Nieuwe Oogst

De voorstellen van landbouwminister Jaimi van Essen voor het oplossen van de stikstofcrisis zijn hard aangekomen bij boeren. Om de vergunningverlening weer op gang te brengen liggen er forse opgaven op het boerenerf. Veel boeren vragen zich af hoe ze dit nog rond kunnen rekenen.In deze aflevering van Haagse Oogst duiden hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiek redacteuren René Bouwmeester, Tys Hallema en Peter Smit van Nieuwe Oogst de maatregelen in het stikstofpakket. Daarnaast blikken ze vooruit naar het stikstofdebat van woensdag.Waar zitten de grote pijnpunten en kan er nog afgeweken worden van de lijn van Van Essen. Op basis van bijeenkomsten van CDA, ChristenUnie en LTO Nederland worden veel moties verwachten die de plannen van de minister zullen proberen bij te sturen.Lees alles over de plannen van het kabinet in ons thema stikstof.

Nog een week en dan komt landbouwminister Jaimi van Essen met zijn stikstofpakket dat Nederland van het slot moet halen. Ondertussen lekken er al vermeende onderdelen uit. De minister ergert zich daaraan. Hij wil straks beoordeeld worden op het complete pakket inclusief de steunmaatregelen die daar ook in komen te staan.In deze aflevering van Haagse Oogst duiden hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiek redacteuren René Bouwmeester en Peter Smit van Nieuwe Oogst de uitgelekte plannen. Van welke maatregelen zijn we vrijwel zeker? En gaat het het kabinet lukken om deze de Eerste en Tweede Kamer te krijgen.Daarnaast komt de voortgang van het convenant gewasbescherming aan bod in deze Haagse Oogst. Ook daarvan wordt binnenkort een eerste concept gepresenteerd. Ondertussen speelt in de Tweede Kamer de discussie of ‘gewasbeschermingsmiddelen’ wel een neutrale term is.Lees op Nieuweoogst.nl het laatste nieuws over de stikstofplannen.

Het kabinet legt de laatste hand aan een pakket met stikstofmaatregelen. Op 26 juni presenteert landbouwminister Jaimi van Essen deze voorstellen die de stikstofimpasse moeten doorbreken om Nederland van het slot te halen.De precieze invulling van de stikstofplannen is nog niet bekend, maar in de wandelgangen viel al veel op te tekenen. Dat er grote herstructurering van de landbouw op stapel staat, is wel duidelijk.In deze aflevering van Haagse Oogst bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiek redacteuren René Bouwmeester en Peter Smit van Nieuwe Oogst welke maatregelen er op de boeren afkomen.

Het kabinet kwam onlangs met de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (SEM). Het is het eerste wapenfeit in het landbouwbeleid van de nieuwe regering. In deze aflevering van Haagse Oogst bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en politiek redacteur Peter Smit onder meer hoe de sector op de SEM heeft gereageerd.Ondertussen wacht politiek Den Haag en de landbouworganisaties op de voorstellen waar landbouwminister Jaimi van Essen voor de zomer meer komt. Hij en staatssecretaris Silvio Erkens moeten naast stikstof ook besluiten nemen over convenant dierenwelzijn en gewasbescherming. Ondertussen lopen ook de gesprekken met het maatschappelijk overleg onder leiding van Elbert Dijkraaf.De bewindslieden leggen momenteel veel werkbezoeken af, waarbij ze de sector warm maken voor het regeringsbeleid. Want dat er veel beleidsvoorstellen aan zitten te komen die het boerenerf gaan raken is wel duidelijk. Voor het kabinet wordt het nog wel een spannende om daar meerderheden achter te krijgen.

Juul’s Groenten wordt gerund door de negentienjarige Julia Cornelissen uit het Noord-Brabantse Ledeacker. Een jonge, nuchtere ondernemer vol positieve energie, goede ideeën en nieuwe plannen.

Eind 2025 werd Boer Bart in het Friese Rotstergaast gedwongen tijdelijk de deuren te sluiten. Volgens de gemeente paste de bedrijfsvoering niet langer binnen de omgevingsvergunning. Voor ondernemers Bartele en Rianne Holtrop brak een onzekere periode aan. De 39-jarige Bartele Holtrop wilde door zelf de politiek in te gaan zorgen voor verandering, maar dat liep anders dan gehoopt. Inmiddels kijkt de pionierende boer terug op een pittige tijd waarvan hij vooral veel geleerd heeft.

De 38-jarige Sabine de Boer en haar man Jelke, uit het Friese Ferwert schakelden hun gangbare melkveebedrijf om naar biologisch. Een beslissing die volgde na een onrustige periode. Het bracht ze meer vrijheid en nog meer nieuwe toekomstplannen.

Er is geen rode knop om heel Nederland van het stikstofslot te halen, zegt landbouwminister Jaimi van Essen. Per gebied wordt de komende tijd bekeken wanneer nieuwe projecten van start kunnen gaan. Veel concrete antwoorden heeft de minister nog niet, zo bleek tijdens het debat over de landbouwbegroting.In een nieuwe aflevering van Haagse Oogst bespreken Nieuwe Oogst-hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteuren René Bouwmeester en Tys Hallema de actuele politieke landbouwzaken.Behalve het debat over de landbouwbegroting gaat het onder meer over de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen, de voortgang op het stikstofdossier en de indruk die Van Essen en staatssecretaris Silvio Erkens tot nu toe achterlaten.

Tijdens het webinar ‘Van Den Haag naar het erf’ dat Nieuwe Oogst maandagavond live vanaf het boerenerf uitzond, werd duidelijk hoe het landbouwbeleid er de komende jaren uitziet. Luister hier het webinar als podcast terug.Landbouwwoordvoerders Jan Arie Koorevaar (CDA), Anne-Marijke Podt (D66) en Renate den Hollander (VVD) schoven aan bij hoofdredacteur Esther de Snoo en videojournalist Johan Wissink van Nieuwe Oogst.Namens de coalitiepartijen lichtten de drie politici het regeerakkoord toe. Ook was er uitgebreid ruimte voor vragen, waar door de deelnemende boeren goed gebruik van werd gemaakt.

Met de chaos rond de leiderschapswissel heeft BBB geen goede beurt gemaakt. In deze aflevering van Haagse Oogst bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiek redacteuren Peter Smit en René Bouwmeester van Nieuwe Oogst onder meer een peiling onder boeren en tuinders over de ontwikkelingen bij BBB.De partij die groot geworden is door Caroline van der Plas zal op zoek moeten naar een nieuw geluid. Een uitdaging daarbij is om oppositie te voeren tegen kabinetsplannen die de eigen landbouwminister Femke Wiersma in het vorige kabinet ook had.De nieuwe fractievoorzitter Henk Vermeer van BBB deed tijdens het debat over de regeringsverklaring al een poging. Hij sprak premier Rob Jetten aan op de economische gevolgen van de kabinetsplannen voor het platteland.Lees meer: Opvolgingsrel BBB kraakt vertrouwen van agrariërs in partij

Met Jaimi van Essen (D66) krijgt de landbouwsector een minister van een partij die er bij boeren en tuinders niet al te best op staat. De nieuwe bewindsman op het ministerie van LVVN is zich daar zelf ook bewust van. zo liet hij blijken in een eerste interview met Nieuwe Oogst.In deze aflevering van Haagse Oogst bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiek redacteuren Peter Smit en René Bouwmeester van Nieuwe Oogst hoe de benoeming van Van Essen is geland in de sector.Uit een enquête onder lezers van Nieuwe oogst blijkt dat de nieuwe minister flink wat weerstand zal moeten overwinnen. 66 procent geeft aan geen vertrouwen te hebben in deze D66-minister. Van Essen zegt zelf de verbinding met de sector op te zullen zoeken om dat vooroordeel snel weg te nemen.

‘Samen’ mogen we gerust het toverwoord van het aanstaande kabinet noemen. Het komt welgeteld 48 keer voor in het coalitieakkoord. Het nieuwe kabinet moet niet alleen samenwerken met de oppositie om meerderheden achter haar plannen te krijgen, de nieuwe minister van Landbouw zal ook buiten Den Haag steun moeten zoeken voor zijn of haar voorstellen.D66, VVD en CDA zetten onder meer in op doelsturing om stikstofdoelen te halen. Een trendbreuk met eerdere kabinetten is dat ze daarbij wel een stok achter de deur zetten in de vorm van sturen op dierrechten. De nieuwe regering zal ook werk gaan maken van zonering rond Natura 2000-gebieden, waarbinnen extensiever geboerd moet gaan worden. Een ontwikkeling die al langer in de lucht hing, maar nu toch werkelijkheid dreigt te worden.In deze aflevering van Haagse Oogst bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiek redacteuren Peter Smit en René Bouwmeester van Nieuwe Oogst het nieuwe coalitieakkoord. Ook de aanstaande regering belooft een einde te maken aan het stikstofprobleem. Wat zijn de overeenkomsten en wat zijn de verschillen met eerdere plannen die we zagen?Lees op Nieuweoogst.nl het laatste nieuws over het nieuwe coalitieakkoord.

Neem regie! Deze oproep doen LTO Nederland en NAJK aan de formerende partijen D66, CDA en VVD. Boerenorganisaties willen onder meer voorkomen dat provincies met eigen beleid komen en er grote regionale verschillen ontstaan in de aanpak van het stikstofprobleem.Er moeten binnen Nederland geen ‘deelstaatjes’ komen, zei NAJK-voorzitter Roy Meijer na afloop van het gesprek met de fractievoorzitters Rob Jetten (D66), Henri Bontenbal (CDA), Dilan Yeşilgöz (VVD) en informateur Rianne Letschert. LTO-voorzitter Ger Koopmans wil dat een nieuwe landbouwminister nog voor de zomer met een spoedwet komt die Nederland van het stikstofslot haalt.In deze aflevering van Haagse Oogst blikken hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiek redacteuren Peter Smit en René Bouwmeester van Nieuwe Oogst terug op het informatiegesprek met de boerenorganisaties. Hebben de drie partijen al een koers uitgezet voor de landbouw of kunnen boerenorganisaties deze nog verleggen? En hoe gaat het minderheidskabinet een meerderheid achter die plannen krijgen?Lees op Nieuwe Oogst.nl het laatste nieuws over de formatie.

Versoepelingen die landbouwminister Femke Wiersma wilde opnemen in het achtste actieprogramma Nitraatrichtlijn zijn voorlopig van de baan. Vrijdag na de ministerraad maakte ze bekend deze niet op 1 januari aanstaande in te voeren.Aan het besluit ging een stevig debat vooraf over een vermeende ruzie in het kabinet over de versoepelingen. In deze aflevering van Haagse Oogst blikken hoofdredacteur Esther de Snoo en politiek redacteur Peter Smit van Nieuwe Oogst terug op het debat en de aanloop daarnaartoe.Daarnaast bespreken ze een recente peiling van Nieuwe Oogst blijkt dat de steun voor Wiersma’s partij BBB onder boeren en tuinders afneemt. 35,4 procent zou nu op de partij van Caroline van der Plas stemmen, in aanloop naar de verkiezingen was dat nog 52,1 procent. Lees meer over onderwerpen uit deze Haagse Oogst:Wiersma legt zich neer bij 'politieke realiteit' en trekt plannen inTweede Kamer trapt op de rem bij versoepeling mestbeleidTweede Kamer stuurt aan op pauze in aanpassing mestbeleidSteun BBB onder boeren lijkt verder af te brokkelen

Rob Jetten en Henri Bontenbal hebben hun formatieagenda op tafel gelegd. D66 en CDA hebben hierin overeenstemming bereikt over een transitieagenda voor de landbouw. In deze aflevering van Haagse Oogst bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteuren René Bouwmeester en Peter Smit van Nieuwe Oogst deze voorstellen.De formatieagenda bevat veel bekende beleidsdoelen zoals doelsturing, innovatie en zonering rond Natura 2000-gebieden. Ook bij het huidige demissionaire kabinet en Rutte IV stonden deze al op de agenda. Nieuw is het voorstel om bestaande natuurgebieden te vergroten en met elkaar te verbinden. Ook willen D66 en CDA de veestapel geleidelijk laten krimpen door het afromen van dierrechten in alle sectoren.Ondanks deze vergaande voorstellen is D66 toch wat rekkelijker geworden in haar standpunten ten aanzien van de landbouw terwijl CDA nu wel keuzes durft te maken die niet per se goed vallen in de agrarische sector.Lees meer over de formatieagenda van D66 en CDA in ons dossier.

Agrarische huisvesting belicht in nieuwe podcast: ‘Thuis op het erf’ Dinsdag 25 november staat volledig in het teken van de Agrarische dag van de huisvesting. Een thema dat steeds belangrijker wordt in een sector waar internationale medewerkers onmisbaar zijn. Ter gelegenheid van deze dag lanceert de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB), in samenwerking met Nieuwe Oogst, een podcastaflevering die dieper ingaat op de kansen en uitdagingen binnen de agrarische huisvesting, getiteld: ‘Thuis op het erf’.

‘Ik heb geen bedrijfsplan heeft, als ik iets leuk vind en er energie van krijg dan ga ik dat doen. daar heeft Nuffield mij echt nog veel meer inzichten en bevestiging in gegeven.’ Aan het woord is Robert Nijkamp uit het Overijsselse Raalte. Hij heeft melkkoeien en vleeskuikens, maar is ook Nuffield Scholar.Nijkamp deed tijdens zijn Nuffield Scholarship onderzoek naar de toepassing van slim data-gebruik. Via het programma zocht hij naar internationale inspiratie. Zijn nieuwsgierigheid en energie zorgden ervoor dat hij het avontuur aan wilde gaan en onderzoek wilde doen naar oplossingen buiten Nederland. Zijn ervaringen in onder andere India en China lieten zien hoe digitalisering en data ook wereldwijd oplossingen bieden.

Landbouw en stikstof vormen een belangrijk dossier waarop D66 en CDA komende weken een akkoord willen bereiken. Om die reden spraken LTO Nederland, NAJK en het Interprovinciaal Overleg (IPO) woensdag met informateur Sybrand Buma en de partijleiders Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA). In deze podcast bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteur Peter Smit van Nieuwe Oogst welke voorstellen daarbij zijn ingebracht.Daarnaast bespreken we in deze Haagse Oogst het gezamenlijke visiestuk voor een duurzame landbouw dat werkgroepbestuurders en leden van D66, CDA, VVD en GroenLinks-PvdA bij de informateur hebben ingebracht. Hoe breed gedragen is dit voorstel en waarom komt de achterban van deze partijen wel tot samenwerking en lukt dit in Den Haag niet?In dit licht deed demissionair landbouwminister Femke Wiersma vorige week een opvallende uitspraak. Zij miste binnen de coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB steun voor haar plannen en benadrukte het belang van een stabiele meerderheid om belangrijk landbouwthema’s verder te brengen.Lees meer over onderwerpen uit deze Haagse Oogst:Stikstof hoog op de agenda bij kabinetsvormingOproep LTO bij formatie: 'Haal KDW snel uit de wet'Achterban D66, CDA, VVD en GL-PvdA leggen samen landbouwvisie op tafel bij informateurWiersma heeft geen spijt van ministerschap: 'Absoluut niet'Volg het laatste nieuws over de formatie op:nieuweoogst.nl/formatie

‘Er staat veel druk op het landelijk gebied, dus ik vind het logisch dat de agrarische sector productiecapaciteit inlevert voor woonruimte’, vertelt pluimveehouder en Nuffield Scholar Alrik Visser uit het Overijsselse Dalfsen. ‘Ik kan me groen en geel ergeren, maar daar ga ik niet mee vooruit en daar word je niet gelukkig van.’De ondernemer doet via het scholarship onderzoek naar innovatieve verdienmodellen voor zijn biologische pluimveehouderij, waar ook andere boeren wat aan kunnen hebben. Een paar weken intensief reizen is onderdeel van het programma. ‘Ik wilde mijn horizon verbreden, want je leeft soms best in een bubbel.’

De reizen als Nuffield Scholar brachten varkenshouder en BBB-voorzitter Erik Stegink op plekken die hij ‘nooit zal vergeten’. In de armste wijken van Brazilië bracht een filmpje van zijn varkens die van een glijbaan gingen een vrouw na jaren weer aan het lachen. ‘Dat zijn momenten op zo’n reis die echt bij blijven.’De ondernemer van Piggy’s Palace in het Overijsselse Bathmen deed als Nuffield Scholar onderzoek naar lange staarten en de verbinding tussen boer en burger. ‘Finland is echt voorloper op het gebied van lange staarten intact houden. Daar noemen ze iemand zelfs de lange staarten-professor’, vertelt hij enthousiast. 

‘Iedereen heeft het over een kloof tussen boer en burger, maar ik denk dat die veel kleiner is dan mensen zeggen.’ Aan het woord is Linda Kopczinski, oftewel ‘Boerin Linda’, het merk waarmee ze als enige in Nederland bonbons maakt met verse room van haar eigen koeien. ‘Groepen uit Amsterdam en Friesland komen hier voor bonbons en raken geïnteresseerd in het verhaal.’De boerin uit het Overijsselse Glane werkt ook nog vier dagen in de week bij Lely en deed tijdens haar Nuffield Scholarship onderzoek naar hoe een korte keten ook financieel interessant kan zijn. ‘Ik wilde echt iets opbouwen naast het melkveebedrijf. Iets wat je doet met passie, dat ook mensen die niets met de sector hebben betrekt.’ Workshops en directe verkoop zorgen voor contact met consument en een hogere marge zonder tussenkomst van een supermarkt. ‘In de massa wegzetten doe ik niet. Ik kies voor een eigen concept in plaats van de schappen bij Jumbo.’

Na de verkiezingsuitslag lijkt Nederland af te stevenen op een op rechts leunend centrumkabinet met D66, CDA, VVD en JA21. In deze aflevering van de Haagse Oogst-podcast bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en politiek-redacteuren René Bouwmeester en Peter Smit wat dit betekent voor de landbouwpolitiek.D66 wordt mogelijk de grootste partij en gaat dan de formatie leiden. Hoe stevig zit deze partij in zijn landbouwkoers. Kan het toegeven richting CDA en VVD, twee voorstanders van de rekenkundige ondergrens en doelsturing?Van de landbouwvoorstellen van JA21 is bekend dat deze partij voor een minder strenge stikstofaanpak staat. Maar ook wil het de woningbouw snel opvoeren en daarvoor stikstofruimte creëren.Tevens bespreken we het zetelverlies van BBB. Ondanks die teleurstelling bleef de sfeer op de uitslagenavond in Bathmen optimistisch.Lees ook:Exitpoll: vrees van veel boeren komt uit met grote winst D66Caroline van der Plas (BBB): 'Waardeloze uitslag, maar we zijn geen eendagsvlieg'Volg het laatste nieuws over de Tweede Kamerverkiezingen op nieuweoogst.nl/verkiezingen.

‘Er valt nog veel aan het voedselsysteem te verbeteren’, zegt Vincent van Dalen, directeur Slow Food Youth Network tijdens een podcast in het kader van De Week van Ons Eten. Nieuwe Oogst-hoofdredacteur Esther de Snoo heeft het met hem over zijn visie op goed, schoon en eerlijk voedsel voor iedereen.‘Er liggen veel uitdagingen en ik denk dat de jongeren daar een enorm creatieve en bepalende blik op kunnen hebben. We moeten van een positieve kracht uitgaan.’

Woensdag wordt er gestemd en de spanning stijgt: welke partijen bepalen straks het landbouwbeleid? Luister hier het landbouwdebat speciaal voor de jonge boer terug.NAJK, Aeres Hogeschool Dronten en Nieuwe Oogst organiseerden dit landbouwdebat waarin de toekomst van de agrarische sector en de positie van jonge agrariërs centraal staan.

‘Ik had een heel mooi gesprek met een Nieuw Zeelandse melkveehouder die een week bij mij is geweest. Hij zei: ‘waarom klagen jullie? Jullie hebben jullie consument in de achtertuin, een redelijk politiek stabiel klimaat en goede infrastructuur. Eigenlijk alles om je bedrijf te laten slagen.’ Het is een van de ervaringen die Ruben Exterkate uit het Overijsselse Bentelo opdeed tijdens zijn Nuffield Scholarship.De biologische varkenshouder onderzoekt hoe een toekmostbestendig verdienmodel in balans kan blijven met de maatschappelijke wensen. In 2022 zette de ondernemer een grote stap: hij schakelde zijn bedrijf om van gangbaar naar biologisch. Dat betekende minder zeugen, meer aandacht voor dierenwelzijn en duurzaamheid. Maar de drang om te vernieuwen bleef, en zo zocht hij aansluiting bij het Nuffield-netwerk.

Onder boeren en tuinders is de BoerBurgerBeweging (BBB) nog even populair als voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2023. Landelijk gezien staat BBB er twee jaar later in de peilingen minder florissant voor. De partij van Caroline van der Plas schommelt tussen vier à vijf zetels. Ze hoopt op een eindsprint richting 29 oktober en wijst daarbij op de uitslag van de vorige verkiezingen. 'In de laatste dagen kan nog veel verschuiven.'Nieuwe Oogst sprak de BBB-leider bij de opname van College Boer in een volgepakte collegezaal in het World Horti Center in het Zuid-Hollandse Naaldwijk. Daar ging zij in gesprek met jongeren die daar studeren aan de tuinbouwopleidingen van MBO Westland en InHolland Delft.

‘Mensen willen alles van je weten en staan er versteld van wat je kunt presteren als Nederlandse boer in dat kleine landje’, vertelt ondernemer Pieter Winter uit het Overijsselse Giethoorn. ‘De trots die je in de wereld wel krijgt en dan kom je terug in Nederland en vraag je je af hoe het mogelijk is dat de contrasten zo groot zijn.’Winter staat aan het roer van Agro Giethoorn, een gemengd bedrijf met chipsaardappelen, een pluimveetak, een biogasinstallatie en drogerijen. Daarnaast is de ondernemer Nuffield Scholar. Tijdens zijn internationale reizen bezocht hij onder andere het Spaanse Baskenland, een regio waar samenwerking essentieel is voor overleving. ‘Als ze niet gingen samenwerken, dan kwam er gewoon geen brood op de plank. Ze hadden elkaar nodig om elkaar in leven te houden.’ Ook in andere landen zag hij dat samenwerking en vertrouwen vaak het fundament is voor een veerkrachtige landbouwsector. 

Volgens voedseldenker en politicus Joris Lohman moet de politiek zich gaan gedragen. Dat zegt hij in een nieuwe podcast van College Boer die werd opgenomen tijdens De Week van Ons Eten.Lohman is oprichter van Food Hub en betrokken bij verschillende internationale voedselinitiatieven. Hij denkt en werkt aan de transitie naar een duurzaam voedselsysteem en inspireert jonge professionals om daarin hun rol te pakken. Daarnaast is hij kandidaat namens het CDA voor de Tweede Kamerverkiezingen. 

Deze Haagse Oogst staat in het teken van de verkiezingen. Hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteuren René Bouwmeester, Peter Smit en Tys Hallema analyseren het Grote Landbouwdebat van maandagavond. Welke (aspirant)-Kamerleden maakten een sterke indruk en welke partijen zitten op landbouwgebied dicht bij elkaar?Daarnaast analyseren we de peiling van Nieuwe Oogst onder boeren en tuinders waarin ten opzichte van twee jaar geleden een beweging naar rechts is te zien. En wat laat de landelijke peiling van  I&O Research zien over de rol van het boerenbelang in de naderende verkiezingen.BBB staat er in de peilingen niet zo goed voor. De partij schommelt rond een verlies van drie zetels. Lijsttrekker Caroline van der Plas rekent op een eindsprint richting 29 oktober. Hoe groot die kans is, hoort u in deze Haagse Oogst.In deze podcast komen Het Grote Landbouwdebat en het Tuinbouwdebat ter sprake. Terugluisteren kan ook via onze podcasts.Lees ook:Partijen vol in aanval over stikstof tijdens Het Grote LandbouwdebatBBB op één in boerenpeiling, CDA in opkomstBBB en SGP: 'Onze delta is een wereldwonder, geen bouwlocatie'Gewasbescherming leidt tot stevige discussie in tuinbouwdebat

Maandagavond gingen zeven politici live met elkaar in debat over de toekomst van de landbouw. Onder leiding van journalist Roelof Hemmen legden ze elkaar het vuur aan de schenen.

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen gingen op 9 oktober 2025 acht kandidaat-Kamerleden met elkaar in debat over de toekomst van de Nederlandse tuinbouw. Tijdens Het Grote Tuinbouwdebat, georganiseerd door de tuinbouwsector, Nieuwe Oogst en HAS Green Academy in Den Bosch, stond centraal: hoe houden we de plantaardige sector sterk, duurzaam en toekomstgericht?

Wat kan landbouwminister Femke Wiersma nog nu de Tweede Kamer een reeks dossiers controversieel heeft verklaard? Deze vraag en meer komen aan bod in deze aflevering van Nieuwe Oogst.Wiersma’s ambitie om de kritische depositiewaarde (KDW) uit de stikstofwet te halen staat nu op lossen schroeven. Ook het convenant Dierwaardige Veehouderij, de derogatie en de grondgebonden veehouderij zijn enkele van de onderwerpen die deze Tweede Kamer niet meer met haar verder wil brengen.Hoofdredacteur Esther de Snoo en de politiekredacteuren René Bouwmeester en Peter Smit van Nieuwe Oogst blikken ook vooruit naar de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen. CDA heeft in de peilingen de wind in de rug, maar in hoeverre is het nog een boerenpartij? En kan BBB in een nieuwe coalitie weer de veerbindende schakel zijn die het bij aan van het huidige demissionaire kabinet was?Lees hier de recente artikelen over de landbouwpolitiek op Nieuweoogst.nl.

'Melkverwerkers nemen risico's die ze eigenlijk niet kunnen dragen', dat vertelt zuivelanalist Mark Voorbergen in de podcast De Strijd om de Melk van Nieuwe Oogst. De zuivelanalist sluit niet uit dat er slachtoffers gaan vallen. 'Ik hoop niet dat er bedrijven zijn die denken: mijn tijd zal het wel duren. Dat is geen realistische houding. Er is nu echt wel een andere balans in de markt, die consequenties heeft', benadrukt hij. 'Slachtoffers zijn er nog niet geweest, beide fusies hebben dat voorkomen. Ik hoop dat andere partijen dat ook op tijd inzien.'

De Tweede Kamer wil net zoals het demissionaire kabinet doorgaan met de aanpak van de stikstofcrisis. De plannen van landbouwminister Femke Wiersma daarvoor zijn niet controversieel verklaard.Echter, lukt het Wiersma nog om de rekenkundige ondergrens, een speerpunt in haar beleid, er door te krijgen? Tot aan de verkiezingen resten haar nog maar vijf weken met deze Tweede Kamer. Hoe de verhoudingen daarna liggen is nog ongewis.In deze aflevering van Haagse Oogst duiden hoofdredacteur Esther de Snoo en politiekredacteur Peter Smit van Nieuwe Oogst de recente ontwikkelingen. Ook gaan ze in op de brief die Mobilisation for the Environment (MOB) daags voor het recente stikstofdebat naar de Tweede Kamer stuurde. Deze leidde tot een felle discussie over het wel of niet in gesprek gaan met deze milieuorganisatie.Lees alle artikelen over het stikstofbeleid hier in ons online dossier.

Tien jaar geleden nam FrieslandCampina afscheid van leveranciers in Vlaanderen daar waren melkveehouders destijds niet blij mee en dat gevoel is nog niet verdwenen. Maar de realiteit is nu anders en nu zijn de melkveehouders meer dan welkom. In aflevering 3 van de podcast De Strijd om de Melk van Nieuwe Oogst gaan we met Jos Borghans van Friesland Campina naar Vlaanderen op zoek naar nieuwe leveranciers, het is zijn taak om nieuwe bedrijven te werven. 

Duurzaamheidsdoelen staan onder druk omdat de concurrentie op de melkmarkt enorm is. Dat onderwerp staat centraal in aflevering 2 van de podcast ‘De Strijd om de Melk’ van Nieuwe Oogst. Samenwerken met je concurrent in een krimpende markt zorgt voor uitdagingen.

De strijd om de melk is in alle hevigheid losgebarsten. Stoppende melkveehouders en minder koeien zorgen er voor dat de melkfabrieken alle zeilen bij moeten zetten om de aanvoer op peil te houden. En daarbij schuwen ze geen enkele mogelijkheid, elke liter melk is er namelijk een. Het geeft de blijvende melkveehouder een machtige positie in de markt. 'De Strijd om de Melk' is een podcastserie van Nieuwe Oogst 

Het kabinet Schoof is gevallen en daarmee ook een regering met een sterke boerenvertegenwoordiging. De BBB staat er slecht voor in de peilingen. Lukt het de partij om richting de weg omhoog weer te vinden.Een andere vraag die speelt is of het demissionaire kabinet door kan gaan met het ingezette stikstofbeleid. Als het aan VVD, NSC en BBB ligt, wordt aan de lijn van de ministeriële stikstofcommissie vastgehouden.Hoofdredacteur Esther de Snoo en politiekredacteur Peter Smit duiden in deze aflevering van Haagse Oogst de gevolgen van de kabinetsval voor de landbouwpolitiek. Ze blikken alvast vooruit op de komende verkiezingen. Politiekredacteur René Bouwmeester belt in vanaf de Tweede Kamer waar hij woensdag het debat over de kabinetsval volgde en de stemming onder Kamerleden peilde.Lees alle artikelen over de kabinetsval hier in ons online dossier.

Tys, Jasper en Klaas Johan over de vereenvoudigingsvoorstellen van de Europese Commissie

In de podcastserie ‘Blijven boeren broodnodig?’ van De Boeren Academie gaan we op onderzoek uit naar hoe boeren in de toekomst nog een boterham kunnen verdienen. In deze vierde aflevering staat de bodem centraal. Deze aflevering is tot stand gekomen door De Boeren Academie en Wij.land.De Boeren Academie en Wij.landDe Blijven boeren broodnodig?-podcast is de podcast van het opleidingsplatform voor de agrarische sector: De Boeren Academie. Hiermee kun je je verdiepen in jouw onderwerp, waar en wanneer je maar wilt. Dat doe je heel eenvoudig door online een opleiding of training te volgen, gewoon vanuit huis of op de trekker. Natuurlijk altijd gecombineerd met een praktijkdag in het veld. Kijk voor meer informatie én voor de andere afleveringen van de podcast op deboerenacademie.nl.Wij.land houdt zich bezig met bodemverbetering en organiseert bodemcursussen om boeren te inspireren tot beheer van een gezondere bodem. Ga voor meer informatie naar wij.land/ Dit artikel en de podcast zijn gecreëerd in opdracht van onze kennispartners De Boeren Academie en Wij.land.

In de voorjaarsnota is 600 miljoen euro gereserveerd voor stikstofmaatregelen in 2025 en 2026. Premier Dick Schoof verwacht dat dat voldoende is om een ‘reële start’ te maken met het oplossen van de stikstofcrisis.In deze aflevering van Haagse Oogst spreken hoofdredacteur Esther de Snoo en politiek-redacteur Peter Smit van Nieuwe Oogst hun twijfels uit over hoe realistisch dit budget werkelijk is. Daarnaast blikken ze terug op het interview dat ze maandag hadden met landbouwminister Femke Wiersma.Tijdens dat interview wilde de bewindsvrouw het plan voor een zone rond kwetsbare Natura 2000-gebieden niet bevestigen. Volgens bronnen zouden boeren binnen die zone hun stikstofemissie fors moeten reduceren. Ondanks het uitblijven van de bevestiging is dit voorstel een serieuze optie voor de ministeriële commissie Economie en Natuurherstel.Voor wie meer wil lezen over de onderwerpen uit deze podcast:Wiersma: 'Boeren zijn zelf verantwoordelijk voor hun mestoverschot'Kabinet reserveert 600 miljoen euro extra voor landbouwSchoof: ‘Budget voldoende om start te maken met stikstofaanpak’Wat heeft de voorjaarsnota de land- en tuinbouw te bieden?Plan voor forse stikstofreductie in zones rond kwetsbare natuur

De Amerikaanse president Donald Trump heeft importheffingen opgelegd aan zo'n beetje alle landen en daarmee de wereldhandel in onstuimig water gebracht. Vooralsnog lijken de nadelige gevolgen voor Nederlandse exporteurs mee te vallen. Veehouders kunnen op korte termijn wel gaan merken aan hogere voerprijzen.In deze aflevering van Brusselse Oogst bespreken Nieuwe Oogst-redacteuren Jasper Schal, John Ramakers en Peter Smit de gevolgen van de hogere Amerikaanse tarieven voor de Nederlandse landbouw.Aandacht is er ook voor de ingelaste top van Europese handels- en economieministers afgelopen maandag in Luxemburg. Daar werd besloten de rijen te sluiten en als één handelsblok te reageren op de Amerikaanse handelspolitiek. Lees over meer over dit onderwerp op Nieuweoogst.nl.Zuivel, wijn en bourbon verwijderd van EU-sanctielijst voor VSBrussel zet in op de-escalatie en wil handelsdeal met de VSAmerikaanse boeren vrezen de dupe te worden van handelsoorlogRabo: EU-reactie gaat boeren meer kosten dan importheffingen VSBoerenkoepel Copa-Cogeca: liever aan tafel dan tegenmaatregelenNederlandse export rekent op andere afzet na importheffing VS

Eurocommissaris Christophe Hansen legde vorige week een werkbezoek af aan Nederland. Naast een bezoek aan een tomatenkweker en een melkveehouder sprak hij met Tweede Kamerleden en was hij hoofdspreker op het LTO Voorjaarsevent. Zijn landbouwvisie valt bij Nederlandse boeren in goede aarde, maar kan hij zijn plannen ook waarmaken?In deze aflevering bespreken hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteuren Jasper Schel en Peter Smit de boodschap waarmee Hansen naar Nederland kwam. Daar zaten enkele opmerkelijke uitspraken tussen. Hij vindt onder meer het opkopen en uit de markt nemen van Nederlandse veehouders geen goed idee. De Europese voedselzekerheid en geopolitieke ontwikkelingen zorgen ervoor dat de Europese Unie juist boeren nodig heeft, zegt Hansen.In de Tweede Kamer werd hem de Nederlandse mest- en stikstofcrisis voor de voeten geworpen. Hansen heeft daarbij een groot vertrouwen in innovatie om milieuproblemen op te lossen. Daarnaast is hij net als het Nederlandse kabinet een warm pleitbezorger van renure als alternatief voor kunstmest. Hansens voorstellen kunnen zorgen voor versoepelingen van regelgeving, maar juist over de mest- en stikstofproblematiek gaat hij niet. Daarvoor moet hij zijn EU-collega Jessika Roswall van Milieu en Water aan zijn kant krijgen.

Het mestbeleid stond deze week weer op de agenda van de Tweede Kamer. Een van de onderwerpen daar was de nieuwe tijdelijke extensiveringsregeling die landbouwminister Femke Wiersma daags voor het debat aan kondigde.Hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteur Peter Smit en René Bouwmeester van Nieuwe Oogst duiden de discussie die tijdens het debat ontstond over de financiering van de regeling. Melkveehouders die tijdelijk een aantal koeien wegdoen verliezen daarbij ook de fosfaatrechten. Is dit een vorm van gedwongen Krimp? Minister Wiersma wijst op het vrijwillige karakter van de regeling.Ook over het klimaatbeleid werd deze week gedebatteerd. De VVD vindt dat de energietransitie wel een tandje langzamer kan om de industrie tegemoet te komen. Deze discussie staat in het licht van de geopolitieke ontwikkelingen en de dreigende handelsoorlog met de Verenigde Staten. De landbouw wordt hierin meegezogen. Tijdens deze Haagse Oogst komt de rol van Oekraïne ter sprake als toekomstige leverancier van veevoer voor de Europese Unie. Het webinar waarnaar wordt verwezen is hier terug te zien.Voor wie meer wil lezen over de onderwerpen die we in deze podcast bespreken:Brede opkoopregeling gaat op de schopKlimaatdoelen zijn voor VVD niet langer in beton gegotenRegeling tijdelijk afstoten melkvee: fosfaatrechten doorgehaald'Wiersma riskeert nieuwe groep PAS-melders'

Bert van Slooten, Esther de Snoo en Jasper Schel over de Visie op Landbouw en Voedselvoorziening van de Europese Commissie

In deze aflevering van Haagse Oogst analyseren hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteur Peter Smit en René Bouwmeester van Nieuwe Oogst het stikstofdebat van donderdag 20 februari.Tijdens het debat ging het er stevig aan toe. Uiteindelijk steunde de Tweede Kamer het plan van landbouwminister Femke Wiersma om de rekenkundige ondergrens voor de stikstofdepositie te verhogen. Wel zette een meerderheid onder leiding van de VVD een stok achter de deur.De minister moet snel met plannen komen die de uitstoot van stikstof doen dalen. De Kamer vindt deze, onder meer de plannen voor doelsturing, tot nu toe nog veel te vaag en te vrijblijvend.

De podcast Vrouwen en Voedsel onderzoekt de visie van vrouwen op een duurzaam voedselsysteem. In deze tweede aflevering vertelt Dorieke Goodijk-Smits over haar rol. Ze is aanjager van nieuw leiderschap in de agrarische sector, Nuffield scholar en kamelenboerin. ‘Feminien leiderschap is cruciaal om tot een gemeenschappelijke visie te komen.’

Het stikstofbeleid van de overheid is onvoldoende voor het behalen van de natuurdoelen in 2030. Het kabinet moet er in de aanpak van de crisis een flinke schep bovenop doen. Dat is de conclusie na de uitspraak woensdag van de rechter in de door Greenpeace aangespannen stikstofzaak tegen de staat.Een meevaller voor landbouwminister Femke Wiersma is dat ze niet gedwongen wordt het natuurhersteldoel voor 2025 te halen. Dat zou maatschappelijk zeer ingrijpende maatregelen vergen. Nu krijgt het kabinet tijd om nieuwe stikstofplannen te maken.Daarin schuilt ook een risico, zeggen hoofdredacteur Esther de Snoo en redacteur Peter Smit van Nieuwe Oogst in deze aflevering van de Haagse Oogst-podcast. Het gevolg kan zijn dat noodzakelijke besluiten weer worden uitgesteld met als gevolg aanhoudende onzekerheid voor boeren. 

De Haagse rechtbank doet woensdag uitspraak in de rechtszaak van Greenpeace tegen de Nederlandse staat. De inzet is het stikstofbeleid van het kabinet. De uitkomst kan grote gevolgen hebben voor het beleid van landbouwminister Femke Wiersma. Dit is een onderdeel van de Haagse Oogst-podcast van november, waarin we vooruitblikten op deze zaak.