prawdziwego, partnerskiego dialogu.Red. Marija Žukovska

  13. 179

    Gastronomiczna przyszłość Litwy. Ambicje kontra rzeczywistość

    Litwa chce stać się regionalnym centrum gastronomii i przyciągać turystów również za pomocą swojej kuchni. W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z Łukaszem Pałkowskim, szefem kuchni wileńskiego Bistro N.2, o tym, czy kraj ma już podstawy, by konkurować z innymi państwami regionu. Nasz gość wyjaśnia, dlaczego kuchnia jest częścią kultury i narzędziem budowania wizerunku państwa oraz co – poza tradycyjnymi daniami – mogłoby stać się kulinarnym znakiem rozpoznawczym Litwy.W końcowej części rozmowy z polskim ekspertem ds. bezpieczeństwa Marcinem Samselem Anna Grygoić wraca do tego, co w przygotowaniu państwa na kryzys jest najmniej widowiskowe, ale często najważniejsze: energii, infrastruktury, przygotowania mieszkańców i współpracy między Litwą a Polską. Polski ekspert mówi też, dlaczego nie można uznać, że państwo jest już „w pełni przygotowane” – bo zagrożenia, technologie i potrzeby ciągle się zmieniająRed. Marija Žukovska

  14. 178

    Od uzbrojenia po odporność cywilną. Wnioski z salonu w Kielcach

    W Kielcach trwa 34. Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego – jedno z najważniejszych wydarzeń branży obronnej w całym regionie. To nie tylko prezentacja najnowszych technologii i uzbrojenia, ale też miejsce debat o bezpieczeństwie, odporności państw i przygotowaniu na współczesne zagrożenia. Rozmówcą Anny Grygojć jest Marcin Samsel – polski ekspert ds. bezpieczeństwa, który niedawno przez kilka dni przebywał na Litwie, przyglądając się m.in. infrastrukturze, mobilności wojskowej i przygotowaniu ludności cywilnej. Dziś rozmawiamy z nim właśnie z Kielc – o tym, czego Litwa może nauczyć się od Polski, a Polska od Litwy, i jakie wnioski dla naszego regionu płyną z tegorocznych targów.W niedzielę, 13 września, Połuknie będzie świętować 335-lecie istnienia. Jubileuszowe obchody pod hasłem „Połuknie – wczoraj, dziś i jutro” mają przypomnieć mieszkańcom historię miejscowości, pokazać jej współczesne oblicze oraz stać się okazją do wspólnej rozmowy o przyszłości.W dzisiejszej audycji starosta Połuknia Julija Virganavičienė opowiada o wydarzeniach i postaciach, które ukształtowały miasteczko, a także o lokalnych tradycjach przekazywanych kolejnym pokoleniom.Red. Marija Žukovska

  15. 177

    Czy silna armia wystarczy? Polska i Litwa wobec kryzysu

    W dzisiejszej audycji polski ekspert ds. bezpieczeństwa Marcin Samsel w rozmowie z Anną Grygojć porównuje Litwę i Polskę pod względem przygotowania na sytuacje kryzysowe. Wskazuje, gdzie Litwa może mówić o swoich mocnych stronach, a w jakich obszarach nadal pozostają słabe punkty. Czy mieszkańcy wiedzą, jak zachować się w sytuacji zagrożenia? I czego Litwa i Polska mogą nauczyć się od siebie nawzajem?Płacz przed wyjściem do szkoły, napady złości po lekcjach, problemy ze snem, ból brzucha i unikanie rozmów o klasie nie zawsze są zwykłym marudzeniem. Mogą być sygnałem, że dziecko z trudem odnajduje się w szkolnym rytmie albo mierzy się z problemem, o którym nie potrafi powiedzieć wprost.Psycholożka szkolna Ewelina Vasiliauskaitė wyjaśnia, jakie reakcje są naturalną częścią adaptacji, a kiedy zachowanie dziecka powinno zaniepokoić rodziców. Podpowiada również, jak reagować na słowa „nie chcę iść do szkoły”, jak rozmawiać o ocenach bez wzmacniania lęku przed porażką oraz dlaczego niektóre dzieci odreagowują szkolne napięcie dopiero po powrocie do domu.Red. Marija Žukovska

  16. 176

    Nowy rok szkolny i ortograficzna rewolucja. Nowe zasady już obowiązują

    Nowy rok szkolny to dla uczniów i nauczycieli nie tylko powrót do nauki, ale także nowe wyzwania związane z językiem polskim. Od początku bieżącego roku obowiązują nowe zasady polskiej ortografii. Zmiany dotyczą między innymi pisowni niektórych wyrazów wielką i małą literą, a także zasad pisowni łącznej i rozdzielnej. Nowe zasady uchwaliła Rada Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. To jedna z największych reform zasad ortografii od wielu dekad, której celem jest uproszczenie, ujednolicenie i pozbycie się dotychczasowych wyjątków w pisowni. Reforma ma sprawić, że pisownia będzie bardziej logiczna i łatwiejsza do stosowania na co dzień. O szczegółach rozmawiamy z doc. dr Kingą Geben z Centrum Polonistycznego Uniwersytetu Wileńskiego.Opozycyjni konserwatyści proponują, aby od 2030 roku w szkołach mniejszości narodowych wszystkich przedmiotów, z wyjątkiem języka ojczystego, nauczano w języku litewskim, a od 2028 roku po litewsku prowadzono zajęcia z edukacji obywatelskiej. Przedstawiciele Związku Ojczyzny – Litewskich Chrześcijańskich Demokratów, którzy przygotowali przewidujące to zmiany w ustawie o oświacie, twierdzą, że celem zmian jest wzmocnienie integracji językowej i kulturowej uczniów należących do mniejszości narodowych. Zdaniem autorów projektu dzięki temu wyjątkowi zmiany nie wpłynęłyby na szkoły polskojęzyczne.Red. Renata Dunajewska

  17. 175

    Niezwykłe spojrzenie na cmentarz na Rossie przez pryzmat natury. Wystawa w Muzeum Wilna

    W Muzeum Wilna eksponowana jest wystawa o cmentarzu na Rossie - "Żywa Rossa". Cmentarz jest ukazany w nietradycyjny sposób, bo przez pryzmat natury. Rozmawiamy na ten temat z Dariuszem Żybortem, prezesem Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą.Była restauratorką, autorką książek kucharskich, właścicielką wegetariańskiej jadłodajni „Dietojarska Jadłodajnia” i kobietą, która potrafiła wyprzedzić swoją epokę o całe dekady. Fania Lewando w przedwojennym Wilnie przekonywała, że kuchnia bez mięsa może być nie tylko zdrowa i sycąca, ale również elegancka, różnorodna, a nawet luksusowa. Jej książka zawierała 400 przepisów z warzyw i owoców. Gotowała także na pokładzie Batorego, płynącego z Gdyni do Nowego Jorku. Dziś jej pomysły brzmią zaskakująco współcześnie.Red. Renata Dunajewska

  18. 174

    Intensywny sezon jesienny Instytutu Polskiego w Wilnie

    Trzydziestolecie Instytutu Polskiego w Wilnie to ważny jubileusz, będący okazją do podsumowania wieloletniej działalności na rzecz kultury i dialogu polsko-litewskiego. Przez 30 lat Instytut organizował tysiące wydarzeń – koncertów, wystaw, spektakli, projekcji filmowych, spotkań literackich, debat i projektów edukacyjnych. Stał się ważnym miejscem spotkania polskich i litewskich twórców, intelektualistów oraz publiczności, wspierając wzajemne poznanie i współpracę. Szczególne znaczenie ma jego rola w budowaniu mostów między Polską a Litwą oraz ukazywaniu wspólnego dziedzictwa obu narodów. Jubileusz 30-lecia jest nie tylko spojrzeniem w przeszłość, ale także okazją do wyznaczania nowych kierunków działalności i dalszego rozwijania polsko-litewskiego dialogu. O nowych projektach i najbliższej działalności rozmawiamy z Piotrem Drobniakiem, dyrektorem Instytutu Polskiego w Wilnie.Niskie ceny skupu, wysokie koszty i kapryśna pogoda – dla wielu gospodarstw ten sezon okazał się wyjątkowo trudny. Jak wygląda dziś sytuacja rolników i dlaczego część z nich obawia się, że tego roku finansowo nie udźwignie?Red. Renata Dunajewska

  19. 173

    Powrót do szkoły a domowy budżet. Rodzice opowiadają o kosztach

    Początek roku szkolnego oznacza dla rodzin nie tylko nowe obowiązki, ale również spore wydatki. Plecaki, przybory szkolne, ubrania, obuwie i inne potrzebne rzeczy składają się na rachunek, który może poważnie obciążyć domowy budżet.O rzeczywistych kosztach przygotowania dzieci do szkoły rozmawiamy z trzema mamami. Opowiadają, które zakupy okazały się najdroższe oraz na czym można zaoszczędzić, a z czego trudno zrezygnować. Zastanawiamy się również, czy szkolna wyprawka z roku na rok kosztuje coraz więcej i jak rodzice planują wydatki, kiedy do szkoły wraca więcej niż jedno dziecko.Red. Marija Žukovska

  20. 172

    Grad, wilgoć i niskie ceny skupu. Rolnicy liczą straty po nawałnicy

    Za informacjami o stratach spowodowanych przez weekendową nawałnicę stoją konkretne gospodarstwa i ludzie, dla których tegoroczne plony są efektem wielu miesięcy pracy oraz znaczących inwestycji. Choć jeszcze na początku lata zbiory zapowiadały się dobrze, dziś część rolników liczy przede wszystkim poniesione straty.Litwa do 11 września będzie zbierała informacje o stratach, a następnie zamierza zwrócić się do Komisji Europejskiej o pomoc finansową. O skutkach nawałnicy, sytuacji w gospodarstwach i perspektywach na kolejne miesiące opowiada rolnik z rejonu solecznickiego Robert Matulewicz.Przyglądamy się sytuacji polskich szkół na Litwie u progu nowego roku szkolnego. Podczas uroczystości w Progimnazjum im. Jana Pawła II w Wilnie rozmawialiśmy o największych atutach i wyzwaniach polskojęzycznych placówek, niżu demograficznym, stabilności systemu oświaty oraz wsparciu, na jakie szkoły mogą liczyć ze strony Polski.W audycji wypowiadają się Marcin Górski z Instytutu Rozwoju Języka Polskiego, chargé d’affaires RP na Litwie Rafał Poborski, Krystyna Dzierżyńska z „Macierzy Szkolnej” oraz dyrektorka Progimnazjum im. Jana Pawła II w Wilnie Janina Wysocka.Red. Marija Žukovska

  21. 171

    LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Krystyna Korkuć (Jurewicz)

    Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa. Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś rozmawiamy z Krystyną Korkuć (Jurewicz).Red. Renata Dunajewska

  22. 170

    1 września – z ciekawością, odwagą i chęcią odkrywania

    Na Litwie rozpoczął się nowy rok szkolny. W szkołach wprowadzane są zaktualizowane programy nauczania, zaczną również obowiązywać nowe, przyjęte przez same szkoły, zasady dotyczące korzystania z telefonów. Więcej uwagi będzie także poświęcane uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Jak do nowego roku szkolnego przyszykował się Rejon Wileński? O tym w rozmowie z Jarosławem Suboczem, kierownikiem wydziału oświaty Rejonu Wileńskiego.848 wyprawek dla pierwszaków i 626 zestawów dla dzieci rozpoczynających edukację przedszkolną trafiło w tym roku do polskich placówek oświatowych na Litwie. Plecaki, przybory szkolne, materiały plastyczne i pomoce potrzebne najmłodszym dotarły do Wilna jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego. O to, by prezent z Polski trafił do dzieci, zadbała Polska Macierz Szkolna.Red. Renata Dunajewska

  23. 169

    1 września 1939 – niemiecki atak na Polskę

    1 września 1939 roku rozpoczęła się II wojna światowa. Tego dnia Niemcy zaatakowały Polskę, rozpoczynając działania zbrojne na jej terytorium. Jednym z pierwszych celów ataku był Wieluń, a symbolem początku wojny stał się ostrzał Westerplatte przez niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein”. Wkrótce Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom, jednak Polska musiała samotnie stawić czoła niemieckiej agresji. Wojna, która rozpoczęła się w Polsce, szybko objęła swoim zasięgiem znaczną część Europy i świata. O przyczynach rozpoczęcia się wojny opowiada Andrzej Pukszto, historyk i politolog.1 września w polskich szkołach Wilna i Wileńszczyzny po raz kolejny prowadzona będzie akcja „Kwiatek dla Hospicjum”. Zamiast dużych wiązanek i bukietów z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego organizatorzy zachęcają do przekazania symbolicznego datku na rzecz hospicjum. Jak podkreślają, pojedyncza niewielka wpłata może wydawać się małym gestem, ale gdy takich gestów jest wiele, zamieniają się one w konkretną pomoc dla pacjentów. O akcji rozmawiamy z Anetą Górniewicz, wicedyrektor Hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie.Red. Renata Dunajewska

  24. 168

    Katastrofa w Himalajach. Wśród zaginionych obywatelka Litwy

    Dramatyczna sytuacja na pograniczu Nepalu i Tybetu. Chińskie władze czasowo wstrzymały akcję ratunkową z powodu ryzyka kolejnej gwałtownej powodzi. Zagrożenie stwarzają dwa duże naturalne zbiorniki utworzone przez spiętrzoną wodę, które mogą w każdej chwili się przerwać.Skutki żywiołu mogły dotknąć ponad 90 tysięcy osób.Rozmawiamy o Rudominie, gdzie odbędzie się „Goodbye Summer Party” – plenerowe wydarzenie, podczas którego mieszkańcy i goście wspólnie pożegnają lato. Różnorodny program ma połączyć młodzież, dorosłych i starszych mieszkańców, a jednocześnie pokazać wielokulturowy charakter Rudomina.W dzisiejszej audycji zapraszamy na drugą część rozmowy z Łukaszem Pałkowskim, szefem kuchni wileńskiego Bistro N2. Tym razem rozmawiamy o emocjach wywoływanych przez jedzenie, wpływie Instagrama i TikToka na gastronomię oraz o tym, dlaczego restauracja powinna oferować gościom coś więcej niż tylko smaczny posiłek.Red. Marija Žukovska

  25. 167

    Kreatywność, sezonowość i koszty. Jak dziś pracuje szef kuchni?

    W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z Łukaszem Pałkowskim, szefem kuchni wileńskiego Bistro n.2, o tym, jak naprawdę wygląda praca we współczesnej gastronomii. Nasz gość opowiada o swojej drodze od studiów kulinarnych i pracy w restauracji wyróżnionej gwiazdką Michelin do objęcia stanowiska szefa kuchni.Zastanawiamy się również, dlaczego ceny dań w restauracjach rosną, jak sezonowość wpływa na układanie menu i czy klienci wiedzą, za co właściwie płacą. Łukasz Pałkowski wyjaśnia, w jaki sposób kreatywność pozwala zamienić proste i niedrogie produkty w niebanalne potrawy oraz jak profesjonalne kuchnie próbują ograniczać marnowanie żywności.W dzisiejszej audycji powiemy o katastrofalnych powodziach i osuwiskach na pograniczu Nepalu i Tybetu. Według najnowszych ustaleń katastrofę mogło spowodować zawalenie się części lodowca, które uruchomiło ogromną masę lodu, skał, błota i wody. Wśród poszukiwanych może znajdować się również obywatel Litwy, który prawdopodobnie podróżował z grupą pielgrzymów i przebywał w pobliżu granicy Nepalu z Chinami. Bilans ofiar może jeszcze wzrosnąć.Red. Marija Žukovska

  26. 166

    Polskie Dni Młodzieży KDM w Szumsku już za nami. Emocje, spotkania i najważniejsze chwile

    Polskie Dni Młodzieży KDM w Szumsku już za nami. Tegoroczna edycja, odbywająca się pod hasłem „W każdym z nas są drzwi do nieba”, zgromadziła młodych Polaków z Litwy wokół wspólnej modlitwy, rozmów, warsztatów, muzyki i licznych aktywności integracyjnych.W dzisiejszym odcinku audycji porozmawiamy z Anną Borkowską, jedną z organizatorek wydarzenia. Nasza rozmówczyni opowie o atmosferze panującej podczas trzydniowego spotkania, reakcjach uczestników i punktach programu, które cieszyły się największym zainteresowaniem.Tymczasowe składowisko odpadów w Nowej Wilejce ma zostać zlikwidowane. Od 31 sierpnia na teren przy ulicy Pramonės nie będą już trafiały nowe odpady, natomiast te już zgromadzone mają zostać wywiezione do 3 września.O wynikach badań, terminie usunięcia odpadów i bezpieczeństwie nowej lokalizacji rozmawiamy w dzisiejszej audycji z kanclerzem Ministerstwa Środowiska Władysławem Kondratowiczem.Red. Marija Žukovska

  27. 165

    Powroty i nowe formaty w TVP Wilno. Co z kierownictwem redakcji?

    Po miesiącach cięć TVP Wilno ponownie rozszerza ramówkę. Od 5 września powróci część zawieszonych programów, pojawią się również nowe formaty. Nadal nie wiadomo jednak, kto pokieruje redakcją. O zmianach w TVP Wilno i przyszłości stacji rozmawiamy z Michałem Broniatowskim, redaktorem naczelnym TVP World i dyrektorem Ośrodka Mediów dla Zagranicy.W dzisiejszym odcinku audycji wracamy do Polskich Dni Młodzieży KDM, które w dniach 21–23 sierpnia odbyły się w Szumsku pod hasłem „W każdym z nas są drzwi do nieba”. Jarosław Siroić, jeden z organizatorów wydarzenia, opowie o idei tegorocznej edycji, przygotowanym programie oraz znaczeniu wspólnoty i bezpośredniego spotkania w życiu młodych ludzi. Wyjaśni również, dlaczego polski język i wspólne doświadczenia kulturowe pomagają młodym Polakom na Litwie otwarcie rozmawiać o wierze, relacjach i własnych wątpliwościach.Red. Marija Žukovska

  28. 164

    Najsilniejsza burza tego lata na Litwie. Tysiące mieszkańców wciąż bez prądu

    Litwa usuwa skutki najsilniejszej burzy tego lata. Nawałnica, która przeszła przez kraj w sobotę, pozbawiła energii elektrycznej setki tysięcy odbiorców, powaliła drzewa, zakłóciła ruch kolejowy i spowodowała zniszczenia na zabytkowych wileńskich cmentarzach. W wyniku żywiołu zginęła jedna osoba, a trzy zostały ranne.Choć od burzy minęło już kilkadziesiąt godzin, w wielu regionach sytuacja nadal pozostaje trudna. Jak mieszkańcy Litwy przeżyli sobotnią nawałnicę? Z jakimi problemami musieli się zmierzyć i jak wygląda sytuacja w ich miejscowościach? Słuchaczki radia opowiadają o skutkach gwałtownej pogody i ich osobistych doświadczeniach.W Trokach historia radia spotkała się z historią wolności. Wydarzenie „Halo, halo – Litewskie Radio” połączyło obchody 100-lecia Litewskiego Radia z 37. rocznicą Szlaku Bałtyckiego. O roli radia w jednoczeniu mieszkańców Litwy oraz programie uroczystości opowiada Viktorija Šamatavičienė, przedstawicielka Centrum Kultury i Sztuki w Trokach.Red. Marija Žukovska

  29. 163

    Połuknie – 335 lat historii, tradycji i wspólnoty

    Połuknie w rejonie trockim obchodzi w tym roku jubileusz 335-lecia pierwszej historycznej wzmianki o miejscowości. Miasteczko to ma bogatą historię i silne tradycje. Wywodzą się z niego słynne rody, swą pracą i działalnością społeczną zasłużone dla Litwy. Opowiada o tym Grażyna Gołubowska, prezeską wspólnoty lokalnej „Dienmiedis“ w Połukniu.Rada Samorządu Rejonu Wileńskiego odrzuciła w piątek propozycję radnego Daniela Ilkiewicza dotyczącą powołania tymczasowej komisji ds. upamiętnień historycznych. Inicjatywa miała stworzyć systemowy mechanizm oceny osób honorowanych w przestrzeni publicznej rejonu oraz sposobu, w jaki są upamiętniane. Rozmowa z radnym Danielem Ilkiewiczem.Red. Renata Dunajewska

  30. 162

    Mieszkańcy Nowej Wilejki alarmują: odpady, uciążliwy zapach i obawy o bezpieczeństwo

    Mieszkańcy Nowej Wilejki alarmują: od lipca na teren przy ulicy Pramonės przywożone są odpady komunalne, a w okolicy unosi się intensywny, nieprzyjemny zapach. Lokalna społeczność obawia się wpływu prowadzonej działalności na zdrowie, środowisko oraz pobliskie ujęcie wody. Domaga się również wskazania konkretnego terminu zakończenia składowania i sortowania odpadów. Czy działalność na tym terenie jest bezpieczna? Kto kontroluje jej wpływ na powietrze, glebę i wodę? Rozmawiamy z Wiktorią Andrzejewską, mieszkanką dzielnicy, oraz Władysławem Kondratowiczem, kanclerzem Ministerstwa Ochrony Środowiska.Wspólnota mieszkańców miejscowości Kiwiszki w rejonie wileńskim może odgrywać bardzo ważną rolę w kształtowaniu codziennego życia całej lokalnej społeczności. To właśnie od aktywności, pomysłowości i współpracy mieszkańców w dużej mierze zależy, czy miejscowość będzie jedynie miejscem zamieszkania, czy też stanie się przestrzenią, w której ludzie chętnie spędzają czas, spotykają się, rozwijają swoje zainteresowania i wspólnie rozwiązują problemy. O aktywności mieszkańców opowiada Renata Czyżyk, prezes wspólnoty mieszkańców Kiwiszek „Kivija”.Red. Renata Dunajewska

  31. 161

    LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Stanisław Michalkiewicz

    Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa. Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś przypominamy Stanisława Michalkiewicza.Wspólnota młodzieżowa w niedużym miasteczku może pełnić bardzo ważną rolę w życiu młodych ludzi. Jest przede wszystkim miejscem, w którym mogą oni spotkać swoich rówieśników, nawiązywać przyjaźnie i czuć, że należą do większej grupy. W małych miejscowościach możliwości spędzania czasu i rozwijania zainteresowań bywają ograniczone, dlatego taka wspólnota może być szczególnie potrzebną przestrzenią. Dzięki niej młodzi ludzie mogą poczuć, że są ważną częścią swojej miejscowości i że mają realny wpływ na jej przyszłość. Rozmawiamy z Czesławą Zadranowicz, prezeką Wspólnoty Młodzieżowej w Mickunach.Red. Renata Dunajewska

  32. 160

    Rejestr sprawców przestępstw seksualnych ma pomóc chronić dzieci

    Premier Mindaugas Sinkevičius popiera pomysł utworzenia publicznego rejestru osób, które dopuściły się przestępstw seksualnych, i proponuje, aby Sejm powrócił do tej kwestii. Ostatnie sprawy dotyczące podejrzewanych przestępstw seksualnych wobec dzieci, przekazane prokuraturze, skłaniają do ponownego zastanowienia się, czy dziś chronimy nasze dzieci najlepiej, jak to możliwe. Rozmawiamy z Ritą Tamaszunienė, ministrą sprawiedliwości.Ambulatoria w małych miejscowościach i miasteczkach odgrywają bardzo ważną rolę, ponieważ zapewniają mieszkańcom podstawową i łatwo dostępną opiekę medyczną. Są szczególnie istotne dla osób starszych, dzieci oraz pacjentów, którzy mają trudności z dojazdem do większych ośrodków. Lekarz rodzinny jest często pierwszym kontaktem pacjenta z systemem ochrony zdrowia – rozpoznaje choroby, prowadzi leczenie, kieruje na badania i do specjalistów oraz monitoruje stan zdrowia pacjentów. Jego rola nie ogranicza się jednak tylko do leczenia, ale obejmuje również profilaktykę i edukację zdrowotną. O pracy w ambulatorium w Mickunach opowiadała Anna Wołk, lekarz rodzinny.Red. Renata Dunajewska

  33. 159

    LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Mirosław Czerniawski

    Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa.Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś przypominamy Mirosława Czerniawskiego.Przedstawiciele związków zawodowych funkcjonariuszy służb mundurowych z Litwy, Łotwy, Estonii i Polski spotkali się w Wilnie, by zacieśnić współpracę i wspólnie zabiegać o to, aby bezpieczeństwo wewnętrzne było traktowane jako nieodłączna część bezpieczeństwa narodowego.Red. Renata Dunajewska

  34. 158

    Vertimo ypatumai: Goda Volbikė apie jidiš kalbą ir jidiš literatūrą

    Goda Volbikė - žinoma literatūros vertėja iš jidiš į lietuvių kalbą, jidiš literatūros tyrinėtoja ir edukatorė. G. Volbikė apie vertimo iš jidiš ypatumus bei jos susidomėjimą šia kalba.Ved. Olga Ugriumova

  35. 157

    Zielna w Trokach. Od procesji po Święto Kapusty – skąd wzięły się te tradycje?

    Zielna w Trokach od lat łączy religijny wymiar uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z lokalnymi zwyczajami, dawnymi rzemiosłami i wielokulturową historią miasta. W tegorocznym programie znalazły się między innymi uroczystości odpustowe i procesja, ale także jarmark „Kopūstinės”, odbywający się na Wyspie Karaimskiej.O znaczeniu Zielnej dla Trok, łączeniu tradycji religijnej i ludowej oraz o tym, co obchody mówią o tożsamości regionu, opowiada Dominyka Semionovė przedstawicielka Stowarzyszenia Kultury i Rzemiosła Regionu Trockiego.W dzisiejszym odcinku audycji zapraszamy na drugą część rozmowy z Maksimem Szczesnowiczem. Tym razem przyglądamy się zawodowi modela od strony, której zazwyczaj nie widać na gotowych fotografiach i podczas pokazów. Rozmawiamy o różnicach między wybiegiem a sesją zdjęciową, współpracy z fotografami, stylistami i projektantami oraz o tym, ile własnej kreatywności model może wnieść do powstającego kadru.Pytamy również o mniej efektowną stronę tej branży – odrzucenie, nieustanne ocenianie wyglądu i presję dotyczącą sylwetki. Maksim Szczesnowicz opowiada o stereotypach związanych z pracą modeli, wymaganiach stawianych mężczyznom oraz cechach, które w tym zawodzie okazują się równie ważne, a czasami ważniejsze niż sam wygląd.Red. Marija Žukovska

  36. 156

    Praca modela od kulis. Maksim Szczesnowicz o wybiegach, castingach i sesjach

    Pokaz mody oglądany z perspektywy publiczności jest dopracowanym widowiskiem, ale za kulisami towarzyszą mu pośpiech, przymiarki, długie przygotowania i napięcie przed wejściem na wybieg. Z kolei sesja fotograficzna wymaga kontroli każdego gestu, spojrzenia i ustawienia ciała. Czy w tej branży atrakcyjny wygląd rzeczywiście wystarcza?W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z modelem Maksimem Szczesnowiczem. Nasz gość opowiada o swojej drodze do modelingu, pierwszych doświadczeniach przed obiektywem i na wybiegu, współpracy z agencjami oraz wejściu na rynek zagraniczny. Pytamy także o przebieg castingów, różnice między pracą na Litwie i we Włoszech oraz emocje towarzyszące odrzuceniu.Red. Marija Žukovska

  37. 155

    Henryk Sielewicz o wyjątkowym zjawisku astronomicznym

    Dzisiaj warto spojrzeć w niebo, bo czeka nas wyjątkowy spektakl. Tego wieczora natura przygotuje dla nas kilka niezwykłych astronomicznych atrakcji, które mogą zachwycić zarówno miłośników astronomii, jak i przypadkowych obserwatorów. To będzie zdecydowanie wieczór, w którym warto mieć głowę uniesioną ku gwiazdom. O szczegółach dowiemy się z rozmowy Renaty Dunajewskiej z astronomem Henrykiem Sielewiczem.Ved. Marija Žukovska

  38. 154

    „Muzyka zawsze do mnie wraca”. Eryk Kliuk o pasji do produkcji

    Co dzieje się, kiedy producent i artysta mają inne pomysły na ten sam utwór? Czy w muzyce ważniejsza jest kreatywność, techniczne umiejętności, a może zdolność znalezienia wspólnego języka?W dzisiejszym odcinku audycji zapraszamy na drugą część rozmowy z producentem muzycznym Erykiem Klukiem. Tym razem skupiamy się przede wszystkim na współpracy z innymi twórcami i kulisach powstawania konkretnych utworów. Eryk opowiada o pracy z Kamilą Jakubėnaitė, Black Biceps, Kamuzą oraz Bartkiem Urbanowiczem, z którym stworzył własną interpretację utworu „Rendez-vous” zespołu Kombi. Rozmawiamy również o kreatywności, eksperymentowaniu z gatunkami i roli producenta w procesie twórczym.Red. Marija Žukovska

  39. 153

    Mickuny – inwestycje, które zmieniają codzienność

    Mickuny, choć niewielkie, z każdym rokiem coraz wyraźniej pokazują swój potencjał. Dzięki kolejnym inwestycjom miejscowość zmienia się z myślą o mieszkańcach – powstają nowe i modernizowane są istniejące przestrzenie, poprawia się infrastruktura, a podejmowane działania sprawiają, że Mickuny stają się coraz bardziej przyjaznym miejscem do życia. O najbliższych planach opowiada starosta gminy Mickuny Daniel Żamojć.„Padudenam!“ – szkic dokumentalny zapraszający w mistyczną podróż po Dziewieniszkach – wyjątkowym regionie przygranicznym Litwy, gdzie przeplatają się języki, gwary, kultury oraz żywa, sięgająca dawnych czasów tradycja zaklęć i zamawiania. Przy granicy z Białorusią ukształtowała się tutaj wyjątkowa wyspa języka litewskiego, a w oczach badaczy region ten jest prawdziwym laboratorium językowym i wielonarodowym tyglem, który warto poznać. Gościmy autora filmu Antoniego Radczenko.Red. Renata Dunajewska

  40. 152

    Festyn Kultury w Miedziukach: tam, gdzie żyje polska tradycja

    W małej miejscowości Miedziuki, gdzie wspólnota polska jest nieduża, co roku organizowany jest Festyn Kultury Polskiej Ziemi Szyrwinckiej „Śpiewaj z nami“. Wydarzenie ma na celu pielęgnowanie tradycji, języka i zwyczajów przodków oraz integrowanie lokalnej społeczności. Mimo że liczba Polaków z roku na rok maleje, mieszkańcy z dużym zaangażowaniem przygotowują to wyjątkowe święto. Choć społeczność polska w tej miejscowości jest coraz mniej liczna, festyn pokazuje, że tradycje można zachować i przekazywać kolejnym pokoleniom. Dzięki takim inicjatywom pamięć o polskiej kulturze pozostaje żywa, a wspólne świętowanie wzmacnia więzi między mieszkańcami. Rozmawiamy z organizatorką tego wydarzenia Stefanią Tomaszun, prezeską Szyrwinckiego Oddziału ZPL, kierowniczką zespołu „Czerwone Maki“.Są podróże, które mają wyjątkowy cel. Nie chodzi w nich o pokonywanie kilometrów, lecz o niesienie nadziei, wsparcia i realnej pomocy tym, którzy najbardziej jej potrzebują. Akcja „Żukiem dla Życia” powstała z przekonania, że nawet niewielki gest może mieć ogromne znaczenie. Uczestnicy wyruszą w drogę kultowym Żukiem z Krakowa, aby połączyć pasję do motoryzacji z pomaganiem i wspólnie wesprzeć hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki w Wilnie oraz jego podopiecznych. Do wspólnej podróży zaprasza dziś Państwa wolontariusz hospicjum Piotr Szymański.Red. Renata Dunajewska

  41. 151

    Za kulisami dźwięku. Eryk Kliuk o tworzeniu muzyki od podstaw

    Jak z pojedynczej melodii powstaje utwór, który później słyszymy w radiu? Ile pracy kryje się za kilkoma minutami muzyki i dlaczego producentowi trudno już słuchać piosenek jak zwykłemu odbiorcy?Gościem dzisiejszego odcinka audycji jest Eryk Kliuk – samouk zajmujący się produkcją muzyczną od ponad 12 lat. Jego przygoda zaczęła się od obejrzenia materiału, w którym Martin Garrix tworzył utwór na żywo. Zwykła ciekawość szybko przerodziła się w eksperymentowanie z dźwiękiem, a następnie w pasję, do której – jak przyznaje – nieustannie powraca.W rozmowie Eryk Kliuk odsłania kulisy pracy producenta: opowiada o budowaniu utworu od pierwszej melodii, długich godzinach miksowania i masteringu, perfekcjonizmie oraz poszukiwaniu granicy między wizją producenta a pomysłem artysty.Red. Marija Žukovska

  42. 150

    LRT 100. Polacy w Litewskim Radiu – historia i ludzie. Antoni Pawłowicz, Andrzej Malkianis

    Sto lat temu w eterze zabrzmiały pierwsze słowa Litewskiego Radia. Dziś, w jubileuszowym roku LRT, wracamy do historii ludzi, którzy je tworzyli – także Polaków, których głosy przez lata współbrzmiały na litewskiej antenie. To opowieść o dziennikarzach, twórcach i świadkach epok, którzy współtworzyli radio i jego znaczenie dla społeczeństwa.Dla wielu osób polski program Radia Litewskiego był przez lata czymś znacznie więcej niż tylko audycją radiową. Był jedynym miejscem, w którym można było usłyszeć język polski, wiadomości z życia Wileńszczyzny oraz rozmowy z ludźmi tworzącymi kulturę i historię regionu.Ten cykl to próba przywrócenia ich głosów i miejsca w historii. Dziś przypominamy Antoniego Pawłowicza i Andrzeja Malkianisa.Najzdolniejsi absolwenci szkół z polskim językiem nauczania na Litwie odebrali w Ambasadzie RP w Wilnie listy gratulacyjne i pamiątkowe upominki za wybitne wyniki osiągnięte na egzaminach maturalnych. Uhonorowanych zostało 65 absolwentów z 28 gimnazjów Wilna i Wileńszczyzny.Red. Renata Dunajewska

  43. 149

    Od zesłania do nauki – losy Bronisława Piłsudskiego

    Polska Akademia Umiejętności jest instytucją naukową kontynuującą tradycje Akademii Umiejętności, założonej w XIX wieku. Zrzesza badaczy z różnych dziedzin nauki oraz prowadzi działalność naukową i kulturalną. Zagranicznymi członkami Akademii zostają naukowcy z innych krajów, którzy zostali wyróżnieni za znaczący wkład w rozwój swoich dyscyplin naukowych.Z Akademią Umiejętności był związany Bronisław Piłsudski, etnograf i muzealnik, wielki wygnaniec zesłany przez Rosjan na wschodnie krańce Azji, na Sachalin. O życiu i osiągnięciach Bronisława Piłsudskiego opowiada Jadwiga Rodowicz-Czechowska, zastępczyni dyrektora do spraw rozwoju Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.Red. Renata Dunajewska

  44. 148

    Wilno upamiętnia ofiary zagłady Romów

    W Wilnie trwają wydarzenia poświęcone Międzynarodowemu Dniu Pamięci o Zagładzie Romów. Litewscy i zagraniczni historycy, badacze pamięci, specjaliści w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego oraz przedstawiciele społeczności romskiej dyskutują o sposobach upamiętniania ofiar ludobójstwa oraz o koncepcji przyszłego pomnika w Ponarach. O losie Romów po drugiej wojnie światowej opowiada Agnieška Avin-Ileri, antropolożka z Instytutu Socjologii przy Litewskim Centrum Badań Społecznych.Od źródeł rzeki, przez miejsca pełne historii, aż do Białego Mostu w Wilnie – ponad 30 młodych osób z Lawaryszek i okolic podjęło wyjątkowe wyzwanie. Dwudniowy spływ kajakowy Wilenką stał się nie tylko sportową próbą, ale także lekcją historii, współpracy i pokonywania własnych ograniczeń. „Najważniejsze były chęci. Wiedziałam, że młodzież da sobie radę” – mówi organizatorka inicjatywy, prezes Wspólnoty Mieszkańców Ławaryszek Krystyna Małyszko.Red. Renata Dunajewska

  45. 147

    Jak powstaje piosenka, którą później słyszymy w radiu?

    Czy producent muzyczny jedynie obsługuje komputer, czy odpowiada za znacznie więcej? W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Anną Borkowską – piosenkarką i studentką produkcji muzycznej, która zabiera słuchaczy za kulisy współczesnego studia nagraniowego. Opowiada o tym, jak wygląda proces tworzenia utworu od pierwszej melodii aż po końcowy mastering, jakie umiejętności są dziś niezbędne producentowi muzycznemu, dlaczego studia zmieniają sposób słuchania muzyki oraz z jakimi stereotypami nadal mierzą się kobiety w tej branży.Red. Marija Žukovska

  46. 146

    Czy media pokazują prawdziwy Bliski Wschód? O propagandzie i dezinformacji

    Polskie służby badają tajemniczy incydent, do którego doszło w województwie lubelskim podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę. Według nieoficjalnych informacji jedną z rozważanych hipotez jest upadek rosyjskiej rakiety na terytorium Polski.Czy można zaufać informacjom o Bliskim Wschodzie, które codziennie pojawiają się w mediach? Jak odróżnić rzetelny przekaz od manipulacji i dlaczego warto spojrzeć na ten region z szerszej perspektywy? W dzisiejszym odcinku rozmawiamy z Katarzyną Dowejką o najczęstszych mitach dotyczących Bliskiego Wschodu, odpowiedzialnym mówieniu o konfliktach oraz o tym, jak rozwijać krytyczne myślenie wobec informacji pojawiających się w mediach i internecie. Nasza rozmówczyni poleca również książki, podcasty i inicjatywy kulturalne, które pomagają lepiej poznać historię, kulturę i codzienne życie mieszkańców regionu.Red. Marija Žukovska

  47. 145

    Euro z nową twarzą. Skłodowska-Curie na banknotach?

    Czy już wkrótce na banknotach euro zamiast mostów zobaczymy twarz Marii Skłodowskiej-Curie, Beethovena czy Leonarda da Vinci? Europejski Bank Centralny zaprezentował projekty nowej serii banknotów i po raz pierwszy zaprasza mieszkańców Europy do współdecydowania o wyglądzie wspólnej waluty.Wojny, konflikty i kryzysy – właśnie z tym najczęściej kojarzymy Bliski Wschód. Czy jednak taki obraz jest pełny? W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejką, specjalistką od Bliskiego Wschodu, o tym, jak media kreują wizerunek regionu, dlaczego religia bywa błędnie przedstawiana jako główna przyczyna wszystkich problemów oraz jak rozpoznawać manipulację i dezinformację w czasach mediów społecznościowych i sztucznej inteligencji. Dowiemy się również, dlaczego warto korzystać z różnych źródeł informacji i jak nie dać się zwieść emocjonalnym przekazom, które często dominują nad faktami.Red. Marija Žukovska

  48. 144

    Noc dronów nad Moskwą. Atak tuż przed spotkaniem Trumpa i Zełenskiego

    Minionej nocy region Moskwy stał się celem jednego z największych ataków dronowych od początku wojny.Czy islam jest tak restrykcyjny, jak często przedstawiają go media? Jak wygląda codzienne życie w Turcji i dlaczego tamtejsza gościnność potrafi zaskoczyć Europejczyków? W dzisiejszym odcinku naszej audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejko, absolwentką studiów bliskowschodnich, która dzieli się doświadczeniami zdobytymi podczas pobytu w Turcji oraz opowiada o kulturze, religii i mentalności mieszkańców regionu. Z rozmowy dowiemy się również, jakie możliwości zawodowe oferują studia bliskowschodnie i dlaczego, aby zrozumieć wydarzenia na Bliskim Wschodzie, warto patrzeć na informacje z wielu perspektyw.Red. Marija Žukovska

  49. 143

    Poznać, zanim ocenisz. Jak studia bliskowschodnie pomagają przełamywać uprzedzenia

    Co sprawia, że młoda osoba wybiera studia poświęcone Bliskiemu Wschodowi? Czy język turecki rzeczywiście jest tak trudny, jak się wydaje? I jak wygląda codzienność studentki, która postanowiła poznać region znany większości z wiadomości o konfliktach?W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Katarzyną Dowejką – specjalistką ds. Bliskiego Wschodu i absolwentką Uniwersytetu Wileńskiego. Nasza rozmówczyni opowiada o swojej drodze na studia bliskowschodnie, nauce języka tureckiego, pobycie w Turcji oraz o tym, jak kontakt z inną kulturą pomógł jej zweryfikować wiele powszechnych stereotypów. To rozmowa o pasji do poznawania świata, znaczeniu języka w budowaniu relacji między ludźmi i o tym, dlaczego Bliski Wschód warto poznawać nie tylko przez pryzmat polityki, ale także historii, religii i codziennego życia jego mieszkańców.Dlaczego setki osób każdego roku decydują się przejść pieszo ponad sto kilometrów z Ejszyszek do Ostrej Bramy? Co daje pielgrzymka i dlaczego wielu uczestników wraca na nią co roku? W dzisiejszym odcinku naszej audycji rozmawiamy z uczestniczką Iwoną Kisiel o kulisach 36. Pieszej Pielgrzymki Miłosierdzia. Usłyszymy o wyjątkowej atmosferze wspólnoty, wzruszających spotkaniach, trudnościach na trasie i historiach, które pozostają w pamięci na całe życie.Red. Marija Žukovska

  50. 142

    Unikatowy namiot Kary Mustafy i skarby z Wawelu na wystawie w Wilnie

    Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, we współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu – Państwowymi Zbiorami Sztuki oraz Instytutem Polskim w Wilnie, zaprasza na międzynarodową wystawę „Od wroga do sojusznika. Litwa i Polska a Imperium Osmańskie od XIV do XIX wieku”.Wystawa przybliża historię relacji Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego z ich południowym sąsiadem – Imperium Osmańskim.Centralnym punktem wystawy jest wyjątkowy eksponat – jedyny w Europie w pełni zachowany XVII-wieczny owalny, dwumasztowy namiot turecki z pierwszej połowy XVII wieku. Uważa się, że należał on do wielkiego wezyra Imperium Osmańskiego Kary Mustafy (1634/1635–1683).O głównym eksponacie opowiada Magdalena Ozga - kuratorka Zbiorów Tkanin Zamku Królewskiego na Wawelu.Kim byli św. Jakub i św. Krzysztof?Red. Renata Dunajewska

Type above to search every episode's transcript for a word or phrase. Matches are scoped to this podcast.

Searching…

We're indexing this podcast's transcripts for the first time — this can take a minute or two. We'll show results as soon as they're ready.

No matches for "" in this podcast's transcripts.

Showing of matches

No topics indexed yet for this podcast.

Loading reviews...

ABOUT THIS SHOW

„Santara. Audycja w języku polskim” - skierowana do polskiej mniejszości narodowej na Litwie. Od poniedziałku do piątku o 14:30 w naszym programie omawiane są najważniejsze wydarzenia polityczne, kulturalne i społeczne, które są istotne dla polskiej społeczności. Skupiamy się zarówno na krajowych, jak i międzynarodowym wiadomościach, a także przedstawiamy różne projekty kulturalne i inicjatywy. Dążymy do wzmacniania dialogu oraz zwiększania zaangażowania polskiej mniejszości narodowej w życie Litwy.„Santara. Laida lenkų kalba“ – laida, skirta lenkų tautinei mažumai Lietuvoje. Kiekvieną darbo dieną 14.30 val. mūsų eteryje aptariamos svarbiausios politinės, kultūrinės ir socialinės aktualijos, kurios rūpi lenkų bendruomenei. Laidoje skiriama dėmesio tiek šalies, tiek tarptautinėms naujienoms, taip pat pristatomi įvairūs kultūriniai projektai ir iniciatyvos. Siekiame stiprinti dialogą ir gerinti lenkų tautinės mažumos įsitraukimą į Lietuvos gyvenimą.

HOSTED BY

LRT

CATEGORIES

Frequently Asked Questions

How many episodes does Santara. Laida lenkų kalba have?

Santara. Laida lenkų kalba currently has 50 episodes available on PodParley. New episodes are automatically indexed when they're published to the podcast feed.

What is Santara. Laida lenkų kalba about?

„Santara. Audycja w języku polskim” - skierowana do polskiej mniejszości narodowej na Litwie. Od poniedziałku do piątku o 14:30 w naszym programie omawiane są najważniejsze wydarzenia polityczne, kulturalne i społeczne, które są istotne dla polskiej społeczności. Skupiamy się zarówno na krajowych,...

How often does Santara. Laida lenkų kalba release new episodes?

Santara. Laida lenkų kalba has 50 episodes. Check the episode list to see recent publication dates and frequency.

Where can I listen to Santara. Laida lenkų kalba?

You can listen to Santara. Laida lenkų kalba on PodParley by clicking any episode. We provide an embedded audio player for direct listening, and you can also subscribe via your preferred podcast app using the RSS feed.

Who hosts Santara. Laida lenkų kalba?

Santara. Laida lenkų kalba is created and hosted by LRT.
URL copied to clipboard!