Smaki z Plusem

W tym odcinku „Smaków z Plusem” odkrywamy bogatą historię orzechów laskowych - od starożytnych wierzeń i polskich tradycji po napoleońskie blokady handlowe, które zainspirowały turyńskich cukierników do stworzenia popularnego dziś czekoladowego kremu. Będą też przepisy na kaszę z orzechów, sos do makaronu i jesienną wersję leniwych klusek.

Agnieszka Morawska Pierwszy powakacyjny odcinek „Smaków z Plusem” będzie o inspiracjach na to, jak spędzić długie jesienne wieczory ze smakiem. Będzie o przepisach na pomidory, które w mistrzowski sposób przygotowuje Beata Śniechowska – pierwsza polska szefowa kuchni z gwiazdką Michelin, zahaczymy o lepsze i gorsze restauracje za oceanem, wrócimy do XVI-wiecznej Polski oraz świata ziół pożytecznych i trujących. Na końcu poruszymy temat smaku, a dokładniej jego narodzin. W tym odcinku zajmiemy się książkami - mój subiektywny wybór na nadchodzące miesiące. Będzie też książkowy prezent, więc warto wytrwać do końca.

W tych „Smakach z Plusem” będzie sporo smaczków dotyczących potraw i produktów obecnych w polskiej kulturze kulinarnej. O tym, co smakowało domowym diabłom, o czarownicach podkradających mleko, o jabłkach, piernikach i gorzałce. O wszystkim opowiedr Magdalena Tomaszewska-Bolałek*, autorka książki „Opowieści kulinarne z Polski”.*dr Magdalena Tomaszewska-Bolałek - orientalistka, specjalistka od turystki i dyplomacji kulinarnej, kierowniczka Food Studies na Uniwersytecie SWPS, autorka wielu nagradzanych książek o kulturach kulinarnych (także polskiej).

Kluski, rolada i żur to dla wielu osób jedyne dania kojarzone ze Śląskiem, tymczasem region wieloma smakami stoi, jest różnorodny i zachwycający, dlatego w tych „Smakach z Plusem” wyruszamy na kulinarny szlak. Remigiusz Rączka opowie o tym, gdzie kluski robi się z dziurką, a gdzie kluski dziurki nie mają, będzie też o deserach oraz zupach i podejściu do tradycyjnej kuchni. Smaki kuchni beskidzkiej przybliży Maria Pietruszka z „Chaty Olimpijczyka Jasia i Helenki” w Wiśle. Nie zabraknie też rozmów o samym szlaku i festiwalu „Śląskie Smaki” (Agnieszka Sikorska, dyrektorka Śląskiej Organizacji Turystycznej), o winnicach (Iwona Rau i Aleksander Błaszak, Winnica Rajska), oraz o śląskiej kuchni Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk (Kamila Feret i Dariusz Żaczek).

Szef kuchni, który gotuje o najmłodszych lat. Dzieli się wiedzą podczas warsztatów, ale także w swoich książkach. W najnowszej „To mi smakuje! Moje ulubione dania” wyd. Harde, dzieli się przepisami i wspomnieniami z dzieciństwa. Gościem tych „Smaków z Plusem” będzie Jakub Kuroń. Oprócz rozmowy o książce będzie też o życiu i rodzinie m.in. o tym, jak powstała zupa „Kuroniówka” i kto zajmuje się w domu pieczeniem ciast. Przepis na jedno z ulubionych dań także się pojawi. Zapraszam do słuchania Agnieszka Morawska.

W tych „Smakach z Plusem” wyruszymy w retro podróż pociągiem PKP IC „Nieśpiesznym”. Odrestaurowane oliwkowe wagony z lat 80. i pomarańczowa lokomotywa EP05-23 - „Czesio” do końca września przemierzą czterdzieści malowniczych tras zahaczających o każde województwo. W składzie znajduje się także Wars, a w menu dania, które przez lata cieszyły się największą popularnością. Będzie o bigosie, schabowym i o tym, jak przygotowuję się posiłki w wagonowej kuchni.

W średniowiecznej Polsce robiono jabłeczniki, ale nie były zbyt popularne i tradycja nie przetrwała. Są jednak tacy, którzy próbują stworzyć ją na nowo, bo w kraju, który słynie z doskonałych jabłek, aż dziwne, że nie wykorzystujemy ich na wszystkie możliwe sposoby. W tych „Smakach z Plusem” Janek Tenderenda i Tadek Tenderenda – Cydr Dwaj Bracia, opowiedzą o poszukiwaniu starych odmian jabłoni, o współpracy z Ogrodem Botanicznym PAN w Powsinie, o tym, jak powstaje cydr na warszawskim Ursynowie i jak użyć go do gotowania.

Wielka Sobota, czas przygotowań do świąt, także tych kulinarnych, a gdybyśmy tak przenieśli się w czasie, do XIX wieku i sprawdzili, jak wyglądała Wielkanoc z książek kucharskich Jana Szyttlera, ucznia Paula Tremo - szefa kuchni na dworze Stanisława Augusta? Do tego wehikułu w „Smakach z Plusem” zabierze nas dr Bogdan Gałązka. Szef kuchni, historyk, ale także ekspert turystki kulinarnej. Na chwilę porzucimy rozmowy świętach i wpadniemy do Lubuskiego, gdzie powstaje nowa strategia szlaków kulinarnych.

W tym odcinku „Smaków z Plusem” nie będzie gotowania i konkretnych dań. Nie zabraknie jednak rozmów o podróżach i stole, a także historii, które inspirują. O tym jak powstał jeden z największych festiwali kulinarnych, opowiada współzałożyciel RestaurantWeek Paweł Światczyński.

W tym odcinku „Smaków z Plusem” bierzemy pod lupę królową nowalijek, czyli sałatę. Będzie o historii, o tym, że można jeść ją na ciepło oraz w wersji zimowej ozdobić nią suknię. Sprawdzimy sekret Neli Rubinstein, czyli dlaczego liście należy rwać, a nie kroić. Będzie też o tym, dlaczego najpierw do sałaty dodajemy oliwę, a dopiero potem sypiemy sól. Nie zabraknie rukoli, roszponki i cykorii, a także wspomnienia o głąbiku krakowskim. Pojawi się też sporo przepisów i wiele innych sałat. Zapraszam do słuchania, Agnieszka Morawska

W tych „Smakach z Plusem” zajmiemy się przedwiośniem od strony kulinarnej. Poszukamy odpowiedzi na to, co jeść na przednówku dziś, kiedy wszystko jest dostępne i o tym, jak ten czas wyglądał kiedyś. W pierwszej części dr Magdalena Tomaszewska-Bolałek, orientalistka, specjalistka od turystki i dyplomacji kulinarnej, kierowniczka Food Studies na Uniwersytecie SWPS, autorka wielu nagradzanych książek o kulturach kulinarnych (także polskiej), przybliży nam historię, w drugiej części dr Joanna Michalina Jurek, specjalistka w dziedzinie immunoodżywiania, nutripsychiatrii oraz dietoterapii, autorka książek m.in. „Dietoterapia w zespole chronicznego zmęczenia”, opowie o tym, jak dieta wpływa na odporność, nastrój i witalność i co jeść, by obudzić się po zimie.

W tym odcinku „Smaków z Plusem” sprawdzamy, co lądowało i ląduje na talerzach olimpijczyków. Prześledzimy dietę sportowców i kulinarne zwroty w historii Igrzysk Olimpijskich. Będzie o figach, zwierzętach, które dawały moc, 10 tys. kalorii Michaela Phelpsa i pierwszej formie dopingu. Nie zabraknie polskich wątków i kulinarnych wiadomości z Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2026.

Marchewka, pietruszka, seler…, czyli warzywa korzeniowe, które ratują nas zimą. Gdy pomidor dostępny w sklepie, nie smakuje pomidorem, gdy za oknem szarość, a wiosny nie widać. W tych „Smakach z Plusem” kilka pomysłów na to, jak podkręcić ich smak. Będzie też o kapuście, czyli kulinarnym trendzie 2026 roku, o tym, czy da się z niej zrobić deser oraz o brukselce, która nie przypomina tej ze szkolnej stołówki. To wszystko i wiele więcej przybliży nam Pan Tasak, czyli Wit Szychowski, szef kuchni z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem, którego stylu nie da się pomylić z żadnym innym.

W tym odcinku „Smaków z Plusem” zanurzymy się w historii kuchni dawnych dworów oraz wiejskich domów Warmii i Mazur. Będzie o ziemniakach, rybach i kwaśnym smaku. O marcepanie, plackach i konfiturach, a także o tym, skąd wzięty się dzyndzałki. Wszystko przybliży nam Małgorzata Buttitta*, autorka książki „Niezapomniana kuchnia Warmii i Mazur”. To w pierwszej części rozmowy, w drugiej przeniesiemy się na Mazowsze do dworu w Proszewie. Był rok 1825 Marcjanna z Jawornickich Oborska, zaczyna prowadzić dziennik, w którym znajdziemy mnóstwo przepisów. Czego możemy się z nich dowiedzieć? Zapraszam do słuchania, Agnieszka Morawska. *Małgorzata Buttitta - antropolożka kultury, ekspertka w dziedzinie antropologii jedzenia oraz historii i tradycji kulinarnych, badaczka kulinariów, specjalistka od kultury i tradycji polskich, włoskich oraz basenu Morza Śródziemnego. Autorka „Niezapomnianej kuchni Warmii i Mazur”, „W dawnej kuchni pogranicza polsko-litewskiego” oraz współautorka literackiego przekładu „Włoskiej sztuki dobrego gotowania” Pellegrina Artusiego.

Karpaty i Dunaj na jednym talerzu? Bardzo proszę! U cioci na imieninach wszystko jest możliwe. W tym odcinku „Smaków z Plusem” nostalgia za słodkim klimatem lat 90. Będzie o karpatce i Falach Dunaju. O ich historii, smaku i rodzinnych tradycjach. Zapraszam do słuchania Agnieszka Morawska.

To nie będzie rozmowa o frytkach z ziemniaczanych skórek (choć to dobry pomysł na ich pyszne wykorzystanie), ale o tym, co działa i nie działa w naszych domach, firmach i sklepach. O tym, że jadłodzielnie to nie „resztki z pańskiego stołu”, a zabranie do domu niedokończonego posiłku z restauracji to żaden wstyd. O tym, jak nie marnować i gdzie szukać pomysłów na uratowanie jedzenia, w tym odcinku „Smaków z Plusem” opowiada Sylwia Majcher – dziennikarka, edukatorka ekologiczna, autorka książek takich jak np. „Gotuję, nie marnuję. Kuchnia zero waste po polsku”

Sandra Cardoso i Rui Dantas – małżeństwo, które kocha jeść, gotować i odkrywać smaki miejsca, w którym mieszka. Ona - przedszkolanka, on – filmowiec. Podczas pandemii postanowili przemierzyć Maderę, by poznać kulinarne tradycje wyspy. Zaczęło się od zupy kapuścianej, którą ktoś w sąsiedniej wsi przyrządzał inaczej. To tak zaciekawiło Sandrę i Ruiego, że postanowili uratować od zamienienia, dania i przepisy przekazywane z pokolenia na pokolenie. Tak powstał etnograficzny projekt „A Biqueira”. Oprócz filmów z kulinarnymi tradycjami i przepisami są też książki, e-booki i strona internetowa - kopalnia wiedzy o kuchni maderskiej, do której być może jeszcze w kiedyś w „Smakach z Plusem” wrócimy. Jednak tym razem odwiedziłam Sandrę i Ruiego w górskim miasteczku Comacha, gdzie prowadzą warsztaty gotowania, żeby opowiedzieli o tym, jak smakuje Boże Narodzenie na Maderze. Polskich głosów użyczyli Justyna Bieniek i Jan Pasterski, za co bardzo im dziękuję. Zapraszam do słuchania, Agnieszka Morawska.

W tym odcinku „Smaków z Plusem”, smaku będzie niewiele (chociaż przepis na śledzia też się pojawi). Tym razem skupimy się na naszych wyborach. Na tym, co możemy zrobić, by na naszym stole, nie tylko w czasie świąt, nie zabrakło śledzia oraz innych dzikich ryb. Gabriela Kotkowska oraz Tomasz Zakrzewski z Marine Stewardship Council Poland (MSC), opowiedzą o zrównoważonym rybołówstwie. O tym, dlaczego certyfikat MSC jest ważny, jak chroni oceany i co każdy z nas może zrobić, by wybierać odpowiedzialnie. Będzie nie tylko o śledziu, ale także o innych rybach, które mogą pojawić się na wigilijnej kolacji. Zapraszam do słuchania, Agnieszka Morawska.

Dobry przepis to w kuchni podstawa, jednak w dobie rozwijającej się sztucznej inteligencji o sprawdzone receptury coraz trudniej. Może warto więc wrócić do książek? Do takich, z których gotowały nasze babcie i mamy? Jeśli nie ma ich na naszych półkach, gdzie ich szukać? O książkach z drugiej ręki w tym odcinku „Smaków z Plusem” opowiada Michał Korkosz, czyli Rozkoszny. Posłuchajcie jakie perełki upolował na popularnym portalu, jak powstawały jego książki i co szykuje na przedświąteczne spotkanie z przyjaciółmi.

Malta to mała, ale wielka wyspa, która zdobywa serca Polaków. Oprócz słońca przez ponad 300 dni w roku, pięknych plaż i morza we wszystkich odcieniach niebieskiego, kusi gościnnością i kuchnią. W tym odcinku „Smaków z Plusem” spróbujemy „ugryźć” odrobinę tych dobroci. Nie spodziewajcie się jednak, że wymienię i opiszę wszystko, co wyspa ma do zaoferowania. Tak jak nie da się w kilka minut opowiedzieć o kuchni polskiej, tak nie da się o maltańskiej. Jednak, jeśli zastanawiacie się - co zjeść na Malcie, ten odcinek będzie pomocny. O kulinarnym życiu na wyspie opowie też Kamil Willinsky @kamilwillinsky (Polak, który od 6 lat mieszka na Malcie, autor książki „A Taste of Two Homes” oraz prezenter i dziennikarz promujący maltańską scenę gastronomiczną). Będzie też o polskiej kuchni na Malcie. O tym, jakie danie zrobiło furorę wśród miejscowych, opowiada Andżelika Sztykiel, właścicielka polskiej restauracji Full House w Birgu.

O tym, że jemy oczami, wiemy nie od dziś. Przykładem może być barokowa kuchnia, która musiała przede wszystkim wyglądać, by zachwycać króla i jego gości. Dziś jest podobnie. Zanim zjemy, musimy zrobić zdjęcie i pokazać innym, gdzie oraz co jedliśmy. W tym odcinku „Smaków z Plusem” o to, jak zmienia się polska scena kulinarna wraz z rozwojem social mediów, pytam Martę Wysocką z RestaurantWeek oraz Tomasza Koprowskiego, szefa kuchni w restauracji Savoré, ale także jurora konkursów kulinarnych.

Kojarzy nam się z dzieciństwem i bezpieczeństwem. Jest królem niedzielnych obiadów. Bez niego trudno wyobrazić sobie polską kuchnię, dlatego przy okazji zbliżającego się Święta Niepodległości w tych „Smakach z Plusem” sprawdzamy, jaki powinien być rosół idealny. O tym, jak go przygotować opowiadają Agnieszka Kraszewska i Aleksander Baron, szefowie kuchni oraz autorzy i prowadzący program „Rosół Polski”. Przy okazji „gotowania” rosołu, będzie także opowieść o innych daniach z naszego kraju, które powinien poznać świat, a na deser poznamy przepis na paschę. Zapraszam do słuchania (najlepiej z pełnym brzuchem, bo szybko poczujecie głód), Agnieszka Morawska.

W tym odcinku „Smaków z Plusem” przeniesiemy się do dyniowej krainy, w której znajdziemy klasyczne odmiany, ale także mniej znane, jednak równie pyszne. Opowiemy, która dynia najlepiej sprawdzi się w kremowej zupie, która nada się do pieczenia, a którą można potraktować jak makaron. Będzie o smakach, teksturach i kolorach. Naszą przewodniczką po dyniowym świecie w Gospodarstwie Ludwika Majlerta w Warszawie jest Asia Pruska. Zapraszam do słuchania i notowania, Agnieszka Morawska.

Pachnie cynamonem, urzeka kardamonem i otula puszystością — szwedzka kanelbulle, czyli cynamonka. W tym odcinku „Smaków z Plusem” poznacie tajnik idealnej bułeczki. O tym, co jest ważne przy pieczeniu, jakich składników użyć i jak obchodzić się z drożdżowym ciastem, opowiada Michał Godyń, szef kuchni w rezydencji Ambasadora Szwecji. Zapraszam do słuchania z kubkiem kawy, Agnieszka Morawska

W tym odcinku „Smaków z Plusem” ruszamy śladami najpopularniejszych orzechów na świecie. Sprawdzimy, kiedy i jak trafiły do Polski, co można z nich przygotować oprócz ciast i ciasteczek. Będzie też kilka przykładów z kuchni świata, jak zawsze nie zabraknie też receptur ze starych polskich książek kucharskich. Zapraszam do słuchania i chrupania.

Śliwki na przeziębienie? Przepis na śliwkową miksturę ratującą zdrowie też znalazłam i opowiem o niej w tym odcinku „Smaków z Plusem”. Jednak to zostawiam na koniec. Wcześniej będzie o węgierce i śliwce na mapie Polski. O pachnących aromatycznych powidłach, knedlach, ciastach i śliwkowej zupie. Zapraszam do słuchania Agnieszka Morawska.

W pierwszym powakacyjnym odcinku „Smaków z Plusem” przedłużamy słoneczne wakacje, bo właśnie wakacjami smakują brzoskwinie. Niektóre odmiany dojrzewają we wrześniu, dzięki temu możemy cieszyć się latem na talerzu. Opowiem trochę o historii, właściwościach zdrowotnych i połączeniach smakowych, a także o tym, jak powstała Melba, czyli jeden z najpopularniejszych deserów w PRL-u. Będzie też o tym, jak ją przygotować. Nie zabraknie też ciekawostek takich jak np. morska brzoskwinia z Alaski. Zapraszam, Agnieszka Morawska.

W ostatnim odcinku (przed wakacyjną przerwą), „Smaków z Plusem" zabieram Was na grecką ucztę. Dania okraszone opowieściami o kraju, w którym oliwa leje się strumieniami, serwuje Alicja Rokicka. Autorka bloga Wegan Nerd oraz takich książek jak m.in.: „Moja roślinna kuchnia", „Słodka Wegan Nerd. Moje roślinne desery", „Świętujemy!", „Italia dla zielonych", „Gotuj! roślinnie". A także najnowszej - „Grecja dla zielonych".

Jak stworzyć mieszankę ziół? Co to znaczy dobrze jeść i jak czuć się dobrze każdego dnia? W tych „Smakach z Plusem" rozmawiam z Anną Kosmalą — chemiczką, zielarką, autorką popularnego profilu na Instagramie - @ziolazycia oraz książki „Zioła Życia. Przez naturę do szczęścia". Będzie też o przepisie na buraczki, zupę pokrzywową i faszerowane papryki.

Hyćka, dziki bez albo czarny bez — niepozorna roślina z parku lub skraju lasu, z której można przygotować aromatyczne letnie napoje i desery. O tym, co zrobić z kwiatów i owoców posłuchacie w tym odcinku „Smaków z Plusem" nie zabraknie też ludowych wierzeń i historii.

O rosołach i wywarach, o kuchni koreańskiej, o gotowaniu jajek, o książkach a przede wszystkim o życiu. W tych „Smakach z Plusem" rozmowa z Małgorzatą Kalicińską. Autorką zekranizowanej serii „Rozlewisko" i wielu innych książek, pisanych także w rodzinnych duetach. Właśnie ukazała się jej najnowsza powieść „Dom na głowie, czyli gang seniorów i ja”, w której pokazuje nam, że starość, której często się boimy, może być dobra i pełna niespodzianek.

Ateńczycy używali jego nasion jako „kartek do głosowania”, Pitagoras wierzył, że ziarna skrywają dusze, Rzymski poeta — Juwenalis — nazwał skutki jego jedzenia „galimatiasem gladiatora". W tych „Smakach z Plusem" król wiosennych i letnich stołów — bób. Będzie o historii i sposobach przygotowania.

Zaczęło się od ogłoszenia w gazecie „Rzemieślnik” i liofilizacji szczypiorku. Później były całe dania, które razem z himalaistami zdobywały ośmiotysięczniki, karmiły podróżników na biegunach, pustyniach i morzach. Dziś polska rodzinna firma przygotowała pierogi, które Sławosz Uznański-Wiśniewski zabierze w kosmos. W czerwcu astronauta wyruszy na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) w ramach misji IGNIS. To historyczny moment dla naszego kraju — ponieważ Sławosz będzie drugim Polakiem w kosmosie, po Mirosławie Hermaszewskim, ale pierwszym człowiekiem, który zabierze ze sobą polskie pierogi. Jak wyglądał proces tworzenia kosmicznego menu, co zrobić z wodą po pierogach w kosmosie i jak sprawić, by danie zjedzone tysiące kilometrów od domu, smakowało jak u mamy? Na te i inne pytania w tych „Smakach z Plusem” odpowiada Laura Godek, współzałożycielka firmy Lyofood.

Jak łączyć kuchnię historyczną ze współczesna? Jak sprawić, by kuchnia lokalna była naszą dumą? Jak z prostych składników zrobić danie luksusowe? Wreszcie, jak przyrządzić i skąd wziąć ogon bobra? Na te i wiele innych pytań w tych „Smakach z Plusem” odpowiada Paweł Zasławski. Szef kuchni, który swoją karierę rozwijał w znakomitych poznańskich restauracjach, w tym przez dwa lata jako zastępca szefa kuchni w prestiżowej restauracji Muga. Przez sześć lat był szefem kuchni w restauracji Monka w Toruniu, gdzie tworzył autorskie menu, łącząc tradycję z nowoczesnością. Od lat prowadzi warsztaty kulinarne w całej Polsce, dzieląc się swoją wiedzą i doświadczeniem.

Chorwacja to lat jeden z ulubionych wakacyjnych kierunków Polaków. W 2024 roku odwiedziło ją 1 166 130 naszych rodaków (według danych systemu eVisitor). Uwielbiamy ten kraj za gościnność, przyrodę i jedzenie. Ale tak jak nie ma jednej kuchni polskiej, tak nie ma jednej kuchni chorwackiej. W tym odcinku „Smaków z Plusem" odkryjemy kulinarne specjały Dubrownika. Będzie o soli, sezonie na ostrygi i kapłonach, ale także o tym, że kiedyś najlepsze mięso sprowadzano z Polski. O tradycjach, świątecznych potrawach i o kawie, która musi się pojawić każdego dnia - rozmawiam z Pauliną Kovačević, Polką od ponad 20 lat mieszkającą w Chorwacji, autorką bloga @dubrovnik_my_life na Instagramie.

Lody, sernik, baklawa, czekolada, mąka oraz sosy — wszystko pistacjowe. Choć te orzechy (nasiona) w kuchniach świata obecne są od tysięcy lat, to dopiero kilka lat temu zapanowała moda na dodawanie ich niemal do wszystkich dań, które wpisują się w ten kulinarny trend. W tym odcinku „Smaków z Plusem” przyglądam się ciekawej historii pistacji i sposobach ich wykorzystania w wytrawnej wersji, także w kuchni staropolskiej.

Irlandia to nie tylko zieleń, piwo i taniec, to także chleb, który obłędnie pachnie i nie wymaga żadnego wysiłku w przygotowaniu. Przy okazji zbliżającego się Dnia Świętego Patryka (17 marca), w tym odcinku „Smaków z Plusem" wgryziemy się w historię chleba na sodzie.

Jeden z najpopularniejszych włoskich deserów, który ma krótką, ale bardzo zawiłą historię. Skąd się wzięło tiramisu? Kto pierwszy wpadł na takie połączenie popularnych składników? Jaki jest oryginalny przepis na ten deser i dlaczego to przysmak idealny na pierwszy dzień wiosny? O tym opowiadam w tym odcinku „Smaków z Plusem”.

Umilacze plotek i pogawędek, co region to pączek, wyścig z naleśnikiem i król, który dokonał żywota po zjedzeniu deseru — wszystko wiąże się z ostatnim dniem karnawału, który w wielu krajach nazywany jest tłustym wtorkiem. W tych „Smakach z Plusem” przyglądamy się niektórym kulinarnym karnawałowym zwyczajom na świecie.

Polska kuchnia to nie tylko pierogi to mnóstwo potraw regionalnych, które mogłyby podbić świat. Mogłby, ale tego nie robią. Dlaczego turystyka kulinarna w Polsce nie wygląda tak dobrze, jak np. w Azji? O tym w „Smakach z Plusem" rozmawiam z dr Magdaleną Tomaszewską-Bolałek - orientalistką, specjalistką od turystki i dyplomacji kulinarnej, marki narodowej i marketingu miejsc, kierowniczką Food Studies na Uniwersytecie SWPS oraz autorką książek (Tradycje kulinarne Polski, Tradycje kulinarne Danii, Tradycje kulinarne Norwegii, Tradycje kulinarne Szwecji, The Polish Table, Deserownik, Tradycje kulinarne Finlandii, Polish Culinary Paths, Tradycje kulinarne Korei, Japońskie słodycze, Tradycje kulinarne Japonii). Na deser, będzie też o słodyczach z Japonii i Polski i o tym, czy można je do siebie porównać.

Jest lekkie chmurka i jak obłoczek rozpływa się w ustach. Zaprojektowane tak, by lukier mógł osadzać się w zagłębieniach. Jego tłuścitkość – gniazdko – poleca się na karnawał i śmiało konkuruje z tradycyjnym pączkiem. W cukierniach pyszni się pod nazwą gniazdko poznańskie, pączek hiszpański lub wiedeński. Przyjechało do nas prawdopodobnie pociągiem i swą historią zahacza o Szczecin. W tych „Smakach z Plusem” opowiadam o gniazdku i o tym, jak je zrobić.

Kluchy na łachu, szagówki, śląskie, kartacze, pyzy, lane, kładzione, saskie… czy zastanawialiście się kiedyś, ile rodzajów klusek jest w polskiej kuchni? Jakie kluski jedzą mieszkańcy poszczególnych regionów Polski i jak te wszystkie kluski przygotować? W tym odcinku rozmawiam z Pauliną Nawrocką-Olejniczak — dziennikarką, autorką podcastu „Zabawy jedzeniem” oraz książki - „Kluski. Teoria i Praktyka”. Będzie o książce, o pracy nad nią, ale przede wszystkim o historii i rodzajach klusek, a także o tym, jak je podawać i gotować, by zawsze się udawały oraz o miejscu, jakie mogłyby zajmować w promocji polskiej kuchni.

Może być sycąca lub łagodząca pierwszy głód, może rozgrzewać albo chłodzić, niegdyś trudno było sobie wyobrazić bez niej obiad. Dziś często z niej rezygnujemy. A przecież, gdy w zimny i szary dzień, ktoś przed nami postawi miskę parującej, aromatycznej zupy, świat staje się piękniejszy. Na kartach dziewiętnastowiecznych polskich książek jest ich mnóstwo przepisów na przepyszne zupy, o których większość z nas zapomniała a może nawet nie miała o nich pojęcia. Do wielu z nich warto wrócić. W tych „Smakach z Plusem" przypominam m.in. o zupie migdałowej, rumianej i rumfordzkiej.

Tym razem będzie mniej o jedzeniu, ale smaczków np. menu Napoleona Bonaparte goszczącego w Warszawie, nie zabraknie. Zajmiemy się mroczną stroną przedwojennej warszawskiej gastronomii. O niebezpieczeństwach, ale i atrakcjach, które czekały na gości opowiada Bartosz Paluszkiewicz. Pasjonat historii. Twórca i prowadzący profil na Facebooku „Przedwojenne Restauracje, Bary i Kawiarnie". Autor książek: „Warszawskie przedwojenne restauracje, bary i kawiarnie. Kronika" oraz „Menu zbrodni".

Skąpana w pomidorowym sosie to doskonały komfort food, ale można z niej przygotować znacznie więcej pysznych dań. W tych „Smakach z Plusem" opowiadam o fasoli w kuchni i jej historii w walce o niepodległość Polski.

Są tanie i dostępne przez cały rok. Pieczarki mają mnóstwo składników odżywczych i wiele zastosowań w kuchni. Tym ostatnim przyglądam się w tym odcinku „Smaków z Plusem". Zabieram Was w kulinarną i historyczną podróż, sprawdzam przepisy na szampiony z dziewiętnastowiecznych książek kucharskich, wspominam „polskie hot-dogi” i podaję kilka inspiracji. Zapraszam do słuchania i gotowania.

Czego można dowiedzieć się o właścicielach Pałacu w Wilanowie, mając przed sobą jedynie spis menu np. z 1854 roku? Okazuje się, że całkiem sporo, jeśli chodzi o styl życia, sytuację polityczną i społeczną. Przez trzy miesiące uczestnicy projektu „Wilanowskie menu” pod okiem prof. Jarosława Dumanowskiego rozszyfrowywali historyczne menu m.in. rodziny Potockich. Dzięki szefowi kuchni Norbertowi Sokołowskiemu mogli gotować dania, które zapisano na kartach ksiąg ze spisem dań. W tych „Smakach z Plusem Agnieszki Morawskiej” posłuchacie o warsztatach, o projekcie i jego pysznych efektach np. deserze z selera.

Czekolada sprawia, że nawet dorośli czują się jak dzieci. Gorąca, aksamitna i gęsta w postaci napoju bywa jak kołderka, która otula i koi w nawet najgorszy dzień. Kostka gorzkiej lub mlecznej sprawia, że czasami lżej robi się na sercu. W tych „Smakach z Plusem Agnieszki Morawskiej” Monika Erzepki, która prowadzi czekoladowe warsztaty w Pijalni Czekolady Wedla w warszawskim Koneserze, opowiada o tym, jak powstaje czekolada, jak zrobić ją w domu (zarówno w formie stałej, jak i płynnej) oraz jak zrobić dobrą polewę do ciasta.

Niedoceniany na co dzień, w okresie świątecznym staje się prawdziwą gwiazdą stołu. Karp, przygotowany w klasyczny sposób, czyli smażony, z chrupiącą skórką i soczystym wnętrzem jest nieodłączny element wigilijnej kolacji. Jednak sposobów na jego przygotowanie jest znacznie więcej i warto sięgnąć po niego nie tylko w święta. W tych „Smakach z Plusem" sięgniemy po przepisy z XVII, XVIII i XIX wieku. Poznamy także historię karpia w Polsce.

Cynamon był niegdyś droższy od złota. Przyprawa tak cenna, że toczono o nią wojny, była znana już w starożytności. Średniowieczni lekarze używali go w lekach na kaszel, chrypkę i ból gardła. Natomiast najsłynniejszy rzymski smakosz, czyli Apicjusz podkreślał, że cynamon jest przyprawą niezbędną w każdej szanującej się kuchni, natomiast kasja to dobry dodatek do wina. A czym różni się kasja od cynamonu? Odpowiedź w tych „Smakach z Plusem". Będzie też kilka kulinarnych inspiracji i przepisów.