KomplE teorisi

Neden hep aynı insanlara aşık oluyorsun?Sorun yanlış insanlar mı? Yoksa farkında olmadan tekrar ettiğin ilişki kalıpları mı?Bu bölümde bağlanma stillerini (güvenli, kaygılı, kaçıngan), çocukluktan gelen duygusal kodları ve ilişkilerde neden aynı döngülere girdiğimizi anlamaya çalıştım. Kaygılı–kaçıngan dinamiği, elektrik sandığın şeyin aslında ne olduğu ve bu döngüyü nasıl kırabileceğin üzerine net bir yol haritası.Kaynak Kitap: Bağlanma: Aşkı Bulmanın ve Korumanın Bilimsel Yolları - Amir Levine & Rachel Heller

Kaygıdan kurtulmaya çalışmak seni daha da sıkıştırıyor olabilir. Bu bölümde kaygıyı yok etmeyi değil, onu nasıl kendi lehimize kullanabileceğimizi sorguluyoruz. Stres neden var? Ne zaman işe yarar, ne zaman seni sabote eder? Ve en önemlisi, bu enerjiyi nasıl kullanırsın? Kaygı ölmez, yön değiştirir. Ve doğru kullanırsan seni ileri taşır.

Başarısızlık bir son değil, veri girişidir.Bu bölümde hata kavramını ve başarısızlığın özgürleştirici tarafını kurcaladım. Korkma, analiz et ve yeniden dene. 👊Ama unutma, her şeyi başaramazsın, zaten başarmak zorunda da değilsin.Kitap: Karakutu Düşünme Modeli - Matthew Syed

”Mesele ne kadar sert vurduğun değil, ne kadar sert darbe alıp yoluna devam edebildiğindir.”Bu bölümde “resilience” yani düştüğünde yeniden kalkabilme meselesini kurcaladık. Resilience = Dayanıklılık (Darbe anı) + Esneklik (Esneme anı) + Toparlanma (Geri kalkış anı)Karar senin! Cam biblo mu olacaksın, yoksa hacıyatmaz mı?Kaynak Kitaplar:İnsanın Anlam Arayışı – Viktor E. Frankl Antikırılganlık – Nassim Nicholas Taleb

Konfor alanı gerçekten seni koruyor mu? Yoksa yavaş yavaş tüketiyor mu?Bu bölümde, neden ‘rahat’ hissetmenin çoğu zaman gelişmediğin anlamına geldiğini, beyninin seni nasıl kandırdığını ve o güvenli sandığın alanın aslında nasıl görünmez bir kafese dönüştüğünü anlatmaya çalıştım. Eğer hayatın ‘idare eder’ seviyesinde akıp gidiyorsa ama içten içe bir şeylerin eksik olduğunu hissediyorsan, bu bölüm sana yazıldı.Hazırsan, konfor alanını parçalamaya başlıyoruz.https://www.youtube.com/@gokayerkayaKaynak Kitap: Antikırılganlık – Nassim Nicholas Taleb

Büyüdük ve fark etmeden sıkıcılaştık.Artık her şeyin bir amacı var.Her şey ölçülüyor.Her şey paylaşılmak zorunda.Ama bir şey kayboldu: Oyun!Bu bölümde neler var? 👉 Neden artık hiçbir şey eskisi kadar keyifli gelmiyor?👉 Yaratıcılık neden düşüyor?👉 Ve en önemlisi: Oyunbazlık nasıl geri gelir?Çünkü gerçek şu: Oyun yoksa akış yok.Akış yoksa tatmin yok.https://www.instagram.com/gokay.erkaya/ https://www.youtube.com/@gokayerkaya

En son ne zaman zaman senin için durdu?Bu bölümde akış (flow) mevzusunu kurcaladım. Neden artık o derin odak haline giremiyoruz ve nasıl geri kazanabiliriz?Eğer sürekli bölünüyor, başlayıp bırakan taraftaysan, bu bölüm sana.Kaynak Kitap: Akış: Mutluluk Bilimi - Mihaly Csikszentmihalyi

Dikkatinin sürekli bölündüğü bir dünyada yaşıyoruz.Peki gerçekten odaklanabiliyor muyuz?Bu bölümde:– Multitasking efsanesi– Dikkat kalıntısı– Derin odak vs. sığ çalışma– Telefonun görünmeyen etkisi– Zihni gerçekten dinlendiren boş zamanVe en önemlisi:Odaklanmayı yeniden nasıl inşa edebiliriz?Çünkü dikkatin nereye giderse, hayatın da oraya gider.https://www.instagram.com/gokay.erkaya/Kaynak KitaplarPür Dikkat - Cal Newport Dijital Minimalizm - Cal Newport 

İlham gerçekten bekleyince mi geliyor, yoksa çalışırken mi yakalanıyor?Bu bölümde yaratıcılığın romantik mitlerini biraz kurcaladım.Neden en iyi fikirler bazen duşta ya da tuvalette aklımıza geliyor?Bilgi tüketmek neden bizi bazen daha az üretken yapıyor?Ve zihnimizi dağınıklıktan kurtarmak için nasıl bir “ikinci beyin” kurabiliriz?Steven Pressfield, Austin Kleon ve Tiago Forte gibi isimlerin fikirlerinden yola çıkarak yaratıcılığın aslında ilham değil, çoğu zaman sistem meselesi olduğunu anlatmaya çalıştım. Hadi gelin ilham perisini beklemeyi bırakıp onu nasıl avlayabileceğimizi birlikte düşünelim.Bazı Kaynak Kitaplar:Bir Sanatçı Gibi Araklayın - Austin Kleon Yaratma Savaşı - Steven Pressfield İkinci Beyninizi Kurun - Tiago Fortehttps://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Ben artık değişmem dediğin gün, zihinsel emeklilik dilekçeni imzaladın demektir. Öğrenme serisinin finalinde, merakın nörobiyolojisinden, Japonların Shoshin felsefesine, uzmanlık tuzağından merak kasını çalıştıran pratik taktiklere kadar pek çok şeyi kurcaladım.Yaşlandığın için merak etmeyi bırakmazsın, merak etmeyi bıraktığın için yaşlanırsın. Şimdi düşün bakalım gerçekten meraklı mısın, yoksa sadece uyarılmaya mı bağımlısın? Hazırsan başlayalım! 👊https://www.instagram.com/gokay.erkaya/https://www.youtube.com/@KomplEteorisiBazı Kaynaklar: Gruber, M. J., et al. (2014): States of Curiosity… https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25284006/ George Loewenstein (1994): The Psychology of Curiosity,  https://www.cmu.edu/dietrich/sds/docs/loewenstein/PsychofCuriosity.pdf Merak - Ian LeslieBir Sanatçı Gibi Araklayın - Austin Kleon

Bilgi çağındayız ama gerçekten öğreniyor muyuz?Sürekli içerik tüketiyoruz. Videolar, podcast’ler, özetler, reels’lar… Ama ilerliyor muyuz yoksa sadece öğreniyormuş gibi mi hissediyoruz?Bu bölümde zihinsel obeziteyi kurcaladım. Bilgiyle dolu ama uygulamayla zayıf bir nesil olma ihtimalimizi. Rahatsız edici olabilir. Ama netlik rahatsızlıkla başlar.https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

Bilgiye maruz kalmak öğrenmek değildir. "Ben multitasking insanıyım" yalanından kurtulup, bilgiyi beynine çakmanın yollarını arıyorum. - Akıcılık İllüzyonu: Neden anladığını sanıyorsun?- Arzu Edilen Zorluklar: Neden zorlanmak zorundasın?- Usta Protokolü: Bilimsel öğrenme teknikleri.Görüşünceye dek, aklınıza mukayyet olun ve kendinize iyi davranın ! 👊https://www.instagram.com/gokay.erkaya/Bazı Kaynaklar:Aklında Kalsın - Başarılı Öğrenme Bilimi, Peter C. Brown, Henry L. Roediger, Mark A. McDanielEtkili Öğrenme Yöntemleri, Barbara OakleyÇocuklar Okulu Neden Sevmez?, Daniel T. Willingham

‘Ben böyleyim’ ya da ‘benden geçti’ demek; ‘ben değişmek için emek harcayamam’ demektir. Ama yerinde saymak isteyen biz faniler için haberler kötü. Bilim yine bizi rahat bırakmıyor ve diyor ki: ‘Beyin, sen ölene kadar değişmeye açık!’ Beyin de durur mu, yapıştırmış cevabı: ‘Eğer sen her gün aynı şeylerden şikayet edip, aynı dedikodularla vaktini öldürürsen; ben ancak yerimde saymayı öğrenirim. Şikayet etmek ucuzdur, kafa yormaz; ama seni zihinsel olarak obez yapar."Bu bölümde beynin neden değişime direndiğini ve şikayet/dedikodu döngüsünün zihnini nasıl hantallaştırdığını anlatıyorum. Kendimizi kandırmayı bırakalım ve artık şu öğrenmeyi öğrenme meselesini biraz kurcalayalım.https://www.instagram.com/gokay.erkaya/Bazı Kaynaklar:- Aklını En Doğru Şekilde Kullan - Carol S. Dweck - Kendini Değiştiren Beyin - Norman Doidge - Zinde Bir Yaşlılık İçin Beyin Kuralları - John Medina

Gözünle gördüğüne, kulağınla duyduğuna ne kadar güvenebilirsin? Bu kez gerçeğin bozulduğu yere iniyorum. FOMO bizi nasıl manipüle ediyor? Deepfake ile gerçek nasıl kurgulanıyor? Tartışmalarda bize kurulan o sinsi safsata tuzakları neler? Eleştirel düşünme serisinin finalinde, zihinsel egemenliğimizi geri alıyoruz. Uyanık ol, çünkü dikkatini çalmaya çalışıyorlar! 👊https://www.instagram.com/gokay.erkaya/Bazı Kaynaklar:Hızlı ve Yavaş Düşünme - Daniel KahnemanKaranlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı - Carl SaganMakale: Vosoughi, S., Roy, D., & Aral, S. (2018). "The spread of true and false news online". Science, 359(6380), 1146-1151.

Dünyayı olduğu gibi değil, kafamızdaki o minik sansürcü ne derse o şekilde anlıyoruz. O sansürcü tarafsız mı, yoksa sadece duymak istediklerini mi bize servis ediyor? Lahmacun Paradoksu, Sistem 1 - Sistem 2, Sifon Mekanizması gibi alakalı alakasız her şey bu bölümde. Çünkü neden olmasın? Gerçeği aramak zeka işi değil, dürüstlük işidir. Ben dürüstüm diyenler dinleyiverin gari! 🤘🎙️Bazı Kaynaklar: - Daniel Kahneman - Hızlı ve Yavaş Düşünme- Julia Galef - İzci Gibi Düşünmek- Lisa Feldman Barrett - Duygular Nasıl Oluşurhttps://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bugün savunduğun fikirlerin kaçı gerçekten sana ait? Yoksa bazılarını sadece tanıdık olduğu için mi devraldın?Bu bölümde zihnimizdeki 'varsayılan ayarlar', Solomon Asch’in sosyal baskı deneyi ve ödünç alınan fikirler hakkında bolca atıp tutuyorum. Fikirleri sorgulamak onları reddetmek değil, onlara bir şans vermektir. Fikirlerinin DNA’sını kurulamak ister, beklerim! Bazı Kaynaklar: Solomon Asch - Uyum ve Sosyal Baskı Deneyleri Leon Festinger - A Theory of Cognitive DissonanceDaniel Kahneman - Hızlı ve Yavaş DüşünmeAdam Grant - Yeniden Düşün Julia Galef - İzci Zihniyeti https://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Manipüle Edilmekten Sıkılmadın Mı?Dışarıdaki düşmanı, elalemi, siyasetçileri, reklamları boş ver... En yakınlarına bak. Yakın arkadaşım dediklerin, sevgilin, eşin, hatta annen, baban…Hepsi senin o görünmez duygusal boşluklarını ezbere biliyor. Ve çoğu zaman, farkında bile olmadan o boşluklardan sızıp seni manipüle ediyorlar. Senin iyiliğini istediklerini söylerken bile aslında kendi korkularını sana giydiriyorlar.Zihnindeki mercek kirliyse; SEVGİYİ MANİPÜLASYONDAN, YARDIMI PRANGADAN AYIRAMAZSIN.Bugün yine söylemesi kolay, yapması zor bir duraktayız: Eleştirel Düşünme. Zihnindeki o merceği temizleme vakti geldi. Ya o merceği parlatıp gerçeği görürsün ya da hayatım neden böyle? diye sızlanmaya devam edersin.Sen bilirsin...https://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisiBazı Kaynaklar:Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı, Carl SaganHızlı ve Yavaş Düşünme, Daniel KahnemanFactfulness, Hans Roslingİnanan Beyin, Michael Shermer

Bazen bir bakmışsın arabayı eve kadar getirmişsin ama yolu hatırlamıyorsun... Kahveyi içmişsin ama tadını almamışsın. Ya da yan bakan birine hiç düşünmeden, o meşhur "otomatik" tepkini vermişsin.Dümende kim var baba? Sen mi, yoksa o sinsi otomatik pilot mu?Bu bölümde "Öz Farkındalık" serimizin finalini yapıyoruz. Mindfulness masallarını bir kenara bırakıp Behzat Ç.’yi konuşuyoruz. Gerçekten anda kalmak bir kaçış mıdır, yoksa en büyük yüzleşme mi?Fark etmek, o sıcacık konforlu yorganı üzerinden çekip almaktır. Önce üşürsün, sonra mecburen hareket edersin.Daha önce de söylediğim gibi; ben burada psikologculuk oynamıyorum, kendi hikâyemi anlatıyorum. Sen dümenden düştüysen ve toparlayamıyorsan uzmanından destek al, ama yalnız olmadığını da bil! 🤘Görüşünceye dek; aklınıza mukayyet olun ve kendinize iyi davranın!Bazı Kaynaklar:Gittiğin Her Yere Kendini De Götürürsün, Jon Kabat-ZinnFarkındalığın Mucizesi, Thich Nhat HanFarkındalık, Ellen Langerhttps://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Bilinçaltı bizi hayatta tutmak için programlanmış, iyi yaşatmak için değil! 🤷🏻‍♂️Neden bizi tüketen işlerde ve ilişkilerde bu kadar ısrarcıyız?Bilişsel çelişki bizi nasıl hasta ediyor?Neden hep aynı hataları yapıyoruz?Yeni bölüm yayında!🎙️ Dinleyiverin gari!🤘Keyifli dinlemeler. Ya da yüzleşmeler... 😏https://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisiBazı Kaynaklar:Bilinç Dışı, Sigmund Freud, 2019Duygusal Beyin Duyguların Gizemli Dünyası, Joseph LeDoux, 2006Bilişsel Çelişki Teorisi (A Theory of Cognitive Dissonance) Leon Festinger, 1957

Kendini tanımak yetmiyor, bir de bu "kendinle" yaşamayı öğrenmen lazım. Ama o vıcık vıcık "sen çok özelsin" edebiyatıyla değil, gerçeklerle!Bu bölümde;Hedonik Koşu Bandı: Neden koştukça yerimizde sayıyoruz?Cahil mi, Sahtekar mı? Bozuk ölçüm cihazlarının hangi tarafındasın?İçindeki Zorba: Kendine neden bir akran zorbası gibi davranıyorsun?Dışarıda enerjini emcüklemek için pusuya yatmış binlerce dansöz var zaten, ama senin asıl meselen kendi içindeki o zorba.Hadi gel, boğulan kendine o can simidini birlikte atalım. Bazı Kaynaklar: Brené Brown, Mükemmel Olmamanın Hediyeleri, 2011Kristin Neff, Kendine Nazik Olmanın Kanıtlanmış Gücü, 2021Carl Rogers, Kişi Olmaya Dair, 2024David Dunning & Justin Kruger, Unskilled and Unaware of It, 1999Pauline Rose Clance & Suzanne A. Imes, The Impostor Phenomenon in High-Achieving Women, 1978https://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Herkese Selam! Ben ne zaman doğru olduğuna inandığım yolu görsem, tatlı konfor alanım incinmesin diye başka yönlere gitmeyi tercih ettim. Buna dümdüz korkaklık da diyebiliriz, ama insan kendine "cesareti yoktur" demeyi tercih ediyor. 😉Jung beyabi bunu şöyle tanımlamış: “İnsanlar, ne kadar saçma olursa olsun, kendi ruhlarıyla yüzleşmemek için her şeyi yaparlar.” Bu bölümde o saçmalıkların peşindeyiz! 👀Neden 10 kişiden 9'u kendini tanıdığını sanıyor?Kendinle yüzleşmek, kendi sesini kayıttan ilk kez duyduğun o irkilme anı gibi mi?Dürüstlük Randevusu nedir ve bu buluşmaya neden bıçağını çantana koyarak gitmelisin?🤺Mesele, kendini tamamen çözmek değil; kendinle yaşamayı öğrenmek. Hadi gel, kendi halimize birlikte gülelim! Bazı Kaynaklar: 🕵️‍♂️Daniel Goleman - Duygusal Zeka: EQ Neden IQ'dan Daha Önemlidir?, 1995Tasha Eurich - İçgörü, 2022Duval & Wicklund - A Theory of Objective Self Awareness, 1972 (Nesnel Öz Farkındalık Teorisi)https://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisi

Hani her şey yolundaymış gibi görünürken, bazen içinde huzursuz bir kıpırtı olur ya... O ne biliyor musun? Yıllardır kendine kurduğun pis bir komplo! 🎭Evren bize o komplonun kazanmak üzere olduğunu anlatmak için daha ne kadar mesaj gönderebilir? Depresyon, panik atak, tükenmişlik, obezite… Ne alırsınız? :) Hepsi tamam da, kel birine saç kıran yollamak niye? Bu, evrenin mizah anlayışının ne kadar acımasız olduğunu göstermez mi? 🤯Demek ki, bu saçma sapan hayat kurgusunu çözmek için öyle 'günde beş dakika meditasyon' falan bizi kesmeyecek. Derine daha derune inip, otomatik pilotu durdurmak lazım. İşte "KomplE Teorisi" tam burada, farkındalık operasyonuna başlıyor.İlk bölüm "Otomatik Pilotu Şutla!" şimdi yayında! Dinleyiverin gari!🤘https://www.instagram.com/komple_teorisi/https://www.youtube.com/@KomplEteorisi