Lezen in het Donker
by NPO Radio 1 / NTR
De perfecte podcast om bij weg te dromen. Doe het licht uit, druk op play en laat je meevoeren. Wekelijks bespreken we de nieuwste wetenschaps- en geschiedenisboeken. Een uur vol met ontroerende geschiedenisverhalen, wetenschappelijke vergezichten en intieme gesprekken met schrijvers. Zij lezen voor uit eigen werk en nemen mooie, bijpassende muziek mee.
Episodes
-
#99 Jetske van der Schaar - Eeuwige Lente, leven met een erfelijk alzheimergen
Jetske van der Schaar onderzoekt als promovenda aan Amsterdam Universitair Medisch Centrum de medisch-ethische dilemma’s in vroege stadia van Alzheimer. Daarnaast schrijft en spreekt ze openlijk over haar erfelijke vorm van dementie. Zelf is ze drager van het gen wat Alzheimer veroorzaakt. Ze…
more -
#98 Lotte Jensen - Napoleons Nalatenschap
Marnix Koolhaas praat met Lotte Jensenover haar nieuwste boek ‘Napoleons Nalatenschap’.
-
#97 Nadia Bouras - Een klas apart
Mirjam Gulmans interviewt Nadia Bouras over haar nieuwe boek ‘Een klas apart’. Dit verhaal gaat over de geschiedenis een Arabische school in Amsterdam.
-
#96 Lizzy van Leeuwen - Indra: een wajangleven
Gerda Jansen Hendriks interviewt Lizzy van Leeuwen over haar boek ‘Indra: een Wajangleven’.
-
#95 Madelijn Strick - Humor is een van de vier pijlers onder het universum (de andere drie ben ik vergeten)
Jacob de Vries interviewt sociaal psycholoog Madelijn Strick over haar boek 'Humor is een van de vier pijlers onder het universum (de andere drie ben ik vergeten)'. Strick promoveerde cum laude op een proefschrift over humor in reclame en ze i s humor blijven onderzoeken.
-
#94 Mark Verheijen - Wij Kennen Amerika Helemaal Niet
Rob Bruins Slot interviewt politicus Mark Verheijen over zijn nieuwste boek ‘Wij kennen Amerika helemaal niet’.
-
#93 - Peter Romijn - De Lange Tweede Wereldoorlog
Hannah Dogger interviewt historicus Peter Romijn over zijn nieuwste boek De Lange Tweede Wereldoorlog dat over de Nederlandse geschiedenis tussen 1940 en 1950 gaat.
-
#92 - Nikolaos van Dam - Granaten en minaretten: een Nederlandse diplomaat op zoek naar vrede in de Arabische en Islamitische wereld
Presentator Rose Heijnen interviewt oud-ambassadeur Nikolaos van Dam. Hij vertelt over zijn nieuwste boek Granaten en minaretten: een Nederlandse ambassadeur op zoek naar vrede in de Arabische en islamitische wereld, waarin hij de balans opmaakt van zijn avontuurlijke carrière als diplomaat.
-
#91 - Mark van Vugt - Lucy, Darwin & Lady Gaga
Presentator Bouwe van Straten interviewt Mark van Vugt. Hij is hoogleraar psychologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en vertelt over zijn nieuwste boek Lucy, Darwin & Lady Gaga waarin hij uitlegt hoe de evolutie onze kijk op de wereld verdiept.
-
#90 - Mirjam Janssen - Liefde in de Lage Landen
De geschiedenis van een land is te beschrijven als een opeenvolging van politieke gebeurtenissen, als een reeks economische successen, als het ontstaan van een natie. Maar ook als een serie huwelijken, want die vormen een graadmeter voor veel maatschappelijke veranderingen. In het boek Liefde in…
more -
#89 - Els van Diggele - Het raadsel van Femma, prooi van een mensenredder
Een doodgewoon meisje uit de Amsterdamse Oosterparkbuurt belandt in Auschwitz omdat een overijverige Duitse ambtenaar dat nu eenmaal wil. Hoe dit kon, en wat voor gevolgen het heeft gehad voor het meisje en haar familie, beschrijft Els van Diggele in Het raadsel van Femma, prooi van een...
-
#88 - Esther van Fenema - Waarom kan ik niet gewoon gelukkig zijn?
We hebben allemaal wel eens tijdelijk last van psychische klachten, maar als ze langer aanhouden kunnen ze ons leven te veel beïnvloeden. Dan kan de psychiater helpen. Want ook al lijkt elk probleem uniek, toch zijn er herkenbare patronen. In Waarom kan ik niet gewoon gelukkig zijn? laat Esther…
more -
#87 - Vilan van de Loo - Uit naam van de majesteit
Van Heutsz is de meest omstreden militair uit de Nederlandse geschiedenis. Hij had veel bewonderaars, onder wie Wilhelmina en Emma, én veel vijanden. Hoe kon het gebeuren dat juist hij benoemd werd tot gouverneur van Atjeh en daarna tot gouverneur-generaal, onderkoning van Indië? En hoe...
-
#86 - René ten Bos - De Coronastorm: Hoe een virus ons verstand wegvaagde
Te gast is René ten Bos, hoogleraar filosofie aan de Faculteit der Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit. Daarnaast ook columnist voor onder meer het Financiële Dagblad en Filosofie magazine. En auteur van meerdere boeken waaronder Dwalen in het antropoceen en Extinctie. René ten…
more -
#85 - Stefan Buijsman - AI: Alsmaar Intelligenter
Gezichtsherkenning, zelfrijdende auto’s, algoritmisch nepnieuws, Tinder-matches, deepfakes en sollicitatiegesprekken met een computerprogramma. Of we het nu willen of niet, we worden omringd door artificiële intelligentie. Maar wat betekent dat? Moeten we ons zorgen maken over een toekomst vol...
-
#84 - Ernestine Hoegen - Een strijdbaar bestaan: Mieke Bouman en de Indonesische strafprocessen
Het is 1955. In een Indonesische rechtszaal worden de Nederlanders Jungschläger en Schmidt beschuldigd van het ondermijnen van de jonge Indonesische Republiek. Hun advocaat, Herman Bouman, is het land ontvlucht en nu wordt de verdediging door zijn echtgenote, Mieke Bouman, gevoerd. Het zijn...
-
#83 - Emily-Jane Townley - Hoe veeg je met 'minimal waste' je billen af?
Klimaatverandering, de plastic soep en duurzaamheid zijn grote thema's. Maar verandering begint bij jezelf moet de Nederlandse Emily Townley gedacht hebben. 'Zonder al te veel moeite kun je je eigen afvalproductie drastisch verminderen', zegt ze in deze nieuwe aflevering van de podcast Lezen in…
more -
#82 - Ans Hekkenberg - R.I.P. Heelal: Over het einde van het universum
De meeste astronomen zijn het erover eens: het heelal zal niet altijd voortbestaan. De grote vraag is: áls het universum eindigt, hoe ziet dat einde er dan uit? Gaat dat met een sensationele knal of komen we pruttelend en sputterend tot stilstand? Over het einde doen verschillende theorieën de...
-
#81 - Alexander van de Bunt - Wee de overwonnenen: Germanen, Kelten en Romeinen in de Lage Landen
De eerste bewoners van de Lage Landen kennen wij vooral door de ogen van de Romeinen. Archeoloog Alexander van de Bunt verzet zich tegen het beeld dat zij scheppen in zijn boek ‘Wee de overwonnen: Germanen, Kelten en Romeinen in de Lage Landen'. Wat Van de Bunt betreft zit onze geschiedenis vol...
-
#80 - Abdelkader Benali - De Vreemdeling: Racisme uitgelegd aan onszelf
Schrijver Abdelkader Benali voelt zich op het strand in Marokko prettiger dan op het strand in Nederland. Daar valt zijn lichaam niet op, hier in Nederland wel. In gesprek met presentator Rose Heijnen vertelt hij over hoe de blik van de ander ons maakt, of juist breekt. In zijn boek 'De…
more -
#79 - Marjolein Bax - Een wrang feest
Het is een drukte van jewelste. De straten hangen vol oranje slingers en Nederlandse vlaggen. Het is feest. Maar niet voor iedereen. Want in het chaotische feestgedruis vallen er ook slachtoffers. Op 7 mei kwamen 32 mensen om op de Dam bij een schietpartij. Wanneer je de lokale kranten erbij…
more -
# 78 - Ivar Schute - In de schaduw van een nachtvlinder
De Tweede Wereldoorlog liet veel sporen na. Monumenten en getuigenissen houden herinneringen levend. Maar deze oorlog liet ook blijvende leegtes achter, waardoor we niet eens kúnnen herinneren of herdenken. Ivar Schute kijkt met een heel eigen blik naar het erfgoed uit deze periode. Zijn...
-
#77 - Uit de schaduw van Pol Pot
De Rode Khmer, onder leiding van Pol Pot, eiste tussen 1975 en 1979 het leven van bijna twee miljoen Cambodjanen. Achter de dictator stond al die tijd een tweede man, Nuon Chea. In tegenstelling tot Pol Pot deed hij er alles aan om anoniem te blijven. In het boek ‘Uit de schaduw van Pol Pot’…
more -
# 76 - Watskeburt, Lage Landen?
Ze bestaat al een eeuw, en gaat waarschijnlijk nooit meer weg: Nederlandstalige popmuziek. En in die honderd jaar zijn er behoorlijk wat legendarische acts ontstaan: van de vintage jazz-band The Ramblers tot de on-Nederlands coole Eefje de Visser. Maar wat zit er achter al die acts? Wat drijft…
more -
# 75 - Hoe werd Florence zó geniaal?
Florence: het epicentrum van de Europese renaissance. Italië-deskundige Koen de Vos schreef er een boek over: 'De geniale stad.' Hoe kon het dat Florence zoveel genieën voortbracht in 100 jaar? En welke rol speelden figuren als Da Vinci, Michelangelo en de familie De' Medici daarin? Presentator...
-
#74 - Deze journalist groeide op naast een zwaarbewaakte lading kernbommen
Journalist Frank Westerman groeide op in Drenthe, in Darp om precies te zijn. Daar lag, diep in het bos, een batterij kernkoppen opgeslagen. Praktisch naast een massavernietigingswapen wonen had groot effect op zijn jeugd. Angst voor nucleaire oorlog, voor dienstplicht en algehele chaos maakten…
more -
#73 - Proeven van taart en wetenschap
Wat hebben chocoladetaarten, raven en wetenschap met elkaar te maken? Wetenschapsfilosoof Sylvia Wenmackers legt het ons haarfijn uit in haar boek 'Kans op chocoladetaart'. Ze vraagt zich af hoe je taart het best kunt verdelen, waarom lichtrood roze heet maar lichtgroen gewoon lichtgroen, en wat…
more -
#72 - "Emoties zijn net kleuters, ze krijsen net zo lang tot ze aandacht krijgen"
Emoties zijn menselijk en heb je al vanaf het moment dat je uit de baarmoeder kruipt. Kinderen leren naarmate ze ouder worden steeds beter om te gaan met hun emoties. Soms gaat een verkering uit, moet je iets smerigs eten of mag je juist eindelijk wat later opblijven van je ouders, maar hoe ga je...
-
#71 - Hoe overleef je in een narcistische wereld?
Stel je hebt een relatie en je bent constant bezig met superieur zijn aan je partner. Je voelt je beter dan anderen, kijkt op mensen neer en je ziet relaties met vrienden of je geliefde als een competitie. Voldoe je aan deze voorwaarden? Dan ben je waarschijnlijk een narcist. Maar hoe is het om…
more -
#70 - "Mijn grootouders moesten toekijken hoe alle Joodse inwoners werden doodgeschoten"
De Poolse arts Dolek Guensberg was één van de dappere mannen die geholpen heeft ons land te bevrijden van de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dolek was Joods en vocht om zijn familie in Polen te bevrijden, om er aan het eind van de oorlog achter te komen dat dat tevergeefs was.…
more -
#69 - 'Ik zat 's nachts in een schuttersputje in Zuid-Libanon, toen ging het struikeldraad af'
Het is oorlog in Syrië, in Jemen en straks is er misschien ook nog een oorlog tegen Iran. Is Iran momenteel het grote gevaar van het Midden-Oosten of valt dat toch wel mee? En wie is die jonge Saoedische kroonprins? Hij werd door menigeen ontvangen als hervormer maar blijkt nu steeds vaker een...
-
#68 - De meest bizarre locaties van België verzameld in één boek
"Op de cover zie je de zwevende blauwe kraan Ieper. Dat is echt een van mijn favorieten." Reisjournalist Jeroen van der Spek schreef het boek: De gekste plekken van België, waarin hij 111 bizarre locaties omschrijft. Maar wat maakt iets nou tot een gekke plek? "Wat ik heel leuk vind is een plek...
-
#67 - Wat zegt de vorm van je schedel over je persoonlijkheid?
Het verzamelen van hersenen klinkt als een hobby van iemand met een psychische aandoening. Maar Franz Joseph Gall verzamelde geen hersenen omdat hij alles niet op een rijtje had. Hij verzamelde hersenen om deze te onderzoeken en stond daarmee aan de basis van de frenologie. In deze aflevering van...
-
#66 - 'Als je niet gezellig kunt doen, dan ga je maar naar je kamer'
Bij het woord 'gezellig' denk je waarschijnlijk aan allerlei positieve dingen, maar toch heeft dit woord ook een negatieve kant. Gezelligheid wordt in de Nederlandse cultuur vaak als sociaal dwangmiddel gebruikt; wie niets met anderen wil ondernemen krijgt te horen: 'Nou gezellig hoor!' In Lezen…
more -
#65 - Walter Lucius - De Hartland-trilogie
Meer dan dertig jaar geleden ontvluchtte journaliste Farah Hafez uit Afghanistan nadat haar vader werd vermoord. Nu keert ze terug naar haar vaderland en begint ze een zoektocht naar een crimineel netwerk, dat jongens verhandelt. Schrijver Walter Lucius dacht nooit romanschrijver te willen…
more -
#64 - Maria Goos - Smoeder
"Verdriet werkt als een telefoonverbinding. Als ik m'n verdriet toelaat ben ik weer bij haar.", dat schreef de toen 29-jarige Maria Goos in een van de vijf notitieboekjes die zij bijhield in de maanden na de dood van haar moeder in 1985. Sindsdien las ze de boekjes nooit meer, ze verdwenen in een...
-
#63 - David van Bodegom - Het geheim van de schildpad
Bij bijna alle diersoorten worden de vrouwtjes ouder dan de mannen. Biologisch gezien zijn vrouwen belangrijker en daarom robuuster gebouwd. Niet alle diersoorten worden even oud... Wij mensen zijn bijvoorbeeld nog nooit ouder geworden dan 122 jaar, maar schildpadden worden met gemak dubbel zo…
more -
#62 - Carina van Leeuwen - Onbekend maar niet vergeten
"Er moet toch iemand zijn op de wereld die op deze persoon zit te wachten?" In Nederland moet je overal geregistreerd staan. Als je een verzekering wil afsluiten, als je alcohol wil kopen of een bankrekening wil openen. Hoe kan het dat sommige mensen anoniem begraven worden? Forensisch…
more -
#61 - Judith Schuyf - Heidense Heiligdommen: Zichtbare sporen van een verloren verleden
Over het Christendom en over de Islam is veel bekend, maar waar geloofde men in voor die tijd? Het Heidense verleden van Nederland is moeilijk vindbaar, maar als je goed zoekt kun je nog een aantal sporen traceren. Schrijfster Judith Schuyf loodst interviewer Lara Lauwigi langs heilige bomen en...
-
#60 - Jan Willem Regenhardt - Louis van Gasteren: Seismograaf van onze tijd
'Ik dacht dat hij ook een regisseur van zijn eigen leven was, als biograaf was ik bang dat hij de regie zou overnemen,' aldus biograaf Jan Willem Regenhardt over regisseur en beeldend kunstenaar Louis van Gasteren. Die regie bleek gelukkig mee te vallen, hij kreeg zelfs de sleutel van het huis....
-
#59 - Hennie Vaessen - De Slag om Arnhem: September 1944
"Mensen die aan hun ochtendkoffie zaten en opeens een bom door het dak kregen. Je kon geen kant op als burger." 75 jaar na de Slag om Arnhem brengt schrijver en tekenaar Hennie Vaessen het stripboek 'De Slag om Arnhem September 1944' uit. Maar hoe doe je dat, een geallieerd offensief met zoveel...
-
#58 - Nienke Wijnants - Twintigerstwijfels & dertigersdilemma's
Millennials zijn gemakzuchtig, ambitieus maar onzeker, en ze komen om van de keuzestress. Zijn dit bevindingen of vooroordelen, en kun je dat eigenlijk wel zeggen over een hele generatie? Nienke Wijnants, auteur van 'Twintigers twijfels & dertigers dilemma's' heeft een antwoord op deze vragen.…
more -
#57 - Jelmer Mommers - Hoe gaan we dit uitleggen?
"We zijn de auteurs, de schrijvers van onze eigen toekomst." We stoten de laatste honderd jaar zoveel broeikasgassen uit dat we afstevenen op een onleefbare planeet. Maar een positieve conclusie van onderzoeker en schrijver Jelmer Mommers: het is nog niet te laat! Mommers deed de afgelopen vijf...
-
#56 - Jan Wim Buisman - Onweer
Onweer. De een houdt ervan, de ander vindt het vreselijk. Lekker met zijn allen binnen zitten, kijken hoe het buiten dondert en flitst. Van oudsher werden donder en bliksem gezien als een van Gods middelen om mensen te straffen. Tot 1752, toen de bliksemafleider werd uitgevonden. Hoe kan het, dat...
-
#55 - Mark Tigchelaar - Focus aan/uit
"Ik krijg tegenwoordig een stuk minder gedaan dan vroeger, maar ben vermoeider dan ooit." In zijn nieuwe boek ‘Focus aan/uit’ vertelt neuropsycholoog Mark Tigchelaar hoe ons gebrek aan concentratie ons dagelijks nekt. We zijn allemaal druk, maar vaak niet écht productief. We zijn wel aanwezig…
more -
#54 - Arita Baaijens - Paradijs in de Polder
"Zet mij op een kameel en ik snap het weer." Ontdekkingsreiziger, bioloog en schrijver Arita Baaijens trok twintig jaar door de woestijn met haar kameel en verkende landschappen in de Sahara, Siberië en Papoea-Nieuw-Guinea. De natuur is haar thuis. Het viel haar op dat herders en nomaden op een...
-
#53 - Inge de Bever - Moederland
In haar studentenhuis ontmoette schrijfster Inge de Bever haar toekomstige echtgenoot. Hun huwelijk bracht een hele nieuwe cultuur met zich mee: Haar man is van Turkse komaf en Inge werd zo van de ene op de andere dag mevrouw Aksoycan. Ze merkte bij het zoeken van een woonruimte dat deze…
more -
#52 - Lilian de Bruijn - Ik kreeg mijn vader niet dood
In ‘Lezen in het Donker’ vertelt Lilian de Bruijn hoe haar vader, volgens haar onderzoek, zijn hoogtij beleefde tijdens de Wederopbouw, maar nog steeds werd geteisterd door demonen uit zijn verleden. Van haar vader had schrijfster Lilian de Bruijn alleen een wazig beeld. Een soort schim in haar...
-
#51 - Toine Heijmans - Marifoonberichten
Schrijver Toine Heijmans houdt van de hondenwacht, de donkerste tijd van de nacht, vertelt hij presentator Rose Heijnen. En hij houdt van de zee. Daarover verscheen in april zijn boek Marifoonberichten. Een verzameling van waargebeurde verhalen die over een periode van twintig jaar in de…
more -
#50 - Jeroen van der Spek - Alle(r) gekste plekken van Nederland
Nederland is niet saai en aangeharkt, maar juist rijk aan bizarre en bijzondere plekken. Reisjournalist en fotograaf Jeroen van der Spek heeft een selectie gemaakt van meer dan tweehonderd fascinerende bezienswaardigheden, verborgen pareltjes en immense zelfbouwprojecten voor zijn boek 'Alle(r)...
About this show
De perfecte podcast om bij weg te dromen. Doe het licht uit, druk op play en laat je meevoeren. Wekelijks bespreken we de nieuwste wetenschaps- en geschiedenisboeken. Een uur vol met ontroerende geschiedenisverhalen, wetenschappelijke vergezichten en intieme gesprekken met schrijvers. Zij lezen voor uit eigen werk en nemen mooie, bijpassende muziek mee.
Hosted by
NPO Radio 1 / NTR