Retrato Sonoro

Hai conversas que son coma camiñar por unha rúa coñecida, con farois acesos e pasos ben marcados. E hai outras… que son como entrar nunha fervenza: poderosa, incontrolable e chea de vida. A de hoxe é desas... Neste novo episodio de Retrato Sonoro, cumpro unha vella aspiración: conversar con Felipe-Senén López Gómez, un dos grandes divulgadores culturais de Galicia, arqueólogo, museólogo e activista do patrimonio. Un torrente verbal —ou mellor dito, unha fervenza de saber— que fai da palabra unha ferramenta de resistencia, de amor á terra, de construción de identidade. Nesta conversa o de menos foron as imaxes que soen propiciar as conversas, pero neste caso, falamos de tres en concreto. Imaxes escollidas por Felipe con dous cadros de artistas galegos como son “O trasmundo” de Laxeiro e “A derradeira lección do mestre” de Castelao. E logo eu, Fidel, propúxenlle a lectura dunha imaxe dunha procesión nunha parroquia de Muxía, en A Coruña, Coucieiro. A conversa non foi doada. Non porque Felipe-Senén non se preste, senón porque él segue o seu ritmo, a súa propia cartografía conversacional. E nese fluxo é onde reside a maxia: nas derivacións inesperadas, nos nomes que aparecen, nos lugares que cita, nas lembranzas que convoca. Unha fervenza. A conversa xira en torno ao noso patrimonio cultural derivado do celtismo (como alude él), do cristianismo (pero non o que promove a institución), dun realismo máxico aloxado no imaxinario colectivo, a oralidade popular, os perigos dun turismo mal aplicado, pero que hai que saber explotar, falamos do que somos e do que estamos a piques de esquecer… se non o enxergamos a tempo. Moitos temas que son de dificil condensación nesta presentación. Deixamos por aquí tamén unha ligazón a un vídeo dun discurso dado por Castelao cando retoma a relixiosidade e o realismo máxico: Alba de Gloria. Xa non che facemos perder tempo sen escoitar a Felipe-Senén. O mellor é que o escoites. Este programa é presentado por Fidel Mouzo, editado por Jordi a.k.a. Mirindo e as voces que escoitas son as de Lorena para o limiar que precede o audio é a de Rosalía para o título do mesmo. Grazas a todas pola vosa colaboración.

Boas, benvidas e benvidos a un novo episodio de Retrato Sonoro, presentado e producido por Fidel Mouzo. Retomamos o espírito inicial do podcast, deixando momentaneamente o serial sobre o viño con Jorge Marcote en Da cepa á bodega. Hoxe propoñémosvos unha viaxe ao pasado da man dunha muller coa que sempre asocio mestría: María Loira Enríquez, arqueóloga, investigadora e profesora na UNED, onde tiven a sorte de tela como mestra. Nesta conversa, que non é unha entrevista ao uso, falamos de historia e de moito máis: das miñas teimas persoais, do que aprendín con ela sobre a Gallaecia romana, e da sorte de contar con profesoras que esperten a curiosidade e o desexo de investigar. Normalmente en Retrato Sonoro, a conversa comeza cunha fotografía achegada pola persoa convidada. Unha imaxe que resume o camiño. Pero hoxe tróuxena eu: comezamos falando do crismón de Quiroga, tamén presente no podcast Limiar, e desde aí abordamos a romanización, os territorios ártabros, a mestura de culturas, os castros, pedras formosas, e as pinturas murais nas vilas romanas de Cambre e A Coruña. Unha das pinturas nunha posible Domus Ecclesiae na cidade de A Coruña, estudada por María, e da que tedes a ligazón no parágrafo anterior, pódese visitar no Museo Arqueolóxico da Coruña e é especialmente enigmática. Tamén falamos do papel silenciado pero esencial das mulleres no cristianismo primitivo, e da súa relevancia na historia. Este episodio non pretende ser unha lección académica, senón un convite a mirar ao pasado con respecto e ilusión, esa que María define como “o mellor antirrugas”. Así debuxamos unha Galicia inserida nun imperio, pero tamén chea de humanidade e identidade propia. Porque, como di María, falamos latín… Nesta introducción non está, nin moito menos, presente todo o contido da conversa… para iso terás que escoitarnos a María Loira e a mín… Agradecemento especial á dirección do Centro Asociado UNED da Coruña por permitir a gravación deste episodio nas súas instalacións. Un xesto que honra á institución.

Benvidas e benvidos ao cuarto episodio deste apaixonante serial sobre a historia do viño en Galicia, «Da cepa á bodega», en Retrato Sonoro. Unha conversa conducida por Fidel Mouzo, con Jorge Marcote, viticultor; e o noso protagonista, o xornalista Luis Congil, autor de A marabillosa historia do viño en Galicia, publicada polo Consorcio Editorial Galego. Neste episodio abrimos novas fronteiras e abordamos temas que desafían as ideas sobre o viño galego: Que atoparás (entre moitas cousas) neste episodio? Unha reflexión sobre que uvas non deberan ser consideradas prototípicas do viño galego e cal pode ser a variedade que marque o futuro do viño que beberemos en breve. A historia da filoxera, ese «alien» que devastou os viñedos europeos a finais do século XIX e principios do XX. Como afectou a Galicia? A fotografía que acompaña este audio está relacionada con esta praga da viña. Créditos de: Beatriz Moisset - Trabajo propio, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=80239301 Un xiro inesperado: Graham Greene, escritor, xornalista e axente do MI6 británico… Que relación pode ter coa historia do viño en Galicia? Este episodio promete sorprender, abrir novas preguntas e seguir descubrindo que o viño galego está cargado de historias que van moito máis alá do que imaxinamos. Dálle ao play e escoita xa este cuarto episodio, e derradeiro? de Da cepa á bodega con Luis Congil.

Benvidas e benvidos a este terceiro episodio do noso serial Da cepa á bodega, onde seguimos afondando na historia do viño en Galicia da man do xornalista Luis Congil, autor de A marabillosa historia do viño en Galicia, publicado polo Consorcio Editorial Galego. Este podcast, conducido por Fidel Mouzo e acompañado polo viticultor Jorge Marcote, continúa a súa viaxe polos segredos, as lendas e as evidencias históricas que nos conectan co noso pasado vitivinícola. Que atoparás (entre moitas cousas) neste episodio? Un fascinante debate sobre a posible (ou non) recuperación de variedades de uva extintas grazas ao ADN atopado en sementes procedentes de escavacións arqueolóxicas. Referencias a vestixios do viño en Galicia en lugares históricos, de San Martiño de Dumio, de Alfonso X, O Sabio… A presenza do viño galego en símbolos tan icónicos como o Escudo de Galicia e a súa pegada na arte, como na pintura flamenca que representa Ribadavia. A relación entre o noso viño e feitos históricos como a Armada Invencible. A historia do viño en Galicia está chea de relatos sorprendentes, de pegadas que aínda estamos a descubrir e de preguntas que nos fan mirar cara ao futuro: será posible recuperar algunhas das uvas que se daban na nosa terra hai séculos? Se queres saber máis, dálle ao play e acompáñanos nesta conversa chea de historia, cultura e moito viño! Escoita xa este terceiro episodio con Luis Congil en Da cepa á bodega e coméntanos que che parece!

Benvidas e benvidos a este segundo episodio con Luis Congil, xornalista e autor de "A marabillosa historia do viño en Galicia", onde seguimos afondando no legado vitivinícola do noso país. Se no primeiro episodio descubrimos documentos históricos que vinculaban o primeiro viño documentado de Ribadavia con América, ademais de fabulacións (ou non) de Álvaro Cunqueiro, os lagares de Castrelo de Miño e a historia do Museo do Viño en Santo André de Camporedondo, nesta ocasión expandimos aínda máis a mirada. Acompañado por Jorge Marcote, viticultor, e conducido por Fidel Mouzo, este novo episodio de Da cepa á bodega en Retrato Sonoro mergúllanos nunha viaxe polas orixes do viño a nivel mundial e no papel singular de Galicia dentro deste contexto. Que atoparás (entre moitas cousas) neste episodio? Un repaso polas orixes do viño no mundo e os mitos que rodean a súa chegada a Galicia. A explicación de porqué Galicia é considerada por Luis Congil e outros estudosos «a reserva da viñosfera», unha xoia en canto a diversidade varietal. A importancia dos lagares rupestres como testemuñas da tradición vitivinícola e a súa pegada etnográfica e arqueolóxica. O significado da expresión «a bico de lagar» e a súa relación co xeito tradicional de elaboración do viño. E un pequeno apunte técnico… se notades que Jorge Marcote non se escoita perfecto, xa vos avisa o noso presentador e produtor, que a culpa é súa! O viño é moito máis ca unha bebida: é historia, identidade e tradición. Non perdas este episodio e mergúllate connosco na fascinante historia do viño galego! Dálle ao play e escoita xa este segundo episodio con Luis Congil de Da cepa á bodega! Fonte da fotografía, portada deste episodio: Facebook do Museo do Viño de Galicia.

Benvidas e benvidos a unha nova entrega de Da cepa á bodega, o serial dentro do podcast Retrato Sonoro, onde exploramos o mundo do viño en Galicia desde unha perspectiva cultural, social e histórica, con Jorge Marcote-Viticultor. Nesta ocasión, non imos falar de viticultores nin de como se fai o viño, senón da súa historia, documentada con paixón por Luis Congil, xornalista e autor do libro A marabillosa historia do viño en Galicia, unha obra imprescindible publicada polo Consorcio Editorial Galego. Neste primeiro episodio con Luis Congil, gravado nun enclave único como a Casa Reitoral de Santo André de Camporedondo, en Ribadavia, mergullámonos en arquivos históricos, descubrimentos documentais e referencias literarias que nos axudan a entender a profunda pegada do viño na identidade galega. Que atoparás (entre moitas cousas) neste episodio? 1. A presentación de Luis Congil e a súa conexión co mundo do viño. 2. O contexto da gravación no Museo do Viño de Galicia en Ribadavia 3. Achados históricos en arquivos como Simancas, onde o viño galego aparece vinculado a Cristóbal Colón. 4. Unha viaxe polas letras galegas da man de Álvaro Cunqueiro, gran divulgador da cultura do viño. 5. O legado do Lagar de Astariz, en Castrelo de Miño, unha referencia na tradición vitivinícola galega. Este episodio é só o comezo dunha conversa fascinante na que descubriremos como o viño foi e segue a ser un elemento clave da nosa identidade. Se che interesa a historia, a cultura e o viño, non podes perdelo! Dálle ao play e acompáñanos nesta viaxe pola marabillosa historia do viño en Galicia.

Chegamos ao derradeiro, alomenos de momento, episodio deste serial “Da cepa á bodega” con Alfredo Álvarez: sumiller, hostaleiro e creador de viños que durante estes 8 capítulos e algún extra que coñeceredes hoxe estivo acompañando a este podcast, Retrato Sonoro, durante estes meses. Jorge Marcote, alma mater deste serial sobre o mundo do viño en Galicia, fixo por este serial todo o que podía facer, e sen él sería impensable realizar algo tan complexo, longo e completo como o que estamos a realizar. Neste último audio, o máis longo de todos, teremos xa café para moi cafeteiros, pois tratamos todos os temas que levábamos tratados durante os sete capítulos anteriores pero dun xeito máis orgánico, dinámico no que Alfredo e Jorge mostran os seus pareceres por temas como a hostalaría, a elaboración dos viños e o funcionamento das Denominacións de Orixe. Tratamos, de novo como podedes ver nesta entrada, como premisas que foron recoñecidas posteriormente a cociñeiros de sona internacional e que escoitaredes neste audio xa as promulgaba Alfredo moito antes. Deixamos as probas diso nesta publicación e que podes ver en sons.red/retratosonoro. Como decimos na introducción do podcast, para este capítulo, tivemos a enorme fortuna de gravar en La Mina, nun lugar indeterminado do concello de Ponteareas, e grazas a xentileza e amabilidade de Pablo, Héctor e familia atoparnos como na casa e facédeme caso se vos digo que o lugar ben merecía gravar un podcast de xeito máis frecuente porque a insonorización do local, as comodidades que presenta e as vantaxes que ofrece fan do lugar algo impresionante… as fotos que vos adxunto, tamén na entrada en Sons.red danvos unha lixeira idea do que nesta conversa tivemos a sorte de disfrutar. E como gran colofón a este serial “Da cepa á bodega” con Alfredo Álvarez e Jorge Marcote, teremos a fortuna de ofrecervos unha cata de viño en vídeo, con ligazón a Youtube (tamén en sons.red) para que vexades a Alfredo dando unha serie de consellos e recomendacións para afrontar unha cata… tips e recomendacións expréss que si ben non vos van facer expertos nin vos permitirá dedicarvos a iso, si que sairedes aprendidos con moita información que para os máis profanos como eu, Fidel Mouzo o presentador e productor deste podcast, son ouro para quedar ben cos coñecidos e familiares… Se escoitas este podcast fora de sons.red, vaite á páxina web de sons.red/retratosonoro para poder velo. Paga moito a pena.

Benvidas e benvidos a ‘Retrato Sonoro’, o podcast onde as historias máis auténticas cobran vida a través das voces dos seus protagonistas. Hoxe continuamos co noso serial ‘Da cepa á bodega’, coa colaboración esencial de Jorge Marcote, quen nos axuda a profundizar no mundo do viño e da restauración. Nos episodios anteriores coñecemos a Alfredo Álvarez, un referente da alta cociña galega e fundador de Casa Alfredo en Mos. Hoxe, chegamos a un momento clave: o fin de Casa Alfredo. Falaremos con Alfredo e Jorge sobre as motivacións persoais, profesionais e doutra índole que influíron no peche deste restaurante icónico. Alfredo tamén compartirá a súa experiencia sobre os intentos de desenvolver outros negocios, onde o papel de certos políticos tivo un peso significativo. Neste episodio, preguntaremos a Alfredo a súa opinión sobre programas televisivos como Masterchef e abordaremos a importancia ou non de conseguir estrelas Michelin. Alfredo mesmo aspiraba a lograr unha (ou dúas), pero, como ben nos contará, a historia non foi exactamente como esperaba. Un episodio onde exploraremos os retos, as oportunidades e as complexidades do mundo da restauración desde dentro. As voces usadas para nomear o episodio e o seu título son de Lara e Alba. Grazas ás dúas.

Benvidos, benvidos a un novo episodio de ‘Retrato Sonoro’. Eu son Fidel Mouzo e atopámonos neste espazo sonoro,onde cada conversa nos leva a descubrir o que está detrás das persoas que nos acompañan e das súas historias, e continuamos co noso serial ‘Da cepa á bodega’ coa sempre valiosa colaboración de Jorge Marcote, viticultor. Nos últimos episodios exploramos a fascinante traxectoria de Alfredo Álvarez no mundo da restauración e do viño. Hoxe, nesta sexta entrega,imos máis aló. Alfredo compartirá con nós como se proban os viños, desvelando os trucos para detectar eses matices de acidez, dulzor e moito máis. Pero iso non é todo: Alfredo relatará a súa viaxe a Xapón, onde acompañou a Manuel Fraga, nunha experiencia entre outras que lle deixou pegada tanto persoal como profesional.Tamén entraremos no mundo das influencias, desde revistas ou especialistas que ás veces se aproveitan do seu status, ata os trucos e a organización necesarios para levar un servizo de comidas con soltura e profesionalidade, sempre buscando ter á clientela satisfeita. Este episodio será unha verdadeira lección de como un gran restaurador xestiona todo, dende a carta ata o comportamento da mesma clientela. Por último, falaremos dos vicios adquiridos por algúns clientes, aqueles que sempre buscan algo gratis, en relación directa coa anécdota que Jorge tamén compartirá sobre catas de viños que algúns consideran que deberían ser complementos gratuítos doutras actividades. Unha conversa que nos fai reflexionar sobre o valor real do traballo detrás de cada prato e cada copa de viño. As voces usadas para nomear o episodio e o seu título son de Lara e Alba. Grazas ás dúas.

Benvidas e benvidos de novo a ‘Retrato Sonoro’, o podcast onde exploramos as historias de xente que paga moito a pena coñecer, cun enfoque especial no noso serial ‘Da cepa á bodega’, que continuamos grazas á inestimable colaboración de Jorge Marcote, viticultor e creador de viños na D.O. Rías Baixas. Jorge, co seu amplo coñecemento no mundo do viño, achega autenticidade e profundidade a cada un dos nosos episodios. Eu son Fidel Mouzo e nos primeiros capítulos, coñecemos a Alfredo Álvarez, fundador de Casa Alfredo en Mos, un dos primeiros restaurantes de alta cociña en Galicia. Alfredo compartiu connosco a súa experiencia no mundo do viño e da sumillería, así como algunhas anécdotas curiosas da súa carreira. Nos últimos, exploramos tamén a súa traxectoria na hostalería e as innovacións que trouxo ao sector. Neste quinto episodio, seguiremos falando de Casa Alfredo, pero imos centrarnos nun tema de gran relevancia na hostalería actual: a problemática da contratación de camareiros, as súas condicións laborais e que saídas podería ter esta situación. Alfredo, un gran representante do sector en Galicia, dará a súa visión sobre esta problemática, e tamén contaremos coa opinión de Jorge Marcote, quen é moi consciente das dificultades que atravesa o sector porque as viviu e vive de forma directa. As voces usadas para nomear o episodio e o seu título son de Lara e Alba. Grazas ás dúas.

Benvidos de novo a ‘Retrato Sonoro’, onde seguimos co noso serial ‘Da cepa á bodega’, unha viaxe polo mundo do viño coa colaboración de Jorge Marcote, viticultor e creador de viños. Nos primeiros episodios tivemos a oportunidade de coñecer a fondo a Alfredo Álvarez. No primeiro episodio, Alfredo falounos da súa traxectoria e das tradicións familiares relacionadas co viño. No segundo, abordamos a sumillería e a conservación dos viños en restauración. No terceiro, Alfredo explicounos como elaborou o viño Rubines e compartiu unha curiosa anécdota sobre o consumo de viños en tempos de crise. No episodio de hoxe, falaremos de viños, e non podía faltar a proba dos viños de Alfredo, que faremos neste punto da conversa. Como poderedes escoitar, os ruídos da cata acompañan o noso diálogo, todo iso maridado coas viandas coas que nos agasallou Lourdes. Ademais, sairá o tema de por que, a pesar de estar en idade de xubilación, Alfredo segue traballando noutro restaurante que non é o seu. A conversa levaranos a falar do mundo da hostalería, das propostas innovadoras que Alfredo puxo en marcha nos seus locais, e da súa experiencia traballando varios anos en Canarias. Finalmente, chegaremos a un dos momentos cúlmenes da entrevista: a historia de Casa Alfredo, o seu nacemento e a súa revolución gastronómica no concello de Mos, preto de Vigo. As voces usadas para nomear o episodio e o seu título son de Lara e Alba. Grazas ás dúas.

Ola ola! Chegamos ao final do serial Da cepa á bodega con Quin Álvarez. O noso Quin. Quin do Américo. Para Emmanuel e para min (Fidel) foi todo un descubrimento este home cunha importancia grandísima no mundo vitivinícola, no mundo agrario aló pola Galiza do sur, en Goián, Tomiño, provincia de Pontevedra. Foron os audios un resumo un extracto dunha vida, un pouco da súa sabedoría con relación aos viños, un pouco da súa traxectoria empresarial e profesional e hoxe, no audio que escoitas a continuación, un pouco desas outras facetas que descubrirás e que non son menos importantes. Só me queda, antes de facervos un breve limiar cos temas tratados neste podcast, falarlle a Quin, falarche a ti e darche mil grazas pola hospitalidade, o trato e o agarimo con que nos trataches a Emmanuel, á miña muller Patricia como espectadora que desfrutou tanto das túas historias, como nós de grabar contigo. E como non a Jorge Marcote por descubrirnos a tan interesante persoa como resultaches ser nas túas historias e na túa bagaxe vital. Neste audio falaremos con Quin dos seus cines, ou mellor dito da continuación dun negocio que iniciou o seu pai (acordaste de Américo o portugués?). Do avanzado en moitos temas que resultou ser Goián o seu lugar, o seu sitio no mundo, e do que o escoitades falar con moito orgullo. Tamén de negocios iniciados e o mesmo tempo complicados como foi a das discotecas. Tamén saberás da cara máis política e de activismo social que ten Quin, colaborando cunha ONG que no seu momento levou a maquinaria necesaria para lograr auga potable en Camerún… Sobre todo escoitas, un podcast, repleto de anécdotas que de seguro, farán pasarche un rato estupendo. Recorda que a edición definitiva do podcast e de Jordi, os vídeos que sirven de avance son seleccionados e editados por Emmanuel, os métodos de contacto de final do podcast son de Lorena e Rosalía a que da título ao audio que escoitas. Grazas por escoitar.

Benvidas, benvidos a ‘Retrato Sonoro’, eu son Fidel Mouzo e este é o podcast onde capturamos as historias a través do son e da palabra. Seguimos co noso serial ‘Da cepa á bodega’, no que exploramos o apaixonante mundo do viño coa colaboración de Jorge Marcote, viticultor e creador de viños da D.O. Rías Baixas, como Gea, Marcote e As Pedrosas, entre outros. Jorge é fundamental para a profundidade e autenticidade deste serial, grazas ao seu coñecemento e experiencia no sector. Nos dous primeiros episodios, coñecemos a Alfredo Álvarez, un referente no mundo da sumillería e fundador de Casa Alfredo, en Mos. No primeiro deles, Alfredo compartiu connosco a súa traxectoria e como a tradición do viño foi herdada da súa familia. No segundo, falamos máis a fondo sobre que é a sumillería, como se conservan os viños en restauración. Neste terceiro episodio, Alfredo contaravos como elaborou Rubines, o viño que nos mencionou no primeiro episodio, e falaremos doutros viños que forman parte da súa creación. Tamén discutiremos onde se forma a xente que quere dedicarse á sumillería e cales son os obxectivos dunha cata profesional de viños. Ademais, Alfredo compartirá unha anécdota curiosa sobre os tempos de crise, cando algúns clientes pedían viños baratos para aparentar mentres despedían aos seus traballadores, aínda que a realidade era que os bos viños seguían sendo consumidos. Un episodio que non podedes perder. As voces usadas para nomear o episodio e o seu título son de Lara e Alba. Grazas ás dúas.

Ola de novo en Retrato Sonoro, eu son Fidel Mouzo e no episodio anterior de 'Da cepa á bodega', tivemos o pracer de coñecer a Alfredo Álvarez, quen nos apuntou a súa traxectoria no mundo do viño, a sumillería e os seus recordos familiares ligados ao servizo do viño. Se non o escoitaches, recoméndoche que o fagas para entender mellor este relato das cousas. Hoxe, no segundo episodio con Alfredo e coa colaboración de Jorge Marcote, entraremos en detalle sobre o que é a sumillería e como se realiza unha óptima conservación dos viños nos restaurantes. Ademais, Alfredo compartirá a súa experiencia nas catas, concursos e actividades relacionadas coas probas de viños, e as dificultades que estas poden presentar. Tamén falaremos de Aarón, o fillo de Alfredo, a quen Jorge coñece ben, e que foi clave para que esta conversa sucedese. Un episodio que dura algo máis de 40 minutos e que seguro que vos deixará reflexionando sobre o papel fundamental da sumillería na restauración.

Benvidos a ‘Retrato Sonoro, o podcast onde retratamos, a través da palabra e o son, as historias das persoas que fan historia, ou alomenos a súa propia historia e que teñen a ven facernos partícipes dela. Hoxe estamos nun novo episodio do noso serial ‘Da cepa á bodega’, onde exploramos o mundo do viño e a súa xente coa colaboración inestimable de Jorge Marcote. Jorge é viticultor, actualmente traballa en Bodegas Pentecostés e é creador de viños con Denominación de Orixe Rías Baixas, máis concretamente de O Rosal, con brancos recoñecidos como Gea, Marcote e LT80/20, e tintos excepcionais como As Pedrosas e As Pedrosas Plurivarietal. O seu coñecemento e experiencia no sector fan posible que cada episodio teña a profundidade e autenticidade que merece. Ata o de agora, neste serial, tivemos a sorte de conversar con Quin Álvarez, un referente na Denominación Rías Baixas e cofundador de Terras Gauda, quen nos deixou auténticas leccións sobre o cultivo do viño. Tamén falamos con Esther Teijeiro Lemos, unha muller loitadora e pioneira no viño ecolóxico, e enseña da D.O. Ribeira Sacra. E, por último, contamos con Javier Monsalve, un creador de viños da D.O. Ribeiro, que compartiu con nós a súa gran historia familiar e unha visión fascinante sobre a viticultura e mesmo da vida… todo elo facendo unha parella moi dialogante e entretida con Jorge. Paseino moi ben con ambos e con todos os demais convidados. Eu son Fidel Mouzo, e hoxe, temos o primeiro episodio con Alfredo Álvarez, e saímonos un pouco da norma. A presentación non será unha fotografía, senón a etiqueta dun dos seus viños, unha verdadeira obra de arte que reflicte o seu saber facer e as súas homenaxes á familia. Alfredo é unha referencia no mundo dos viños e sobre todo da sumillería en Galicia, e tamén a persoa tras da mítica Casa Alfredo en Mos, un dos primeiros restaurantes de alta cociña en Galicia. Neste episodio, Alfredo contará como a tradición de servir viño nos seus locais vén de familia, cos seus recordos sobre a compra de viño aos paisanos e paisanas do Condado. Ademais, falará dos seus inicios no mundo da sumillería coa fundación ou creación da Asociación Galega de Sumilleres. Será unha media hora moi completa, que nos permitirá facer unha aproximación en profundidade a Alfredo Álvarez e a súa fascinante traxectoria. Neste audio acompañaron como podedes escoitar a continuación, un par de persoas que estaban interesadas nesta conversa, pero non está de máis agradecer a Lourdes, a compañeira, a muller de Alfredo a súa hospitalidade… Déixovos xa con esta interesante conversa. As voces usadas para nomear o episodio e o seu título son de Lara e Alba. Grazas ás dúas.

Benvidas e benvidos a «Da cepa á bodega» en «Retrato Sonoro»! Neste episodio número 3, pechamos esta serie con Javier Monsalve e Jorge Marcote, dúas persoas apaixonadas do mundo do viño que me acompañaron nestes tres episodios. Nos dous primeiros capítulos, comezamos coñecendo as historias persoais de Jorge e Javier, explorando como descubriron as súas paixóns polo viño e como, aínda que non fose algo planeado dende a infancia, conseguiron seguir os seus soños e converterse en creadores e traballadores do viño. Tamén falamos da relación entre o rural e o urbano na zona da D.O. Ribeiro, das colaboracións necesarias e das dificultades que enfrontan os pequenos proxectos vitivinícolas. Nestes capítulos discutimos o concepto de viños de autor, explorando o que implica a creación dun viño único, a diferenciación e a innovación anual, e como o coñecemento do terreo e do equipo son esenciais para chegar a un produto excepcional. Como ben puideron comprobar as persoas que escoitaron os primeiros episodios, ademais dos ruidos típicos de golpes na mesa e o persistente son da chuvia desta Galicia tan chuviosa este inverno e primavera de 2024, hai un momento onde Javier Monsalve comparte connosco un dos seus viños. Neste senso, sempre agardas que os sons non sexan moi fortes para non entorpecer os audios conversacionais, pero aquí ten todo o sentido do mundo. Neste capítulo falaremos en concreto de Bodega Eloi Lorenzo e de Jorge Marcote Viticultor. Exploraremos ambos proxectos e como se traballan, así como os custos de produción e o valor ao que pode saír unha botella de viño por diferentes causas. Tamén afondaremos na cultura do viño e o seu significado en canto a socialización, e discutiremos os alcoles e as súas graduacións. Non podemos por menos que agradecer profundamente a amabilidade de Jorge Marcote, que segue a buscarnos persoeiros vinculados co mundo viniviticultor, e para o que seguimos a traballar. Tamén agradecemos a Javier Monsalve pola súa amabilidade á hora de recibirnos na súa casa, Villa Paz. Tamén a Jordi Mirindo por darlle sempre o seu toque persoal á edición definitiva destes audios. Agardo que goces das cousas que nos teñen que contar Javier Monsalve e Jorge Marcote. Grazas por estar aí.

Benvidos a un novo capítulo de «Retrato Sonoro». Neste segundo episodio da nosa serie especial «Da cepa á bodega» con Monsalve e Marcote, seguimos mergullándonos no mundo do viño da man dos nosos copartícipes na conversa Javier e Jorge. No primeiro capítulo, aquel que demos en chamar “En Arnoia, de viaxes vitais e historias inspiradoras” comezamos coñecendo as historias persoais de Javier e Jorge e a súa conexión co mundo do viño, destacando a importancia de seguir as nosas paixóns, aínda que estas non estivesen planeadas desde a infancia. Nesta ocasión, falaremos sobre a relación entre o rural e o urbano, e as colaboracións que deberían existir na zona da D.O. Ribeiro. Este tema levaranos a unha reflexión sobre a mentalidade galega, coa súa sabedoría popular que ás veces nos fai sorrir, como esa frase que di: «Algún galego prefire perder un ollo pero que a ti che quiten os dous». Imos falar dos viños de autor, moito. Deses viños únicos que destacan pola súa diferenciación e innovación que ten que ser anual, con cada colleita. É non é calquera cousa pois foi a motivación maior que tivemos para gravar esta serie de podcasts con Javier Monsalve e Jorge Marcote. Exploraremos o que realmente implica a creación dun viño de autor, desde o coñecemento do terreo e do equipo necesario ata a produción dun produto final excepcional. Tamén tocaremos o tema dos «viños frikis», aqueles viños con condicións especiais que os fan destacar no mercado. Finalmente, discutiremos a importancia de que cada viño conte unha historia. Estas narrativas non só engaden valor ao viño, senón que tamén reflicten a paixón e o esforzo postos na súa creación. Así que, preparádevos para unha conversa chea de aprendizaxe, anécdotas e reflexións sobre o mundo do viño. E como sempre decimos, agardamos que gocedes deste episodio tanto coma nós ao gravalo.

Benvidas, benvidos a un novo episodio de «Retrato Sonoro» co seu apartado vinculado á cultura vitivinícola que chamamos “Da cepa á bodega” e que propicia Jorge Marcote. Neste podcast, imos mergullarnos no apaixonante mundo do viño, pero tamén nas vidas e traxectorias dos nosos convidados. Para este capítulo, temos a Javier Monsalve. Como Jorge Marcote, é creador de viños de autor, un termo que nos podcast que temos preparados, darédevos conta de que non gusta moito. Ten unha bodega en Arnoia, na comarca do Ribeiro, en Villa Paz (a casa dos seus antergos), denominada Adega Eloi Lorenzo, con diferentes viños, pero non contarei máis para que vaiades descubrindo sós. A Javier ides descubrilo como persoa e personaxe, no mellor sentido da palabra. Sabemos que xa coñecedes a Jorge Marcote, que ata agora foi o noso cicerone particular neste mundo do viño. Tocamos algúns aspectos da súa vida nas entrevistas con Quin Álvarez e Esther Teijeiro, pero neste episodio imos deternos máis en profundidade con él. Este podcast tamén se convertirá un pouco no Retrato Sonoro de Jorge, porque cos seus viños Gea e no seu traballo en Bodegas Pentecostés, ten moito que contar. A historia de Javier Monsalve e Villa Paz, Bodega Eloi Lorenzo tamén será a de Jorge Marcote, viticultor, viños Gea. Imos comezar co noso formato clásico, onde cada participante (Javier e Jorge) elixe unha foto e nos contará a historia detrás dela. Unha pequena aclaración: aínda que o noso idioma habitual é o galego, nesta ocasión deixaremos que Jorge e Javier falen en castelán, para que se sintan coma na casa. Un apunte do que imos tratar: logo dunha pequena presentación clásica, falaremos das viaxes vitais dos nosos protagonistas, desde o urbano ata o rural, e como dúas persoas de mediana idade se deron conta de que a súa verdadeira paixón non era algo que tivesen planeado de nenos. Estas son historias de paixóns descubertas en momentos que lembran que nunca é tarde para perseguir os nosos proxectos de vida. Falaremos de maneira improvisada sobre a situación da humanidade e o contexto social que nos rodea, tentando imaxinar un mundo mellor. Iso si, queremos que saibades que, aínda que o tema é serio, durante a gravación non bebemos nin unha gota de viño. Así que, preparádevos para unha boa charla, chea de risas, reflexións e, por suposto, viño. Agardamos que gocedes deste episodio tanto coma nós ao gravalo.

Boas! Benvidos a este segundo episodio con Esther Teijeiro Lemos en “Da cepa á bodega con Jorge Marcote”. Como sabes levamos varios podcasts de Retrato Sonoro dedicándonos ao mundo da viticulutra e as persoas vinculadas a ela. Todas baixo o paraugas que nos cubre, Jorge Marcote, creador de Vinos Gea e traballador, a día de hoxe, de Bodegas Pentecostés, un proxecto de viños moi interesante en Gondomar. Logo do primeiro capítulo no que fixemos unha primeira aproximación ás cousas ou situacións máis persoais de Esther, neste segundo, mudaremos o foco cara á traxectoria profesional desta gran muller. Mergullarémonos nos seus logros, recoñecementos e distincións no apaixonante mundo da viticultura ecolóxica. Cando remates este audio daraste conta de que Esther é unha persoa moi próxima, sencilla e moi sacrificada e traballadora, a pesar de que, como ben nos dixo no primeiro episodio moito non lle gustaba traballar… pero vaia padecementoo lle deu o destino… Como despedida debemos de comentar dúas cousas: busca en internet o viño Diego de Lemos ou manda un correo a [email protected] para probar os viños ecolóxicos de Esther. Agradecer a Jorge Marcote e a súa familia (Alba, Lara e Gaia) por unha fin de semana moi intensa e feliz. A Emmanuel Vázquez polo soporte e a Jordi por darnos un oco en Sons e polas súas pinceladas na edición. Ata a próxima edición de “Da Cepa á bodega” que podemos avanzar será con Javier Monsalve e Jorge Marcote.

Benvidos a Retrato Sonoro, benvidos ao un novo apartado do serial “Da Cepa á Bodega con Jorge Marcote” que en esta ocasión terá a unha protagonista feminina: Esther Teijeiro Lemos. Hoxe traemos o primeiro episodio nestes serial de dous capítulos nos que a protagonista será esta octoxenaria en idade, non de espíritu e xa veredes que ser máis especial tivemos a sorte de ter no podcast. No corazón da Ribeira Sacra, no lugar de Pincelo, Concello de Chantada, na provincia de Lugo traemos unha entrevista única, un tanto peculiar e sobre todo accidentada… escoita para saber máis. No episodio de hoxe, desde a terra da viticultura heroica, mergullámonos na vida de Esther Teijeiro Lemos, unha personalidade fascinante vinculada ao mundo dos viños. Pioneira en moitos aspectos, pero sobre todo no mundo agrario, viticultor e sobre todo en algo que está moi en boga a necesidade do “ecolóxico” e veredes que Esther é unha absoluta convencida da necesidade deste tipo de productos, incluso no viño. A entrevista con Esther Teijeiro Lemos é breve polas circunstancias, pero tan rica e diversa, que decidimos dividila en dúas partes distintas. Neste primeiro capítulo, mergullarémonos na vida persoal de Esther, explorando a súa historia vital, os momentos que a moldearon e as experiencias que a levaron a ser a incrible persoa que é hoxe. Non porque o digamos nos, se non polos recoñecementos alleos e da xente que a aprecia en Chantada, na Ribeira Sacra e en Galiza. Grazas como sempre ao ausente, desta volta, Emmanuel Vázquez. A Jordi Mirindo por darnos espazo en Sons.

Dí a Real Academia da Lingua Galega o seguinte da palabra Teima: Idea fixa e constante ou costume raro no que se persiste. De teimoso ven o dicionario a falarnos que é un sinómimo de obstinado: Que teima nas súas ideas. E pensamos que lle acae moi ben a Quin Álvarez, un home obstinado: que se aferra con enerxía a unha idea ou a unha maneira de actuar. De aí que lle puxese ese nome, Teimosía, a un dos seus viños máis recoñecidos e valorados… queres saber da historia deste viño? Escoita este audio. O podcast Retrato Sonoro ten varias patas: Fidel á voz cunha edición inicial dos audios, Emmanuel tamén á voz e coa selección dos clips de vídeos e a súa edición, Jordi coa edición final e ser o responsable último da rede de podcast Sons, Lorena que coa súa voz cóntavos os métodos de contacto que tedes connosco e, a última fichaxe que temos feito, Rosalía que lle pon o título aos podcast coa súa voz inicial. Terceiro episodio deste serial “Da cepa á bodega con Quin Álvarez e Jorge Marcote” onde falaremos cos dous, Quin e Jorge, dos logros máis recoñecidos no mundo da viticultura e do agro de Quin Álvarez. A foto escollida desta volta é a de Quin Álvarez coas súas galiñas, o seu apego ao mundo do agro é indudable. Escoitarás sobre do seu papel na creación da D.O. (Denominación de Orixe) Rías Baixas; sobre a súa participación como socio fundador de Terras Gauda; un viño, Torroxal, que foi o preludio de Teimosía e Espiña; cómo hai que cuidar unha terra e non romper o equilibrio que lle ven dado pola propia natureza do solo; falamos da famosa Lista Parker (ai! non sabes o que é?); dos proxectos que ten abertos coa familia en destilerías Pazo Val do Miño; e como ben sabes, porque descontamos que xa o vas coñecendo, como ten unha das plantacións máis importantes de aguacate en Galicia (e por suposto de España) e como iniciou un dos proxectos de plantas e flor ornamental máis importantes de España e de Europa con Viveiros Río Tollo e como conta da importancia da súa filla Mariví no proxecto… En fín, qué máis contar, queda co audio e desfruta de todo que xa nos vai quedando pouco de Quin… aínda que o que ven no próximo e derradeiro episodio… vai ser moi divertido.

Novo Retrato Sonoro na serie “Da cepa á bodega con Jorge Marcote e Quin Álvarez” neste episodio 2. Na fotografía podedes ver algo do que falamos no primeiro episodio “Quin do Américo”, é o noso protagonista onde máis lle gusta estar, traballando na viña. Xa sabedes que andamos sempre á busca de títulos que sexan o mais descriptivos que podemos, para que vos fagades unha leve idea do que atopades nestes audios. Desta volta consideramos que “Escoita máis aos vellos ignorantes do lugar, e non tanto ao Libro Gordo de Petete” pódevos resultar un tanto longo, pero capta a esencia do que escoitarás no episodio que achegamos hoxe. Sobre todo na última parte do audio porque trátase de escoitar e aprender de quen traballou toda a vida a terra que coñece ben e ás veces o texto dos libros é un tanto estático e non evoluciona como debería, sobre todo no agro. Obviamente, non se trata dunha alegación á non formación como podes imaxinar… Imos falar de cambio climático, de pestes (bacterias, insectos, fungos…) e a súa influencia sobre o agro e a uva. E tamén sobre o dano que a propia industria agraria lle ten feito á riqueza da propia terra. O noso Quin ten moito que contar sobre isto, sobre o modelo económico mundial e respaldado coas opinións de Jorge Marcote. A producción ecolóxica, sobre o papel, ten que ser, pero hai dificultades. Cómo se posicionan as marcas en certas bebidas? É sinxelo posicionar por exemplo unha xenebra que salga nova? Tamén escoitarás falar sobre o que hai detrás das catas profesionais. A opinión de Jorge e Quin é moi interesante. Hai postureo? Igual vos sorprende a resposta deles sobre da idea que podedes ter formada. Cómo enfocan noutros países o turismo vitícola. Faremos un repaso ao compoñente social do viño, a cómo axuda a nos relacionar cos demáis. Cómo hai zonas onde a xuventude ten unha cultura vinícola ou o poder da cervexa sobre todo en Galicia… Hai mil anécdotas na vida de Quin pero falando do consumo do viño fala sobre as sopas de viño da súa infancia e as repercusións na rapazada que as tomaba cando non tiñan outra cousa… Divagaremos sobre esta relación social co viño, incluso sobre onde é mellor bebelo! Somos así. Observaredes tamén como segundo vai falando connosco Quin ten mil ideas de novos proxectos na súa cabeza para facer viños de calidade… qué iniciativa. Este podcast está presentado e producido por Emmanuel e Fidel. A edición final é de Jordi e a voz dos métodos de contacto son de Lorena.

Isto, como sabedes as personas que escoitades, é Retrato Sonoro. Un podcast realizado por Fidel Mouzo e Emmanuel Vázquez. Comezamos con este episodio que demos en chamar “Quin do Américo”, unha nova serie de audios que pensamos poden ser do voso interese. Unha serie de podcasts que xirarán en torno ao mundo do viño. Imos percorrer un camiño cultural, etnográfico, agrario e empresarial que rodea a esta actividade, a este producto que é o da uva fermentada. E sobre todo, como ven sendo habitual en Retrato Sonoro, dun punto de vista moi persoal e nesta primeira ocasión o noso protagonista chámase Quin Álvarez. Esta serie de episodios son consecuencia dunha relación moi especial que temos con Jorge Marcote. Quén é Jorge? Non o imos decir porque aparece explicado no audio e xa vos enteraredes vos mesmos. O que sí vos aclaramos é que habendo protagonistas convidados, o fío será Jorge, en moitas ocasións será él o que conte, o que nos axude, nos guíe sobre o viño. E por iso, este serial sobre persoas ao redor da viticultura será “Da cepa á bodega con Jorge Marcote”. Agora tócalle a este gran home: Joaquín Álvarez, Quin das Viñas, Quin do Américo é o que nos contará de todo, ao longo destes episodios que imos publicar con regularidade. Anotade o que atoparedes desta persoa no audio que escoitas agora e dos que virán: sabe de viños, do mundo agrario en xeral, pero tamén haberá discotecas, cine, solidariedade, política e empresa. Neste “Quin do Américo” faremos un percorrido moi breve da súa infancia e inicios profesionais, falamos de variedades de uva no Rosal e sobre todo, tede en conta que arrincamos a tocar temas que serán desenrolados co paso dos episodios. E chegamos a él porque Jorge Marcote díxolle a Fidel un día: “é incrible que neste mundo tan audiovisual, tan de internet, de chegar a tódolos rincóns, non se coñeza mellor a Quin e as súas historias”. Pois aquí chega Retrato Sonoro para axudar niso. Pinchade no audio. Recorda que a edición final, o papel de celofán para facelo bonito é cousa de Jordi. O podcast e publicado baixo o paraugas de Sons, e que a voz que serve case como títulos de crédito finais ao podcast, é a de Lorena.

Finalizamos, pechamos, como bautizou Emmanuel, o tríptico en audio de Retrato Sonoro con Manuel Vilar Álvarez con este “Somos galegos” que fará o definitivo deste serial co director do Museo do Pobo Galego. Neste intre voltamos a cousas máis persoais e directamente relacionadas coa nosa forma de ser en Galicia, desas cousas que nos fan únicas e únicos. Uns breves comentarios sobre a nosa relixiosidade (aínda que non sexamos practicantes), a nosa relación coa morte, coas verbenas, co Camiño de Santiago, en definitiva e sobre todas as cousas: coa nosa xente. Temos que agradecer desde aquí toda a amabilidade que nos prestou Manuel a Fidel e Emmanuel para a realización desta conversa na casa do Museo, a través da súa persoa pero tamén como representante de todas aquelas que traballan arreo para facer que unha institución como o Museo do Pobo Galego teña tantas visitas e realice a tan necesaria tarefa de crear memoria de Galiza. Agardamos que teñan sorte no futuro e que consigan os fondos e os perfís profesionais necesarios para ir pouco a pouco mellorando todo o que ten xa de positivo para a nosa comunidade o Museo. Nos desde aquí vos convidamos a facervos persoas asociadas ao Museo, como comprobaredes non é gran cousa (sabemos que aínda así é un esforzo) pero que se pensades o que podedes facer pola entidade resultará moi satisfactorio. Preme nesta ligazón para saber o custo e que vantaxes ten asociarte. Como sempre chega nesta entrada o momento de agradecer a Sons o espazo que nos deixa na súa plataforma de podcasts. A Jordi pola edición, a Emmanuel, ademáisde participar da presentación e conversas coas persoas protagonistas, na edición dos clips de vídeo que selecciona, e a Lorena por nos prestar a súa voz para os métodos de contacto e redes sociais.

Sodes benvidas e benvidos a este segundo episodio do Retrato Sonoro de Manuel Vilar Álvarez, director do Museo do Pobo Galego, realizada por Fidel e Emmanuel. Se escoitaches o primeiro episodio, sabes que tratamos con Manuel de moitos aspectos persoais da súa vida, da súa infancia de aldea, e da percepción sobre a contorna e a nosa relación con ela. Neste capítulo trataremos máis a súa faceta como responsable do Museo do Pobo Galego e como se realiza a xestión dunha entidade coa importancia, trascendencia, que ten para Galiza esta institución. Falaremos de personalidades da cultura, do desenrolo diario do Museo en canto a persoal, fondos, curiosidades e anécdotas (hai unha de osos moi interesante e simpática). Finalmente e antes de rematar este episodio falaremos sobre a problemática que existe ao redor do Panteón de Galegos Ilustres e a súa xestión. Como sempre contamos, este podcast publícase grazas ao espazo que brinda Sons, a edición é de Jordi, os clips de vídeo que se poden ver son seleccionados e editados por Emmanuel e a voz que escoitas ao final do podcast cos métodos de contacto son de Lorena.

Volta Retrato Sonoro cunha conversa moi especial. Fidel ten a facilidade de atopar xente interesante coa que falar na súa contorna. O seu pai (Antonio) é dunha aldea, Vilarmide, nunha parroquia chamada Coucieiro (Muxía), e ten a sorte de que un veciño do lugar de Santa Mariña, Manuel, compañeiro de escola unitaria é hoxe o director do Museo do Pobo Galego. O protagonista deste podcast, que se divide nun tríptico sonoro como escoitaredes decir a Emmanuel, é Manuel Vilar Álvarez. Teredes que desculpar por facermos nosa unha frase que dí o propio Manuel cando aludimos ao Son de aldea. Pero é que xa levamos un tempo no que hai que facer valer esa procedencia que temos todos os galegos e galegas do propiamente rural, un rural ao que non fai moito tempo se facía de menos. Manuel é un rapaz de aldea que xa conta con 67 anos e que neste primeiro episodio fala de xogos case que extintos, as diferencias ou posibilidades que tiña nacer nunha aldea, fillo de panadeiros, o que significa a “casa” neste contexto, de curacións de verrugas de xeitos un tanto peculiares, de alcumes, de onde lle surxiron as inquedanzas que, tras unha longa traxectoria o levaron ao Museo… E xa non contamos máis que logo vos deixamos sen audio. Ide a él. Este podcast faise grazas á edición de Jordi, escoitaredes as voces de Emmanuel e Fidel e ao final, nos métodos de contacto a Lorena; e que os anacos de vídeos que dan difusión a este podcast en redes sociais son traballo exclusivo de Emmanuel. Grazas a Sons Podcasts por ceder un recuncho do seu espazo para estas ocorrencias en audio.

Volta Retrato Sonoro con este spinoff, esta especie de nota ao pé na que tentamos de aportar información e conversa de valor ao escoitado no podcast Retrato Sonoro. Este Plano Sonoro trata de que Emmanuel e Fidel traian a convidados a conversar sobre o escoitado nalgún dos podcást que vos presentamos. Desta volta o convidado é Alberto Llano Fontela, bibliotecario en Teo e que escoitou con moita atención todo o serial que fixemos con Martín Gordo Mostaza en “Verás, verás, que te vou a cuntar”. Faremos un repaso moi xeral do escoitado, cales foron as cousas que máis nos chamaron a atención e as sensacións que nos provocou a escoita dun home centenario como Martiño. Igual, tes que escoitar o audio para saber se o Ti Martín fixo algún saúdo para todas e todos os que escoitaches os audios con él. Entra, escoita a Alberto, a Emmanuel e a Fidel falar das cousas de Martiño.

Chegamos ao final de Retrato Sonoro con Martín Gordo Mostaza. Martiño como xa sabes é un home centenario do lugar da Teixeira (La Tejera), no concello de Hermisende, na provincia de Zamora. Curiosamente chegamos ao final deste podcast no mesmo mes, este marzo de 2023, no que Martín cumple 102 anos, 103 primaveras. Parabéns, Martín!! Este derradeiro episodio será breve pero con temas importantes: lobos, fiadeiros, mocear coas rapazas (e o que iso implicaba), por suposto festas; e falaremos Martín e máis eu, Fidel, dun pobo xa desaparecido, Parada e do que Martín, co maior que é non ten recordo de que estivese habitado. Escoita atentamente porque con Parada facemos un paralelismo que pensamos pode resultarche de interese. Dos lobos que podemos falar… ese enemigo ancestral das persoas nestes lugares rurais tan vencellados a gandería, no que se che levaba un vitelo ou un cordeiro, era un drama… non é tan fero nos últimos tempos como o queren pintar algúns sectores. Das festas… pois que non facía falta nada para que cun gaiteiro e unha persoa cun instrumento de percusión, xa tiveran o baile montado. Recordos alegres. As peaxes que tiñan que pagar os mozos dos lugares veciños que se atrevían a ir aos lugares que non eran seus para poder ter unha relación coa moza de turno… Unha actividade con certos riscos… “Verás, verás…” E algo tan propio destes lugares de montaña, das aldeas que tiñan que sufrir longos invernos e que cando caía o sol, non había moito que facer… salvo ir á casa dun veciño ou veciña a ver fiar as mulleres. Ver fíar, falar, contar contos, poñerse a ben con algún rapaz ou rapaza… Os fiadeiros. Recorda que este podcast é editado por Jordi Mirindo. A voz que lle fai o contrapunto a Martín é a de Fidel Mouzo. As pezas audiovisuais que podes ver nas nosas redes sociais son de Emmanuel Vázquez e que a voz en off que presenta o podcast e che da os métodos de contacto é a de Lorena. Agradecer sempre a Ángel, fillo de Martín pola súa amabilidade e facilidades. Chegamos ao final… Estamos a preparar un capítulo especial resumo sobre este serial con Martín. A ver qué resulta… Escoitámonos pronto.

Traemos a este podcast, o Ti Martiño e máis eu sobre as cousas do comer, dos animais vinculados á vida diaria nestes pueblos e algunha cousiña máis, por exemplo sobre as tarefas agrarias que fundamentalmente xiraban ao redor do pan. “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño, é un serial de Retrato Sonoro para Sons Podcasts e a voz protagonista é a de Martín Gordo Mostaza. Home centenario do lugar da Teixeira, en Hermisende, provincia de Zamora. Comezaremos hoxe a Martiño falando dalgo que xa escoitaches nalgún capítulo anterior. Subir ás vacas á serra para que pastasen no verán e vixialas para que non viñese o lobo. O sacrificio que comportaba ter a estes animais nas casas e ter unha vaca de a medias… Os porcos, animal fundamental na dieta destas xentes, a importancia das matanzas para ter certo sustento alimenticio durante o ano. E falamos de arrobas. Tamén sobre as castañas que comían as persoas e os porcos. Na contorna da Alta Sanabria hai unhas castañas estupendas, e que se consumen e saen a moitos países do mundo. Todo un negocio nas primeiras datas do outono,pero que toda esta xentiña nota nas costas para apañar. Non hai traballo tan mal agradecido. Os traballos no campo sobre todo a sembra, seitura (a sega) e mallas do pan, do centeo. Ao redor destes traballos do pan podería facerse un podcast exclusivo porque implicaba tanto traballo, tanto tempo, tanta vida… Derivado disto Martín falarache de cocer o pan nos fornos comunitarios e cómo funcionaban por quendas, e da súa paixón por levar sempre unha codia de pan á que botar man cando había fame ou non a había, por lambereteiro. Nas zonas altas existían os neveiros. Qué son? Para qué? Porqué son tan necesarios? Qué está a cambiar no CLIMA para que vaian desaparacendo? O reinado unha festa que se realizaba máis ou menos logo do aninovo ata despois do día de reis. En qué consistía? Quen podía participar? Nunha época do ano onde polo frío e o estado das terras non se podía traballar, era unha forma de entretemento que nos seus tempos foi bastante machista pero que na Teixeira nos últimos que festexaron, souberon adaptar aos tempos.

O que escoitarás neste Episodio 6 van ser as vivencias de quen loitou polas cousas do seu lugariño, da súa aldea, do seu pobo sendo un, mal chamado, alcalde pedáneo. Un cargo, o de alcalde pedáneo, que había que asumir con certa obriga e pouca opción a decir que non, e que Martín, colleu con 32 anos; e loitou, él e todos os alcaldes que ocuparon o seu posto, por conseguir que un lugar que nada tiña, acadase cousas imprescindibles hoxe en día: carretera de aceso, luz, escola, televisión… Tamén sucedéronlle no seu “mandato” acontecementos moi tristes aos que ninguén que exerce unha responsabilidade deste tipo quere que lle ocorra… aínda que él non tivese ningunha responsabilidade no suceso, nin por acción nin omisión. Ao contrario. Recorda que “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño é un serial de Retrato Sonoro en Sons Podcast. Que os vídeos cortos que podes ver nas redes son escollidos e editados por Emmanuel Vázquez. Que as voces que escoitas son a miña, Fidel Mouzo, e a importante de veras, a de Martín Gordo Mostaza, home centenario do lugar da Teixeira, en Hermisende, provincia de Zamora. Que o podcast é editado por Jordi Mirindo. E a voz da presentación e métodos de contacto son os de Lorena.

Imos coas cousas das comunidades veciñais, da vida nos pobos, nas cousas que afectan ao conxunto dos individuos en “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño. Este sería xa o Episodio 7 con Martín Gordo Mostaza, home centenario de La Tejera, no concello de Hermisende, na provincia de Zamora. A temática da vida comunitaria é moi extensa, por iso debes saber que o que traemos hoxe aquí é o primeiro de tres episodios onde falaremos co Ti Martiño destas cousas, e que pechará, non sei se de maneira definitiva este Retrato Sonoro con Martín. Estou a darlle unhas voltas ao tema. Neste que escoitas no día de hoxe falamos de alcumes, nomeadas, adeallos ou como se diría en castelán dos apodos ou motes; a memoria de Martín fai que a conversación derive a diferentes aspectos por exemplo idiomáticos ou xeográficos destes asuntos, polo que os afrontamos desde diferentes maneiras de velos. Apodos de lugares, nomeadas familiares e das diferentes maneiras de aceptar (ou non) os alcumes. Logo falaremos coas persoas que tiveron que marchar, sobre todo a Buenos Aires (Arxentina). Moitas das persoas que escoitades, estamos seguros que como galegas e galegos que sondes, entenderedes do que fala Martiño. Canta xente fixo cartos, canta non e canta da que nunca máis se soubo, unha vez marchou. Por último Martiño falará dos xogos rurais infantís. Habería de todo, pero Martín, o Ti Martiño, recorda moi ben cómo eran eses xogos e como os mozos non deixaban que os máis cativos estivesen ao seu carón… Este podcast é editado por Jordi Mirindo, coa miña voz, Fidel Mouzo; os vídeos curtos que podes ver nas redes sociais son escollidos e editados por Emmanuel Vázquez e a voz da entrada e saída do podcast, de Lorena, Dumakae en Twitter

O protagonista deste podcast é Martín Gordo Mostaza, home centenario (101 anos) do lugar da Teixeira, La Tejera, no concello zamorano de Hermisende e imos a ver qué contamos ou seleccionamos hoxe do que, como che dixen no primeiro episodio, falei co Ti Martiño durante tres tardes aló no verán de 2021. Tal é a cantidade de cousas neste episodio que ademáis creo que sairá o máis longo de todos, que se non che importa imos variar un pouco o esquema, escoitarasme entre as diferentes intervencións, repartidas temáticamente, para que che sirvan de introducción breve e penso que nada intrusiva do que escoitarás de Martiño. Recorda que este podcast non sería posible sen a edición de Jordi Mirindo, a colaboración de Emmanuel Vázquez na selección e edición de clips de vídeo que fai coas grabacións que fixemos in situ en La Tejera con Martín. E por último a voz en off para a presentación do podcast e métodos de contacto é de Lorena @Dumakae en Twitter. Como che dixen no capítulo número 4 íamos falar de pillerías, de algún delito e rivalidades. Algunha cousa máis hai. Comezaremos por algo certamente rápido as rivalidades entre os lugares e Martiño fala da que tiñan o lugar de San Ciprián coa cabeceira do concello, Hermisende… Quizáis xa no anterior podcast poderíamos ter escoitado falar a Martiño do contrabando, pero preferín facelo neste que escoitas, cal era o tipo de contrabando había no lugar, ao que Martiño como escoitarás, non da importancia, sabedor de que a necesidade era máis importante que o valor do traficado de maneira ilegal. Tamén temos falado de médicos. Pero a falta de cartos e a inocencia de quen busca desesperado solución a dores reumáticas ou algún tipo de enfermidade crónica, ás veces facía recurrir ás persoas curandeiras, tamén se lle denominan menciñeiras… O propio Martiño descubriu en Euskadi que tamén tiña certos poderes… cóntacho co seu particular humor. Unha das cousas nesta sociedade tan burocratizada na que vivimos onde temos papeis feitos polas administracións, temos papeis que temos que realizar cos bancos, etc… ás veces saturan, pero falamos dunhas épocas con Martiño nas que había moita palabra e apretón de mans, e unhas cousas chamadas obrigacións entre particulares… e qué podía pasar con elas en momentos concretos… A maioría das casas en urbanizacións ou pisos en cidades ou vilas e pobos grandes están debidamente rexistradas no catastro, no rexistro de propiedade; pero no rural… a cousa non é tan así. Hai xente pagando contribución que, na súa maioría, son lexítimos propietarios, pero sempre haberá quen pague a contribución dunha casa aparentemente abandoada ou deixada para facerse con esa propiedade non sendo así… Os pinos. Xa no propio audio escoitasme sobre algo que me chama a atención destes lugares, moitas persoas de novas ou vellas ían a plantar pinos pero, amigas e amigos que escoitades, aquí non hai pinos… quizáis quedan na zona da Canda e no Padornelo, pero non nas zonas próximas. Conta Martiño que foi un ingreso importante pero que estivo a punto de costarlle un disgusto ás xentes destes sitios co réxime de Franco.

Benvidas e benvidos ao episodio que fai o número 4 de “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño de Retrato Sonoro en Sons Podcast. Agardo que o que levas escoitado do tío Martín, sexa do teu interese, pois escoitar ás nosas persoas maiores, aos nosos vellos, é fundamental para comprender o que somos hoxe, é estar mellor preparados por se nalgún momento é preciso voltar a certas costumes e é botar man da practicidade que usaban no seu día a día. Hoxe falamos de xente que ordena y manda. De Carabineros e Garda Civil. Comezamos coa explicación de qué era unha cousa e qué outra. Os Carabineros, como policía de frontera, fiscal; por ser lugar fronteirizo con Portugal sempre foi necesaria xa que trataban de evitar o contrabando. O pai de Martiño foi carabinero, sabe do que fala. Tamén escoitarás sobre todo ao redor das datas do golpe de estado de 1936, e posteriormente imos a escoitar sobre Gardas Civís. Da mobilización dos diferentes seccións que tiña a Garda Civil na zona da Alta Sanabria e como con 15 anos, o Ti Martiño, viviu todo iso. Como xa che teño dito, Martiño ten unha vida longa e tamén foi garda civil e sabe moito disto. E por último contará unha historia que ben podería formar parte dun programa de televisión morboso de feitos sanguinolentos, e que ben darían tamén para escribir unha boa novela negra ou para facer un podcast. Escoita: unha tormenta serviu como encubridora dun asasinato a sangue fría. Aporte a maiores: nos días nos que ando a preparar este podcast, Alicia López Méndez e Javier López Fernández de San Ciprián de Hermisende presentan a pequena peza audiovisual publicada en Youtube “A menina que vía homes encadenados”, onde contan con testimonios dos presos políticos que estaban en Lubián traballando nos túneles do ferrocarril que construían por este concello nos anos da posguerra. Aquí cho deixamos: A menina que vía homes encadeados. Entra en Sons.red para ver o vídeo. Recorda que este podcast sirve para ter na memoria feitos en lugares como La Tejera (Hermisende, Zamora) e arredores vistos desde a perspectiva dun dos seus habitantes centenarios: Martín Gordo Mostaza.

Benvidas e benvidos a este novo Retrato Sonoro con “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño, en Sons Podcasts. Episodio número 3, e como che avancei no capítulo anterior falaremos da relación coa morte destes lugares. E cando falamos destes lugares, tamén nos referimos a todos en todo momento e todas partes, algo co que as persoas tiveron, temos e terán que lidiar… a morte. Nas contas de Retrato Sonoro nas diferentes redes sociais, Twitter, Instagram ou Facebook, hai unhas peciñas de vídeo moi interesantes onde tamén podes ver apuntes do que hoxe te presentamos. Estas pezas son escollidas e editadas por Emmanuel Vázquez. Comezaremos escoitando a Martiño falar de como as crianzas nestas épocas, influenciadas polos contextos relixiosos e católicos, tomaban con inocencia a morte de, por exemplo, unha irmá pequena. Pasaremos logo polas costumes dos loitos. Gardábanse en función do parentesco coa finada ou finado. Falaremos da medicina, dos médicos que chegaban a maior das veces máis tarde que cedo ás enfermidades. Como estes mesmos médicos dicían, que daquela había de ter certa sorte para sanar, médicos que non tiñan os medios, medicina moi precaria. Logo unha anécdota no que Martiño nos contará dun irmán del, Emilio, militar nun cuartel dos arredores de Madrid, que enfermou, teóricamente mellor atendido que na propia Teixeira e cunhas prescricións médicas cando menos, dubidosas. E concluiremos coa curiosidade de que, trala morte do seu irmán, óptase por inhumar do xeito máis económico posible, e sen moito desprazamento, pois sempre haberá quen se lucre das mortes, imaxina nun traslado Madrid – Teixeira, La Tejera… escoita. Como sempre, Jordi (Sr_Mirindo) é o editor deste podcast e responsable de Sons Podcasts; e Fidel Mouzo a persoa que escoitas.

Segundo episodio de “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño en Retrato Sonoro, de Sons Podcasts. Saúdos. Seguimos en La Tejera, na Teixeira. Hoxe escoitarás ao Ti Martiño falar sobre diferentes aspectos relacionados coa forma de vida nestes lugares, nas propias casas, das familias,… aínda que faremos referencia a lugares comúns cos veciños, ímonos referir ao entorno máis próximo ao individuo. O fogar, o lume, a hora das comidas, a mesma protección (ou non) das casas. Mais que vivir, do mal vivir das xentes das que fala Martiño, dos que estaban antes del e con él. Da familia na que lle tocou nacer e a cantidade de irmás e irmáns que naceron e de todas e todos eles, cantos quedaron, un mal dos tempos dos que falamos… Por último faremos referencia mínima á educación e a presenza de mestres destinados en lugares tan apartados como este e as motivacións dos maestros enviados. A seguir, tes unha serie de fotografías que realicei no seu momento en casas do lugar veciño San Ciprián de Hermisende (recorda que Martiño, sobre todo, fala de La Tejera – a Teixeira-). As fotografías son de María Caxera e no museo que tiña na súa casa o bastante coñecido e recoñecido na contorna Horacio Rodríguez. Grazas a María, a Delfín e a Félix pola posibilidade de realizar as fotos. Recorda que podes contactar connosco a través da conta de Twitter, Instagram e Facebook de Retrato Sonoro de Sons Podcasts. Que Retrato Sonoro somos Fidel, Emmanuel e Jordi cada un cunha función pero todas elas importantes no resultado que atopas nos audios (contidos e edición), vídeos e fotografías.

Igual xa non contabas con que voltaría nalgún momento Retrato Sonoro. Nun formato diferente ao acostumado, pero é que o protagonista deste Retrato Sonoro e dos capítulos que están por vir ben o merece. Tampouco é sinxelo tratar toda a información que me aportou e que teremos que ir debullando pouco a pouco, xa que logo foron 8 horas de conversa co convidado onde falamos de todo. E consideramos, Jordi (o responsable último da plataforma de podcast Sons), Emmanuel Vázquez, fiel colaborador deste podcast e que me axuda nos vídeos promocionais que podedes atopar no Instagram de Retrato Sonoro e outras plataformas e máis eu, Fidel Mouzo, que a mellor maneira de tratar a conversa co noso protagonista, Martín, era facelo desta maneira. Martín. Martiño. O Ti Martiño, como se lle denomina a unha persoa maior e respetable, na contorna de La Tejera, A Teixeira un lugar no concello de Hermisende, na Alta Sanabria que pertence á provincia de Zamora. E cómo en galego? Sinxelo, alí o falan. Cómo lle chamaremos a este podcast? Pois o título xa o dou feito Martiño: “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño. Porqué? Primeiro porque a frase sae do propio Martiño, pero tamén porque é a máxima representatividade do espírito co que Martín enfrontou as súas conversas conmigo. Unha persoa xa vella, porqué non decilo, pero cunhas ganas e forza para contar sobre os temas propostos que é digna de eloxio. Importante: o Ti Martiño ten agora mesmo 101 anos, a outubro de 2022. Preto das 103 primaveras porque cumpre anos o 4 marzo. A súa data de nacemento foi no ano 1921. Nas seguintes fotografías podes ver as homenaxes que se lle teñen feito no seu pobo natal e no País Vasco por estas circunstancias Despois da introdución e de darlle mil voltas sobre con qué comezar a escoitar a Martiño, quedanvos dous audios onde, primeiro falamos dos seus especiais apelidos Martiño Gordo Mostaza e logo o escoitarás nunha das partes onde puxo especial agarimo, como coñeceu e chegou a facer vida en común coa súa compañeira de vida, a xa falecida, Xon. Agardo que vos guste este primeiro capítulo, este primeiro volume, dentro de Retrato Sonoro, de “Verás, verás que te vou a cuntar” co Ti Martiño.

Cómo vai? Chegas a un novo Retrato Sonoro no que, normalmente, o idioma vehicular é o castelán. Agora mudamos ao galego, pero non vai ser un descarte o uso do castelán, vai ser un recurso ao que acudir, cada vez que teñamos alguén que teña algo que contar interesante e que use de maneira habitual esa lingua. Nesta nova etapa, a min, Fidel Mouzo, acompáñame Emmanuel Vázquez, creador de contidos noutros podcasts como Intro ou Desde Boxes. A mecánica do podcast será a mesma, arrincamos cunha imaxe que nos permite fiar unha conversa sobre etnografía, sobre cultura, sobre persoas… O último Retrato Sonoro foi con Teresa Ramiro, a poeta e mariscadora da ría do Burgo que encheu de versos e salitre o noso podcast, e tal parece, que deixou ese amor polo mar inserido en nós e Emmanuel e mais eu, pensamos que era boa idea continuar ese camiño facendo aportacións con persoas do mundo do mar, Polo tanto chegamos a Segundo Blanco Hermida, patrón de barco que ancora no concello de Noia, un deses lugares de mar e ría por antonomasia. Habería outras moitas cousas que tratar da conversa con Segundo, pero deixarémolo para outra canle, que vos avanzamos no audio e do que teredes novas próximamente. Quedade xa con Segundo e desfrutade dunha conversa interesante sobre a situación da pesca artesanal e das experiencias propias deste home de mar. Como tantas persoas do noso país que adican as súas vidas, as súas profesións a surtir de peixe e mariscos as nosas peixerías e mercados. Agradecementos á Taberna O Lelé pola cesión do espazo para a gravación.

Por fín llega un nuevo Retrato Sonoro en Sons Podcasts. Después de meses en el que las circunstancias para todas las personas no han sido óptimas y tenéis que disculpar, el podcast llega cuando debe y siempre llega tarde. Cada vez tenemos más claro que el podcast se vaya construyendo exclusivamente de conversaciones con personas “in situ”, es decir, lo que realmente le aporta valor a las entrevistas es que estemos en persona, cara a cara, los entrevistados y Fidel… Pero bueno, lo que os decimos siempre este podcast de Sons, se hace de rogar porque la gente que tarda en llegar aquí es porque merece mucho la pena, y por eso hoy os traemos a Teresa Ramiro. Poetisa, mariscadora, madre… Todo esto estará desarrollado en el audio… La difícil vida de Teresa está vinculada a un gusto por la literatura, por la poesía, que ha desembocado con algo más de 60 años en un libro: “Fundido a negro” de Editorial Caldeirón, en la serie Baleeiros. Una llegada tardía al mundo de las publicaciones pero que a ella llena y colma un anhelo desde que era bien pequeña: el de escribir. Te hemos dicho que es también mariscadora, una profesión muy dura pero que le daba cierta libertad y a la que tuvo que llegar por las dificultades que tenía para cuidar a la “nena”, Sandra, su hija dependiente. Este Retrato Sonoro es el de la poesía, el del mar, el de la dependencia, el del maltrato, el de la vida y la muerte… Coiteladas de vida, coiteladas de sal. Y Teresa es todo eso y mucho más, solo tienes que entrar, darle a reproducir al audio y escuchar.

Nuevo capítulo de Retrato Sonoro con Ricardo Sanjurjo. Ricardo es párroco, cura, sacerdote… elige tú entre todas las acepciones de alguien que dedica su vida a la religiosidad (la suya y la de los demás) las 24 horas del día. Con Ricardo hablaremos de cómo una persona decide tomar el rumbo de la fe, de los diferentes aspectos que rodean a la vida sacerdotal desde el momento que tomó la decisión y de todas aquellas circunstancias que a mí, Fidel, se me ha ocurrido tratar en esta extensa conversación con Ricardo sobre la Iglesia y sus circunstancias (aquellas más comunes y conocidas, las más desconocidas para los que no vivimos la vida parroquial diariamente e incluso tratamos las más polémicas o las que han estado más en boca de todas con relación a la Iglesia de Roma. Ricardo además de cura es podcaster y lo puedes encontrar en los podcast: Charlas Whovian y Funcionarios del tiempo; y además, escribe en un blog muy interesante en la que habla de muchas cosas vinculadas a la religión y a la sociedad llamado A renglón torcido. Insisto, escúchanos durante estas más de dos horas y cuarenta y cinco minutos que se pueden hacer en un suspiro por el interés de lo que hablamos Ricardo y un servidor y estoy seguro que tu visión sobre la vida sacerdotal y los curas cambiará. Vas a tener que disculpar en alguna fase del episodio los cortes que hay y el sonido, pero es que la plataforma que usamos para poder grabar esta conversación no respondió como esperábamos y nos hizo alguna diablura que ha complicado el tiempo de entrega por los arreglos que hemos tenido que hacerle. Aún así, el resultado está en consonancia con la calidad a la que os tenemos acostumbradas. Recuerda que Retrato Sonoro se publica en Sons Podcast y que la edición final corre a cargo de Jordi, el Sr. Mirindo.

Hola soy Fidel (@m0uz0) y te traigo un nuevo Retrato Sonoro. El de Andrés…. Andrés Moreno es catalán, es escritor (ganador recientemente de algún certamen literario, aunque él le reste importancia), es bastante conocido en el mundo Twitter (@hank_solo), es urbanita reconvertido en pueblerino (dicho con todo el respeto del mundo), es maniático pero no (esto lo vas a tener que escuchar porque es importante) y más cosas que descubrirás según escuches mi conversación con él. Con Andrés tocaremos mil cosas: nacionalismo, redes sociales, cava, vida en el campo, cómo es el proceso creativo de un escritor y humor (mucho sentido del humor) porque a Andrés le gusta reírse de todo y lo hace muy bien en Twitter. En el podcast hacemos referencia de dos cosas que prometimos enlazar: 1. El cortometraje dirigido por Jesús Agudo y basado en su relato Inercia y que puedes ver aquí: https://www.youtube.com/watch?v=JKFE1rdBUh8 2.La asociación en la que colabora de Trastorno Obsesivo Compulsivo (TOC) es “Mon Tocat Baix Penedés” y podéis ver toda la información de su proyecto y en qué están trabajando pinchando encima del nombre de la Asociación. http://www.montocat.com Espero que disfrutéis del podcast como yo al grabarlo y como siempre, desde aquí agradecer a Jordi (@sr_mirindo), su ayuda en la producción de este programa, Retrato Sonoro, orgulloso de pertenecer a Sons Podcasts.

Nuevo, nuevo de verdad, Retrato Sonoro. Sabes que con Fidel, RS es diálogo, es parloteo, cháchara, que resulta llamativa o se sale de lo común. Este con Eugenio se sale de lo ordinario, el título como puedes comprobar ya lo hace. Decirte, que con Eugenio, comienza una nueva época del podcast, cambia un poquito el formato, aunque en un audio conversacional, poca estructura debería haber. Junto a Jordi, hemos decidido hacer algún cambio para agilizar la preparación previa y su posterior edición, pero no para que pierda su esencia. Debo decir que como conversador, con Eugenio he tenido un reto difícil porque centrarnos ha sido una odisea: las fechas, los acontecimientos desordenados… pero creo que entre él y yo hemos cumplido el objetivo, que era presentarte este episodio. Avatares de la vida, amores, enfermedad y sobre todo, su “profesión” durante unos años y la manera abrupta en que la terminó, te llamarán mucho, muchísimo la atención. Escucha. Comentarte también que su historia, la que vino a contarnos aquí llegó a mí por casualidad. Como todas las buenas historias. Este podcast está alojado en Sons.red

Este es el último Retrato Sonoro que conocerás con este formato. Hoy escuchas la historia de Baldomero. Te garantizo que está relacionada con algo de lo que nadie se libra. Hablaremos Baldomero y yo de la muerte. Charlaremos de manera honesta, simple y lo menos morbosa posible, porque Baldomero era enterrador y nos contará mucho de lo que rodeó a su profesión. El Retrato Sonoro de Baldomero rotará sobre cuatro pivotes: el profesional, el lugar físico (el cementerio), lo natural (lo biológico que sucede tras la muerte desde el punto de vista de un sepulturero) y por último lo qué significa para nosotras y nosotros la muerte a nivel social, desde un punto de vista muy personal y subjetivo. Pedirte a tí, que te tomas la molestia de llegar hasta aquí, un favor especial: respeta los pocos silencios que tiene este podcast. Si tienes una aplicación de podcast, la que sea, que elimine estos silencios, desactiva la opción porque existen un par de momentos en los que Baldomero hace de esos silencios un arma que comunica más que mil palabras juntas, de verdad. Baldomero es un tipo sentimental, curioso sobre lo que le rodea y sobre todo profesional. Gracias a Jordi por su edición, consejo y coordinación en Sons Podcasts. Tamara León por su especial (diferente, no tan…) Nota al Pie de hoy. A Javi Álvarez por la cesión, desinteresada y sin estar sujeta a derechos de autor, de su música. Felipe, echa la mano necesaria y sobre todo hoy, a Mertxe que locutará, pondrá voz a la matriarca de las Letras Galegas, Rosalía de Castro, con su poema Negra Sombra. Una catalana leyendo en gallego. Gracias por el esfuerzo, Mertxe. A continuación nos encontrarás a Baldomero y a mí sentados charlando en su casa, si bien espero transportarte a un cementerio, rodeados él y yo de descanso, los vivos acompañados de gente que ya no está pero que son de toda condición económica, edad, nacionalidad, credo…, en un lugar dónde somos todas y todos iguales. A mí me puedes encontrar en Telegram, Twitter, Instagram, Facebook… como @m0uz0, pero que sepas que me llamo Fidel y disfruto mucho haciendo lo que hago en este podcast.

Vuelve Retrato Sonoro y es más Retrato Sonoro que nunca. Por lo simple y por lo cotidiano: “María y el silbido de Antonio Caxera”. Fidel te ha contado mil veces en diferentes podcasts su predilección por la tierra de Sanabria, concretamente, por un lugar chiquitito que se llama San Ciprián de Hermisende. María es una de las pocas habitantes que le quedan, la única que tenía un negocio que trabajaba para el pueblo y ahora se jubila. Nos cuenta una gran parte de su vida dedicada a los demás. Tenía el típico sitio que compartía bar y ultramarinos. Seguro que sabes al negocio que nos referimos, porque al final somos todos de pueblo. La vida de María no es nada extraordinaria pero pensad en ello cuando acabéis de escucharla: ¿Está exenta de mérito por ello? María, por esa “deformación profesional” de los que están detrás de la barra de un bar, está siempre dispuesta a escuchar y a contar. Es una conversadora espectacular. El relato de María no es un relato de completa felicidad, ni de tristeza; el relato de María también lo es de un pueblo, San Ciprián de Hermisende, que se consume y desaparece acuciado por el problema de la despoblación, en el que la desaparición de tiendas-bar como el negocio de María es un drama. En la Nota al Pie de Tamara se mencionan 5 capítulos de podcasts con afán completista: Domingo y un corazón que lo apartó del volante. Manuela y el campanario protector. NTTPodcast: Ciclo del Lobo: “Un fiadeiro ao carón do lume” y “O cortello dos lobos, otras formas de caza y un relato”. Ciclo del Camino: “Un político de la casta, peregrinos recién llegados y el profegrino David”. Gracias a María sobre todo. A Felipe y Mertxe en las locuciones, a Tamara León por su Nota al Pie, a Javi Álvarez por la música, a Jordi por la edición y mucho más; y a tí por escuchar. Esperamos que la conversación con María despierte en tí lo que pretende Fidel: entender la dureza de la vida rural.

Hola, soy Fidel, este es un nuevo Retrato Sonoro, que se difunde en la red de podcast Sons y hoy: “Álex y un apretón en la Moncloa”. Te informo que este va a salir un poco futbolero, pero es pertinente ahora que estamos con el Mundial de Rusia en su recta final, o recientemente acabado, que dependerá de cuando escuches, pero para nada el fútbol es lo más importante de lo que viene a continuación. O no al menos en su totalidad. El fútbol es (casi) todo en su vida, aunque la foto de Álex Lombardero, como puedes comprobar, nada tenga que ver. Porque lo más importante siempre será lo más importante… Retrato Sonoro se convierte en un compendio de historias de otras personas, que complementan un Retrato Sonoro de mí mismo, con mis filias, mis fobias, recuerdos y deseos… Con Álex, he podido recuperar momentos de mi infancia que apenas recordaba y que no necesariamente se dialogan en el podcast; pero esto es lo maravilloso de estos audios… que preparándolos me sirven para reconocerme algo más. Estoy seguro de que Álex, al charlar conmigo, ha tenido esa misma experiencia: de dónde salió, hacia dónde volaba como futbolista y dónde tuvo que detener abruptamente su vuelo; diferentes circunstancias de una vida repleta de historias que le han llevado hasta donde está hoy. Hoy no estará Tamara León en la voz de la Nota al Pie. A cambio habrá tres colaboradores de excepción que han estado en la vida de Álex y que ayudan en forma de audio. Dos más cortos: un amigo de infancia de Álex, Abel, hablándonos de un recuerdo particular con él y de horas de fútbol con el afán de disfrutar, jugar en su más amplio sentido; y otro el de Dani Mallo, un futbolista profesional retirado, que en la actualidad es delegado de la Asociación de Futbolistas Profesionales (AFE) en Galicia, Asturias y Cantabria y que no dudó en ofrecerme su colaboración para que este audio quedase redondo. Gracias sinceras, Abel y Dani. Y la tercera pata para este banco vendrá en una entrevista en esta Nota al Pie: Fernando Blanco, entrenador, seleccionador gallego de Álex en sus inicios; y que como vas a poder escuchar durante el audio, significó mucho para él. Fernando recuerda también con mucho cariño a Álex. Con él hablaremos de diferentes aspectos sobre las cualidades de Álex, sobre fútbol de cantera… Gracias a los de siempre: Felipe y Merche en las locuciones, Javi Álvarez en las músicas que dan color, Ana y Rosalía en los métodos de contacto y esta vez sí puedo decir que a Jordi Mirindo, bastón y responsable último de Sons que realiza el montaje final de este Retrato Sonoro. En este podcast hablamos de que hay una iniciativa para “bautizar” un campo de fútbol de hierba artificial en Sol y Mar, en Oseiro (Arteixo) con el nombre de Álex. Si quieres participar y firmar la petición puedes hacerlo a través del siguiente enlace. Te voy a decir una última cosa de Álex: es campeón del mundo con la selección española sub-20 de fútbol en el Mundial de Nigeria en el año 99 y su historia, en mayúsculas, no tiene desperdicio. Alejandro es todo amabilidad y tiene su punto cachondo… de ahí “Álex y un apretón en la Moncloa”. ¿Que de qué va eso del apretón? Escucha, escucha…

Este es el Retrato Sonoro de Manuel y la tortilla “viche huevo”. Bienvenida-bienvenido a un nuevo Retrato Sonoro. Yo soy Fidel. Siempre ilusiona sacar un capítulo nuevo, pero más si compartes espacio con podcasts en Sons como Gamers Ocupados, El Tritono Podcast, El Rincón Criminal, Librorum, Ondas Revueltas, Descatalogados y Ohhh Tv. Hoy te acerco a Manuel Rodríguez Pan, conocido como “O Chaparro”. La historia de Manuel es una de tantas personas que pasa holgadamente los 80 años y cuentan muchas cosas desconocidas para generaciones más recientes, y que han vivido las diferentes etapas de la última historia de España. Hablaremos de una aldea como es O Rañal, en Arteixo, y que estará muy presente durante toda la conversación. De una infancia donde no había “casi” nada, una adolescencia dura y una vida adulta de vacas gordas y no tan gordas. Es una historia de paralelismos, y ojo, porque si esperas al final, lo que sucederá a continuación, te sorprenderá. Trataremos y mucho un polígono,el de Sabón, aquí en Arteixo, con una nota al pie especial. Una entrevista a Xabier Maceiras que prepara un libro-documental sobre el 50 aniversario de la creación de uno de los polígonos industriales más importantes de España por las empresas que se asientan en él. Vais a conocer circunstancias de este polígono. Puedes conseguir ejemplares dedicados de libros del autor, Xabier Maceiras, entre ellos el Crónicas de Arteixo y Contos Mariños de Carballo, siguiendo las instrucciones que podrás escuchar en el audio. Una última cosa, el podcast es en castellano, pero con gente que se expresa y habla habitualmente en galego, con lo que la conversación, a veces se nos va hacia nuestro idioma; con lo que te pido un poco de esfuerzo que podrás convenir conmigo, valdrá la pena. Tamara León nos hará una “Nota al pie” sobre la División Azul en la que hablaremos de Juan Antonio Sanjurjo Costa que formó parte de la misma. y que podéis ver en este vídeo, realizado por Fran Naveira y Xabier Maceiras. Gracias a los que colaboran en el podcast de una u otra manera: Felipe y Mertxe en las locuciones, Tamara León en la Nota al Pie, al Señor Mirindo en la post-edición y a Ana y Rosalía echando un cable con sus voces infantiles en los métodos de contacto. Toda la música es de Javi Álvarez, pero mencionar que entre ellas se encuentra “Los colegas son los colegas” que realizó con “Dúo Cobra” y se incluyen en los métodos de contacto. En la “Nota al Pie” de Tamara León hablando de la División Azul se usa “La cabalgata de las Valquirias” de Richard Wagner y que se puede conseguir bajo Licencia Creative Commons.

Hola soy Fidel, @M0uz0 en Twitter, llegamos a la última parte de Augusto y nos has acompañado durante un viaje que ha durado más de 3 horas. La conversación con Augusto no ha sido perfecta y me hubiese gustado preguntarle mil cosas más a Lendoiro pero por razones obvias de tiempo no he podido. Si tú eres ajeno al Dépor espero haberte acercado a la persona detrás del dirigente del club de fútbol. En esta parte que te escuchas hoy hablo con Augusto de deuda, de Hacienda, y de dos fechas importantes para el deportivismo: la del 31 de julio de 2013 el día del apocalipsis y la del 30 de noviembre de 2014 muerte de Jimmy. He vivido todo lo que hemos estado hablando en este podcast, he disfrutado de jugadorazos que vinieron y nos hicieron disfrutar, sufrido con jugadores que no cumplían expectativas con respecto a lo que estábamos acostumbrados, disfrutar triunfos y sufrido derrotas, pero con Augusto al frente, yo nunca había perdido la esperanza de que en algún momento volveríamos a lo que en su día vivimos, porque como gestor de ilusión era único. Gracias eternas, por esta conversación y por las horas que has tenido a bien cederme Augusto. Ojalá repetir algún día para charlar de lo que se tercie, incluso de algo que no sea de fútbol. Como siempre agradecer a todos los que ayudáis. Hoy Tamara me va a permitir prescindir de su colaboración en la Nota al Pie. Espero que hayas disfrutado de los anteriores capítulos: "Augusto, o quién es ese que habla todo el tiempo de fútbol", "Augusto y los sueldos de solteros y casados" y este "Augusto y la llegada del apocalípsis" y si te gusta: difunde, entra en iTunes, iVoox, en Sons, en elretratosonoro.es y comenta, critica, cuéntame también tus recuerdos futboleros.

Gracias por seguir pendiente de Retrato Sonoro en esta nueva etapa en la Red Sons Podcasts y a oyentes detrás de las cuentas de twitter y Facebook que han hecho llegar el diálogo con Augusto muy lejos. Este Retrato Sonoro es el de “Augusto y los sueldos de Solteros y Casados”, se titula así para que veas el fútbol que se encontró Lendoiro y el que dejó cuando se fué de presidente del Dépor. Olvídate de historias que te cuentan de que Lendoiro no se adaptó al fútbol moderno, de hecho para mí, Lendoiro es uno de los artífices del fútbol actual. Lo hablo con él. Será un podcast puramente “fanservice” del Dépor y sus años dorados: títulos, selecciones, jugadores… De la manera de gestionar el club de Lendoiro, que cuando asumió estaba destrozado y lo elevó a disputar competiciones o fichaje de jugadores con el Madrid o Barcelona. Comprobarás que nada es fruto de la casualidad. Y una de las cosas más importantes desde mi punto de vista, la gestión de ilusiones y del sentimiento de pertenencia a un club, porque las derrotas gracias a la afición, equipo y directiva también se supieron gestionar en el deportivismo. Hay un momento que se crea una controversia entre Lendoiro y yo con respecto a nuestra antigüedad como socios del Dépor. En el desarrollo de la conversación me fallan mis recuerdos: recogí mi insignia de socio de plata del deportivo, es decir, 25 años de antigüedad, de manos de Augusto a finales de 2011. Con este dato ya cuando llegues a esa parte te darás cuenta de lo que hablo… Disculpa el atrevimiento al personalizar a veces tanto en mi persona, pero es que la época de Lendoiro de presidente, fue parte de mi vida, y la parte futbolera está bastante vinculada a todo lo que hablamos aquí. Como siempre gracias a los que colaboráis en el podcast: Tamara, Mertxe, Felipe, Javi Álvarez y a Jordi. Cada uno sabéis qué aportáis y siempre estoy en deuda. La música usada en este podcast es la siguiente: De Javi Álvarez intro y salida del podcast (Chavala Uzala), incluídos los métodos de contacto que es música del Dúo Cobra donde también participa (Los colegas son los colegas). Al igual que la intro de la “Nota al Pie”, Para la locución de la “Nota al Pie” de Tamara León se usa “Pomp and Circumstance, Op. 39 - March no. 3 in C minor” interpretada por la Eastern Wind Symphony.

Me encanta poder anunciarte que Retrato Sonoro es un feliz componente de la red de podcast Sons, estoy agradecido al Sr. Mirindo por esta invitación que estoy seguro beneficiará mutuamente. Hoy, Augusto Joaquín César Lendoiro, el que ha sido durante muchísimo tiempo presidente del Real Club Deportivo de A Coruña, de la mejor época de su propia historia y que escribió páginas míticas en el fútbol. Aclarar a los que llegan nuevos, que Retrato Sonoro es un podcast o audio hecho por internet que no es profesional, no hay incisión, ni polémica, no busca meterle el dedo en el ojo al invitado; intenta estar cómodo en la conversación y pretende lo mismo con su invitado, no sólo hoy, siempre. Solo espero que disfrutes igual que yo, @M0uz0, de la charla con la persona, que en este caso Augusto. Hablaremos del Dépor de la gran época, de los triunfos, de los títulos, y del de las derrotas, de deudas, de Hacienda, de Jimmy. Pero también hay Liceo, política, vida familiar, por supuesto visión de fútbol. Debes saber que esta conversación con Augusto, será dividida en 3 partes. En este hablaremos del Dépor en los dos capítulos que vendrán, habrá mucho Dépor. Agradecimientos para este podcast: a Erika, a Arthus, a La Novena (en Perillo, Oleiros), a Diego Manzanares, a Juan Ortiz, a José Luis Penas, a los Riazor Blues, al resto de la afición del Dépor… a mi padre. Las razones las encontrarás en el audio. Agradecimientos por la existencia de Retrato Sonoro: RayJaén, Mertxe, Tamara León, Javi Álvarez y ahora por la ayuda en el cambio a la red y asesoramiento en podcasting, a Jordi. Más agradecimientos: a los autores por la música que se ha usado en este podcast: - Javi Álvarez por la música del podcast. También por “Los colegas son los colegas” de los métodos de contacto que realizó a medias en Dúo Cobra. La música del final es "Chavala Uzala" también de Javi Álvarez con su grupo Sr. Anido & Sra. Álvarez - En la nota al pie: De la Sinfonía nº 9, del Nuevo Mundo, de Antonín Dvo?ák, “Allegro con fuoco”.

Hola. ¿Se puede? Soy @M0uz0 y me vas a permitir esta intromisión en el podcast Retrato Sonoro. Tengo el gusto de presentarte un nuevo proyecto podcastero: "Conversaciones desde El Pico del Fraile" que voy a hacer al 50% con Toño o @xibeliuss en Internet. Este nuevo podcast va a ocupar tu suscripción de Retrato Sonoro en los dos primeros episodios para presentártelo y que puedas saber que existe. ¿Porqué lo hace? Porque tengo la intuición de que si las historias que te acerco en Retrato Sonoro te gustan, éstas te pueden hacer disfrutar tanto o más. Historias que parten de lo particular que tiene el mundo rural, y más concretamente el rural sanabrés (comarca de Sanabria) y que salen desde este podcast hacia lo universal. En este primer capítulo, Toño y yo, nos presentamos para contarte cuáles son nuestras pretensiones, quién es @xibeliuss y qué es la Hospedería El Pico del Fraile, el lugar que nos brinda la posibilidad de encontrarnos con gente muy interesante. Gracias por escuchar y sobre todo, si te gusta, puedes suscribirte de dos maneras... pero la más interesante será a través del Magazine Por Momentos que coordina @mespaznar y que todos los días 1 de cada mes te presentará a modo de "revista" este contenido y muchos otros. También podrás hacerlo a través del canal de iVoox de Retrato Sonoro. Ya no molesto más, te dejo con nuestra primera aparición, la de Toño y mía en Conversaciones desde El Pico del Fraile.

Hola. Este es el Retrato Sonoro de: Paco, ¡Y a ver qué pasa hoy! Paco Cester hoy en una conversación abrumadora, impresionante y te diría que profunda… Dos horas y media de conversación, notas al pie, la música de Paco y su grupo Aborígenes del Cemento. La primera intentona duró más de 3 horas. Tómate tu tiempo, para, vuelve, reengancha; porque las experiencias Paco lo que nos cuenta no te defraudará. Paco ha vivido en un filo toda su vida y aunque ha caído del lado complicado siempre lo ha usado para impulsarse. Este podcast es toda una experiencia. Paco Cester, zaragozano, es productor de televisión, es cantante y podcaster junto a la tropa que lo acompaña en "Amañece que no es poco". Te pido un favor, en la conversación hay mil minidebates, temas que se quedan cortos en un audio extenso, también tú puedes tomarlos como tuyos y participa comentando y proponiendo a través de los medios de los que dispone el podcast: Twitter, Facebook, etc. Vida, muerte, enfermedad, amistad, amor, fama… echa cuentas. En el podcast se hace referencia a la web elretratosonoro.es, estamos trabajando en darle un nuevo impulso por lo que estos días no funcionará como debe. Gracias por la paciencia y disfruta con Paco Cester en este nuevo "Retrato Sonoro".