Focus op Wetenschap

Stel, je wordt verliefd op iemand en bent hoteldebotel. Je vormt warme herinneringen aan die persoon, denkt daar ook veel aan en hoopt dat het gevoel altijd blijft. Maar dan blijkt diegene stiekem al een ander te hebben... Al die warme herinneringen worden plotseling herschreven met een pijnlijke lading. 🏹 Wat er dan in je brein gebeurt - hoe die emotionele herinneringen veranderen - is een wetenschappelijk raadsel. Maar opvallend genoeg gebeurt het sturen van emotionele herinneringen al wel in de klinische psychologische praktijk, bijvoorbeeld bij mensen met PTSS of depressie. Dat je herinneringen kan sturen weten we dus al, maar niet hoe dat precies werkt. Meer kennis daarover kan behandelingen helpen optimaliseren. 😰 In deze aflevering van Focus op Wetenschap sleutelt presentator Syb Faes aan een eigen licht-traumatische herinnering voor onderzoek naar de werking van het emotionele geheugen. Hij komt in de MRI-scanner van Renée Visser en haar PhD-student Floris Thijhuis te liggen, én ondergaat een therapiesessie bij Sophie Rameckers om grip te krijgen op zijn eigen geheugen.  🧠 Renée Visser is cognitief neurowetenschapper en universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Ze gebruikt verschillende technieken, waaronder de MRI-scanner, om ons emotionele geheugen te doorgronden. 👨‍🎓 Floris Tijhuis is promovendus aan de UvA. Hij onderzoekt op het raakvlak van psychologie, filosofie en neurowetenschap, en wil begrijpen hoe herinneringen onze identiteit en mentale gezondheid beïnvloeden. 🧐 Sophie Rameckers is universitair docent en onderzoeker aan de UvA. Ze integreert onderzoek, onderwijs en de klinisch praktijk, en is gespecialiseerd in traumatische herinneringen uit de kindertijd en persoonlijkheidsstoornissen. 🎙️ Redactie, presentatie, montage & mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Syb Faes (@sybfaes). ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Koetjes en kalfjes. We hebben het vaak óver hen, maar heb je er weleens bij stilgestaan dat ze zelf misschien ook wel iets zeggen?  🐮Sociolinguist Leonie Cornips onderzoekt de loeien van koeien. Wat vertellen ze ons eigenlijk?  🔡 In de formele taalkunde wordt de mens vaak los van de dieren gezien. Wij zouden immers de enigen zijn die zinnen kunnen opbouwen. Maar volgens Leonie kunnen koeien dat - weliswaar op hun eigen manier - ook. 🧑‍🌾 Presentator Renette Kwakkenbos leert onder andere de verschillen te herkennen tussen de loeien van een moederkoe die haar kalfje voor altijd kwijt is en van een moederkoe die haar kalfje weer terugvindt. 💡Meer informatie kun je vinden op de website van Vakbond voor Dieren (https://www.vakbondvoordieren.nl/project/koeientaal/). Leonie Cornips werkt nauw samen met haar collega Marjo van Koppen.  🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR-wetenschapsredactie.  🎙️ Redactie, presentatie, montage en mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Renette Kwakkenbos.  ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail dan naar [email protected]  📻 Luister iedere woensdag- op donderdagnacht tussen 02:00 en 05:00 naar Syb Faes en Renette Kwakkenbos tijdens De Nacht van NTR Wetenschap op Radio 1. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video's van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Bestrijdingsmiddelen zijn niet meer weg te denken uit ons leven. In rap tempo verschijnen er verschillende soorten op de markt om ons voedsel tegen schimmels en insecten te beschermen. Ook in letterlijk zin zijn ze niet meer weg te denken: vaak zijn ze moeilijk afbreekbaar en verspreiden ze zich ver voorbij de plek waar ze in eerste instantie zijn gebruikt. Zelfs tot in jouw lichaam, ons grondwater, je slaapkamer en de dieren om ons heen. 🩻 Dat verdient dringend onze aandacht. We weten namelijk niet zeker wat die duizenden soorten bestrijdingsmiddelen met onze gezondheid en die van ons milieu aan het doen zijn. Maar sterke vermoedens, die zijn er meer dan genoeg. Hoogste tijd dus, om... koolmezen in de blender te doen? 🐥 Ja: je leest het goed. In een lab in Leiden zijn onderzoekers dagelijks dode koolmezen aan het blenderen, met het doel om de verspreiding van bestrijdingsmiddelen over Nederland in kaart te brengen. Honderden burgerwetenschappers uit heel Nederland hebben daarvoor vrijwillig duizenden dode, jonge koolmeesjes opgestuurd naar het lab. Verslaggever Syb Faes wil weten wat er precies in dat lab gebeurt en loopt mee met eindverantwoordelijke van het onderzoek Peter Lindenburg. Daarbij leerde hij: hoe gruwelijk het ook klinkt, wat er met de koolmezen gebeurt is van enorm belang...  👨‍🔬 Peter Lindenburg is lector analytical biosciences bij het Leiden Centre for Applied Bioscience van de Hogeschool Leiden. Hij en zijn team jonge onderzoekers hebben al talloze opvallende onderzoeken uitgevoerd. Zo zijn ook neushoorndrollen en mensenpoep in de blender beland voor de analytische chemie. Na later dit jaar duizenden koolmezen te hebben geblend presenteert een nauwkeurige kaart van Nederland, die een beeld moet geven van welke bestrijdingsmiddelen, waar voorkomen. 🎙️ Redactie, presentatie, montage & mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Syb Faes (@sybfaes). 📻 De radio- en tv-fragmenten uit deze aflevering zijn afkomstig van: - BNR Nieuwsradio - NOS (Nieuwsuur, NOS op 3, NOS Journaal) - RTV Drenthe ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Het is weer lente! De koeien mogen eindelijk weer naar buiten. Hoe meer naar buiten, hoe beter. Zou je zeggen. Maar door klimaatverandering komen er in de weilanden steeds meer parasieten voor die schadelijk zijn voor koeien. En dan met name de leverbotparasiet. 👨‍🌾 Boeren kunnen hun koeien preventief medicijnen geven, maar die zijn slecht voor het milieu en er bestaat een kans dat hun koeien langzaamaan resistent raken.  🪱 Ze willen dus graag weten of de parasiet bij hun koeien voorkomt. Maar hoe komen ze daarachter? Parasitoloog Lonneke Nijhuis van de Universiteit Utrecht leidt de onderzoeksgroep Wijs met Wormen (https://www.gddiergezondheid.nl/nl/Diergezondheid/Onderzoek/Wijs-met-Wormen#:~:text=In%20dit%20project%20werken%20onder%20meer%20Universiteit,Zoetis%2C%20COV%2C%20vertegenwoordigers%20van%20de%20melkveehouderij%20en) om boeren hiervoor te waarschuwen.  💩Presentator Renette Kwakkenbos gaat een dag mee en leert op een totaal andere manier naar koeienpoep te kijken.  🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie.  🎙️ Redactie, presentatie, montage en mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Renette Kwakkenbos.  ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail dan naar [email protected]  📻 Luister iedere woensdag- op donderdagnacht tussen 02:00 en 05:00 naar Syb Faes en Renette Kwakkenbos tijdens De Nacht van NTR Wetenschap op Radio 1. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video's van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Hoe voorkom je dat de overheid via wetgeving, veiligheidsdiensten of politieke druk steeds verder opschuift richting autocratische verhoudingen?  In deze tweede aflevering bouwen we voort op ons gesprek met Rowin Jansen tijdens het InScience Festival (https://www.insciencefestival.nl/nl/) in Nijmegen. Waar het in het eerste deel ging over wat geheime diensten doen en hoe je ze controleert, zoomen we nu in op het bredere plaatje: de democratische rechtsstaat.  Wanneer wordt waakzaamheid écht noodzakelijk? En wat betekenen actuele ontwikkelingen in Nederland, Europa en vooral de Verenigde Staten voor onze eigen veiligheid?  Rowin Jansen laat zien hoe subtiel zulke verschuivingen verlopen: niet via grote klappen, maar via kleine, bijna onzichtbare stappen. En hij legt uit waarom wetten onze eerste verdedigingslinie zijn — én waarom ze dat vooral moeten blijven.  Een gesprek over rode vlaggen, internationale samenwerking, de sleepwet, de Amerikaanse veiligheidsdiensten, en de ongemakkelijke vraag: kunnen democratische middelen — zoals een referendum — uiteindelijk de democratie zelf ondermijnen?  🧑‍⚖️ Te gast  Rowin Jansen (https://www.ru.nl/personen/jansen-r) – Universitair docent nationaal veiligheidsrecht, Radboud Universiteit Nijmegen    🧑‍💻 Podcast Focus  Gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie.  🎙️ Presentatie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos & Sander Nieuwenhuijsen  🎛️ Redactie, montage & mixage: Sander Nieuwenhuijsen    ✉️ Vragen of opmerkingen?  Mail naar [email protected]  (mailto:[email protected] )   📷 Volg ons  Instagram, LinkedIn en TikTok: @ntrwetenschap

Wat doen geheime diensten precies? Hoe ver mogen ze gaan? Welke middelen hebben ze - en wie kijkt er mee over hun schouder? Een inkijkje in de wereld van spionage, toezicht en de dunne lijn tussen veiligheid en macht.  In deze eerste aflevering van een tweeluik duiken we in een wereld die zich normaal gesproken aan ons zicht onttrekt: die van de geheime diensten. Universitair docent nationaal veiligheidsrecht Rowin Jansen (Radboud Universiteit) onderzoekt hoe je toezicht houdt op organisaties die per definitie in het verborgene opereren. Hoe weet je of een geheime dienst binnen de wettelijke lijnen blijft? En wat gebeurt er als die grenzen langzaam opschuiven?  Tijdens het InScience Festival (https://www.insciencefestival.nl/nl/) in Nijmegen spreken Renette Kwakkenbos, Syb Faes en Sander Nieuwenhuijsen live op het podium met Rowin. Over spionage anno nu, over bevoegdheden die steeds verder reiken en over de cruciale rol van toezicht. En over de spannende vraag: hoe zorg je ervoor dat een geheime dienst ons beschermt — en niet de macht beschermt?    🧑‍⚖️ Te gast  Rowin Jansen (https://www.ru.nl/personen/jansen-r) – Universitair docent nationaal veiligheidsrecht, Radboud Universiteit Nijmegen    🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie.  🎙️ Presentatie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos & Sander Nieuwenhuijsen  🎛️ Redactie, montage & mixage: Sander Nieuwenhuijsen    ✉️ Vragen of opmerkingen?  Mail naar [email protected] (mailto:[email protected])    📷 Volg ons  Instagram, LinkedIn en TikTok: @ntrwetenschap

Waarschijnlijk denk je dagelijks maar kort aan het weer. Een paar minuten, als je het weerbericht checkt op je telefoon, radio of televisie - en misschien nog wat minuten om te klagen als het weer niet is wat de weermensen hadden voorspelt. Maar sta je er wel eens bij stil dat je elke dag naar de resultaten van een klein wetenschappelijk onderzoek kijkt? ⭕️ In deze aflevering achterhaalt presentator Syb Faes hoe het weerbericht bij publieke omroep NOS wordt gemaakt. Daarvoor loopt hij de hele dag mee met doorgewinterd weerman Peter Kuipers Munneke, en komt hij erachter dat het weerbericht aan de ene kant harde wiskunde en natuurkunde is, en aan de andere kant net zoveel wetenschapscommunicatie. Want ja: na een kort weerbericht moeten 18 miljoen mensen weten waar ze de volgende dag aan toe zijn - dan moet je als weerman dus héél zorgvuldig je woorden kiezen. Ze hebben geluk die dag: Peter mag tijdens het journaal van 8 uur de eerste lentedag van het jaar aankondigen! Of misschien toch nét niet... Hoe maakt Peter het weerbericht? En waar let hij op bij het presenteren ervan?  🌦️ Peter Kuipers Munneke is meteoroloog en al 13 jaar lang weerman bij de NOS. Daarnaast is hij universitair docent glaciologie aan de Universiteit Utrecht. Hij noemt zichzelf een wat 'conservatievere' weerman, omdat hij de temperatuur op de weerkaart graag aan de lage kant inschat zodat de kans groter is dat die meevalt.  🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie. 🎙️ Redactie, presentatie, montage & mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Syb Faes. ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

In deze aflevering duiken we letterlijk de grond in. Want wat zegt de bodem onder onze voeten over de stad waarin we wonen? En waarom kan een bodem die er gezond uitziet in de praktijk tóch problemen veroorzaken? Bodemonderzoekers Amanda Matson en Erik van den Elsen (Wageningen Environmental Research) werken samen met Liz Veerman en Remen Dallinga van de gemeente Amsterdam aan de Bodemgezondheidsindex: een methode om te meten hoe ‘gezond’ de stedelijke bodem is. Maar vooral: hoe geschikt die bodem is voor wat wij er als mens mee willen doen. Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen loopt mee tijdens een veldmeting in het Amsterdamse Funenpark. Met een grondboor, regenwormentelling, infiltratietest en zelfs een penetrologger onderzoeken ze wat er schuilgaat onder het gras. Waarom werkt de bodem op de ene plek perfect en op de andere plek helemaal niet? En wat kun je zelf doen met de bodem onder je tuintegels? Focus op Wetenschap geeft je een kijkje in de keuken van de kennis. 🧪 In deze aflevering: Amanda Matson – Bodemonderzoeker, Wageningen Environmental Research Erik van den Elsen – Bodemonderzoeker, Wageningen Environmental Research Liz Veerman – Bodemadviseur, Gemeente Amsterdam Remen Dallinga – Bodemadviseur, Gemeente Amsterdam 🌱 Meer weten? * De Bodemgezondheidsindex Amsterdam (BGI) (https://openresearch.amsterdam/nl/page/125035/de-bodemgezondheidsindex-amsterdam-bgi) – achtergrond, uitleg en voorbeelden * Wetenschappelijke publicatie over stedelijke bodemgezondheid & de BGI (https://research.wur.nl/en/publications/de-bodemgezondheidsindex-amsterdam-stedelijke-bodemgezondheid-met/) Podcast Focus op Wetenschap wordt gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie 🧑‍💻 Redactie: Saxa da Silva  🎙️ Presentatie, montage & mixage: Sander Nieuwenhuijsen (https://www.instagram.com/sandeur/) ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Waar zijn wetenschappers de hele dag mee bezig? Focus op wetenschap geeft je een kijkje in de keuken van de kennis. Wat maakt ons mensen anders dan de dieren? Is het onze rationele manier van denken? Of misschien wel onze muzikaliteit? En wat zegt het over de mens als we kunnen bewijzen dat dieren ook muzikaal zijn? Biologen Michelle Spierings en Nick Dam van de Universiteit Leiden zitten middenin een Youtube-onderzoek naar de muzikaliteit van papegaaien van over de hele wereld. En stuitten tijdens hun zoektocht op een talentvol vogeltje dat R2D2 van Star Wars perfect na kan doen... Verslaggever Renette Kwakkenbos gaat langs in Leiden en luistert vol ontzag naar de zangkunsten van papegaaien.  🦜 Michelle Spierings en Nick Dam zijn biologen bij de Universiteit Leiden. Hier (https://www.universiteitleiden.nl/en/science/biology/animal-sciences/development--disease-in-animal-sciences/bird-sing-along-project) vind je meer informatie over het Bird Singalong Project.   🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie.  🎙️ Redactie, presentatie, montage en mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Renette Kwakkenbos.  ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail dan naar [email protected]  📻 Luister iedere woensdag- op donderdagnacht tussen 02:00 en 05:00 naar Syb Faes en Renette Kwakkenbos tijdens De Nacht van NTR Wetenschap op Radio 1. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video's van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

De versafdeling in jouw supermarkt is meestal goed gevuld. Maar waar je waarschijnlijk nooit bij stilstaat, is dat er achter het groenteschap een heuze wapenwedloop tussen plantenziektes en veredelaars plaatsvindt. Van cruciaal belang bij het gevuld houden van onze schappen zijn een stel gigantische vriesruimtes tussen de Wageningse weilanden van het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN). Zonder dit centrum had het spinazievak in jouw buurtsuper zomaar eens leeg kunnen zijn. Hoe hebben wetenschappers van het CGN dit kunnen voorkomen? En hoe is het om tienduizenden zaadjes van verschillende gewassen te conserveren? Verslaggever Syb Faes gaat langs bij conservator Lana de Bruijn met een dikke winterjas en een eigen bijdrage in de vorm van een zakje snackwortelen. Wat er nodig is om de voedselzekerheid van de toekomst veilig te stellen? 🌱 Lana de Bruijn is curator bij het Centrum voor Genetische Bronnen (CGN) in Wageningen. 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie. Redactie, presentatie, montage & mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Syb Faes. ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Wat blijft er over als God geen vanzelfsprekend antwoord meer is? Wanneer vaste religieuze kaders verdwijnen, maar de vragen naar zin, betekenis en verbondenheid blijven bestaan? In deel 2 van Religie op de Snijtafel verdiepen we het gesprek over geloof, zingeving en ervaring. Waar vinden mensen – en vooral jongeren – houvast in een wereld die steeds onzekerder wordt? En welke rol spelen ervaring, rituelen en gemeenschap daarin? In deze aflevering gaat Lara Billie Rense verder in gesprek met vier wetenschappers over geloven zonder dogma’s, zingeving zonder vaste God, en over hoe betekenis kan ontstaan via ervaring, onderwijs en het brein. ✍️ Margot Brouwer, sterrenkundige en praktiserend christen, vertelt hoe haar zoektocht naar zin leidde via atheïsme, filosofie en psychedelica tot een nieuw, immanent godsbeeld, waarin God samenvalt met het heelal zelf. 🔎 Cok Bakker, religiewetenschapper en onderwijskundige aan de Universiteit Utrecht, pleit voor ruimte in het onderwijs om de morele en existentiële vragen van leerlingen serieus te nemen. Wat verstaan we eigenlijk onder ‘goede mensen’ en ‘goed onderwijs’? 📚 Nora Kindermann, postdoctoraal onderzoeker aan Tilburg University, laat zien wat we kunnen leren van fundamentalisme – niet om het te omarmen, maar om beter te begrijpen hoe mensen omgaan met onzekerheid, keuzevrijheid en het verlies van houvast in de moderne samenleving. 🧠 Michiel van Elk, universitair docent aan de Universiteit Leiden, onderzoekt hoe religieuze en spirituele ervaringen ontstaan in het brein. Aan de hand van experimenten met de zogeheten ‘godhelm’ en onderzoek naar psychedelica verkent hij hoe ervaringen – zelfs zonder God – richting kunnen geven aan zingeving. Samen vragen zij zich af: hebben we religie nodig om zin te ervaren, of kunnen ervaring, rituelen en gemeenschap die rol ook vervullen? En wat gebeurt er als we ruimte maken voor verwondering, stilte en verbinding in een wereld vol hectiek? 🎧 Meer luisteren? Luister ook naar deel 1 van Religie op de Snijtafel (https://podcast.npo.nl/file/focus-wetenschap/135795/is-god-terug-bij-gen-z-religie-op-de-snijtafel.mp3?awCollectionid=feed-101-focus-wetenschap&awEpisodeid=feed-101-focus-wetenschap_episode-135795-WO_NTR_20315211), waarin we onderzoeken waarom vooral Gen Z opnieuw interesse toont in geloof, spiritualiteit en zingeving. 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie Host: Lara Billie Rense Redactie: Rijco van Egdom, Saxa da Silva, Syb Faes, Renette Kwakkenbos, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail ons via [email protected] 📷 Volg Focus op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Na decennia van ontkerkelijking gebeurt er iets opmerkelijks. Voor het eerst sinds 1966 neemt het aantal gelovige jongeren in Nederland weer toe. Vooral onder Gen Z groeit de belangstelling voor geloof, spiritualiteit en zingeving. Tegelijkertijd zijn kerkelijke instituties minder vanzelfsprekend dan ooit. Wat zoeken jongeren precies? En waarom lijkt religie – in welke vorm dan ook – opnieuw aantrekkingskracht te hebben? Is geloof een antwoord op een zingevingscrisis? Of zien we vooral dat geloven nieuwe, meer individuele vormen aanneemt? In ‘Op de Snijtafel’ leggen we religie en wetenschap naast elkaar. We onderzoeken waar ze botsen, waar ze elkaar aanvullen en waar ze samen nieuwe inzichten bieden in de meest fundamentele vragen van het bestaan. In deze aflevering – deel één van twee – gaat Lara Billie Rense in gesprek met vier wetenschappers die ieder vanuit hun eigen discipline kijken naar geloof en zingeving. Ze spreken over geloven zonder kerk, zoeken zonder vaste kaders en over wat ‘gelovig zijn’ vandaag eigenlijk betekent. ✍️ Nora Kindermann is postdoctoraal onderzoeker aan Tilburg University en specialiseert zich in religiebeleving onder Gen Z en fundamentalisme. Wat weten we werkelijk over jongeren die zich opnieuw gelovig noemen – en wat vooral nog niet? 🔎 Cok Bakker is religiewetenschapper en onderwijskundige aan de Universiteit Utrecht. Hij onderzoekt hoe zingeving en levensbeschouwing een plek krijgen wanneer traditionele referentiepunten verdwijnen, en wat dat betekent voor jongeren én het onderwijs. 🔭 Margot Brouwer is sterrenkundige en praktiserend christen. Ze vertelt over haar persoonlijke zoektocht naar geloof, nadat de wetenschap geen antwoorden bood op existentiële vragen over leven, dood en betekenis. 🧠 Michiel van Elk is universitair docent aan de Universiteit Leiden en onderzoekt hoe religieuze en spirituele ervaringen ontstaan in het brein. Hij spreekt over mystieke ervaringen, geloof zonder God en de kracht van betekenisgeving. Samen zoeken zij naar antwoorden op de vraag: waar vinden jongeren vandaag zingeving, en welke rol kan geloof daarin spelen? 🎧 Meer luisteren? In deel 2 verdiepen we het gesprek verder: over jongeren die hun weg (terug)vinden naar religieuze instituties, over psychedelica en zingeving, en over hoe wetenschap en geloof zich tot elkaar blijven verhouden.   🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie Host: Lara Billie Rense Redactie: Rijco van Egdom, Saxa da Silva, Syb Faes, Renette Kwakkenbos, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail ons via [email protected] 📷 Volg Focus op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

In deze bonusaflevering duiken we onze eigen kroeg in. Want waar voer je nou betere gesprekken over alcohol dan aan de toog?  🍹Filosoof Marian Donner en arts Yvo Kortmann, stamgasten van onze podcast, gaan onder leiding van presentator Lara Billie in gesprek over het drinken van alcohol. Redacteuren Syb Faes en Renette Kwakkenbos schuiven ook hun barkruk bij. Want na het maken van deze serie weten we als geen ander hoe alomtegenwoordig de gevaren van drank zijn. Maar toch staan de meesten van ons met oud en nieuw weer met een glaasje champagne in de hand. Waarom blijven we drinken? ⁉️Heb je de andere afleveringen van onze serie over alcohol al geluisterd? Goed nieuws! We distilleerden uit die afleveringen een pubquiz. Weet jij de antwoorden? 🩺Yvo Kortmann is Maag-, Darm-, Leverarts en ziet dagelijks patiënten die last hebben van de gevolgen van alcoholgebruik. En dat zijn niet alleen zware alcoholisten, “Ook bij een paar biertjes verhoog je het risico op ziektes”. Hij pleit voor een maatschappij waarin alcohol een minder normale plek inneemt en stelt maatregelen voor zoals het verbannen van alcohol op sportclubs of festivals. Hij schreef het artikel 'Alcohol is niet normaal' in het tijdschrift Medisch Contact.  ✍️ Marian Donner is essayist en columnist bij De Groene Amsterdammer. In 2019 publiceerde ze het cultuurfilosofische Zelfverwoestingsboek, over waarom we meer moeten stinken, drinken, bloeden, branden en dansen. 📖 Meer lezen? Alcohol is niet normaal (https://www.medischcontact.nl/actueel/laatste-nieuws/artikel/alcohol-is-niet-normaal) (Medisch Contact, 2024) Zelfverwoestingsboek (https://dasmag.nl/product/zelfverwoestingsboek/) (Das Mag, 2019) 🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over alcohol: Aflevering 1: We dronken altijd al, toch?Aflevering 2: Hoe normaal is alcohol eigenlijk? Aflevering 3: De comazuipende jongeren Aflevering 4: De vijf zit in de klok. 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos, Feeke Rensen Productie: Damian Meulman ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

In deze podcastserie over alcohol horen we steeds opnieuw terugkomen hoe gevaarlijk alcohol kan zijn. En keer op keer zeggen deskundigen: het moet véél minder normaal worden. Maar... toch doen we het, ook al weten we dat het slecht is. Waarom is dat zo? Waarom luisteren we liever naar het duiveltje dat ons keer op keer verleidt, dan naar het engeltje dat roept dat het niet mag? In deze aflevering duiken we de kroeg in met schrijver Marian Donner, die een cultuurfilosofisch pleidooi houdt om meer te drinken en anders te kijken naar onze gezondheid. En ook spreken we universitair docent Psychologie Mira Duif, over op welke momenten mensen het snelst geneigd zijn om het glas te heffen. Uiteindelijk komen zij tot nieuwe nuances en verrassende uitgangspunten: wanneer zouden we wél kunnen drinken, en met welke beredeneringen? ✍️ Marian Donner is essayist en columnist bij De Groene Amsterdammer. In 2019 publiceerde ze het cultuurfilosofische Zelfverwoestingsboek, over waarom we meer moeten stinken, drinken, bloeden, branden en dansen. Uit dat rijtje licht ze deze aflevering drinken toe, en ze probeert de verslaggever - die geen alcohol drinkt - te overtuigen om dat wél te doen. 🔎 Mira Duif is universitair docent Psychologie aan de Open Universiteit. Ze promoveerde op alledaags drankgebruik van Nederlanders en hoe ze zich voelden gedurende de dag. Op welke momenten zag zij dat we begonnen te drinken? 📖 Meer lezen? - Zelfverwoestingsboek (Das Mag, 2019) 🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over alcohol: Aflevering 1: We dronken altijd al, toch? Aflevering 2: Hoe normaal is alcohol eigenlijk? Aflevering 3: De comazuipende jongeren Bonusaflevering 5: Nog een rondje 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos, Feeke Rensen, Saxa da Silva & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

#3 – Alcohol – De comazuipende jongeren (S17) Wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je jong bent en je drinkt tot je erbij neervalt? Jaarlijks komen er iets meer dan 1000 jongeren onder de 18 jaar met een alcoholvergiftiging op de spoedeisende hulp terecht. Hoe zijn zij eraan toe?  📜 Louise Pigeaud is arts in het Amsterdam UMC op de kinderafdeling. Ze promoveerde in het Reinier de Graaffziekenhuis in Delft en aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam op de trends, risicofactoren en mogelijkheden voor preventie rond alcoholgebruik onder jongeren in Nederland en Europa. Ze interviewde de jongeren die met een alcoholvergiftiging bij haar in het ziekenhuis werden binnengebracht. ‘Ze schrikken natuurlijk onwijs als ze wakker worden in het ziekenhuis, want ze kunnen zich meestal niet meer herinneren dat ze op de spoedeisende hulp zijn geweest.’  📖 Meer lezen? Uncorking a healthier generation: Prevention of adolescent alcohol use and intoxication (https://pure.eur.nl/en/publications/uncorking-a-healthier-generation-prevention-of-adolescent-alcohol/) (proefschrift van Louise Pigeaud).   🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over alcohol: Aflevering 1: We dronken altijd al, toch? Aflevering 2: Hoe normaal is alcohol eigenlijk? Aflevering 4: De vijf zit in de klok en Bonusaflevering 5: Nog een rondje 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos, Feeke Rensen, Saxa da Silva & Sander Nieuwenhuijsen✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected].📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Dementie, zeven soorten kanker en verslavingsstoornissen. Alcohol verhoogt het risico op meer dan 200 ziektes en aandoeningen, zowel mentaal en lichamelijk. Marlous Tuithof van het Trimbos Instituut onderzoekt de impact van alcohol op onze samenleving. Geschat wordt dat er jaarlijks tussen 2700 en 7500 mensen overlijden aan de gevolgen van die aandoeningen.  📜 Yvo Kortmann is Maag Darm Leverarts en ziet dagelijks patiënten die last hebben van de gevolgen van alcoholgebruik. En dat zijn niet alleen zware alcoholisten, “Ook bij een paar biertjes verhoog je het risico op ziektes”. Hij pleit voor een maatschappij waarin alcohol een minder normale plek inneemt en stelt maatregelen voor zoals het verbannen van alcohol op sportclubs of festivals.  📖 Meer lezen? Artikel Alcohol is niet normaal (Medische Contact). Oproep WHO voor strenger beleid in Europa rondom alcohol.  🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over bevolkingsonderzoek: Aflevering 1: We dronken altijd al, toch? Aflevering 3: De comazuipende jongeren Aflevering 4: De vijf zit in de klok Bonusaflevering 5 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkebos, Feeke Rensen, Saxa da Silva & Sander Nieuwenhuijsen Montage: Renette Kwakkenbos ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Als we reclame's van alcoholische dranken mogen geloven zit er achter elke slok een eeuwenlange geschiedenis van tradities, rituelen en mythes. Maar schuilt er achter deze marketingcampagne's daadwerkelijk zo'n sprookjesachtig verleden? Of dronken we vroeger bier, wijn en jenever om hele andere redenen dan ons worden voorgeschoteld? In deze aflevering lopen we langs de geschiedenis van alcohol. Eén ding wordt al snel duidelijk: onze relatie tot alcohol en dronkenschap in medisch-wetenschappelijke en sociaal-culturele zin wankelt door de eeuwen heen zélf allerlei kanten op. 📜 Leendert Alberts is docent geschiedenis aan de Hogeschool Utrecht. Hij schreef meerdere boeken over de geschiedenis van alcoholische dranken in Nederland. In dit gesprek neemt hij ons mee langs de omwentelingen die onze medisch-wetenschappelijke en culturele blik op alcoholische dranken heeft doorgemaakt. 📖 Meer lezen? - Hop - De eerste bierrevolutie in Nederland (Prometheus, 2022) - Canon van de Nederlandse biercultuur (Birdy Publishing BV, 2023) 🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over bevolkingsonderzoek: Aflevering 2: Hoe normaal is alcohol eigenlijk? Aflevering 3: De comazuipende jongeren Aflevering 4: De vijf zit in de klok Bonusaflevering 5 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkebos, Feeke Rensen, Saxa da Silva & Sander Nieuwenhuijsen Montage: Syb Faes ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Wie niet wil wachten op een uitnodiging voor een bevolkingsonderzoek kan zelf een uitvoerige gezondheidsscan laten uitvoeren; een zogenaamde Total Body Scan. Dat kost je dan wel een aardige stuiver, maar in ruil daarvoor krijg je zekerheid over je gezondheid terug. Ten minste, zo denken veel mensen. Enerzijds kunnen ze je rust bieden als er niks gevonden wordt, anderzijds kunnen ze je ook juist onnodig ongerust maken, bijvoorbeeld als er een vlekje wordt gevonden waarvoor je ter controle alsnog naar een specialist moet, en die vervolgens concludeert dat het onschadelijk is. En wat kosten deze dubbele checks de Nederlandse samenleving uiteindelijk?  🩺 Bij huisarts Sebastiaan van Beek kwam een patiënt langs met het verzoek voor maar liefst drie doorverwijzingen naar medisch specialisten. Op reis in China waren er bij een preventieve scan namelijk wat opvallende dingen gevonden. Hij vertelt welke afwegingen hij maakte, voordat hij een beslissing nam om de patiënt wel of niet door te verwijzen. ⚖️ Universitair docent Ethiek Mira Vegter (Radboud UMC) zet de voor- en nadelen uiteen die Total Body Scans voor individuen en de Nederlandse samenleving kunnen hebben. Ze vertelt daarbij hoe mensen scans laten uitvoeren op basis van geanticipeerde beslissingsspijt - de gedachte: 'als ik het nou niet doe, krijg ik dan later geen spijt?' - ook al is de kans dat er op een scan daadwerkelijk iets zorgelijks wordt gevonden 'héél klein'. 🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over bevolkingsonderzoek: Aflevering 1: De brief Aflevering 2: Poep testen kan je leven redden Aflevering 3: Niet iedereen wil getest worden 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkebos, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Iedereen krijgt automatisch een brief voor een bevolkingsonderzoek in de brievenbus. De veronderstelling is dat je mee wil doen, en wil je dat niet, dan moet je dat zelf actief aangeven. Iemand die dat heeft gedaan en aan geen enkel bevolkingsonderzoek meedoet, is Marli Huijer, voormalig Denker der Nederlanden en schrijver van het boek De toekomst van het sterven (2022). In deze aflevering van Focus vertelt ze waarom ze dat heeft gedaan. Ook zoomt ze uit en beschouwt ze waarom het in Nederland vanzelfsprekend is om alles helemaal zeker over je lijf te willen weten. Daarbij biedt ze handvatten voor een andere denkwijze voor de samenleving, en ook voor individuen: 'We moeten accepteren dat we na ons 70e levensjaar krakkemikkig worden op allerlei fronten.' 📖 Meer lezen? De toekomst van het sterven (2022, uitgeverij Pluim) 🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over bevolkingsonderzoek: Aflevering 1: De brief Aflevering 2: Poep testen kan levens redden Aflevering 4: Total body scan: Een APK voor je lichaam Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkebos, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Bevolkingsonderzoek verlaagt sterfte aan darmkanker met 45%. Dat vond️ Iris Landsdorp-Vogelaar in haar onderzoek. Als hoogleraar vroegopsporing aan het Erasmus MC bestudeert Iris Landsdorp-Vogelaar de effectiviteit van die onderzoeken. Ze combineert klinische data met zelfgebouwde modellen om bevolkingsonderzoeken te analyseren. Hoeveel gezondheidswinst is er uiteindelijk? En wat kost dat allemaal?  In deze aflevering van Focus neemt ze ons mee in haar onderzoek. 📖 Meer lezen? De RIVM-rapporten van de onderzoeken naar de effectiviteit van bevolkingsonderzoeken, waar onder andere Iris Landsdorp-Vogelaar aan werkte. 🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over bevolkingsonderzoek: Aflevering 1: De brief Aflevering 3: Niet iedereen wil getest worden Aflevering 4: Total body scan: Een APK voor je lichaam Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkebos, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Darmkanker, Borstkanker en Baarmoederhalskanker. Drie ziektes waar in Nederland bevolkingsonderzoek naar wordt gedaan. Vanaf een bepaalde leeftijd krijgt iedereen een brief. Een oproep om mee te doen met onderzoek om te checken of je ziek bent zonder dat je het doorhebt. Meedoen is eigen keuze, waarom zou je wel of niet meedoen? 🏛️ Mireille Broeders, epidemioloog aan het Radboud UMC, licht toe hoe bevolkingsonderzoek in elkaar zit. Waarop testen we en hoe doen we dat? Zij doet zelf onderzoek naar verbetering van bevolkingsonderzoek. Waar zitten de ontwikkelingen? En welke rol krijgt AI daarin? 🎧 Meer luisteren? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over bevolkingsonderzoek: Aflevering 2: Poep testen kan je leven redden Aflevering 3: Niet iedereen wil getest worden Aflevering 4: Total body scan: Een APK voor je lichaam Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Tijdens het Betweter Festival in Utrecht spraken presentatoren Sander Nieuwenhuijsen en Renette Kwakkenbos met postdoctoraal onderzoeker Rianne Riemens over haar onderzoek naar greenwashing door ‘Big Tech’. “Meer technologie wordt gepresenteerd als dé oplossing voor problemen die technologie zelf heeft veroorzaakt.” Riemens laat zien hoe bedrijven als Apple, Google, Amazon en Microsoft zich presenteren als klimaatredders, terwijl ze behoren tot de grootste vervuilers. In deze aflevering hoor je hoe deze bedrijven duurzaamheid claimen via slimme campagnes, hoe AI wordt gepresenteerd als dé oplossing voor alles en hoe ruimtevaart wordt ingezet als marketingstrategie. Ook bespreken we hoe CEO’s zich profileren als wereldleiders en hoe alternatieven aantrekkelijker kunnen worden dan de dominante platforms. “Misschien moet je iets van gebruiksgemak opgeven, maar krijg je er een eerlijker platform voor terug.” 🎧 Luister nu naar deze aflevering van Focus, opgenomen in Utrecht op het Betweter Festival in TivoliVredenburg.  📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap  ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Hosts: Sander Nieuwenhuijsen & Renette Kwakkenbos Redactie: Renette Kwakkenbos,  Sander Nieuwenhuijsen, Feeke Rensen & Syb Faes

Tijdens De Nacht van Ontdekkingen in Leiden onderzoekt presentator Sander Nieuwenhuijsen met stresswetenschapper Laura Nawijn (https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/laura-nawijn#tab-1) en literatuurhistoricus Evert van Leeuwen (https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/evert-jan-van-leeuwen#tab-1) en het publiek de fascinerende horrorparadox: waarom zoeken we angst op, terwijl we het tegelijkertijd willen vermijden? In een speciaal gebouwd spookhuis werden bezoekers blootgesteld aan klassieke angstmomenten – van duistere geluiden tot onverwachte luchtstoten – en werden hun reacties gemeten.  “Je lichaam reageert op horror zoals op verliefdheid of bungeejumpen.” Van Leeuwen reflecteert daarbij op horror in fictie en literatuur. “Jonge lezers zoeken in dystopische horror niet alleen gruwel, maar ook schoonheid en zingeving.” Samen onderzoeken ze hoe angst werkt – fysiek, emotioneel en cultureel – en wat we kunnen leren van hoe mensen reageren op gecontroleerde spanning. 🎧 Luister nu naar deze aflevering van Focus, opgenomen voor live publiek in het Groot Auditorium in Leiden. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]) 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Sander Nieuwenhuijsen Redactie: Syb Faes

Tijdens de Nacht van Ontdekkingen in Leiden gaat presentator Syb Faes in gesprek met schrijver en jurist Roxane van Iperen over haar boek Eigen planeet eerst en de vraag waarom onze democratie faalt in het aanpakken van de klimaatcrisis. Van Iperen schetst een wereld waarin twee systemen tegenover elkaar staan: een globale planeet gedreven door marktbelangen en een lokale planeet waarin burgers leven met fundamentele behoeften en morele waarden. “Het lijkt alsof we ruzie maken over de kleur van de bank, terwijl het huis in de fik staat.” Ze legt uit hoe democratische waarden onder druk staan door economische krachten, en waarom het niet genoeg is om individuele burgers verantwoordelijk te maken. 🎧 Luister nu naar deze aflevering van Focus, opgenomen voor live publiek in het Groot Auditorium in het Academiegebouw van Universiteit Leiden. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]) 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Syb Faes Redactie & techniek: Sander Nieuwenhuijsen

Een festival kan een plek zijn waar wetenschap en kunst elkaar ontmoeten. In deze tweede aflevering van onze festivalserie onderzoeken sociaal psycholoog Tom Frijns (https://www.uu.nl/medewerkers/TFrijns/Contact) (Universiteit Utrecht) en cultuurwetenschapper Gerlov van Engelenhoven (https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/gerlov-van-engelenhoven#tab-1) (Universiteit Leiden) hoe mensen communiceren zonder woorden.  “Mijn hoop is dat mensen elkaar beter begrijpen als ze synchroniseren”  Tijdens een performance op Lowlands Science (https://lowlands.nl/ll-science/) wordt het publiek uitgedaagd om mee te bewegen, te synchroniseren en betekenis te geven aan een verhaal zonder taal. Wat doet dat met je emotie, je hersenactiviteit en je gevoel van verbondenheid?   “Je wordt helemaal in het diepe gegooid… sommige bewegingen herken je, andere zijn totaal random”  🎨 Meer weten over de performance & betrokken kunstenaars? - Loretta Lau (https://www.waitinglorettalau.com/) - Michelle Piergoelam (https://www.michellepiergoelam.com/) - Finn Maätita (https://www.linkedin.com/in/finn-ma%C3%A4tita/) 🎧 Meer horen?  Op 20 september zijn we te gast op De Nacht van Ontdekkingen in Leiden (https://www.nachtvanontdekkingen.nl/ntr-roxane-van-iperen/). En op 26 september kun je een opname bijwonen op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht (https://www.betweterfestival.nl/programma/2025/ntr-focus-de-klimaatfantasie-van-big-tech). Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]  (mailto:[email protected])   📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) en TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie:  Verslaggever: Sander Nieuwenhuijsen Redactie: Syb Faes, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen

Een festival is meer dan muziek, theater of kunst. Het is ook een plek waar wetenschap tot leven kan komen. In deze special van Focus duiken we in de wereld van festivalonderzoek. In deze eerste aflevering onderzoeken we samen met Anouk Keizer (https://www.uu.nl/medewerkers/AKeizer) (Universiteit Utrecht) en haar collega’s van de Dutch Touch Society (https://dutchtouchsociety.org/) hoe sociale aanraking ons welzijn beïnvloedt. “We willen weten: welke aanraking helpt wie het meest?” Wat gebeurt er in je hersenen als je een hand vasthoudt tijdens een enge film? En kan een knuffelrobot net zo troostend zijn als een mens? In een mini-bioscoop op het festivalterrein worden bezoekers onderdeel van een 4D-experiment met trillende stoelen, geuren en horrorbeelden.  “Aanrakingen vinden niet plaats in een lab, die vinden plaats in een ruizige echte wereld.” 🎧 Meer horen? Volgende aflevering lichten we een ander onderzoek uit op Lowlands Science (https://lowlands.nl/ll-science/). Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). 📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) en TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap. 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Verslaggever: Sander Nieuwenhuijsen Redactie: Syb Faes, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen

Wat is de impact van framing, propaganda en tijdsdruk op de berichtgeving over de situatie in Israël en Gaza?   In deze aflevering van Focus onderzoeken we hoe media opereren in conflictsituaties. Wat betekent het om verslag te doen van een oorlog waar je niet fysiek aanwezig kunt zijn? “Je wordt als journalist als het ware gedwongen om op het moment geschiedenis te schrijven. En dat kan eigenlijk niet.” Emeritus hoogleraar internationale communicatie Cees Hamelink (https://www.researchgate.net/profile/Cees-Hamelink) reflecteert op de rol van media als bemiddelaar tussen werkelijkheid en publiek. “Goede journalistiek verdient een goed publiek.” En hoe kunnen media bijdragen aan de-escalatie in plaats van verharding? 🎧 Meer horen? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over oorlog:  Aflevering 1: Het Genocidevraagstuk Aflevering 2: Een hongersnood is politiek Aflevering 3: Als burger gedood met AI 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Rijk Landsmeer, Feeke Rensen, Bella Felix & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Elke 20 seconden en nieuw doelwit voor ogen – de officiers moeten kiezen: wel of niet aanvallen? AI krijgt een steeds grotere rol in conflictsituaties. Het zou moeten zorgen voor preciezere executie, en dus: minder burgerleed. Maar hoe zit dat nou echt? “Het gedrag op basis waarvan mensen als target voor een bombardement worden geselecteerd, komt veel voor onder burgers in een oorlogssituatie.” Lauren Gould, universitair docent conflictstudies aan de Universiteit Utrecht en het NIOD, neemt ons mee in haar onderzoek naar de rol van AI in oorlogsvoering. 📖 Lees het hele artikel van Yuval Abraham hier: https://www.972mag.com/lavender-ai-israeli-army-gaza/ (https://www.972mag.com/lavender-ai-israeli-army-gaza/) 🎧 Meer horen? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over oorlog: Aflevering 1: Het Genocidevraagstuk Aflevering 2: Een hongersnood is politiek Aflevering 4: De media-oorlog 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Rijk Landsmeer, Feeke Rensen, Bella Felix & Sander Nieuwenhuijsen Edit: Syb Faes ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief. (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972) 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

De situatie in Israël en Gaza is hooggespannen en iedere toeschouwer speelt voor eigen expert. Maar wat kunnen we op wetenschappelijke grond zeggen over de oorlog en zijn gevolgen? "Al sinds halverwege de twintigste eeuw hebben we genoeg voedsel om in theorie alle hongersnoden te voorkomen." In deze aflevering van Focus vertelt universitair docent Economische en Milieugeschiedenis Ingrid de Zwarte (WUR) met historische voorbeelden hoe een hongersnood kan ontstaan, en of er op dit moment in Gaza sprake van is. ⛑️ Carla Jonkers, Hoofd internationale noodhulp van het Rode Kruis, vertelt hoe het leven van Gazanen er op dit moment uitziet. Hoe komen zij nog aan voedsel, als noodhulp Gaza niet kan bereiken? En welke gevolgen van hiervan ziet zij? 🎧 Meer horen? Beluister ook de andere afleveringen van de serie over oorlog: Aflevering 1: Het Genocidevraagstuk Aflevering 3: Als burger gedood met AI Aflevering 4: De media-oorlog 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Syb Faes, Rijk Landsmeer, Feeke Rensen, Bella Felix & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

De situatie in Israël en Gaza is hooggespannen en iedere toeschouwer speelt voor eigen expert. Maar wat kunnen we op wetenschappelijke grond zeggen over deze oorlog? “De wetenschap is er vrij eenduidig over eens dat het hier gaat om een Genocide.” In deze aflevering van Focus vertelt Uğur Ümit Üngör (https://www.niod.nl/medewerkers/ugur-umit-ungor), hoogleraar Holocaust- en Genocidestudies aan de Universiteit van Amsterdam en het Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD), hoe hij onderzoek doet naar genocide.   "Ik ben op zoek naar patronen en motieven"   Wat is het belang van het benoemen van een conflict als een genocide? Verslaggever Syb Faes stond op de Rode lijn demonstratie in Den Haag en sprak met demonstranten over hoe zij met deze term omgaan.  📺 Wil je langer luisteren naar deze onderzoeker? Deze zomer, op 17 augustus, schuift Uğur Ümit Üngör aan bij Zomergasten (https://www.vpro.nl/zomergasten/artikelen/ugur-umit-ungor) en stelt hij zijn favoriete televisieavond samen.  Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972).📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)en TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap. (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)    👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie:  Host: Lara Billie Rense  Redactie: Syb Faes, Rijk Landsmeer, Feeke Rensen, Bella Felix & Sander Nieuwenhuijsen

Een M, een V, een X: ogenschijnlijk slechts een paar lettertjes, één veld in je paspoort. Maar ze staan voor iets veel groters: hoe vormen wij gender, en hoe vormt gender ons? “Er zijn allerlei gradaties van gender en niemand is eigenlijk dat ideale ding.”   In deze aflevering van Focus: 🏛️ Geertje Mak (https://www.uva.nl/profiel/m/a/g.a.mak/g.a.mak.html), hoogleraar gendergeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, schetst hoe we door de eeuwen heen naar gender hebben gekeken. ⚧️ Miriam Wickham (https://www.uu.nl/medewerkers/MIWickham), gepromoveerd op genderneutraliteit aan de Universiteit Utrecht, vertelt welke positieve invloed een minder binair gendersysteem heeft – voor non-binaire mensen én mannen en vrouwen.   🎧 Meer luisteren? Check ook de andere afleveringen van de serie Elektriciteit in het lichaam: Aflevering 1: De liefde voor labels Aflevering 2: Tussen culturen Aflevering 3: Iedereen een diagnose   👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Edit: Rijk Landsmeer, Floor Schuurmans & Rick Uilenbroek Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer, Jelka Pospig & Floor Schuurmans   ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) en TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/).

De afgelopen jaren is het aantal diagnoses zoals ADHD enorm toegenomen. Op sociale media wemelt het van de filmpjes met zogenaamd handige lijstjes zodat je jezelf kan diagnosticeren. Een label kan opluchting geven – eindelijk een verklaring voor waar je al die tijd mee zat. Maar wat als je te maken krijgt met de schaduwkanten ervan? “Een label is per definitie te beperkt om menselijke gedrag in te delen.” In deze aflevering van Focus: 🩺 Floortje Scheepers, hoofd psychiatrie van het UMC Utrecht, houdt een vurig pleidooi voor het afschaffen van labels. 💭 Sander Werkhoven, filosoof aan de Universiteit Utrecht, legt uit wat de gevaren zijn van labels, maar beschouwt ze ook vanuit een positiever perspectief. 🎤 Verslaggever Syb Faes ging de straat op om te ontdekken wat voor diagnosevideo’s jongeren tegenkomen op sociale media. 🎧Meer luisteren? Check ook de andere afleveringen van de serie Labels: Aflevering 1: De liefde voor labels Aflevering 2: Tussen culturen Aflevering 4: M/V/X 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Edit: Syb Faes, Floor Schuurmans & Rick Uilenbroek Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer, Jelka Pospig & Floor Schuurmans ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Stel je voor, je hebt een vader uit China en een moeder uit Nederland. Dan krijg je twee verschillende culturen mee, met een eigen set aan tradities en gebruiken. Ben je dan Chinees of Nederlands? En... wanneer je meerdere culturen in je draagt, is dat dan een nadeel in onze maatschappij, of juist een enorme rijkdom? Of, kan het ook allebei? “Met hokjesdenken doen we elkaar en onszelf tekort.” In deze aflevering van Focus:  🌍 Sheida Novin (https://www.uu.nl/staff/SNovin1), onderzoeker in ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht, vertelt hoe jongeren denken over hun biculturele achtergrond. 👫 Jochem Thijs (https://www.uu.nl/medewerkers/JTThijs), interdisciplinair sociaal wetenschapper aan de Universiteit Utrecht, onderzocht hoe kinderen reageren op labels. 📝 Tahrim Ramdjan (https://tahrimramdjan.nl/) schreef een manifest tégen hokjesdenken en legt uit wat er gebeurt als mensen je in hokjes proppen.   🎧 Meer luisteren? Check ook de andere afleveringen van de serie Labels: Aflevering 1: De liefde voor labels Aflevering 3: Iedereen een diagnose Aflevering 4: M/V/X   👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Edit: Rijk Landsmeer, Floor Schuurmans & Rick Uilenbroek Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer, Jelka Pospig & Floor Schuurmans ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) en TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/).

Labelen: wij mensen zijn er dol op. Of het nu in de scheikunde, sociale wereld of supermarkt is, overal plakken we etiketjes op. Maar waarom doen we dat, en hoe beïnvloeden labels hoe we kijken naar onszelf en naar anderen? “Binnen een paar milliseconden heb je eigenlijk al een beeld.” In deze aflevering van Focus: 🏷️ Sandra Vos, sociaal psycholoog, docent-onderzoeker aan de Hanzehogeschool en promovendus aan de Rijksuniversiteit Groningen, legt uit waarom mensen zo verslaafd zijn aan labelen. 🐘 Verslaggever Syb Faes gaat langs bij bioloog Manon de Visser en directeur conservatie en wetenschap Jeroen Kappelhof van Diergaarde Blijdorp. Zij vertellen hoe belangrijk labelen in het dierenrijk is. 🎧 Meer luisteren? Check ook de andere afleveringen van de serie Labels: Aflevering 2: Tussen culturen Aflevering 3: Iedereen een diagnose Aflevering 4: M/V/X 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Edit: Syb Faes, Floor Schuurmans & Rick Uilenbroek Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer, Jelka Pospig & Floor Schuurmans ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief. 📷 Volg ons op Instagram en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Is onze podcasthost Lara Billie Rense een sukkel? Op zoek naar ontspanning kwam die een advertentie tegen… en bestelde een elektronisch apparaatje dat de nervus vagus stimuleert. De beloftes van de producent zijn groot: “Repareer je zenuwstelsel, kalmeer je geest, krijg je energie terug, bereik topprestaties.” Maar brengt zo’n apparaatje écht ontspanning? En... is er wetenschappelijk bewijs dat een mogelijk heilzaam effect ondersteunt? Deze fact check aflevering van Focus gaat dus om de vraag: Vagus stimulatie: zin of onzin? 🧠 Laura Steenbergen, universitair docent aan de Universiteit Leiden, vertelt ons meer over het zenuwstelsel. Wat is die nervus vagus eigenlijk? En wat heeft dit allemaal te maken met elektriciteit in je lichaam? 🔍 Sander Nieuwenhuis, hoogleraar Cognitieve Neurowetenschap van Besluitvorming is voor ons diep in de materie gedoken over nervus vagus zenuwstimulatoren, én de beloftes van de bedrijven erachter. 🎧 Meer luisteren? Check ook de andere afleveringen van de serie Elektriciteit in het lichaam: Aflevering 1: Elektriciteit in het brein Aflevering 2: Hoeveel elektriciteit kan een mens aan? Aflevering 3: Elektriciteit en het ontstaan van leven 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Edit: Syb Faes, Jelka Pospig, Rick Uilenbroek Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer & Jelka Pospig ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] . Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief. 📷 Volg ons op Instagram voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Elektriciteit zit in ons lichaam. Ze is al aanwezig vanaf de eerste celdeling en het ontstaan van ons lichaam. Sterker nog: het lijkt erop dat elektrische velden richting geven aan hoe we groeien - én door het meten van die elektriciteit zouden we kunnen voorspellen wanneer dat mis dreigt te gaan. Kunnen we die kennis inzetten om bijvoorbeeld kanker te genezen? Wat heeft dit te maken met Harold Saxton Burr, die in de jaren ’30 al schreef over “levensvelden”? En hoe ver zijn we inmiddels in de wetenschap? In deze aflevering van Focus duiken we in het begin van het leven en de ontwikkeling van cellen: 🔬 Michael Levin (https://wyss.harvard.edu/team/associate-faculty/michael-levin-ph-d/), gerenommeerd wetenschapper en dé expert op het gebied van bio-elektriciteit, verbonden aan Tufts University en het Allen Discovery Center, legt uit wat er gebeurt als we elektrische signalen in het lichaam manipuleren. "We kunnen cellen in de darm, in de staart of ergens anders vertellen dat ze bijvoorbeeld een oog moeten worden. En dan maken die cellen een compleet oog in de darm." 🎧 Meer luisteren? Check ook de andere afleveringen van de serie Elektriciteit in het lichaam: Aflevering 1: Elektriciteit in het brein Aflevering 2: Hoeveel elektriciteit kan een mens aan? Aflevering 4: Zelfhulp via elektriciteit   👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Aangeschoven redacteur: Rijk Landsmeer Edit: Rijk Landsmeer, Floor Schuurmans, Rick Uilenbroek Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer & Jelka Pospig ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] . Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)

Bliksem: een natuurkracht die prachtig, ontzagwekkend én beangstigend is. En nog steeds grotendeels een mysterie. In Nederland slaat de bliksem elk jaar zo’n 300.000 keer in. Gemiddeld worden zes mensen per jaar geraakt — en twee daarvan overleven het niet.   Wat gebeurt er met je lichaam als je door bliksem getroffen wordt?  En hoe zit het eigenlijk met stroomstootwapens, zoals de taser? Zijn die wel zo veilig als we denken?  In deze speciale aflevering van Focus:   🩺 Sonja Scholten, brandwondenarts bij het brandwondencentrum van het Martini Ziekenhuis in Groningen, vertelt over de heftige impact van een stroomschok op het menselijk lichaam.  🌩️ Gerdien Robbertsen werd getroffen door de bliksem — op een klaarlichte dag. Ze deelt haar bijzondere verhaal over toeval, verwarring en herstel. ⚖️ Michel Dückers, bijzonder hoogleraar crises, veiligheid en gezondheid, doet onderzoek naar het gebruik van stroomstootwapens. Wat vindt hij van de oproep van Amnesty International om tasers te verbieden? 🎧 Meer luisteren?  Check ook de andere afleveringen van de serie Elektriciteit in het lichaam:  Aflevering 1: Elektriciteit in het brein  Aflevering 3: Elektriciteit en het ontstaan van leven  Aflevering 4: Zelfhulp via elektriciteit 📚 Meer weten?  De Kennis van Nu-aflevering: Door de Bliksem getroffen (1 september 2018)  👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie:  Host: Lara Billie Rense  Edit: Rijk Landsmeer, Syb Faes, Rick Uilenbroek  Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer & Jelka Pospig ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] . Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief.  📷 Volg ons op Instagram voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Elektriciteit stroomt door ons lichaam. Elke beweging, emotie en beslissing wordt aangestuurd door elektrische impulsen in de hersenen.  Luigi Galvani en zijn vrouw Lucia Galeazzi ontdekten samen voor het eerst elektriciteit vanuit het lichaam. We maken een sprong naar 250 jaar later. "Veel mensen realiseren zich niet dat het lichaam alleen maar kan werken dankzij elektriciteit,” zegt Damiaan Denys, filosoof en hoogleraar psychiatrie aan het Amsterdam UMC. Maar wat doet die stroom eigenlijk met ons? En kunnen we die inzetten in ons voordeel? In deze Focus aflevering duiken we diep in het brein: ⚡Damiaan Denys (https://www.damiaandenys.com/) onderzoekt Deep Brain Stimulation (DBS) en laat zien hoe gecontroleerde elektrische stroompjes gedrag kunnen beïnvloeden en zelfs depressie kunnen verlichten. “In tegenstelling tot andere therapieën, zag je mensen eigenlijk in een milliseconde verbeteren.” 🧠 Jeanette is ervaringsdeskundige, ze doet mee aan een experimentele DBS-traject ter behandeling van haar ernstige depressie. Ze deelt haar persoonlijke verhaal en de impact van elektroden diep in haar hersenen. 🎧 Meer luisteren? Check ook de andere afleveringen van de serie Elektriciteit in het lichaam: Aflevering 2: Hoeveel elektriciteit kan een mens aan? Aflevering 3: Elektriciteit en het ontstaan van leven Aflevering 4: Zelfhulp via elektriciteit   📚 Meer weten? ·       Focus TV aflevering (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Brein-onder-stroom/VPWON_1353481) ‘Brein onder Stroom’ (5 sept 2024)   👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Edit: Rijk Landsmeer, Syb Faes, Rick Uilenbroek Redactie: Sabine Smit, Syb Faes, Rijk Landsmeer & Jelka Pospig ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] . Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)

Eiwittransitie in Nederland: al jaren wordt er gepleit om minder dierlijke eiwitten te consumeren en vaker te kiezen voor plantaardige alternatieven. Is het wel gezond? Hoe ver zijn we hier in Nederland mee? En wat heeft een bijzondere bitterbal uit Groningen hiermee te maken? In deze speciale aflevering van Focus beantwoorden Paul de Vos, Jonah Freud en Marleen Onwezen al deze vragen. 🔬 Paul de Vos, hoogleraar immunologie en programmadirecteur van Fascinating, legt uit waarom de Groningse bitterbal eigenlijk een ‘eiwitbal’ wordt genoemd en hoe deze krokante innovatie de eiwittransitie vooruit helpt. 🍽️ Jonah Freud, culinair journalist vertelt wat een bitterbal nou echt lekker maakt. Ze proeft de Groningse plantaardige eiwitbal en deelt haar smaakervaring met ons. 🧠 Marleen Onwezen, bijzonder hoogleraar gedragseconomie en duurzame consumentenkeuzes bij Wageningen Universiteit, onderzoekt waarom we eten zoals we eten en hoe slimme interventies ons voedingspatroon kunnen beïnvloeden. Deze aflevering is live opgenomen op het NPO Luister Podcastfestival, mét publiek, dus verrassende inzichten gegarandeerd! 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rensen Edit: Jelka Pospig & Rick Uilenbroek Redactie & regie: Jelka Pospig, Syb Faes, Rijk Landsmeer & Sander Nieuwenhuijsen Met dank aan NPO Luister Podcastfestival ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief. 📷 Volg ons op Instagram voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Eén op de vier mensen krijgt gedurende het leven te maken met een hersenaandoening. Wat als we deze aandoeningen zouden kunnen behandelen met geluidsgolven, zonder te snijden of boren? Hersenwetenschapper Lennart Verhagen (https://www.ru.nl/lennart-verhagen-over-healthy-brain) (Radboud Universiteit & Dondersinstituut) onderzoekt verschillende toepassingen van focused ultrasound, trillingen die op één punt samenkomen.  Op het InScience filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/) in Nijmegen demonstreert hij aan presentator Sander Nieuwenhuijsen hoe gerichte geluidsgolven de toekomst van de geneeskunde kunnen veranderen. Verhagen legt uit hoe deze innovatieve techniek nieuwe mogelijkheden biedt voor de behandeling van uiteenlopende aandoeningen, van Parkinson en depressie tot angststoornissen en kanker. Ook horen we van kinderoncoloog Dannis van Vuurden hoe in het Prinses Maxima Centrum in Utrecht patiënten worden onderzocht bij behandeling van hersenstamkanker met ultrageluid. Lees & kijk ook: * Meer informatie (https://www.verhagenlab.com/) over het onderzoek van Lennart Verhagen: VerhagenLab (https://www.verhagenlab.com/)  * Brein onder stroom (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-7_1/focus_35/afspelen) - Focus over deep brain stimulation (DBS) * Meer informatie (https://www.umcutrecht.nl/nl/over-ons/nieuws/details/met-geluidsgolven-de-bloed-hersenbarriere-openen) over het onderzoek van Dannis van Vuurden naar het de openen van bloed-hersenbarrière met geluidsgolven (https://www.umcutrecht.nl/nl/over-ons/nieuws/details/met-geluidsgolven-de-bloed-hersenbarriere-openen)  👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host & edit: Sander Nieuwenhuijsen (https://www.instagram.com/sandeur) Redactie & regie: Stijn Goossens, Rijk Landsmeer Met dank aan InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/) ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)

Oorlog wordt steeds meer high-tech. Bewapende drones worden van grote afstand aangestuurd, of gaan zelfs helemaal zelfstandig naar hun doelwit op zoek. Automatische luchtafweer reageert sneller dan een mens ooit zou kunnen. Kunstmatige intelligentie analyseert bakken met gegevens in een oogwenk, en doet voorstellen voor het volgende bombardement. En ondertussen woedt er ook een informatie-oorlog in onze nieuwsfeeds en op sociale media. Wat heeft al die technologie voor gevolgen voor militairen aan de frontlinie, en voor de burgerbevolking in oorlogsgebied? Wat klopt er van het idee dat precisiewapens een ‘schonere’ oorlogvoering mogelijk zouden maken?  Er worden verwoede pogingen gedaan om regels te maken voor nieuwe militaire technologieën. Maar wie houdt zich daar aan als de vijand dat ook niet doet? En als kunstmatige intelligentie beslissingen gaat nemen, wie is er dan verantwoordelijk als het misgaat? Ondertussen zijn wij allemaal potentiële slachtoffers van desinformatie en beïnvloedingscampagnes. Hoe wapenen we ons daartegen?   Op zondagavond 5 januari sprak Lara Billie Rense hierover met: * Jessica Dorsey, universitair docent Internationaal en Europees Recht aan de Universiteit Utrecht en leider van het project ‘Realities of Algorithmic Warfare’;   * Foeke Postma, senior onderzoeker bij onderzoekscollectief Bellingcat, gespecialiseerd in conflictgebieden, defensie en illegale dierenhandel; * Tine Molendijk, universitair hoofddocent aan de Nederlandse Defensie Academie en research fellow aan de Radboud Universiteit Nijmegen, gespecialiseerd in ‘morele verwonding’ bij militairen;   * Roy Lindelauf, hoogleraar Data Science in Military Operations aan de Nederlandse Defensie Academie, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg en voormalig Apachepiloot;

De meeste seks tussen mensen is niet gericht op bevruchting, maar op plezier. En daar is het menselijk lichaam goed voor uitgerust. Net als sommige andere gelukkige diersoorten heeft de mens bijvoorbeeld een relatief grote clitoris. En al in de baarmoeder lijken embryo’s plezierige plekjes tussen hun benen te ontdekken. Toch lag in wetenschappelijke theorieën over het ‘nut’ van seks gedurende lange tijd de nadruk op voortplanting. Seksuele voorlichting ging tot voor kort vooral over het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen en soa’s. En toen er langzamerhand wel meer aandacht werd besteed aan plezier, leidde dat tot grote maatschappelijke opwinding. Op 4 januari verkende Focus Radio de anatomie van seksueel genot. Wat voor inzichten bieden de geschiedenis, de biologie, de medische wetenschap en de seksuologie? Over anatomische overeenkomsten tussen de penis en de clitoris; ideeën over seksuele driften door de eeuwen heen; afwegingen en innovaties in genitale chirurgie; de cultuurgeschiedenis van de clitoris; en over de vraag: langs welke lijnen loopt de orgasmekloof tegenwoordig? Lara Billie Rense spreekt hierover met:   Charlotte Vermeulen, de voormalige huisbioloog van Artis, die vanaf mei weer theatercolleges geeft over seksuele diversiteit in het dierenrijk (https://www.kobratheater.nl/seksuele-diversiteit-in-het-dierenrijk/).  Rik van Lunsen, arts-seksuoloog en voormalig hoofd van de afdeling Seksuologie van het Amsterdams Medisch Centrum, en samen met seksuoloog Ellen Laan auteur van het boek ‘De waarheid over seks’ (https://www.singeluitgeverijen.nl/de-arbeiderspers/boek/de-waarheid-over-seks/).    Müjde Özer, seksuoloog en plastisch chirurg bij de V-Klinieken en Het BovenIJ ziekenhuis in Amsterdam, gespecialiseerd in genitale reconstructies en genderbevestigende operaties.  En Karen Hollewand, historicus en universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen, gespecialiseerd in de geschiedenis van seksualiteit, gender en het lichaam en de geschiedenis van de wetenschap.  👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie: Marieke Drost Eindredactie: Gerda Bosman en Corlijn de Groot ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected]. Blijf op de hoogte van nieuwe podcasts en het laatste wetenschapsnieuws, abonneer je op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram voor extra video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/reels/)

Hoe ziet de toekomst van de oplaadbare batterij eruit? Een ding is zeker: hij moet duurzamer, veiliger en het lieft gemaakt worden zonder kritieke materialen. Hoogleraar elektrochemische energieopslag Marnix Wagemaker van de TU Delft werkt aan meerdere potentiële technologiën voor de batterij van de toekomst. In deze laatste aflevering van de Focus-podcastserie ‘De Batterijbelofte’ spreekt presentator Lara Billie Rense met Wagemaker ik de studio over zijn onderzoek naar het verbeteren van de elektrolyt en de kansen voor natrium, keukenzout, als vervanger van lithium in de batterij. Volgens Wagemaker zullen uiteindelijk meerdere diverse technologiën zorgen voor een brede inzetbaarheid van energie-opslag in verschillende vormen en maten. Tot slot geeft Wagemaker nog wat tips voor het gebruik van de lithium-ion-batterij in je smartphone. 🎧 Meer luisteren? Check ook de rest van de afleveringen uit de serie. * Aflevering 1: Lost lithium ons energieprobleem op? (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/117633/1-de-batterijbelofte-1-lost-lithium-ons-energieprobleem-op-s12) * Aflevering 2: Brandgevaar en uitbuiting: de keerzijde van je oplaadbare accu (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/117844/2-de-batterijbelofte-2-brandgevaar-en-uitbuiting-de-keerzijde-van-je-oplaadbare-accu-s12) * Aflevering 3: Heb jij binnenkort een Nederlandse batterij in je smartphone? (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/118087/3-de-batterijbelofte-3-heb-jij-binnenkort-een-nederlandse-batterij-in-je-smartphone-s12) 🔋 Expert die je hoort in deze aflevering: * Marnix Wagemaker, (https://www.linkedin.com/in/marnix-wagemaker-62717218/?originalSubdomain=nl) hoogleraar elektrochemische energieopslag aan de TU Delft, over zijn onderzoek naar natrium-ion batterijen en vaste-stof-elektrolyten. Meer weten? 🌐 Onderzoek van Marnix Wagemaker (https://www.tudelft.nl/tnw/over-faculteit/afdelingen/radiation-science-technology/research/research-groups/storage-of-electrochemical-energy/people/marnix-wagemaker) naar elektrochemische energieopslag aan de TU Delft. 📘 Artikel in Nature – Nieuwe ontdekkingen over vaste-stof-elektrolyten (op dit moment nog niet gepubliceerd). ⚡️Gedoe bij batterijproducent Northvolt in Noorwegen (https://www.nrc.nl/nieuws/2024/11/25/een-gigantische-fabriek-maar-nauwelijks-productie-bij-batterijfabrikant-northvolt-blijft-het-tot-dusver-bij-dromen-a4874401) 🧂Meer informatie over de natrium-ion-batterij (https://nos.nl/artikel/2509693-natriumbatterij-tu-delft-is-belangrijke-stap-in-energietransitie) 🇳🇱 Meer informatie over de Nederlandse batterijketen (https://www.batterynl.nl) 👨‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR-wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie, verslaggeving en montage: Stijn Goossens Techniek: Sander Nieuwenhuijsen & Ruben Rosen Jacobson Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). En blijf op de hoogte van al het wetenschapsnieuws via de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram voor extra video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://instagram.com/ntrwetenschap)

In Nederland werkt de Leidse start-up Leyden Jar aan een batterij die 70% meer energie opslaat, veiliger is en in Nederland wordt ontwikkeld. Maar kan Nederland een belangrijke rol spelen in de batterijmarkt, die op dit moment gedomineerd wordt door Chinese partijen? In deze aflevering van de Focus-podcastserie 'De Batterijbelofte' onderzoeken presentator Lara Billie Rense en verslaggever Stijn Goossens hoe het gesteld is met een Nederlandse batterij-industrie. En wat er voor nodig is om een baterijketen op te zetten in Nederland. Wat zijn de kansen én de uitdagingen? Waarom is het bouwen van een eigen batterijfabriek zo ingewikkeld? En hoe kunnen onze innovatieve technieken, zoals silicium-anodes en vaste stof-elektrolyten, ons dagelijks leven veranderen? 🎧 Meer luisteren?  Check ook de rest van de afleveringen uit de serie.   * Aflevering 1: Lost lithium ons energieprobleem op?  (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/117633/1-de-batterijbelofte-1-lost-lithium-ons-energieprobleem-op-s12) * Aflevering 2: Brandgevaar en uitbuiting: de keerzijde van je oplaadbare accu (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/117844/2-de-batterijbelofte-2-brandgevaar-en-uitbuiting-de-keerzijde-van-je-oplaadbare-accu-s12) * Aflevering 4: De toekomst van batterijtechnologie met onderzoeker Marnix Wagemaker (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/118255/4-de-batterijbelofte-4-bestaat-de-batterij-van-de-toekomst-uit-keukenzout-s12) 🔋 Experts die je hoort in deze aflevering: * Ewout Lubberman (https://www.linkedin.com/in/ewoutlubberman/), Head of Product bij Leyden Jar, over hun innovaties in batterijtechnologie. * Marnix Wagemaker, (https://www.linkedin.com/in/marnix-wagemaker-62717218/) hoogleraar elektrochemische energieopslag aan de TU Delft, over de toekomst van veilige, efficiënte batterijen. * Auke Kronemeijer (https://www.linkedin.com/in/auke-jisk-kronemeijer-3852321b/), research manager bij Holst Centre, over hoe Nederland kan excelleren in batterijmachinebouw. * Dirk van Asseldonk (https://www.linkedin.com/in/dirk-van-asseldonk-4103805/), programmamanager bij het Battery Competence Cluster, over samenwerking binnen de Nederlandse batterijketen. Meer weten?  🔍 Battery Competence Cluster Nederland (https://batterycompetencecluster.nl) – Hoe bedrijven samenwerken aan een sterke batterij-industrie.  🌐 Leyden Jar (https://leyden-jar.com) en hun ambitieuze plannen voor een silicium anode (https://leyden-jar.com/our-technology/) en een batterijfabriek in Nederland (https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/leyden-jar-bouwt-eerste-fabriek-voor-accu-s-die-veel-meer-energie-kunnen-bergen~b57982f4/)  📘 BatteryNL-project (https://www.batterynl.nl): hoe de batterijsector in Nederland samenwerkt 🔬Holst Centre (https://holstcentre.com/expertise/components-devices-systems/batteries/): waar innovaties met dunne laagjes worden opgeschaald 👨‍💻Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR-wetenschapsredactie:  * Host: Lara Billie Rense * Redactie, verslaggeving en montage: Stijn Goossens * Techniek: Sander Nieuwenhuijsen & Ruben Rosen Jacobson * Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen   ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). En blijf op de hoogte van al het wetenschapsnieuws via de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram voor extra video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://instagram.com/ntrwetenschap)

Oplaadbare accu’s zijn overal om ons heen: in je smartphone, elektrische fiets, auto en zelfs in grote batterijparken. Maar hoe veilig zijn deze batterijen? En wat zijn de gevolgen van het winnen van grondstoffen zoals kobalt en lithium?   In deze aflevering van de Focus-podcast bespreken Lara Billie Rense en Stijn Goossens de risico’s en impact van de lithium-ion-batterij. Van het gevaar van batterijbranden tot de ethische dilemma’s rondom grondstofwinning in landen als Congo. In Europa worden pogingen gedaan om minder afhankelijk te worden van grondstofwinning, door zelf de materialen te recyclen. Maar hoe duurzaam is dat eigenlijk? En wat gebeurt er met je batterij als je die inlevert voor recycling? Stijn ging langs bij het enige ‘kerkhof’ voor batterijen in Nederland.     🎧 Meer luisteren? Check ook de rest van de afleveringen uit de serie.  * Aflevering 1: Lost lithium ons energieprobleem op? (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/117633/1-de-batterijbelofte-1-lost-lithium-ons-energieprobleem-op-s12) * Aflevering 3: Hoe Nederland werkt aan een eigen batterijketen  (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/118087/3-de-batterijbelofte-3-heb-jij-binnenkort-een-nederlandse-batterij-in-je-smartphone-s12) * Aflevering 4: De toekomst van batterijtechnologie met onderzoeker Marnix Wagemaker (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/118255/4-de-batterijbelofte-4-bestaat-de-batterij-van-de-toekomst-uit-keukenzout-s12) 🔋 Experts die je hoort in deze aflevering: * Marc Corijn (reportage NOS): Coördinator Brandveilig Leven bij Veiligheidsregio Haaglanden * Tom Hessels: Adviseur Energie- en transportveiligheid bij het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid. * Koen Hartmann: Technisch specialist batterijopslag bij GIGA Storage  * Moniek Tromp: Fysisch chemicus aan de Rijksuniversiteit Groningen, over wetgeving en de geopolitieke spanningen rond grondstoffen. * Poul Spierings: Adviseur Batterijrecycling bij Stichting OPEN, over het sorteren en recyclen van ingeleverde batterijen * Susanne van Berkum & Devin Boom: Onderzoekers batterijrecycling bij TNO   Meer weten? * 📺 NOS-item over de toename van batterijbranden (https://www.youtube.com/watch?v=4e1cav1hsoQ) * 💥 Video van ontploffende fietsaccu bij fietsenmaker (https://www.youtube.com/watch?v=gb7NGRpliGY) * 🔋 Tips voor veilig opladen van batterijen (https://iklaadaccuraat.nl/) * 🧯Onderzoek NIPV blussen batterijbrand (https://nipv.nl/nieuws/uhd-blussysteem-onder-voorwaarden-geschikt-om-batterijen-van-elektrische-voertuigen-te-blussen/) * 📓 Amnesty-rapport over kobaltmijnbouw (https://www.amnesty.nl/actueel/drc-schendingen-rechten-door-mijnen-oplaadbare-batterijen) * ⛏️ Video kobaltmijn Congo door AFP (https://www.youtube.com/watch?v=Hmqf0L52rD8) * 🇷🇺 Nikkelwinning in vervuilde Russische stad Norilsk (https://www.nbcnews.com/news/world/norilsk-russian-arctic-became-one-polluted-places-earth-rcna6481) * 🧂Lithiumwinning in Zuid-Amerika zorgt voor problemen (https://nos.nl/artikel/2506259-lithiumwinning-verdeelt-argentijnen-over-tien-jaar-is-hier-geen-leven-meer) * 🔥 Brand bij Van Peperzeel (https://www.youtube.com/watch?v=IA3tQBauexg&t=24s) * 🌍 Rapport EU-regels batterijrecycling (https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1542/oj)   👨‍💻Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR-wetenschapsredactie:  * Host: Lara Billie Rense * Redactie, verslaggeving en montage: Stijn Goossens * Techniek: Sander Nieuwenhuijsen & Ruben Rosen Jacobson * Eindredactie: Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). En blijf op de hoogte van al het wetenschapsnieuws via de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram voor extra video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap (https://instagram.com/ntrwetenschap)

Batterijen zijn onmisbaar in ons dagelijks leven – van alledaagse apparaten zoals smartphones en elektrische tandenborstels tot de accupakketten in voertuigen en grootschalige opslag in batterijparken. Maar wat maakt ze zo belangrijk voor een duurzame toekomst? En wat is de specifieke rol van lithium in dit verhaal? In deze aflevering van de Focus-podcast legt verslaggever Stijn Goossens uit hoe de oplaadbare batterij zich heeft ontwikkeld, van de Nederlandse uitvinding van de Leidsche Fles tot de moderne lithium-ion-batterij. Lithium speelt een centrale rol in het opslaan van energie en maakt de energietransitie mogelijk, maar deze technologie roept ook vragen op over duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Waarom zijn batterijen essentieel voor ons overbelaste stroomnet? Hoe werkt de chemie in een batterij? En wat kunnen we doen om efficiënter met deze technologie om te gaan? 🎧Meer luisteren? Check ook de rest van de afleveringen uit de serie.  * Aflevering 2: Over de risico's en gevolgen van batterijtechnologie. (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/117844/2-de-batterijbelofte-2-brandgevaar-en-uitbuiting-de-keerzijde-van-je-oplaadbare-accu-s12) * Aflevering 3: Ontdek hoe Nederland werkt aan een eigen batterijproductie. (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/118087/3-de-batterijbelofte-3-heb-jij-binnenkort-een-nederlandse-batterij-in-je-smartphone-s12) * Aflevering 4: Bestaat de batterij van de toekomst uit keukenzout? Met onderzoeker Marnix Wagemaker. (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/118255/4-de-batterijbelofte-4-bestaat-de-batterij-van-de-toekomst-uit-keukenzout-s12) 🔋Experts die je hoort in deze aflevering: * Koen Hartmann (https://www.linkedin.com/in/koen-hartmann-a0a2178a/): Technisch specialist bij GIGA Storage over batterijopslag in Flevoland. * Ad Maas (https://www.linkedin.com/in/admaas/): Conservator bij Museum Boerhaave, vertelt over de Leidsche Fles. * Moniek Tromp (https://www.linkedin.com/in/moniek-tromp🟥-5415674/): Fysisch chemicus aan de Rijksuniversiteit Groningen, legt de chemie van lithium uit. * John Goodenough (https://nl.wikipedia.org/wiki/John_B._Goodenough): Nobelprijswinnaar die in een archieffragment zijn werk aan lithium-ion-batterijen toelicht. Meer weten? * 📓 Ontdek de geschiedenis van de batterij bij Museum Boerhaave (https://rijksmuseumboerhaave.nl) * 🍾Meer informatie over de Leidse Fles (https://rijksmuseumboerhaave.nl/verhalen-uit-de-collectie/drie-laagjes-die-de-wereld-veranderden/) en de Zuil van Volta (https://nl.wikipedia.org/wiki/Zuil_van_Volta) * 🔢 Batterijstatistieken: (https://www.legebatterijen.nl/actueel/blog/aha-dus-zo-gaan-nederlanders-met-batterijen-om/#:~:text=Gemiddeld%20107%20batterijen%20in%20huis&text=Een%20Nederlands%20huishouden%20heeft%20gemiddeld,apparaten%20héb%20ik%20helemaal%20niet%3F) gemiddeld 107 batterijen per huishouden!  * 🔋 Meer over batterijpark Rhino (https://giga-storage.com/projecten/rhino/) van GIGA Storage * 🎥 Kijk de Focus TV-aflevering 'Stroom onder Spanning' (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Stroom-onder-spanning/VPWON_1353487) * 🎓Bekijk de video (https://www.youtube.com/watch?v=pOJRCPrca_M) van Nobelprijs-winnnaar John Goodenough Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR-wetenschapsredactie: Host: Lara Billie Rense Redactie, verslaggeving en montage: Stijn Goossens Techniek: Sander Nieuwenhuijsen & Ruben Rosen Jacobson Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Wil je meer weten of heb je vragen? Mail ons op [email protected] (mailto:[email protected]). En blijf op de hoogte van al het wetenschapsnieuws via de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972). 📷 Volg ons op Instagram voor extra video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

De grenzen tussen werk en privé vervagen. Met onze smartphones en laptops dragen we ons werk mee naar huis - maar dringt ons privéleven ook door in de werkdag. Dat levert stress op, vertelt Daantje Derks (https://www.eur.nl/people/daantje-derks-theunissen), hoogleraar 'Technology facilitated work-life integration' aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ook vertelt ze over 'telepressure': de verplichting die we voelen om snel te reageren op de honderden berichten die dagelijks binnenstromen. Als je ooit hebt gezegd: 'sorry dat ik nu pas terug app', gaat dit over jou. Onze grenzeloze verbinding brengt veel moois, maar zorgt ook voor stress. Hoe houden we het bij de voordelen? Daarover geeft Daantje concrete tips voor jou en je werkgever. 📵 Zelf ook een detox proberen? Dit zijn de regels die wij hanteerden: * App installeren die je smartphone minimalistisch maakt. * Notificaties uit. * Alleen belangrijke apps gebuiken. Muziek en podcasts mag wel. Geen sociale media, of sociale apps. * Whatsapp: niet op smartphone gebruiken. Je mag 3 keer per dag op Whatsapp, op je laptop. * Werkmail: op laptop, 3x per dag checken en beantwoorden. Meer weten? 📚 Het onderzoek van TNO (https://www.tno.nl/nl/newsroom/2023/11/burn-out-gerelateerde-klachten-gestegen/) over burn-outklachten 📺 Reportage 'mobiel bellen in 1998' door Frans Bromet (https://youtu.be/TNwhIHqM60g?si=CM9nwHo4scwPZOdU) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Ruben Rosen Jacobson  Techniek: Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Onze smartphones liggen constant op de loer om onze aandacht te vragen met een zoem of een ping, of om tijdens een dood momentje de nodige afleiding te verzorgen. Is deze continue bron van prikkels eigenlijk wel goed voor ons? Hoogleraar cognitieve psychologie en aandachts-expert Stefan van der Stigchel (UU) (https://www.stefanvanderstigchel.nl/) legt uit waarom smartphones onze concentratie verstoren, en hoe dat ons gestrester maakt. Ook hebben we door die apparaatjes minder momenten van stilte in ons hoofd, oftewel 'dagdromen' - terwijl we dat juist zo hard nodig hebben om stress te voorkomen. Presentator Lara Billie Rense en verslaggever Ruben Rosen Jacobson gebruiken zichzelf als proefkonijn tijdens een 'digitale detox' - een week zonder smartphoneprikkels. Ze krijgen confronterende inzichten over hun normale schermtijd en app-gebruik. Daarin zit meteen een les voor de toekomst: minder is beter. 📵 Zelf ook een detox proberen? Dit zijn de regels die wij hanteerden: * App installeren die je smartphone minimalistisch maakt. * Notificaties uit. * Alleen belangrijke apps gebuiken. Muziek en podcasts mag wel. Geen sociale media, of sociale apps. * Whatsapp: niet op smartphone gebruiken. Je mag 3 keer per dag op Whatsapp, op je laptop. * Werkmail: op laptop, 3x per dag checken en beantwoorden. Liever samen detoxen dan alleen? Neem dan een kijkje bij The Offline Club (https://bento.me/theofflineclub). Zij organiseren bijeenkomsten waar smartphones niet zijn toegestaan. Lees ook: 📚 Het rapport van TEAM LEWIS (https://www.teamlewis.com/nl/magazine/multi-moment-audience/) over schermtijd in verschillende landen Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Ruben Rosen Jacobson  Techniek: Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Stress lijkt een paradox van de moderne tijd: we leven veiliger en welvarender dan ooit, maar kampen massaal met vermoeidheid, angst en lichamelijke klachten. Hoe is dat mogelijk? Die vraag leggen we neer bij Stephan Claes, hoogleraar psychiatrie en psychiater aan de KU Leuven. Hij schreef het boek De Gestreste Samenleving - waarom we alles hebben en toch ziek worden (https://www.upckuleuven.be/nl/nieuws/stephan-claes-over-de-gestreste-samenleving). Stephan deelt inzichten over hoe onze moderne maatschappij bijdraagt aan deze collectieve spanning. We hebben meer vrijheid dan ooit, maar is dat ook onze valkuil? Lopen we, door onze grenzeloze wereld, tegen onze eigen grenzen aan? En wat is de rol van social media? Ook biedt hij handvaten om te voorkomen dat we massaal opbranden. Zo moeten we beter naar ons eigen lichaam luisteren, en beseffen waar onze grenzen liggen.   🎙️ Aflevering 1 gemist? Luister deze terug op Spotify (https://open.spotify.com/episode/1r7jzPAkdzYxvLoIB29LGA?si=037ab8a2e5a440d4), Apple Podcasts (https://podcasts.apple.com/nl/podcast/de-prikkelpandemie-1-hebben-we-meer-stress-dan-vroeger/id791101885?i=1000677641911) of de NPO Radio 1 website (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/116241/1-de-prikkelpandemie-1-hebben-we-meer-stress-dan-vroeger-s11) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Ruben Rosen Jacobson  Techniek: Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

Steeds meer mensen kampen met stress en burn-outs. Is dit een modern probleem, of worstelden onze voorouders hier ook al mee? Verslaggever Ruben Rosen Jacobson duikt in deze vragen en ontdekt onderweg verrassend veel over zijn eigen stressgewoonten. Hij ondergaat een stress-test bij hersenonderzoeker Erno Hermans (https://cognitiveaffectiveneurosciencelab.nl/erno_hermans.html) (Radboud Universiteit), die uitlegt hoe ons stressmechanisme ons hielp overleven, maar in ons moderne leven zijn doel wel eens voorbij schiet.
 Archeoloog Sarah Schrader (https://www.universiteitleiden.nl/en/staffmembers/sarah-schrader#tab-1) (Universiteit Leiden) vergelijkt onze stress met die van traditionele stammenn. Neurobioloog Brankele Frank (https://www.vn.nl/auteur/brankele-frank) laat zien hoe burn-outs de mens al duizenden jaren treffen... maar de laatste decennia toch een groter probleem  Meer weten? 📕 Het boek van Brankele Frank: ‘Over de kop - Wat er in je hoofd en lichaam gebeurt bij een burn-out en hoe je er weer van afkomt (https://updates.dasmag.nl/ken-je-die-van-de-neurobioloog-met-een-burnout-die-daar-een-boek-over-ging-schrijven-3244ee6078a1)’ 📺 Burn-out groeiend probleem onder jonge werknemers (https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2032376-burn-out-groeiend-probleem-onder-jonge-werknemers) (NOS/NTR) 🔈 The Mental Health Doctor: “Sitting Is Increasing Your Anxiety! (https://open.spotify.com/episode/18jckJmDzU4zx8G230AXVp?si=5d3ee8c4e53147a2)” (Diary of a CEO) Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door: Host: Lara Billie Rense Redactie & verslaggeving: Ruben Rosen Jacobson  Techniek: Sander Nieuwenhuijsen Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected]) Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)