Wieczorna terapia

Czy można uzależnić się od rzeczy, które z natury są dobre — pracy, ćwiczeń, zakupów, a nawet odpoczynku? Gdzie kończy się niewinna przyjemność, a zaczyna nałóg? Czy każda czynność może uzależnić? Dlaczego tylko niektóre zachowania — jak hazard czy granie — trafiają do klasyfikacji zaburzeń, a inne nie? Jak odróżnić uzależnienie od kompulsji i kiedy powinna zapalić się czerwona lampka? W „Wieczornej Terapii” rozmawiamy o uzależnieniach behawioralnych — zjawisku niejednoznacznym, często nadużywanym, a jednocześnie coraz bardziej obecnym w naszej codzienności. Mówimy także o tym, dlaczego współczesny świat sprzyja „uzależnianiu się od życia”, kto jest najbardziej narażony i czy zawsze potrzebna jest terapia. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Bliskość to jedna z najgłębszych potrzeb, a jednocześnie coś, czego się boimy. Chcemy być z kimś, ale gdy relacja zaczyna się pogłębiać, pojawia się niepokój. Wycofujemy się, milczymy, zakładamy maski. Dlaczego? Czy lęk przed bliskością to znak naszych czasów? A może efekt doświadczeń, które każemy sobie nosić zbyt długo? Dlaczego łatwiej zwierzyć się przyjacielowi niż osobie, z którą dzielimy życie? I co sprawia, że czasem sami sabotujemy relacje, na których najbardziej nam zależy? W „Wieczornej Terapii” spróbujemy przyjrzeć się temu napięciu między potrzebą bycia razem a obawą przed odsłonięciem się. Porozmawiamy o tym, skąd bierze się trudność w budowaniu intymnych relacji, jakie mechanizmy stoją za unikaniem bliskości i o tym, jak współczesna kultura wpływa na nasze relacje. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Czy można nie odczuwać pożądania? Można. Aseksualność to temat, o którym wciąż mówi się niewiele, często nieprecyzyjnie, a jeszcze częściej – przez pryzmat stereotypów. W świecie, w którym seks jest jednocześnie wszechobecny i tabuizowany, brak zainteresowania nim bywa odbierany jako coś dziwnego, niepokojącego, a nawet wymagającego „naprawy”. W „Wieczornej Terapii” spróbujemy przyjrzeć się aseksualności bez uprzedzeń i uproszczeń. Czym właściwie jest – orientacją, tożsamością, a może czymś jeszcze innym? Czym różni się od celibatu czy obniżonego libido? I dlaczego osoby aseksualne tak często muszą tłumaczyć się ze swojego sposobu przeżywania bliskości? Porozmawiamy także o relacjach – czy można budować bliskość i związki bez seksu? Jak wyglądają takie relacje w praktyce? I wreszcie: czy obserwowany dziś spadek aktywności seksualnej wśród młodych ludzi ma coś wspólnego z aseksualnością, czy to zupełnie odrębne zjawisko? Rozmawiają Marcin Szafrański, psycholog, psychoterapeuta i Wioletta Gawlik.

Słowa. Gesty. Emocje. Milczenie. To wszystko jest komunikatem. A jednak tak często zamiast porozumienia pojawia się frustracja, niedopowiedzenia i konflikty. Dlaczego tak się dzieje? Czy naprawdę potrafimy się komunikować? A może tylko wydaje nam się, że się rozumiemy? W 'Wieczornej Terapii' przyjrzymy się komunikacji w relacjach. Sprawdzimy, skąd biorą się nieporozumienia i dlaczego ten sam komunikat może znaczyć coś zupełnie innego dla dwóch osób. Porozmawiamy o różnych stylach rozmowy, o potrzebie bycia wysłuchanym, o mówieniu wprost i czytaniu między wierszami. Będzie też o oczekiwaniach. O tym, dlaczego tak często liczymy, że druga osoba się domyśli — i jak bardzo nas to oddala. Zatrzymamy się przy milczeniu. Bo milczenie… też mówi. Czasem więcej niż słowa. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Przyjaźń – jedno z najważniejszych słów w naszym życiu. A jednak… czy na pewno wiemy, co tak naprawdę oznacza? Czy przyjaciel to ktoś, komu możemy powiedzieć wszystko? A może ktoś, kto po prostu jest – wtedy, kiedy najbardziej go potrzebujemy? Dlaczego jedne przyjaźnie trwają przez lata, a inne rozpadają się niemal niezauważenie? Ile osób jesteśmy w stanie naprawdę dopuścić do siebie blisko? I czy w świecie, w którym coraz częściej mówimy o samotności, przyjaźń staje się luksusem? W „Wieczornej Terapii” przyjrzymy się przyjaźni z psychologicznej perspektywy – porozmawiamy o bliskości, zaufaniu, intymności i rozczarowaniach, które potrafią boleć równie mocno jak w relacjach miłosnych. Zastanowimy się też, co zrobić, żeby ważne dla nas relacje nie zniknęły w codziennym pośpiechu. Rozmawiają Marcin Szafrański, psycholog i Wioletta Gawlik.

Nie zostawia siniaków, często nie ma świadków, a mimo to potrafi ranić głębiej niż przemoc fizyczna. Przemoc psychiczna – cicha, podstępna i trudna do uchwycenia – bywa latami niezauważona, nawet przez osoby, które jej doświadczają. Gdzie kończy się zwykła kłótnia, a zaczyna przemoc? Czy każde przykre słowo, wybuch złości albo przekroczenie granicy to już przemoc? W Wieczornej Terapii w Radiu Kraków wspólnie z psychologiem i psychoterapeutą Marcinem Szafrańskim spróbujemy uporządkować ten niejednoznaczny temat. Porozmawiamy o tym, jak rozpoznać przemoc psychiczną w relacji, jakie sygnały powinny nas zaniepokoić oraz dlaczego nadużywanie tego pojęcia może sprawić, że prawdziwa przemoc przestaje być dostrzegana. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Fetysz – temat, który jeszcze niedawno szeptano po cichu, dziś coraz częściej trafia do otwartej rozmowy. Czym właściwie jest fetysz? Jak zmieniało się jego rozumienie na przestrzeni lat? I gdzie przebiega granica między tym, co nas po prostu pociąga, a tym, co zaczynamy nazywać fetyszem? W 'Wieczornej terapii' przyjrzymy się roli kultury, która wpływa na to, co uznajemy za atrakcyjne, oraz sprawdzimy, jakie fetysze należą dziś do najczęstszych. Zastanowimy się też, czy fetyszyzm rzeczywiście częściej dotyczy mężczyzn, skąd biorą się takie preferencje i kiedy mogą one stać się źródłem problemów. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Dlaczego jedne związki trwają latami, a inne rozpadają się po kilku miesiącach? Czy częste kłótnie naprawdę oznaczają kryzys, czy może… wciąż świadczą o tym, że partnerom na sobie zależy? W „Wieczornej Terapii” przyjrzymy się temu, co dzieje się w związkach z długim stażem. Porozmawiamy o rutynie, wypaleniu w relacji, spadku namiętności i o tym, dlaczego czasem mimo dobrych chęci partnerzy zaczynają się od siebie oddalać. Zastanowimy się, czy istnieje recepta na trwały związek, jak rozumieć sygnały ostrzegawcze w relacji i czy kryzys może stać się początkiem ważnej zmiany. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Fantazje seksualne to jeden z najbardziej powszechnych, a jednocześnie najmniej omawianych elementów naszej wyobraźni. Pojawiają się w myślach wielu osób, ale rzadko o nich rozmawiamy – często z powodu wstydu, tabu albo obawy przed oceną. Skąd właściwie biorą się fantazje erotyczne? Czy zawsze mają związek z pożądaniem i pobudzeniem? I czy to, o czym fantazjujemy, mówi coś o naszych potrzebach, emocjach i relacjach? W „Wieczornej Terapii” rozmawiamy o tym, czym są fantazje seksualne, czy kobiety i mężczyźni fantazjują w podobny sposób oraz jak na nasze wyobrażenia wpływają kultura, wychowanie i społeczne normy. Zapraszają Marcin Szafrański i Wioletta Gawlik.

Setki znajomych w mediach społecznościowych. Codzienne rozmowy w pracy. Rodzina przy stole. A jednak – wieczorem wraca cisza i poczucie, że tak naprawdę nie ma z kim porozmawiać. Samotność coraz częściej nazywana jest cichą epidemią naszych czasów. Dlaczego tak wielu z nas doświadcza jej nawet wśród ludzi? Gdzie przebiega granica między potrzebnym byciem samemu a bolesnym osamotnieniem? W audycji „Wieczorna Terapia” rozmawiamy o społecznych i emocjonalnych wymiarach samotności. Zastanawiamy się, skąd bierze się to doświadczenie, jakie niesie konsekwencje dla naszego zdrowia psychicznego i co możemy zrobić, by budować relacje, które naprawdę dają bliskość i wsparcie. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Czy to, co czytasz i oglądasz każdego dnia, na pewno jest prawdą? A może to tylko dobrze skonstruowana iluzja, która ma wzbudzić emocje, przyciągnąć uwagę… albo wpłynąć na Twoje decyzje? Dezinformacja jest dziś wszędzie – w mediach, w internecie, w rozmowach między ludźmi. Czasem straszy, czasem obiecuje coś niezwykłego, a czasem po prostu wygląda jak zwykła, niewinna informacja. Jak ją rozpoznać? W audycji „Wieczorna Terapia” przyglądamy się mechanizmom, które sprawiają, że fałsz tak łatwo miesza się z prawdą. Rozmawiamy o tym, czym różni się dezinformacja od zwykłego błędu, jak działają fake newsy i dlaczego emocje – szczególnie strach – czynią nas bardziej podatnymi na manipulację. Odpowiadamy na pytania: kto tworzy dezinformację i po co, dlaczego powtarzane informacje zaczynają wydawać się prawdziwe, czy każdy z nas może paść jej ofiarą, jak zachować zdrowy dystans w świecie przeładowanym treściami? Posłuchaj rozmowy o tym, jak działa współczesny chaos informacyjny – i czy naprawdę mamy szansę się przed nim obronić. Wioletta Gawlik i Marcin Szafrański.

W audycji „Wieczorna Terapia” rozmawiamy o zjawisku people pleasera, czyli o osobach, które za wszelką cenę starają się być miłe, uległe i pomocne – nawet kosztem samych siebie. Skąd bierze się potrzeba ciągłego dogadzania innym? Czy to kwestia wychowania, lęku przed odrzuceniem, niskiej asertywności, a może strategia radzenia sobie w relacjach? Gdzie przebiega granica między zdrową ugodowością a zachowaniem, które prowadzi do frustracji, utraty własnych granic i narastającego napięcia? Zastanawiamy się, kiedy „bycie grzecznym” pomaga budować relacje, a kiedy zaczyna szkodzić – nam i naszym bliskim. Jakie konsekwencje może mieć tłumienie sprzeciwu oraz czy wybuch bywa czasem początkiem zdrowej zmiany. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o granicach, autentyczności i odwadze bycia sobą. Wioletta Gawlik i Marcin Szafrański.

Czym jest ADHD? Czy nadal powinniśmy mówić o nim jak o zaburzeniu, czy raczej jako o jednym z przejawów neuroróżnorodności? Dlaczego objawy ADHD mogą wyglądać zupełnie inaczej u dzieci i dorosłych, kobiet i mężczyzn, a nawet u dwóch osób z tą samą diagnozą? W „Wieczornej Terapii” przyglądamy się ADHD z wielu perspektyw: klinicznej, biologicznej, emocjonalnej i społecznej. Rozmawiamy o tym, jak funkcjonuje mózg osoby dorosłej z ADHD, jakie znaczenie mają różnice w gospodarce dopaminą i norepinefryną, czym jest hiperfokus, skąd bierze się przerzutność uwagi i potrzeba stałego pobudzenia. Zatrzymujemy się także przy często pomijanym, a niezwykle istotnym wymiarze ADHD – dysregulacji emocji i wrażliwości na krytykę, która może wpływać na relacje, samoocenę i codzienne funkcjonowanie. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Ciągłe zmęczenie, brak satysfakcji z pracy, poczucie pustki i coraz większy dystans do tego, co kiedyś było ważne — czy to już wypalenie zawodowe, czy „tylko” przemęczenie? W 'Wieczornej Terapii' rozmawiamy o wypaleniu zawodowym — czym naprawdę jest, jakie są jego objawy i dlaczego nie zawsze dotyczy tylko pracy. Mówimy m.in. o: wyczerpaniu emocjonalnym i fizycznym, depersonalizacji i automatyzacji relacji, utracie poczucia sensu i sprawczości, oraz o tym, kogo wypalenie dotyka najczęściej i dlaczego może pojawić się na każdym etapie kariery. To rozmowa o pracy, zdrowiu psychicznym i granicach, które czasem zbyt łatwo przekraczamy. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Rodzicielstwo to jedna z najważniejszych ról w życiu – ale także jedna z najbardziej obciążających. Czy można się w niej wypalić? W „Wieczornej Terapii” wyjaśniamy, czym jest wypalenie rodzicielskie, skąd się bierze, jakie są jego objawy i konsekwencje – zarówno dla rodziców, jak i dla dzieci. Zastanawiamy się: dlaczego wypalenie coraz częściej dotyka współczesnych rodzin, jaką rolę odgrywają przeciążenie obowiązkami, brak systemowego wsparcia oraz wysokie społeczne oczekiwania wobec „idealnych” rodziców, czy wypalenie dotyczy wyłącznie rodziców małych dzieci, czy może pojawić się także na późniejszych etapach wychowania, dlaczego szczególnie narażone są matki, oraz jak odróżnić zwykłe zmęczenie od wypalenia. To rozmowa o ciemniejszej, trudniejszej stronie rodzicielstwa – bez oceniania, za to z uważnością na emocje, zmęczenie i dobrostan rodziców. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Dlaczego odkładamy ważne sprawy na później? To lenistwo, brak silnej woli, a może coś znacznie bardziej złożonego? W Wieczornej Terapii rozmawiamy o prokrastynacji – zjawisku, które dotyka wielu z nas i bywa mylone z lenistwem czy paraliżem wykonawczym. W rozmowie przyglądamy się m.in.: jaką rolę w prokrastynacji odgrywają emocje, lęk i perfekcjonizm, kiedy odkładanie zadań jest problemem, a kiedy strategią radzenia sobie, jaki związek z prokrastynacją mają ADHD, depresja i zaburzenia lękowe, czy chroniczne odkładanie to znak naszych czasów – czy zjawisko obecne od zawsze. Zaprasza Wioletta Gawlik.