PODCAST · business
Następna Stacja: Inwestycje
by Millennium TFI
Wraz z całym zespołem Millennium Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych zapraszamy Cię do podcastu, w którym przybliżymy Ci świat inwestycji i rynków finansowych. Wysłuchasz tu rozmów z ekspertami, którzy pomogą Ci lepiej zrozumieć podstawowe pojęcia, mechanizmy i zależności związane z szeroko pojętym inwestowaniem na rynku kapitałowym. Prezentowane treści mają charakter edukacyjny. Nie stanowią usługi doradztwa inwestycyjnego, prawnego czy podatkowego. A więc jeśli już inwestujesz lub stawiasz w tym swoje pierwsze kroki – zapraszamy do wspólnej podróży!
-
54
53. Czym są fundusze indeksowe?
Fundusze indeksowe, to fundusze inwestycyjne, których celem jest odzwierciedlenie (replikowanie) zachowania konkretnych rynków lub indeksów giełdowych.W praktyce oznacza to, że fundusze indeksowe nabywają tytuły uczestnictwa ETFów lub inne instrumenty (kontrakty terminowe, a czasem akcje lub obligacje) w taki sposób, aby możliwie wiernie odzwierciedlać zmiany wartości wybranego indeksu odniesienia. Strategia funduszu indeksowego nie zakłada próby uzyskania stopy zwrotu przewyższającej dany indeks odniesienia. Nie próbuje on zatem „pokonać rynku” – jego zadaniem jest zachowywać się jak dany rynek. Wykorzystywanie funduszy indeksowych przypomina kupienie „miniaturowej wersji całego rynku”, zamiast samodzielnego wybierania pojedynczych spółek. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o szczegółach i różnicach w podejściu pasywnym i aktywnym do inwestycji, z wykorzystaniem funduszy aktywnie zarządzanych, ETFów i funduszy indeksowych.
-
53
52. Czy Polacy przekonują się do inwestycji?
Rok 2025, mimo zawirowań geopolitycznych, inwestorzy mogą zaliczyć do udanych. Wszak polska giełda była jedną z najlepszych na świecie, pod kątem stóp zwrotu, a wprowadzenie amerykańskich ceł w światowym handlu nie wpłynęło aż tak negatywnie na globalne rynki, jak pierwotnie sądzono. Jednocześnie, wraz ze wzrostami, inwestorzy wycofywali aktywa z akcji. Popularnością cieszyły się za to fundusze oparte o obligacje (skutecznie konkurujące z lokatami bankowymi) oraz te powiązane z rynkiem złota. Bez względu jednak na klasy aktywów, udział funduszy inwestycyjnych w minionym roku osiągnął swój rekordowy poziom w oszczędnościach gospodarstw domowych w Polsce? Czy zatem Polacy przekonują się do inwestycji kapitałowych? Czy wyciągają lekcje z historii? I czy zawirowania geopolityczne mogą ten kierunek zmienić? Zapraszamy do podsumowania, gdzie odpowiemy na te inne pytania, oceniają kondycję i perspektywy rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce.
-
52
51. Czym są "zielone" fundusze inwestycyjne
W tym odcinku kontynuujemy rozmowę na temat zrównoważonych inwestycji w duchu ESG. Choć wydają się one na pierwszy rzut oka tylko modą lub szczytną ideą, okazuje się, że trend ten może mieć dużo bardziej pragmatyczny i finansowy wymiar również dla inwestorów. Jeśli ciekawi Cię, czym są tzw. „fundusze zielone”, jaka filozofia za nimi stoi oraz jak można je oceniać w kontekście budowy portfela inwestycyjnego, zapraszamy do audycji.
-
51
50. Czym jest inwestowanie w duchu ESG?
Każda spółka, organizacja czy podmiot - również taki, który emituje akcje lub obligacje oraz potencjalnie może być przedmiotem inwestycji kapitałowych - wywiera wpływ na swoje otoczenie. Podlega on również różnym ryzykom, które mogą być ograniczane poprzez transformację funkcjonowania na model bardziej zrównoważony. Właśnie uwzględnianie w takim zrównoważonym rozwoju aspektów środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego kryje się pod akronimem ESG. Choć taka "zielona" transformacja jest kosztochłonna, może przyczynić się m.in. do redukcji kosztów, zwiększenia transparentności, a więc może potencjalnie przekładać się na wyższe wyceny giełdowe.Czy zatem ESG to tylko szczytna idea, a może ciekawy sposób na dywersyfikację portfela inwestycyjnego? Czy wywieranie pozytywnego wpływu na otoczenie musi kłócić się z osiąganiem atrakcyjnych stóp zwrotu? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w najnowszym odcinku naszego podcastu, w którym Gościem Michała Trojanowskiego jest Łukasz Wicki, Starszy Ekspert ds. Monitorowania Ryzyka ESG w Millennium TFI. Zapraszamy!
-
50
49. Kim jest Agent Transferowy i jak zapewnia bezpieczeństwo inwestycji?
Agent Transferowy - nazwa ta może brzmieć nieco tajemniczo, a tymczasem jest to podmiot, bez którego cieżko byłoby sobie wyobrazić dzisiaj funkcjonowanie funduszy inwestycyjnych, a także składanie zleceń przez Uczestników. Agent Transferowy to swoisty „księgowy” - zajmuje się m.in. przetwarzaniem zleceń składanych przez Klientów, pilnuje, aby transfer pieniędzy odbywał się bezpiecznie i terminowo, a także prowadzi rejestry uczestników, zapisując na nich odpowiednią liczbę jednostek funduszy. Jak wygląda praca w takiej instytucji, z jakimi wyzwaniami i odpowiedzialnością się wiąże i jaką rolę odgrywa ona w bezpieczeństwie inwestycji, dowiesz się z najnowszego odcinka na naszym kanale, w którym Gościem Michała Trojanowskiego jest Emilia Guz - Prezes Pro Service Finteco. Zapraszamy!
-
49
48. Ekspozycja na nieruchomości bez kupowania mieszkania? | Sektor developerów mieszkaniowych na GPW
Czy dla osób zainteresowanych ekspozycją na sektor nieruchomości istnieje alternatywa, która nie wymaga kupowania mieszkania? Okazuje się, że tak, choć wiąże się ona z nieco innym zestawem ryzyk. W dzisiejszym odcinku opowiadamy o sektorze developerów mieszkaniowych, notowanych na GPW. Wskazujemy, jakie różnice występują w polskich spółkach developerskich, czym się charakteryzują oraz na co zwracać uwagę w ich analizie. Gościem odcinka jest Seweryn Żołyniak - analityk w Biurze Maklerskim Banku Millennium oraz ekspert w dziedzinie handlu i developerów mieszkaniowych. Zapraszamy!
-
48
47. Gdy "szata zdobi człowieka.." | Sektor odzieżowy na GPW
W naszej podróży po sektorach gospodarki reprezentowanych na GPW skupiamy się dzisiaj na sektorze odzieżowym. Jest to wszak segment często obecny w portfelach krajowych funduszy inwestycyjnych. Daje on również ekspozycję na konsumenta będącego jedną z głównych sił napędowych polskiego PKB. Jakie spółki odzieżowe są notowane na GPW, jak się je analizuje, wedle jakich kryteriów można je dzielić, z jakimi szansami i wyzwaniami się mierzą oraz wreszcie - co to znaczy dobra spółka odzieżowa - opowiada Gość Odcinka: Seweryn Żołyniak, Analityk w Biurze Maklerskim Banku Millennium i Ekspert w dziedzinie handlu i deweloperów. Zapraszamy!
-
47
46. Gdzie świat inwestycji łączy się z rozrywką? | Sektor gier komputerowych na GPW
Gry komputerowe z pewnością kojarzą nam się z dzieciństwem oraz prostą i beztroską rozrywką. Świat ten jednak mocno ewoluował, a współczesne produkcje nie tylko rozmachem, ale i budżetem przypominają największe produkcje z Hollywood. Okazuje się jednak, że na tym rynku - oprócz firm z USA czy Japonii - coraz mocniej swoją obecność zaznaczają w ostatnich latach spółki znad Wisły.W dzisiejszym docinku przyjrzymy się bliżej sektorowi spółek z branży gier komputerowych na GPW. Co w nim znajdziemy, jak analizuje się takie spółki oraz z jakimi wyzwaniami się mierzą? O tym opowie gość odcinka - Grzegorz Gawkowski, Analityk w Biurze Maklerskim Banku Millennium oraz ekspert w dziedzinie spółek z branży gamingowej. Zapraszamy!
-
46
45. Momentum Investing, czyli inwestowanie w trendy
Nasz mini-cykl poświęcony stylom inwestycyjnym zamykamy dyskusją o inwestowaniu w momentum. Strategia ta polega na kupowaniu akcji lub innych papierów wartościowych, które są w silnym trendzie wzrostowym i sprzedaży tych aktywów, które są w trendzie spadkowym. Taki styl ma sens pod warunkiem wyraźnych trendów na rynku, a ponadto, że do inwestowania podchodzimy systemowo, tzn. gdy pilnujemy założonego poziomu "wejścia i wyjścia". Jednocześnie - w odróżnieniu od pozostałych omawianych stylów - w momentum interesuje nas zachowania się cen instrumentów, a nie fundamenty spółek, które je emitują. Odbiciem "lustrzanym" zaś tej strategii jest tzw. podejście kontr ariańskie, czyli gra przeciwko trendowi rynkowemu. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy Michała Trojanowskiego z Krzysztofem Kamińskim, Członkiem Zarządu Millennium TFI.
-
45
44. Czy prognozy dla rynków akcji i obligacji mają sens?
Przełom i początek roku to taki tradycyjny już czas, gdy obserwujemy wysyp różnych prognoz rynkowych: docelowych poziomów indeksów akcji, stóp zwrotu czy stóp procentowych. Czy jednak takie analizy są w jakikolwiek sposób sprawdzalne i przydatne przy budowie startegiii inwestycyjnych? A może wyrażają jedynie bieżący sentyment i nastrój twórców tychże prognoz? O tym, co rzeczywiście może potencjalnie stać za zachowaniem się akcji i czym są "dobre kalorie" w funduszach obligacji, opowiadają Piotr Siegieda i Michał Trojanowski z Millennium TFI. Zapraszamy!
-
44
43. Growth Investing, czyli czym są inwestycje w spółki wzrostowe?
Growth Investing to angielski termin określający inwestowanie w tzw. spółki wzrostowe - czyli takie, które charakteryzują się ponadprzeciętnym tempem wzrostu biznesu, innowacyjnością oraz potencjałem zysku. Najczęściej utożsamiamy je z sektorem technologicznym, choć jest to duże uproszczenie i zawężenie, gdyż można je znaleźć w wielu sektorach gospodarki. Strategia growth w swoich założeniach różni się od omawianej już na tym kanale strategii vague i może stanowić ciekawy element dywersyfikacji portfela. O tym, jak taka strategia powstaje w funduszach inwestycyjnych, z jakimi korzyściami i ryzykami się wiąże oraz jak identyfikowane są są spółki wzrostowe, rozmawiają: Krzysztof Kamiński - Członek Zarządu Millennium TFI oraz Michał Trojanowski, Dyrektor ds. Komunikacji Inwestycyjnej. Zapraszamy!
-
43
42. IKE i IKZE jak obowiązkowa polisa OC?
Koniec roku to tradycyjnie moment, gdy posiadacze IKE i IKZE najczęściej dokonują wpłat w ramach obowiązujących limitów rocznych. W tym odcinku przypominamy nie tylko o zasadności systematycznego budowania oszczędności, ale również przybliżamy szczegóły związane z produktami dedykowanymi oszczędzaniu lub inwestowaniu na cele emerytalne z korzyścią podatkową. W końcu nikt nie zadba o nasze pieniądze na przyszłość tak dobrze, jak my sami - czy zatem powinno się taktować IKE i IKZE jako niemalże nieodzowny, "obowiązkowy" element portfela? Zapraszamy do wysłuchania!
-
42
41. Styl Value i Moat Investing - czyli jak się inwestuje w wartość?
Inwestycje w akcje lub poprzez akcyjne fundusze inwestycyjne mogą przybierać różne formy i oprócz np. kryterium geograficznego czy wielkości spółek, mieć tzw. charakter tematyczny. W dzisiejszym odcinku opowiadamy o Value Investing, a więc o stylu, który skupia się na poszukiwaniu wewnętrznej wartości spółek, niekiedy przy wycenach, które tej wartości nie oddają. Odmianą stylu Value jest również tzw. Moat Investing (z ang. fosa), a więc taki styl, który skupia się na poszukiwaniu spółek, którym udało się stworzyć bariery chroniące np. ich pozycję rynkową przed konkurencją. O tym, jak rozpoznawać takie spółki i z czym wiąże się taka forma inwestowania, opowiadają: Krzysztof Kamiński - Członek Zarządu Millennium TFI oraz Michał Trojanowski. Zapraszamy!
-
41
40. "Zielone pytania" w ankiecie MIFID - skąd się wzięły i czego dotyczą?
W ostatnich dniach każdy, kto rozpoczyna swoją przygodę z inwestycjami i styka się z ankietą MIFID, określając swoją wiedzę, doświadczenia rynkowe, oczekiwania, a wreszcie uzyskując informację o adekwatnych rozwiązaniach inwestycyjnych, z pewnością zauważył 3 pytania dotyczące inwestowania z uwzględnieniem czynników zrównoważonego rozwoju. Zrównoważone inwestowanie odnosi do uwzględniania w strategii aspektów: środowiskowych (E), społecznych (S) i ładu korporacyjnego (G). W praktyce okazuje się, że poprzez inwestycje, nie tylko możemy poszukiwać potencjalnie atrakcyjnych stóp zwrotu, ale również wywierać pozytywny wpływ na spółki, wspierając ich zrównoważony rozwój. Dlaczego te aspekty pojawiły się w ankiecie, czym są tzw. "zielone fundusze" i czy wreszcie takie formy inwestycji stoją w sprzeczności z wynikami finansowymi? O tych i innych zagadnieniach posłuchasz w rozmowie Michała Trojanowskiego z Krzysztofem Kamińskim, Członkiem Zarządu Millennium TFI, Doradcą Inwestycyjnym i Ekspertem z zakresu ESG. Zapraszamy!
-
40
39. Analiza techniczna - użyteczne narzędzie czy astrologia finansowa?
Najnowszy odcinek naszej serii poświęcamy analizie technicznej. Jest to jedna z metod analizy rynku kapitałowego, której przedmiotem nie jest ocena wewnętrznej wartości np. spółki czy innego podmiotu, ale sam wykres cen instrumentów. Zakłada ona, że rynek jest idealnie efektywny: wszelkie informacje w tym samym czasie trafiają do jego uczestników i maja swoje odzwierciedlenie w cenach instrumentów. Choć trudno wyobrazić sobie analizę techniczną bez komputerów, to kiedyś maklerzy i analitycy próbowali kreślić trendy na papierze milimetrowym. Dzisiaj z kolei algorytmy potrafią wskazywać siłę trendów cenowych oraz wskazywać punkty, w których teoretycznie ceny mogą osiągać swoje szczyty lub dołki. Czy jednak ta metoda analizy jest wiarygodna, skoro rynkami często dyryguje humor i nastrój inwestorów oraz różne specyficzne czynniki? Do czego można ją wykorzystać, skoro historia nie zawsze lubi się powtarzać? O tym posłuchasz w rozmowie Michała Trojanowskiego z Łukaszem Bugajem - Doradcą Inwestycyjnym i Analitykiem w Biurze Maklerskim Banku Millennium. Zapraszamy!
-
39
38. Porządki w domowym budżecie jako droga do finansowej niezależności
Gościem odcinka i rozmówcą Michała Trojanowskiego jest Łukasz Bugaj, CFA - Doradca Inwestycyjny i Analityk w Biurze Maklerskim Banku Millennium. Od czego - według Doradcy Inwestycyjnego - najlepiej rozpocząć udane inwestowanie? Od wyboru idealnego instrumentu lub strategii? Szczęścia? Otóż odpowiedź może wydawać się przewrotna, ale całą przygodę z inwestycjami warto zacząć od...posprzątania domowego budżetu, optymalizacji zobowiązań, ustalenia nawet minimalnych kwot z przeznaczeniem na inwestycje i zbudowania poduszki bezpieczeństwa. Dzięki temu potencjalne porażki być może będą łatwiejsze do przełknięcia, a na pewno dostarczą wiedzy o nas samych, naszych skłonnościach i akceptacji ryzyka. A jeśli chcesz dowiedzieć się, dlaczego według Doradcy Inwestycyjnego warto inwestować, zapraszamy do wysłuchania tego odcinka!
-
38
37. Czy zyski mogą smucić, a straty cieszyć? Teoria perspektywy | Finanse behawioralne 3/3
Naszą serię o finansach behawioralnych wieńczymy dość przewrotnym pytaniem: Czy zyski mogą być powodem do negatywnych emocji, a straty mogą cieszyć? Z pozoru wydaje się to naiwne podejście...ale może mieć ogromny wpływ na podejmowane decyzje inwestycyjne. Co więcej, badania nad tym zagadnieniem zaowocowały teorią, za którą dwóch psychologów - Tverski i Kahneman - otrzymało nagrodę Nobla. Zapraszamy!
-
37
36. Czym są Heurystyki w inwestowaniu? | Finanse behawioralne 2/3
Czy zastanawialiście się kiedyś dlaczego podejmujecie takie, a nie inne decyzje, jeśli chodzi o swoje pieniądze?Jeśli nie, to zapraszamy do wysłuchania kolejnego odcinka z mini-cyklu związanego z finansami behawioralnymi. Dziś opowiemy o tzw. heurystykach - a więc o wzorcach zachowań, które niekiedy wydają się podświadome i racjonalne...ale czy takie są w rzeczywistości? O m.in. podążaniu za "tłumem" i nieustannym ścieraniu się chciwości ze strachem rozmawiają: Michał Trojanowski i Roman Cyganek z Millennium TFI.
-
36
35. Racjonalność decyzji inwestycyjnych | Finanse behawioralne 1/3
W ramach wakacyjnych podróży z mikrofonem MTFI zapraszamy do mini-cyklu odcinków poświęconych finansom behawioralnym. Jest to dziedzina nauki, która od strony psychologicznej stara się zgłębić wpływ emocji, doświadczeń i nawyków na decyzje finansowe. W tym cyklu postaramy się wskazać najczęstsze pułapki, które w naturalny sposób nasz umysł może na nas zastawiać przy okazji inwestowania..a warto sobie zdawać z nich sprawę. Zapraszamy!
-
35
34. Sezonowość na rynkach kapitałowych - czy warto się nią kierować przy budowie strategii inwestycyjnej?
Sezonowość na rynkach kapitałowych to pewien historyczno-statystyczny wzorzec, który pokazuje, które miesiące w roku charakteryzują się lepszymi lub gorszymi stopami zwrotu. Zadziwiające jest jednak to, że wielu uczestników rynku go zna, zdaje sobie sprawę z jego czysto historycznego charakteru, a jednak się jej poddaje. Czy zatem jest to zjawisko, które warto wykorzystywać przy inwestowaniu, a może ma ono wymiar raczej spekulacyjny i tylko stanowi pretekst wpisujący się w szeroko pojęty "szum informacyjny"? O tym rozmawia Michał Trojanowski z Gościem Odcinka - Piotrem Siegiedą, Dyrektorem ds. Komunikacji Inwestycyjnej z Millennium TFI.
-
34
33. Inwestowanie w cieniu geopolityki
Na arenie międzynarodowej wciąż mamy do czynienia z różnymi wydarzeniami geopolityki, którą w zasadzie możemy odmieniać przez wszystkie przypadki: wybory parlamentarne, zamachy terrorystyczne, napięcia w relacjach handlowych czy wreszcie konflikty zbrojne (Rosja-Ukraina, Bliski Wschód)...a przecież to tylko wydarzenia, o których już wiemy. Nawet w kontekście zbliżających się na jesieni wyborów prezydenckich w USA, w najnowszym odcinku staramy się odpowiedzieć na pytanie: czy geopolityka powinna być fundamentem decyzji inwestycyjnych na rynkach kapitałowych? A może są skuteczniejsze sposoby, by szum informacyjny i natężenie wydarzeń niewątpliwie poważnych nie nie wpędziły inwestorów w pułapkę? Na te i inne pytania odpowiedzą: Michał Trojanowski i jego Gość - Piotr Siegieda z Millennium TFI. Zapraszamy!
-
33
32. Akcje tanie lub drogie- jak to określić?
Po 2 miesiącach przerwy zapraszamy do nowych odcinków na naszym Kanale- z kolejną porcją ciekawych informacji z obszaru funduszy inwestycyjnych i rynków kapitałowych! Często w komentarzach i różnego rodzaju opracowaniach możemy spotkać się z pojęciem, że akcje są relatywnie tanie lub drogie? Co to jednak oznacza w praktyce? Czy da się to określić? I jakich narzędzi do takiej oceny używają także zarządzający dobierający akcje spółek do portfeli funduszy akcyjnych? O tym posłuchasz w naszym najnowszym odcinku, w którym gościem Michała Trojanowskiego jest Adam Zajler- Analityk z Biura Analiz Rynków Kapitałowych w Banku Millennium. Zapraszamy!
-
32
31. Fundusze pasywnie i aktywnie zarządzane - czym się różnią i czy mogą się uzupełniać?
Pośród form funkcjonowania funduszy inwestycyjnych możemy znaleźć te, które są zarządzane aktywnie jak i pasywnie. Fundusze aktywne starają się stosować strategie umożliwiające wypracowanie stóp zwrotu przekraczających tzw. benchmark (indeks odniesienia) lub próbują wykorzystywać rożnego rodzaje nierównowagi rynkowe. Z kolei rozwiązania pasywne, najcześciej kojarzone z tzw. ETFami mają przede wszystkim replikować zachowanie konkretnego indeksu. Czy zatem te dwie formy wzajemnie się wykluczają czy może uzupełniają? Jakie jeszcze mocne i słabe strony mają te dwie koncepcje inwestycyjne? Na te i inne pytania odpowiada w dzisiejszym odcinku Michał Trojanowski, Dyrektor ds. Komunikacji Inwestycyjnej Millennium TFI.
-
31
30. Usługi zarządzania aktywami - wygodne miejsce dla funduszy inwestycyjnych?
Inwestować można oczywiście samodzielnie - szczególnie w dobie globalizacji i cyfryzacji rynków kapitałowych. Nie zawsze jednak mamy odpowiednią widzę, czas i możliwości by śledzić wszystkie rynki. Z pomocą przychodzą usługi zarządzania aktywami. Można je posegregować według zaangażowania inwestora w proces decyzyjny: od tych pasywnych (zarządzanie portfelowe), poprzez doradztwo inwestycyjne, kończąc na samodzielnym inwestowaniu. Specyficzną, powszechną i najbardziej dostępna formą takich usług jest nic innego jak właśnie wykorzystanie funduszy inwestycyjnych, w ramach których możemy wybierać rożne strategie, ale całą analityką i warsztatem zajmuje się Zarządzający. Zapraszamy do rozmowy Romana Cyganka z Michałem Trojanowskim.
-
30
29. Kim jest Depozytariusz i jak chroni aktywa uczestników funduszy inwestycyjnych?
Ten odcinek to kontynuacja wątku związanego z bezpieczeństwem uczestników funduszy inwestycyjnych. Wiemy już, że fundusze nie podlegają Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, ale pomiędzy TFI, uczestnikami i KNF, stoi jeszcze Depozytariusz. Tak jak kustosz w muzeum pilnuje wystawy i dba o bezpieczeństwo wystawionych dzieł, organizuje ruch zwiedzających, tak ten wyjątkowy podmiot prowadzi rachunki funduszy, a także dba o to, by polityka funduszu była właściwie realizowana oraz by aktywa były rzetelnie wyceniane. W przypadku upadłości TFI, przejmuje zarządzanie aktywami Klientów. Mimo że Depozytariuszem z reguły jest bank, to również w przypadku jego upadłości, aktywa wpłacone przez Klientów nie wchodzą w masę upadłościową tej instytucji. O tej wyjątkowej roli, zadaniach i odpowiedzialności Depozytariusza opowiada Gość odcinka - Janusz Brzeziński, Dyrektor Departamentu Powiernictwa w Banku Millennium. Zapraszamy!
-
29
28. Jak fundusze chronią Klientów, mimo że nie podlegają BFG?
Fundusze Inwestycyjne, pod kątem bezpieczeństwa różnią się np. od depozytów tym, że nie podlegają pod Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Dzięki BFG depozyty do kwoty o równowartości 100 tyś EUR podlegają 100% gwarancji. Nie oznacza to jednak, że fundusze nie stosują mechanizmów zabezpieczających. Oprócz kontroli KNF, zapisów ustawowych, polityki inwestycyjnej, limitów koncentracji i płynnouściowych, istotną kwestią jest odziellna osobowość prawna funduszu od Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych czy od Depozytariusza. Co ona w praktyce oznacza? Że w przypadku upadłości lub likwidacji instytucji finansowej zakupione przez Klientów jednostki uczestnictwa pozostają ich własnością a wpłacone środki nie wchodzą do masy upadłościowej - niezależnie od wpłaconej kwoty. Czy zatem taka forma ochrony stanowi swoiste rozszerzenie BFG dla uczestników? O tym w najnowszym odcinku rozmawiają Roman Cyganek i Michał Trojanowski z Millennium TFI.
-
28
27. Market Timing, czyli poszukiwanie "górek i dołków" - cz. 2
Kontynuujemy wątek z poprzedniego tygodnia, dotyczący market timingu. Z przytoczonych przez Piotra Siegiedę statystyk wynika, że market timing jest bardzo trudny nie tylko wtedy, gdy rynki rosną lub są na szczytach, ale także wtedy, gdy mamy do czynienia z wyprzedażą. A czy efektywności inwestycji może sprzyjać "aktywne" obracanie portfelem funduszy i częste zmiany klas aktywów? A może cierpliwość jest lepszym wyjściem? O tym posłuchasz w tym odcinku. Zapraszamy!
-
27
26. Market Timing, czyli poszukiwanie "górek i dołków" - cz. 1
Czyż inwestowanie idealnie na "dołkach" i sprzedawanie instrumentów finansowych tuż przed spadkami nie brzmi wspaniale? Okazuje się jednak, że nie jest to takie proste, a próby "idealnego" momentu do kupna czy sprzedaży mogą przynieść więcej złego, niż korzyści! Dlaczego zatem ta pokusa jest tak silna i powtarza się wśród inwestorów? O timingu rynkowym, a więc o poszukiwaniu tego mitycznego "Graala" inwestycyjnego rozmawiają Michał Trojanowski i Piotr Siegieda. Zapraszamy!
-
26
25. Inwestycyjne wróżby - czy prognozy rynkowe się sprawdzają?
W naszej podróży przez świat inwestycji zatrzymujemy się na rynkowych prognozach. Próby przewidzenia przyszłości stanowią bowiem bardzo silną pokusę dla inwestorów. Część projekcji może szokować, inne będą wieszczyć kataklizmy, a jeszcze kolejne będą doszukiwały się powtarzalnych schematów. W rzeczywistości jednak bazują one na różnych modelach statystycznych i na próbach z przeszłości - co niestety nie jest idealnym prognostykiem na przyszłość. Czy zatem warto je traktować jako beletrystykę, ciekawostkę, a może da się w tym gąszczu opinii zachować zdrowy rozsądek i uniwersalne narzędzia ograniczające ryzyko pomyłki? O tym posłuchasz w rozmowie Michała Trojanowskiego z Piotrem Siegiedą. Zapraszamy!
-
25
24. Fundusze funduszy, czyli okno na globalny świat inwestycyjny
Polska giełda stanowi pod względem kapitalizacji nieco ponad 0,1% światowych giełd. Z tego punktu widzenia, dostęp i korzystanie z 99,9% innych szans i scenariuszy wydaje się zasadny. Jak jednak to robić? Oczywiście można inwestować samodzielnie na globalnych rynkach kapitałowych, ale trzeba pamietać o wyzwaniach: kosztach, ryzyku walutowym lub wysokimi barierami wejścia. Jednym z rozwiązań, umożliwiających budowanie ekspozycji zagranicznej, są FOFy - ang. "Fund of Funds" -czyli Fundusze Funduszy. Na czym polega zasada ich działania, jakie są ich mocne i gorsze strony, dowiesz się z rozmowy Michała Trojanowskiego z Krzysztofem Kamińskim, Członkiem Zarządu Millennium TFI. Zapraszamy!
-
24
23. Kim jest Zarządzający funduszu i jak wygląda jego praca?
Czy zastanawiało Cię, jak to jest po drugiej stronie - w instytucji finansowej - zarządzać aktywami Klientów i inwestować w ich imieniu? Praca Zarządzającego funduszami wymaga wielu lat przygotowań: zarówno od strony zdobywania odpowiednich uprawnień jak i doświadczenia. O tym, co Zarządzający lubi w swojej pracy, czego nie, jak podejmuje decyzje oraz o tym, czy czuje presję, inwestując miliony złotych, usłyszysz w najnowszym odcinku naszego Podcastu. Zapraszamy do subskrypcji i ocen, co pomoże nam rozwijać nasz kanał.
-
23
22. Stopy procentowe - czym są, do czego służą i kto je ustala?
Zapewne każdy zetknął się ze stopami procentowymi przy okazji oszczędzania w banku lub przy zaciąganiu kredytu. Ale skąd wiadomo, w jakiej wysokości te stopy powinny być, od czego zależą i kto może je zmieniać? Ten krótki przewodnik po polityce monetarnej zaserwuje Michał Trojanowski w rozmowie z Wiesławem Sobiesiakiem z Millennium TFI. Zapraszamy!
-
22
21. Cykl koniunkturalny, czyli 4 pory roku w gospodarce.
Co łączy gospodarkę i przyrodę? W obu przypadkach możemy wyodrębnić pewne fazy, które w ekonomii stanowią elementy cyklu koniunkturalnego, a w przyrodzie pory roku. W obu przypadkach warto się do nich dostosowywać - tak jak nie ma idealnego stroju na każdą pogodę, tak w różnych warunkach szansę powodzenia mają różne klasy aktywów. O tym, czym jest teoria cyklu koniunkturalnego, czym się charakteryzuje i jak można ją wykorzystywać w budowie portfela inwestycyjnego, opowiada Michał Trojanowski z Millennium TFI. Zapraszamy!
-
21
20. Błędy i pułapki inwestycyjne cz. 2
W drugim odcinku mini-serii Michał Trojanowski i Piotr Siegieda kontynuują wątek najczęstszych błędów inwestycyjnych- tym razem jednak tych, ktore dotyczą już samego prowadzenia portfela inwestycyjnego. Jesli chcesz dowiedzieć się, dlaczego warto trzymać się założonego planu, unikać timingu, dobierać rozwiązania właściwie do horyzontu czasowego i inwestowanie jest lepsze, niż spekulowanie, zapraszamy do wysłuchania!
-
20
19. Błędy i pułapki inwestycyjne cz. 1
W 2024 kontynuujemy podróż po świecie inwestycji, a najnowszy odcinek poświęcamy 2-odcinkowej mini-serii, w której Michał Trojanowski i Piotr Siegieda rozmawiają o najpopularniejszych i najistotniejszych błędach inwestycyjnych. Pierwsza część poświęcona jest pułapkom, które najczęściej pojawiają się przed samym procesem inwestowania, a więc na etapie, gdy zastanawiamy się, czy w ogóle inwestować, jak to robić oraz na co zwracać uwagę podczas konstruowania portfela inwestycyjnego. Zapraszamy do subskrypcji naszego Kanału!:)
-
19
18. Fakty i mity o funduszach inwestycyjnych
Przy okazji Świąt Bożego Narodzenia i legendy o Św. Mikołaju, ostatni odcinek naszego podcastu na 2023 rok poświęcamy najpopularniejszym mitom związanym z funduszami inwestycyjnymi. Michał Trojanowski i Karol Ostałowski rozprawiają się z różnymi stereotypami, które wykształciły się w polskiej opinii publicznej w ostatnich latach. Niektóre z nich są nieprawdziwe i wynikają z nieznajomości zagadnienia lub ze złych doświadczeń inwestujących. Warto jednak pozwolić sobie na precyzję. Życzymy wszystkim naszym Słuchaczom wspaniałych Świąt i zapraszamy do subskrypcji naszego kanału!
-
18
17. Jakie opłaty znajdziemy w funduszach inwestycyjnych?
Dzisiejszy odcinek poświęcamy tematowi istotnemu z perspektywy każdego potencjalnego inwestora - a mianowicie opłatom związanym z inwestowaniem w fundusze inwestycyjne. Michał Trojanowski i Karol Ostałowski przybliżają różnice między opłatą manipulacyjną (wynagrodzeniem dystrybutora), a opłatą za zarządzanie (wynagrodzeniem za zarządzanie aktywami). Ponadto wyjaśniają, czym jest opłata za tzw. sukces. Warto mieć świadomość, że powyższe koszty to niejedyne, które zgodnie z prawem mogą obciążać aktywa funduszu. Mogą być one powiększone o np. koszty audytu, koszty transakcyjne, wynagrodzenia agenta transferowego czy depozytariusza. Można je sprawdzić w tzw. Kluczowych Informacjach - obligatoryjnym dokumencie określającym charakter parametry, ryzyko i koszty każdego funduszu. Mimo ograniczenia ustawowo kosztów zarządzania do 2%, często można spotkać się z opinią, że rozwiązania funduszowe są drogie. Trzeba jednak pamiętać, że w zamian potencjalny inwestor zyskuje opiekę profesjonalisty, szeroką dywersyfikację, dostęp do szerokich rynków czy niekiedy zabezpieczenie ryzyka walutowego przy inwestycjach zagranicznych. Zapraszamy do do Subskrypcji naszego Kanału!
-
17
16. W co można inwestować - inwestycje alternatywne
W tym odcinku kontynuujemy mini-serię związaną z możliwymi klasami aktywów, w które można inwestować, analizując ich potencjał i ryzyka, o których należy pamiętać. Po nieruchomościach przyglądamy się inwestycjom alternatywnym, a gościem Michała Trojanowskiego ponownie jest Piotr Siegieda dyr. Ds. Komunikacji Inwestycyjnej w Millennium TFI. Inwestycjami alternatywnymi możemy nazwać te, które nie są akcjami, obligacjami czy gotówką, a więc np.: metale szlachetne, dzieła sztuki, surowce przemysłowe, spożywcze, energetyczne. Są wśród nich takie, które są rzeczywistą alternatywą dla akcji i obligacji oraz takie, których popularność w ankietach jest raczej kwestią popkultury czy mody. Możemy bowiem często usłyszeć o spektakularnych transakcjach, jednak często ma to wymiar bardziej romantyczny, niż praktyczny – bo czy często słyszymy o ryzykach związanych z takimi aktywami? Zdarzają się inwestycje bardzo zyskowne, ale problemem może być ponowna zamiana inwestycji na gotówkę. O ile np. akcje i obligacje można sprzedać właściwie przez cały czas w przypadku alternatywnych inwestycji znalezienie nabywcy na rzadki przedmiot może być trudne. Przedmioty kolekcjonerskie wiążą się niekiedy z wysoką barierą kwoty zakupu, co w praktyce może wykluczać jakąkolwiek dywersyfikację. Ponadto należy pamiętać o kosztach przetrzymywania czy ubezpieczenia danego aktywa (np. sztabek złota czy obrazów). Popularnym aktywem inwestycyjnym stały się również waluty, a szczególnie kryptowaluty – instrument, który przede wszystkim w swoich założeniach miał realizować funkcję płatniczą, niż inwestycyjną. Rynek ten pozwala oczywiście na generowanie niekiedy wysokich stóp zwrotu, ale jest jednocześnie dużo bardziej ryzykowny, niż się powszechnie wydaje – dużo mocniej podatny na spekulacje, a w przypadku kryptowalut – zupełnie poza regulacjami i kontrolą, co istotnie może narażać interesy inwestorów. Inwestycje alternatywne mogą stanowić ciekawe urozmaicenie portfela, gdyż często są nisko skorelowane z tradycyjnymi rynkami akcji i obligacji. Dzięki temu mogą obniżyć ryzyko całego portfela. Jednak koncentracja na samych inwestycjach alternatywnych może istotnie podnosić ryzyko, niewspółmiernie do potencjalnego zysku. Każda z nich ma swoje zalety, ale wad im także nie brakuje. Należy pamiętać, że nie ma inwestycji bez ryzyka, a stawianie wszystkiego na jedną kartę przypomina bardziej hazard, niż inwestowanie.
-
16
15. PPK - czy to się opłaca?
W czwartą rocznicę funkcjonowania Pracowniczych Planów Kapitałowych omawiamy skuteczność i popularność tego Programu. Gościem Michała Trojanowskiego jest Marlena Toboła - Manager ds. PPK w Millennium TFI. Pracownicze Plany Kapitałowe to prywatny program opierający się na budowaniu kapitału z wpłat Pracodawcy, Pracownika oraz dopłat z Funduszu Pracy. Gromadzone środki są inwestowane i pomnażane przez dedykowane instytucje finansowe w ramach tzw. funduszy zdefiniowanej daty. Od początku ich funkcjonowania, a więc od listopada 2029, w planach zgromadzone jest niemal 20 mld zł należące do ok. 3,4 mln uczestników. Partycypacja w programie to ok 45%. Mimo wielu wątpliwości, obiekcji i porównywania z OFE, śmiało można powiedzieć, że mechanizm zaproponowany przez PPK pozwala efektywnie wykorzystywać systematyczne inwestowanie na korzyść uczestników, ale również sprzyja rozwojowi rynku kapitałowego. Jeśli interesują Cię niuanse i szczegóły związane z programem oraz to, jak możesz mieć kontrolę nad gromadzonym kapitałem, zapraszamy do odsłuchania.
-
15
14. Dekalog inwestora, czyli kilka zasad na dobre i złe czasy
Na dzisiejszej „Stacji Inwestycje” skupimy się na sformułowaniu takich uniwersalnych, sprawdzonych zasad inwestowania. Nie chodzi jednak o spekulowanie czy próbę przewidzenia przyszłości różnych klas aktywów, a o zdrowy rozsądek i zwiększenie swoich szans na rynku poprzez możliwe rozproszenie ryzyka, trzymanie się planu i właściwe odpowiedzenie sobie na odpowiednie pytania. Nie mamy bowiem wpływu na rynek, nie ma też produktów, które pozwalają zarobić szybko, dużo i bezpiecznie - to z reguły mieszkanka dwóch z tych trzech cech. Ponadto każde rozwiązanie z potencjałem przekraczającym poziom stopy referencyjnej wiąże się z jakim ryzykiem - nawet w przypadku depozytów. O tym, jak zwiększać swoje szans na rynku, wykorzystując to, co zależne jest od nas samych, rozmawiają Michał Trojanowski i Karol Ostałowski. Zapraszamy!
-
14
13. Jak szukać rodzynek w cieście, czyli fundusze akcyjne "od kuchni"
W tym odcinku naszego podcastu Gościem Michała Trojanowskiego jest Krzysztof Kamiński – Członek Zarządu Millennium TFI, ale też osoba odpowiedzialna za pracę zespołu Zarządzających Funduszami. Tematem odcinka zaś – przedstawienie nieco „od kuchni” zasad działania funduszy akcyjnych. Fundusz akcyjny to pewien agregat, który dobiera spółki do portfela wedle z góry zadanej strategii. Selekcja spółek może odbywać się według metody „Top-Down” (ang. z góry do dołu; według określenia trendów makroekonomicznych, sektorów) lub „Bottom-up” (ang. z dołu do góry; według wyników finansowych spółek, ich modeli biznesowych i potencjału). Fundusze akcyjne pozwalają też posiadaczom jednostek uczestnictwa na pośrednie nabycie współwłasności spółek. Ważnej jednak są również decyzje związane z selekcją poszczególnych spółek jak i sama alokacja, czyli udział akcji w portfelu. Nie zawsze bowiem fundusze akcyjne muszą inwestować 100% wpłacanych aktywów. Fundusze akcyjne są słusznie postrzegane jako te, które wiążą się z relatywnie wysokim ryzykiem, ale również oferują relatywnie największy potencjał. Posiadają one jednak kilka „bezpieczników” jak chociażby ustawowe limity koncentracji, które nakazują Zarządzającemu odpowiednie rozproszenie portfela. Istotnym czynnikiem jest również płynność, a więc zdolność funduszu do upłynnienia aktywów i zamiany ich na gotówkę, bez wpływu na cenę instrumentów. Te i wiele innych niuansów pozwalają nieco inaczej spojrzeć na fundusze i rynek akcji – wbrew wielu mitom. Ruszamy dalej w kierunku kolejnej stacji. Zapraszamy!
-
13
12. Czy akcje to kasyno i jak zostać współwłaścicielem spółki?
W powszechnym mniemaniu inwestycje w akcje są uznawane za jedne z bardziej ryzykownych. Często jednak są przyrównywane do gry w kasynie, ale czy słusznie? O tym, czym są akcje, jak stać się współwłaścicielem spółki giełdowej i jakie prawa daje posiadanie akcji, posłuchasz w rozmowie Michała Trojanowskiego z Piotrem Siegiedą - Dyrektorem ds. Komunikacji Inwestycyjnej Millennium TFI. Akcja, jako papier wartościowy, daje jej posiadaczowi prawo współwłasności różnych firm. Współwłasność z kolei pozwala na udział w wyborze Rady Nadzorczej, Zarządu Spółki, możliwość podejmowania strategicznych decyzji czy wreszcie do udziału w zyskach, które nazywamy dywidendą. Akcji notowanych na giełdach jest bardzo dużo, jest to też niejednolity zbiór różnych profili działalności. Czynników wpływających na wahania cen akcji jest bardo dużo, ale możemy je podzielić w uproszczeniu na dwie grupy: fundamentalne (te zależne od modelu biznesowego, przychodów, zysków czy kosztów działaności, wartości spółki) oraz sentymentalne (zależne od nastroju inwestorów handlujących na rynku kapitałowym papierami wartościowymi). Skojarzenia z grą w kasynie przy okazji akcji nie są przypadkowe, gdyż myśląc o wahaniach cen, liczymy na ich wzrost, ale bywają też sytuacje, gdy ceny te mocno spadają. Należy jednak pamiętać, że w przeciwieństwie do gier losowych, za akcjami stoi pewna wartość przedsiębiorstwa, a ryzyko i niepewność związane z akcjami można relatywnie skutecznie rozpraszać, odpowiednio dywersyfikując portfel (np. poprzez fundusze inwestycyjne) lub dobierając odpowiedni horyzont inwestycyjny. Myśląc o akcjach, warto zatem niekiedy odrzucić tzw. „szum informacyjny”, który z pewnością bywa sensacyjny, ale nie zawsze ma dużo wspólnego z prawdą. Kontynuujemy zatem naszą podróż przez świat inwestycji!
-
12
11. Obligacje vs. Fundusze Obligacji - od czego zależy ich stopa zwrotu?
Przed nami kolejny odcinek z udziałem Michała Trojanowskiego oraz Romana Cyganka – dyrektorów ds. komunikacji inwestycyjnej Millennium TFI. Panowie kontynuują temat obligacji - tym razem chcąc wyjaśnić, od czego zależy stopa zwrotu z obligacji oraz funduszy obligacyjnych oraz jaka jest różnica między tymi formami. Zazwyczaj inwestor indywidualny, wybierając obligacje, zakupuje jedną lub kilka ich serii, zaś fundusz inwestuje w bardzo wiele różnych obligacji na rynku krajowym , zagranicznym oraz o różnym terminie wykupu i charakterystyce. Ta większa ilość instrumentów wpływa na zmniejszenie ryzyka portfela obligacji, zaś zysk z poszczególnych obligacji jest uśredniony. Jest to tzw. dywersyfikacja, na której zapewnienie składa się kilka składowych: strategia, polityka inwestycyjna funduszu, limity ustawowe i wewnętrzne regulacje obowiązujące w danym funduszu. Strategia funduszu uniemożliwia zarządzającym kupowanie dowolnych obligacji. Zarządzający mogą kupować wyłącznie te papiery, które mieszczą się w spektrum polityki inwestycyjnej funduszu. Dla przykładu – zarządzający funduszem obligacji skarbowych do portfela funduszu może zakupić wyłącznie papiery skarbowe. Przestrzeganie polityki inwestycyjnej i obowiązujących limitów ma wpływ na poziom bezpieczeństwa wpłacanych do funduszu przez klientów środków. Fundusze, na co zwrócił uwagę Roman Cyganek już w poprzednim odcinku, dają możliwość inwestowania w obligacje trudnodostępne albo wręcz niedostępne dla klientów indywidualnych, a często atrakcyjniejsze od tych z nieograniczoną dostępnością. Rolą zarządzających jest przede wszystkim maksymalizacja zysków oraz dbanie o to, by nie zwiększać nadmiernie ryzyka. Ekspert mówi także o zapewnieniu płynności, realnej wycenie rynkowej, rodzaju wypłacanego kuponu (stałego lub zmiennego) oraz o czasie do wykupu. Ten ostatni parametr – tzw. duracja – to również jedna z miar ryzyka i wrażliwości obligacji na np. zmiany oczekiwań dot. przyszłego poziomu stóp procentowych. Panowie zgodnie przyznają, że podobnie jak w przypadku zakupu obligacji, w funduszu obligacji inwestor również musi liczyć się z ryzykiem stopy procentowej oraz z ryzykiem kredytowym. Jak zaznacza Roman Cyganek, obligacje skarbowe to głównie ryzyko stopy procentowej zaś fundusz inwestujący w obligacje przedsiębiorstw ponosi głównie ryzyko kredytowe. Warto pamiętać, że fundusz inwestuje w wiele różnych obligacji, rozpraszając tym samym ryzyko, a zarządzający funduszami mają dostęp do informacji często niedostępnych dla inwestora indywidualnego. Fundusze dłużne mogą zarabiać na zmianie ceny, co jest trudne przy samodzielnym inwestowaniu w obligacje, chociażby z uwagi na prowizje maklerskie. Panowie poruszają temat stopy zwrotu funduszy dłużnych tłumacząc, że opiera się ona na dwóch komponentach – dochodowości, czyli średnim poziomie odsetek wypłacanych funduszowi z tytułu posiadanych obligacji w najbliższych 12 miesiącach, oraz zmiany ceny (szczegółowo zmianę ceny Panowie omówili w poprzednim odcinku, do wysłuchania którego zapraszamy). W stopie zwrotu funduszu należy także uwzględnić opłatę za zarządzanie funduszem. Fundusze dłużne często są porównywane z oferowanymi przez banki lokatami, dlaczego zatem wybierać je, skoro nie dają gwarancji kapitału, a ich atrakcyjność również zależy od stóp procentowych? Zdaniem Romana Cyganka fundusze obligacji są alternatywą dla lokat i stanowią uzupełnienie portfela w czasach, gdy lokaty przestają być atrakcyjne. Należy pamiętać także, że stawki lokat w odróżnieniu od obligacji muszą uwzględniać marże banku. Co istotne przy podejmowaniu decyzji, inwestorzy zwracają także uwagę na dostępność do środków, tak zwaną płynność – lokata jest zamrożeniem kapitału na określony czas, podobnie jak obligacje, zaś fundusze dłużne umożliwiają stały dostęp do zainwestowanych środków. No to w drogę! Następna stacja – inwestycje.
-
11
10. Czym jest ryzyko stopy procentowej i kredytowe przy obligacjach?
W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o obligacjach i ryzykach z nimi związanych. Przy mikrofonie niezmiennie Michał Trojanowski oraz znany już słuchaczom Roman Cyganek. Obligacje kojarzą się z bezpieczeństwem, głównie dlatego, że kojarzymy je z instrumentami emitowanymi przez skarb państwa jakiegoś kraju. Pomijając wiarygodność i stabilność państwa, nie podejrzewamy, by było ono instytucją, która będzie miała problemy ze spłatą zobowiązań lub zbankrutuje. Warto jednak zaznaczyć, że historia zna takie przypadki. Inwestowanie w obligacje bywa z reguły mniej ryzykowne, niż w akcje czy w surowce, z prostej przyczyny – ich wykup odbywa się po z góry znanej cenie, jednak to, co dzieje się z nimi po drodze jest inną kwestią. Inwestor posiadający obligacje skarbowe musi liczyć się z ryzykiem stopy procentowej. Inwestując w obligacje, nawiązuje kontrakt, w którym użycza pieniądze obligatariuszowi, który płaci cyklicznie ustalone odsetki w określonej wysokości i na koniec zwraca także kapitał. W sytuacji jednak, gdy inwestor chce wcześniej zrezygnować z umowy i wypłacić środki musi pamiętać o tym, że „po drodze cena” tych obligacji może się zmieniać, tak jak zmianie ulegają stopy procentowe. Dla nowych obligacji może być niższy kupon, gdy stopy procentowe spadają lub wyższy, wtedy gdy rosną. Posiadana przez inwestora seria obligacji może stawać się bardziej lub mniej atrakcyjna, co wpłynie na jej cenę. Podsumowując można stwierdzić, że ryzyko stopy procentowej to ryzyko zmian stóp procentowych w przyszłości, bo może to przekładać się na cenę obligacji. Co ciekawe, ekspert Millennium TFI dodaje, że nie tylko zmiana stóp procentowych może mieć wpływ na cenę obligacji, wystarczy bowiem, że zmienią się oczekiwania wobec przyszłego poziomu stóp procentowych. Im dłuższy termin zapadalności obligacji, tzw. duracja (z ang. duration), tym to ryzyko jest większe oraz wyższa wrażliwość obligacji na zmiany stóp procentowych. Innym rodzajem ryzyka jest ryzyko kredytowe, które przede wszystkim kojarzy się z obligacjami emitowanymi przez przedsiębiorstwa i obrazuje wiarygodność emitenta i jego zdolnośc do spłaty zobowiązania. Czy można przyjąć, że nie warto kupować obligacji emitentów mniej wiarygodnych? Zdaniem Romana Cyganka nie można tego jednoznacznie stwierdzić, bowiem wszystko zależy od oczekiwań inwestora w zakresie zysku. Kupon od obligacji jest nazywany premią za ryzyko – im wyższe ryzyko kredytowe emitenta, tym wyższego kuponu (odsetek) można oczekiwać. Sprawdzoną alternatywą dla umiejętnego i efektywnego zarządzania ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem kredytowym jest korzystanie z funduszy obligacji. Analityka oraz wszelka obsługa spoczywają wtedy na zarządzającym. Przewagą funduszy nad samymi obligacjami jest dostęp do rynku międzybankowego, gdzie handlują instytucje. Dostępne są tam często atrakcyjniejsze serie obligacji, niedostępne dla inwestorów indywidualnych. Ponadto fundusze pozwalają na wygodny dostęp do rynków zagranicznych, czesot zabezpieczają ryzyko walutowe i ułatwiają wykorzystywanie zmian cen obligacji do generowania stóp zwrotu. Kontynuujemy podróż. Następna stacja – inwestycje.
-
10
9. Jak Polacy (nie) inwestują?
Na pewno znacie swoje preferencje względem produktów oszczędnościowych czy skłonności do inwestowania. A czy zastanawialiście się kiedyś, jak swoje środki lokujemy, jako Polacy? W dzisiejszym odcinku Podcastu Michał Trojanowski, wspólnie z Gościem - Łukaszem Chachułą - ekspertem ds. marketingu w Banku Millennium, zdiagnozują preferencje oszczędnościowe i inwestycyjne Polaków. Podstawą obserwacji są badania i ankiety wykonywane m.in. przez Maison&Partners, Izbę Gospodarczą Towarzystw Emerytalnych czy Portal Analizy.pl. To, co zdecydowanie rzuca się w oczy, to to, że jedynie ok.57% Polaków i Polek gromadzi jakiekolwiek nadwyżki finansowe, a aż 62% z nich ich nie inwestuje lub nie wie, czy to robi. Prowadzący przytaczają również ciekawe porównania preferencji inwestycyjnych Polaków na tle Niemców czy Rumunów, z których wynika, że nawet u naszych dalszych wschodnich sąsiadów zaufanie do rynku kapitałowego jest zdecydowanie większe, a większą popularnością cieszą się rozwiązania teoretycznie bardziej ryzykowne (kryptowaluty), niż rynek regulowany, choć podstawową obiekcją do inwestowania jest strach o ulokowany kapitał. U podstaw tych preferencji z pewnością leży brak zaufania do prawodawstwa, ale też powszechnej edukacji ekonomicznej. Mogą ją jednak prowadzić instytucje finansowe, starając się dotrzeć do różnych grup odbiorców, upraszczać język i korzystać z nowoczesnych narzędzi komunikacji. Uda się to jednak dopiero wtedy, gdy Polacy podejdą do tematu bez szkodliwych uprzedzeń, a jednocześnie branża finansowa postawi na etyczną komunikację. Już za tydzień kolejna stacja w naszej podróży inwestycyjnej! Zapraszamy!
-
9
8. Czym jest rynek kapitałowy i czy gospodarka może bez niego istnieć?
Czym jest rynek kapitałowy? - to pytanie stawia Michał Trojanowski Krzysztofowi Kamińskiemu, Członkowi Zarządu Millennium TFI. Rynek kapitałowy to zlepek wielu rynków łączący inwestorów, czyli osoby bądź instytucje dysponujące kapitałem z tymi, którzy potrzebują kapitału potrzebują – spółkami, korporacjami potrzebującymi finansów aby rozwijać i prowadzić biznes, a także z państwami, które emitują obligacje, by inwestorzy mogli je nabyć. Rynki, o których mowa, są ściśle uregulowane w prawie poszczególnych państw, a emitenci są pod ścisłą kontrolą wskazanych instytucji, aby chronić interes inwestora oraz przeciwdziałać ryzykom, m.in. defraudacji. Regulacja rynku kapitałowego jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa uczestnictwa w nim, stanowiąc przy tym alternatywę dla oferty banków. Krzysztof Kamiński przypomina, że pożyczanie pieniędzy jest podstawową działalnością banku. Co prawda, działalność ta rozwinęła się na przestrzeni lat, jednak rozwój rynku kapitałowego był zdecydowanie bardziej dynamiczny. Dlaczego więc podmioty szukają kapitału na giełdzie, a nie właśnie w banku, który głównie te pieniądze pożycza? Temat jest złożony, bowiem banki nie pożyczają pieniędzy każdemu, a sam proces pozyskania kapitału od banku jest droższy, niż proces pozyskania tych środków na rynku kapitałowym. Jak wygląda kredyt większość z nas wie - jak natomiast wygląda pozyskiwanie kapitału na rynku? Wyróżnia się dwa sposoby – emisję akcji, czyli udział w zyskach w zamian za użyczenie kapitału, lub emisję obligacji, co oznacza zobowiązanie emitenta względem inwestora do zwrotu wkładu finansowego w określonym czasie, na określony procent. Duże korporacje nie skorzystają w pełni z finansowania bankowego, z uwagi na ograniczenia po stronie banku. Banki niejednokrotnie są w stanie jedynie częściowo zaspokoić potrzeby finansowe poprzez kredyt. Pozyskanie kapitału na giełdzie nie ma takich ograniczeń - jest natomiast weryfikacja atrakcyjności modelu biznesowego oraz możliwości zarabiania na inwestowaniu w niego. Czy gospodarka mogłaby funkcjonować bez giełdy i rynku kapitałowego? Według Krzysztofa Kamińskiego nie byłoby to możliwe. Porównuje on gospodarkę do naturalnego krwioobiegu- gdyby nie giełda i rynek kapitałowy, to wiele podmiotów nie mogłoby pożyczać pieniędzy na rozwój. Gotowość inwestorów do powierzania swojego kapitału określa miarą poziomu rozwoju podmiotów uczestniczących w rynku kapitałowym. Brak kapitału jest równoznaczny z brakiem rozwoju, na co wskazują rozmówcy w rozmowie, posługując się przykładem Afryki czy innych krajów, gdzie giełdy nie funkcjonują. Rynek kapitałowy to szansa, ale trzeba zaznaczyć, że miewał kryzysy i wielu z nas je pewnie pamięta. W 2008 roku był wielki kryzys finansowy. Od tamtej pory światowi regulatorzy rynku dokonali obostrzeń na instytucje, aby uniknąć ponownej materializacji zastanych ryzyk. Po czasie, jaki minął, rynek jest w dużo lepszej kondycji, rozwija się systematycznie i jest zdecydowanie bezpieczniejszy dla inwestorów, pod względem regulacji. Według badań McKinsey, rynek kapitałowy globalny podwoił swoją wartość w ciągu ostatnich trzynastu lat i jest 8-krotnie większy niż w 1990 roku. Wniosek jest prosty, dalsze funkcjonowanie i rozwój firm bez rynku kapitałowego jest niemożliwy. Jedziemy dalej. Następna stacja – inwestycje.
-
8
7. W co można inwestować - Nieruchomości
Dzisiejszy odcinek to pierwsza część mini-serii, w której będzie można posłuchać o aspektach związanych z inwestowaniem w różne klasy aktywów. Michał Trojanowski wraz z Piotrem Siegiedą, którego mieliście już okazję poznać, biorą na warsztat inwestowanie w nieruchomości. Oczywiście ocenę inwestycji w to czy inne aktywa pozostawiamy oczywiście Wam, drodzy Słuchacze. Według badań agencji Maison&Partners z października 2022 r. inwestowanie w nieruchomości to druga, tuż po lokacie, najczęściej wybierana forma inwestowania. Korzysta z niej 58% Polaków posiadających wystarczające zasoby finansowe. Nieruchomości w Polsce dotąd były bardzo dobrą inwestycją, stanowczo przewyższającą oprocentowania lokat oferowanych przez banki. Według danych OECD (Organization for Economic Co-operation and Development) w ciągu ostatnich 18 lat ceny nieruchomości w Polsce wzrosły o 206%. Ponadto posiadaną nieruchomość można wynająć i otrzymywać z niej dodatkowy dochód. Bezsprzecznie inwestycja w nieruchomości od lat była bardzo dobrym wyborem i zdecydowanie wykraczała poza wskaźnik wzrostu cen, osiągając stopy zwrotu powyżej inflacji. Jednak Piotr Siegieda zaznacza, że niesie ona za sobą pewne ryzyka. Przede wszystkim, należy mieć na uwadze, że nieruchomości nie zawsze zyskują na wartości. W latach 2008-2013 ceny nieruchomości spadały, a ich łączna przecena na przestrzeni pięciu lat wyniosła około 18%. Od dekady jednak nieruchomości w Polsce drożeją. Patrząc szerzej, warto zwrócić uwagę na inne rynki: ekspert przytacza przykład Japonii, gdzie pod koniec lat 80. na giełdzie w Tokio pękła „bańka” – zarówno na giełdzie jak i rynku nieruchomości. Biorąc pod uwagę częste finansowanie tego typu inwestycji poprzez kredyt, warto uważać na wysokie stopy procentowe -czy oprocentowanie kredytu nie jest wyższe niż dochód, jaki uzyskujemy z najmu. Inwestowanie na kredyt obarczone jest dużym ryzykiem, nawet w przypadku nieruchomości. Gorącym tematem ostatnich miesięcy jest tzw. bezpieczny kredyt 2%. Program ten może wpłynąć na rynek najmu: najemcy być może będą woleli spłacać własne nieruchomości niż płacić odstępne za mieszkanie. Mieszkań na wynajem jest też coraz więcej. Może się okazać, że wynajmujący będą konkurowali ceną o lokatorów, co przestanie być dla inwestorów w nieruchomości opłacalne. Mówiąc o ryzykach ponoszonych w inwestycjach, trzeba wspomnieć o kwestii płynności – to ważne przy nieruchomościach, by w czasie, gdy będziemy chcieli sprzedać naszą nieruchomość, zrobić to po satysfakcjonującej nas cenie, co przy ograniczeniach wypłacalności kredytów może być przeszkodą do zawarcia transakcji. Istotne są także zmiany prawno-podatkowe, bowiem podatek od wynajmu może wzrosnąć, a biorąc pod uwagę mnogość inwestycji w nieruchomości staje się to coraz bardziej prawdopodobne. Ryzykiem dla inwestora, właściciela nieruchomości jest także najemca – ocena jego wypłacalności czy właściwego postępowania i dbania o powierzone mienie. Ekspert zwraca także uwagę na nieoczywisty czynnik ryzyka, tak zwane ryzyka specyficzne – wszystko to, co może powstać w przyszłości i obniżyć atrakcyjność naszej nieruchomości (jako przykład podając budowę sąsiadującej nieopodal drogi szybkiego ruchu) a także prace jakie będzie trzeba podejmować by odświeżać co jakiś czas nieruchomość z uwagi na jej użytkowanie. Należy mieć także na uwadze okres przejściowy, w którym mieszkanie może stać puste, zależnie od tego jak szybo znajdziemy najemcę. Podsumowując, inwestowanie w nieruchomości w ciągu ostatnich lat a nawet dekad było bardzo opłacalne, nie zmienia to jednak faktu, że należy brać pod uwagę ryzyka związane z podejmowaniem tego typu inwestycji. Każda inwestycja wiąże się z ryzykiem i zawsze trzeba o tym pamiętać, również rozważając temat nieruchomości. Rozgość się. Następna stacja – inwestycje.
-
7
6. Skąd się wzięły i jak powstały fundusze inwestycyjne?
Dzisiejszy odcinek to nie lada podróż w czasie, bowiem cofniemy się do początków funduszy inwestycyjnych. Gościem rozmowy jest Karol Ostałowski - Dyrektor ds. Komunikacji Inwestycyjnej Millennium TFI, gospodarzem, niezmiennie - Michał Trojanowski. Historia funduszy inwestycyjnych nierozerwalnie wiąże się z akcjami, czyli dokumentami, które dawały prawo współwłasności i udział w zysku w danym przedsięwzięciu lub w firmie, w zamian za poniesiony wkład pieniężny. Pierwsze tego typu transakcje datowane są na 1602 rok, kiedy Holendrzy kupowali udziały w The United Dutch East India Company (ang. Zjednoczona Spółka Holenderskich Indii Wschodnich) w formie akcji na pierwszej w świecie giełdzie papierów wartościowych, działającej w Amsterdamie nad rzeką Amstel. Holendrzy wydawali miliony guldenów (ówczesna waluta Holandii) na zakup akcji spółki, ta zaś za pozyskane pieniądze wyposażała statki, które następnie wysyłano do Indii w celu importu egzotycznych towarów do Europy. Obecnie największym rynkiem akcji określa się Stany Zjednoczone. Kiedy tam narodziło się zainteresowanie akcjami? U schyłku XVIII wieku przy Wall Street rósł platan zachodni, handlowcy i pośrednicy zbierali się pod nim aby wspólnie robić interesy. Początek nowojorskiej giełdy papierów wartościowych to tzw. Porozumienie Platana Zachodniego, czyli rok 1792. Potrzeba powstania funduszy inwestycyjnych wyniknęła z praktycznych obserwacji, bowiem kupcy i ekonomiści zauważyli, że duże przedsięwzięcia wymagają spójnego i zorganizowanego działania. Podmiotowi reprezentującemu zbiorowość ludzi łatwiej było zyskać efekty i działać na ich korzyść, tym bardziej że mnogość tych interesów uzasadniała potrzebę powołania do działania osób, które w pełni zajęłyby się kontrolowaniem interesów zleceniodawców. Jak opowiada Karol Ostałowski, korzenie funduszy inwestycyjnych są jednak w Europie, konkretniej w Holandii, gdzie w 1774 roku powstały pierwsze firmy inwestycyjne, gromadzące środki małych inwestorów w celu inwestowania ich w prywatne działalności inwestycyjne lub handlowe. Historycy przywołują przy tej okazji holenderskiego kupca Adriana van Ketwicha oraz później panującego króla Williama I. Następnie fundusze dotarły do Szwajcarii (ok. 1849 rok) i Szkocji (lata 80. XIX wieku). Ostatnia dekada XIX wieku to czas, gdy fundusze znane były już także w Wielkiej Brytanii, Francji i w Stanach Zjednoczonych. Na początku XX wieku powstały pierwsze fundusze, które pozwalały nabywać akcje w trakcie regularnych emisji oraz umarzać posiadane jednostki. Największą popularność fundusze zyskały w latach 90. XX wieku. Według szacunków obecnie w Stanach Zjednoczonych co drugie gospodarstwo domowe inwestuje w fundusze. Do Polski to rozwiązanie trafiło nieco później. Dopiero w 1992 roku powstał pierwszy fundusz inwestycyjny, ale o faktycznym rozwoju możemy mówić dopiero w pierwszej dekadzie XXI wieku, kiedy to w wyniku hossy na giełdzie z roku 2002 inwestowanie na giełdzie stało się obiecującą alternatywą dla lokat. Czy rynek funduszy inwestycyjnych będzie się rozwijał, czy dynamika patrząc na historię będzie nabierała tempa? Ekspert odpowiada, że w jego ocenie branża funduszy inwestycyjnych nie spowolni tempa rozwoju, jednak rynek nieustannie się komplikuje i staje się coraz trudniejszym mechanizmem do opanowania. Aktualnie na polskiej Giełdzie Papierów Wartościowych jest notowanych ponad 400 spółek a jeszcze przed 30-laty było ich zaledwie kilka. Oferta towarzystw funduszy inwestycyjnych jest szeroka, a światowy kapitał jest głównie w rękach profesjonalistów. Jeśli w procesie zarządzania wykorzystamy sztuczną inteligencję mogą pojawić się zupełnie nowe trendy, których jeszcze dziś nie znamy, co znaczy, że rynek funduszy inwestycyjnych na świecie wciąż może się rozwijać. A zatem bileciki do kontroli! Następna stacja - inwestycje.
-
6
5. Czym jest fundusz inwestycyjny?
Czy na pewno wiesz, czym jest fundusz inwestycyjny? Na to i inne pytania odpowie Gość Michała Trojanowskiego - Roman Cyganek, wieloletni członek Zespołu Biura Komunikacji Inwestycyjnej Millennium TFI. Fundusz inwestycyjny, zgodnie z definicją, jest to podmiot zbiorowego inwestowania, mający oddzielną osobowość prawną, której celem działalności jest lokowanie środków pieniężnych, zebranych od uczestników. A prościej… fundusz inwestycyjny porównany zostaje przez eksperta do dużej sakiewki, w której inwestorzy zamieszczają swoje środki, dzięki czemu stają się uczestnikami funduszu i mogą inwestować zgodnie z przyjętą dla niego strategią. Rozwiązania funduszowe są dedykowane m.in. dla osób, które chcą pomnażać swój kapitał przez inwestowanie, ale niekoniecznie mają wiedzę, czas i doświadczenie, by samodzielnie monitorować rynek kapitałowy i chcą zdać się na pomoc profesjonalistów. Fundusze pozwalają również na dostęp do instrumentów trudno- lub nieosiągalnych dla osób fizycznych, szczególnie na rynkach zagranicznych. A co w praktyce wynika z oddzielnej osobowości prawnej funduszy? Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych - w skrócie TFI - zarządza funduszem, zatrudnia zarządzających oraz reprezentuje fundusz. W przypadku ewentualnej upadłości towarzystwa bądź odebrania licencji, uczestnicy nadal posiadają swoje jednostki uczestnictwa, a zgromadzone na funduszach środki nie wchodzą w masę upadłościową towarzystwa, bowiem ich właścicielami są uczestnicy. Wartość jednostek nadal może się zmieniać, bez względu na sytuację towarzystwa, a zarządzanie w takich okolicznościach przejmuje inny podmiot z rynku. Odrębna osobowość prawna dotyczy także rachunków bankowych - w przypadku upadłości banku prowadzącego rachunki funduszu, środki zgromadzone na rachunkach również nie wchodzą w masę upadłościową banku. Fundusze to nie „wolna amerykanka”. Mogą one inwestować w różne instrumenty – akcje, obligacje, instrumenty pochodne czy surowce. Mogą również oferować różnorodne strategie, jednak zawsze są one ściśle określone, zweryfikowane pod kątem zgodności z prawem i nadzorowane przez Komisję nadzoru Finansowego. Jeżeli ktoś obsługuje za mnie oszczędności, a tak działa fundusz, to jakie są z tego tytułu opłaty? Roman Cyganek wyjaśnia, że wyróżnia się dwa rodzaje opłat: pierwsza to opłata manipulacyjna za nabywanie i zbywanie jednostek uczestnictwa, liczona procentowo od kwoty transakcji. Środki z tego typu opłat w pełni trafiają do dystrybutora, np. do banku, który w swojej ofercie ma fundusze. Druga to opłata za zarządzanie, która jest stałym procentem w skali roku, jej wysokość jest uzależniona od klasy ryzyka funduszu oraz ograniczona ustawowo do 2%. Ekspert szczegółowo opisuje, iż opłata za zarządzanie to nie tylko wynagrodzenia dla zarządzających, ale także opłaty transakcyjne, koszty dostępów do systemów i platform czy dostępy do materiałów analitycznych. Szczegółowe informacje na temat kosztów uwzględnia statut. Co istotne dla inwestora, opłata za zarządzanie jest uwzględniona w publikowanych wycenach jednostek uczestnictwa, zatem weryfikując stopy zwrotu widzimy już finalny wynik, uwzględniający poniesione koszty. A dlaczego fundusze inwestycyjne cieszą się większym zainteresowaniem za granicą, niż w Polsce? Według eksperta nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie, bowiem na decyzje może się składać wiele czynników, może to być nieznajomość zasady działania funduszy czy krążące wokół funduszy mity. Pamiętajmy, że funkcjonowanie funduszy inwestycyjnych jest ściśle uregulowane prawem i działając na rynku nie może zagwarantować osiągnięcia założonych celów, ale działa w najlepiej pojętym interesie inwestorów i dąży do ochrony realnej wartości aktywów funduszu inwestycyjnego. Ścisły nadzór nad funkcjonowaniem funduszy, zgodnie z Ustawą o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi z 2004 roku, sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego. Przyspieszamy. Następna stacja – inwestycje.
-
5
4. Czym jest procent składany i na czym polega jego magia?
Ósmy cud świata według Alberta Einsteina, czyli procent składany, to kolejny temat poruszany na naszym kanale. Gościem Michała Trojanowskiego jest Krzysztof Kamiński - wieloletni praktyk rynkowy, zawodowo nadzorujący pracę zarządzających funduszami Millennium TFI. Czym jest procent składany? Sposobem oprocentowania wkładu pieniężnego bądź inwestycji, w którym uzyskane odsetki są reinwestowane, co powoduje, że w kolejnym okresie również i one zarabiają. Zjawisko to ekspert porównuje do efektu kuli śnieżnej, która nabiera rozpędu i objętości wraz ze wzrostem tempa. Kto go rozumie ten zarabia; kto nie rozumie, ten płaci za to - to słynne zdanie Einsteina. Jak zatem zrozumieć zjawisko procentu składanego? Wielu Polaków oszczędza pieniądze, ale ich nie inwestuje. Około 46% Polaków trzyma swoje pieniądze na nieoprocentowanych rachunkach bankowych lub w gotówce w domu, o czym świadczą badania agencji Maison&Partners z października 2022 r. Dlaczego zatem ludzie nie korzystają z dobrodziejstwa, jakim jest procent składany? Zdaniem Krzysztofa Kamińskiego odpowiedź na to pytanie jest prosta, mianowicie: nie mamy wystarczającej świadomości w temacie oraz odwagi, by podejmować decyzje o inwestowaniu. Na brak chęci do podejmowania decyzji z całą pewnością składają się czynniki już omawiane w poprzednich odcinkach - chęć zabezpieczenia kapitału oraz brak akceptacji ryzyka, które jest nieodłącznym elementem inwestycji. Jako istotny czynnik wskazany jest także brak wystarczającej wiedzy na temat funduszy inwestycyjnych, bowiem według rozmówcy ryzyko inwestowania np. w fundusze obligacji nie jest tak wysokie, by oszczędzający nie byli w stanie go zaakceptować dla czerpania zysków. Krzysztof Kamiński mówi o istocie odrobienia lekcji ze świadomości, po to by podejmować racjonalne decyzje, aby zarządzanie oszczędnościami nie było oparte na emocjach, a świadomej chęci zarabiania na posiadanych pieniądzach. Mamy świadomość tego, że pieniądze powinny pracować, jednak weryfikując swoje zasoby, nie wszyscy potrafimy odpowiedzieć czy nasze pieniądze faktycznie pracują. Pocieszające jest to, że wśród nas są także osoby, które świadomie podjęły decyzję o zainwestowaniu swoich pieniędzy właśnie po to, by przynosiły one dochód. Mechanizm procentu składanego można zasymulować, korzystając z odpowiednich kalkulacji, nawet jeżeli nie jest się ekspertem z zakresu matematyki finansowej. Ekspert zaznacza jednak, że jest to pracochłonne. Podpowiada jednak, że są dostępne kalkulatory, które umożliwiają symulację na podstawie wskazanych przez nas parametrów. Co interesujące, istnieje teoretyczna reguła, dzięki której jesteśmy w stanie zweryfikować, w jakim okresie podwoimy nasz kapitał – „reguła 72”, zgodnie z którą wystarczy podzielić liczbę 72 przez założoną roczną stopę odsetek by otrzymać informację, po ilu latach odświeżania lokaty na tych samych warunkach podwoilibyśmy nasze oszczędności (dla przyjętej rocznej stopy zwrotu na poziomie 7,2% wyliczenie będzie wyglądało następująco: 72 : 7,2 = 10). To proste wyliczenie pokazuje, że im wyższy zysk, tym szybsze tempo przyrostu, im osiągany zysk jest niższy tym czas niezbędny na podwojenie kapitału się wydłuża. Co robić, by procent składany działał na naszą korzyść? Po pierwsze: oszczędzanie, zgromadzenie kapitału. Po drugie: podjęcie decyzji, czy ten kapitał ma zarabiać, uwzględniając przy tym możliwość inwestowania części zgromadzonego kapitału. Po trzecie: dopasowanie odpowiedniej strategii inwestycyjnej względem własnych oczekiwań dotyczących stopy zwrotu. Co do zasady, stopa zwrotu jest bardzo ważnym aspektem procentu składanego, pamiętając o tym, że równie ważny jest czas. Nie zwalniamy. Następna stacja: inwestycje.
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
Wraz z całym zespołem Millennium Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych zapraszamy Cię do podcastu, w którym przybliżymy Ci świat inwestycji i rynków finansowych. Wysłuchasz tu rozmów z ekspertami, którzy pomogą Ci lepiej zrozumieć podstawowe pojęcia, mechanizmy i zależności związane z szeroko pojętym inwestowaniem na rynku kapitałowym. Prezentowane treści mają charakter edukacyjny. Nie stanowią usługi doradztwa inwestycyjnego, prawnego czy podatkowego. A więc jeśli już inwestujesz lub stawiasz w tym swoje pierwsze kroki – zapraszamy do wspólnej podróży!
HOSTED BY
Millennium TFI
Loading similar podcasts...