Başka Bir Yerden Bakmak

Çoğumuz değişmek, harekete geçmek ya da bir alışkanlık kazanmak istediğimizde kendimize baskı yapmanın, sert davranmanın ve eleştirmenin işe yaradığını düşünüyoruz. Oysa bazen tam tersi oluyor; kendimize ne kadar yüklenirsek o kadar yoruluyor, erteliyor ve uzaklaşıyoruz.Bu bölümde son zamanlarda yaşadığım küçük bir deneyimden yola çıkarak özşefkat hakkında konuşuyorum. Yürüyüşe çıkmak istemediğim bir gün, kendimi eleştirmek yerine farklı bir yol denedim. Bu deneyim beni, motivasyonun baskıyla değil, bazen anlayış ve şefkatle de mümkün olabileceğini düşünmeye götürdü. Sizinle de paylaşmak istedim.İyi dinlemeler.

Bu bölümde infertilitenin (çocuk sahibi olamamanın) kadınlar üzerindeki psikolojik ve toplumsal etkilerini konuşuyoruz.İnfertilite çoğu zaman yalnızca tıbbi bir sorun gibi ele alınıyor. Oysa birçok kadın için süreç; yetersizlik, değersizlik, suçluluk, başarısızlık hissi, kaygı, umutsuzluk ve yalnızlık gibi yoğun duygularla birlikte yaşanıyor. Bunun yanında toplum baskısı, damgalanma, sınır ihlalleri ve kadınlığa yüklenen roller de bu yükü daha da ağırlaştırabiliyor.Bu bölümde şu sorular üzerine düşünüyoruz:• Anne olamamak neden bazı kadınlar için kimlik krizine dönüşüyor?• Toplumsal cinsiyet rolleri infertilite deneyimini nasıl etkiliyor?• Kadınlar neden kendilerini suçlamaya daha yatkın hissediyor?• İnfertilitenin yarattığı acının ne kadarı gerçekten çocuk sahibi olamamakla, ne kadarı toplumsal beklentilerle ilgili?

Bu bölümde size İstanbul’dan İzmir’e taşınma hikâyemi anlatıyorum.Bazen insan hayatındaki düğümleri çözmeye çalışmaktan yoruluyor ve çözümün, bulunduğu yerden uzaklaşmak olduğunu hissediyor. Benim için de İzmir hikayesi biraz böyle başladı.Hiç tanımadığım bir şehirde sıfırdan bir hayat kurarken; yavaşlamayı, akışa güvenmeyi, kendi sesimi yeniden duymayı ve kendimin en iyi arkadaşı olmayı öğrendim. Bu süreçte yalnızca şehir değiştirmedim; korkularımı, alışkanlıklarımı ve hayata bakışımı da dönüştürdüm.Bu bölüm; geç kalmış hissedenlere, sıkışmış olanlara, yeniden başlamak isteyen ama cesaret edemeyenlere küçük bir pencere olsun diye kaydedildi.Belki bazen yolun net olmaması o kadar da kötü bir şey değildir.

Uzun zamandır çabalıyorsun ama karşılığını alamıyor musun?Elinden geleni yapmana rağmen sonuçsuzluk duygusu seni yordu mu?Bu bölüm, tam da o noktada—vazgeçmeye en yakın olduğun yerde—sana yazılmış bir mektup.Bu bölümde Vincent van Gogh’un hayatından yola çıkarak, görünmeyen emeğin ve geç gelen değerin ne anlama gelebileceğini birlikte düşünmeye davet ediyorum.

Bu bölümde, infertilite yaşayan kadınlarla yürüttüğüm 10 haftalık EMDR odaklı grup çalışma sürecini ve çalışmanın sonuçlarını paylaşıyorum.Bu süreçte kadınların yaşadığı psikolojik yükleri, toplumsal baskının etkilerini ve bu yüklerin nasıl dönüştüğünü hem araştırma bulguları hem de gerçek deneyimler üzerinden ele alıyoruz.Çalışmanın sonunda yalnızca ölçek sonuçlarında değil; kadınların kendilik algılarında, ilişkilerinde ve hayata bakışlarında gözle görülür değişimler ortaya çıktı.Bu bölüm, bir psikoloğun araştırma sürecinden gerçek hayatlara dokunan bir yolculuğun hikâyesi.

Bu bölümde "Başka Bir Yerden Bakmak"ın yeni serisine adım atıyoruz: İnfertilite ve kadın psikolojisi.Çocuk sahibi olamamanın yarattığı acının sadece bir kısmı bireysel deneyimden gelirken; büyük bir kısmı toplumun yüklediği anlamlar, beklentiler ve görünmeyen baskılarla şekilleniyor.Bu bölümde kendi doktora yolculuğumdan yola çıkarak, infertilite yaşayan kadınlarla yaptığım çalışmaları, bu alanda neden çalışmayı seçtiğimi ve geliştirdiğim EMDR odaklı grup programının arka planını paylaşıyorum.Bu bölüm, infertiliteyi anlamak için bir başlangıç; hem bireysel hem toplumsal boyutlarıyla “başka bir yerden bakmaya” davet.

Bazen insan en çok kendine uzak düşüyor.Yorgun, yönsüz ve yalnız hissediyor…Sanki hiçbir şey yoluna girmeyecekmiş gibi.Bu seri, tam da o anlar için.Bu bölümde; kendini kaybolmuş, tükenmiş ve umutsuz hissettiğin anlarda, sana içeriden seslenen o parçaya dokunmaya çalışıyorum. Çünkü ne kadar karanlıkta hissedersen hisset, daha önce de yolunu buldun. Ve yine bulacaksın.Bu bir motivasyon konuşması değil.Bu, kendine biraz daha şefkatle bakabilmen için yazılmış bir mektup.Eğer bugün zor bir gündeysen,gel… biraz birlikte oturalım.

Bu bölümde çoğumuzun farkında bile olmadan kendimize söylediğimiz o sert, yargılayıcı iç sesi konuşuyoruz.Neden kendimizle bu kadar acımasız konuşuyoruz?Bu ses nereden geliyor ve aslında ne yapmaya çalışıyor?Çocukluktan gelen öğrenmeler, kontrol ihtiyacı, mükemmeliyetçilik ve şefkatin yanlış anlaşılması…Hepsi bu iç sesin bir parçası olabilir.Belki bu bölüm, kendinle konuşma şeklini fark etmen için küçük bir başlangıç olur.

Tetiklendiğimizde beynimizde ne oluyor? Neden o an mantıklı düşünemiyoruz? Ve en önemlisi — o anın içinden nasıl çıkabiliriz?Bu bölümde amigdala gaspından tolerans penceresine, topraklama egzersizlerinden bedene dönmeye kadar tetiklenme anlarını yönetmek için somut ve uygulanabilir bir çerçeve paylaşıyorum. Kendi deneyimimden de bir tetiklenme hikayesi var — ve o hikayenin nereye götürdüğü sizi şaşırtabilir.Duygu Düzenleme Rehberi'nin final bölümüne hoşgeldiniz.

Çocukluk deneyimlerimiz yetişkinlikte verdiğimiz duygusal tepkileri nasıl şekillendirir?Bu bölümde çocuklukta, kendimiz, diğer insanlar ve dünya hakkında geliştirdiğimiz inançların ve erken deneyimlerin sinir sistemimizi nasıl etkilediğini konuşuyoruz. Neden bazı insanlar eleştiri, terk edilme ya da belirsizlik karşısında daha yoğun tepki verir? Tetiklenmelerin çoğu zaman bugünden değil, geçmiş deneyimlerden nasıl beslendiğini birlikte anlamaya çalışıyoruz.

Neden bazı duygular geldiğinde bu kadar korkuyoruz? Sadece üzgün olmak bile neden bazen bu kadar dayanılmaz hissettiriyor?Çünkü çoğu zaman korktuğumuz şey duygunun kendisi değil, o duygunun bizde yarattığı bedensel ve zihinsel deneyim.Bu bölümde beynin tehdit algısını, bedenin alarm tepkilerini ve kalp çarpıntısından nefes darlığına kadar tüm bu duyumların aslında ne anlatmaya çalıştığını birlikte ele alıyoruz.

Duygular bazen yorucu, bazen karmaşık ve çoğu zaman da kaçmak istediğimiz kadar zorlayıcı olabilir. Bu bölümde, zor duygularla savaşmak yerine onlara nasıl eşlik edebileceğimizi ve kendimizi nasıl yatıştırabileceğimizi konuşuyoruz. Duygu düzenlemenin her zaman güçlü kalmak demek değil; zorlandığımız anlarda kendimize daha şefkatli yaklaşabilmek olduğunu hatırlıyoruz. Eğer bazen duygularınızla ne yapacağınızı bilemiyorsanız, bu bölüm size yalnız olmadığınızı hatırlatmak için burada.

Bazı günler hiçbir neden yokmuş gibi daha ağır, daha yorgun ve daha anlamsız hissedilebilir. Bu bölümde, zor geçen günlerin içinden nasıl geçebileceğimizi, duygularla savaşmak yerine onlara nasıl eşlik edebileceğimizi kendi deneyimim üzerinden anlatıyorum. Duygu düzenlemenin her zaman güçlü olmak değil, bazen durabilmek ve kendimize alan açabilmek olduğunu hatırlatıyorum. Eğer bugün sizin için zor bir günse, bu bölüm size eşlik etmek için burada.

Bu bölümde duyguların yalnızca hoş ya da zorlayıcı hisler olmadığını, aslında hayatımızı düzenleyen önemli işaretler taşıdığını konuşuyoruz. Korku, üzüntü, kaygı, suçluluk ve öfke gibi olumsuz duyguların neden var olduğunu ve bize ne anlatmaya çalıştıklarını birlikte anlamaya çalışıyoruz. Duygulardan kaçmak yerine onları fark etmenin ve anlamlandırmanın psikolojik olarak neden önemli olduğunu ele alıyoruz. Bu bölüm, duygularla daha şefkatli bir ilişki kurmanın ilk adımı olabilir.

Sınır çizebilmekle ilgili bu ikinci bölümde, sınır çizmemizin önündeki bariyerleri önce fark ediyoruz; daha sonra onları kaldırmanın yollarını ve nasıl hayır diyebileceğimizi anlatıyorum.

Sınır konusu, bölümü dinleyince fark edeceğiniz gibi hayatımızdaki en önemli meselelerden. O yüzden bu konuya 2 bölüm ayırmak istedim. Bu ilk bölümde sınır çizmenin neden çok önemli olduğunu ve neden sınır çizemediğimizi anlatıyorum.

Kendisine iyi gelmediğini içten içe bilse de, bazılarımız için içinde bulunduğu romantik ilişkiyi bitirmek daha zordur. Bu bölümde bu durumun arkasındaki psikolojik meselelere birlikte bakıyoruz.Çünkü ancak kendimizi ve sebeplerimizi anlayabilirsek, ihtiyacımız olan o değişim için harekete geçebiliriz.Faydalı olması dileklerimle.

Bu bölümde kendi deneyimlerimden yola çıkarak ve Psikolog gözüyle, Doktora öğrencilerine bazı önerilerde bulunuyorum ama bence Yüksek lisans öğrencileri için de faydalı olacaktır.Bu bölümü kaydetmekteki niyetim ise, bu uzun yolculukta psikolojinizi sağlam tutmanız için bir bakış açısı ve hepsi denenmiş öneriler sunmaktır. Çünkü tez biter, hayat kalır:)

Öncelikle inancını kaybedenler için söylemek isterim ki -çünkü ben uzun bir süre hakikaten kaybetmiştim- Doktora bitebilen bir şeymiş:)Bu bölümde Doktora sürecimde yaşadıklarımı, çektiğim zorlukları, her şeye rağmen psikolojimi nasıl koruduğumu ve yola nasıl devam ettiğimi anlatıyorum. İlham olması dileklerimle.Bu bölüm ayrıca 6 buçuk sene boyunca her şeye rağmen yola devam etmenin yeni yollarını bulan o kıza da borcumdur.

Bu bölümde, doğru bir ilişkide olmadığımızı fark etmemizi sağlayan küçük ama önemli işaretleri anlatıyorum. Ama bunu etiketler üzerinden değil de; o ilişkinin içinde nasıl hissettiğimiz, ilişkinin bizi nasıl birine dönüştürdüğü, psikolojimizi nasıl etkilediği ve bizi zamanla kendimize yaklaştırıp yaklaştırmadığı üzerinden yani başka bir yerden yapıyorum.

Öncelikle hepiniz hoşgeldiniz, iyi ki geldiniz.Podcast serime umutla başlamak için, bu ilk bölümü umut ve umutsuzluk hakkında yapmak istedim. Umudun hayata devam edebilmemiz ve psikolojik sağlığımız için ne kadar önemli bir kaynak olduğunu, ancak umutsuzluğa düştüğümüzde anlayabiliyoruz. Bu yüzden umutsuzlukla baş edebilmek adına, bizi umutsuzluğa düşüren şeyleri anlamak için, hadi kaydı dinlemeye geçelim.