DW | Amharic - News

ዩናይትድ ስቴትስ ጀርመን የሚገኙ ወደ 5 ሺህ የሚጠጉ ወታደሮቿን እንደምታሳውጣ ባለፈው ሳምንት ማሳወቋ በጀርመን ብሎም በአውሮጳ የሰሞኑ ዐቢይ የመነጋገሪያ ርዕስ ሆኗል። ይህ የአሜሪካን ውሳኔ የጀርመን መራኄ መንግሥት ዋሽንግተን በኢራን ላይ የከፈተችውን ጦርነት ስልት ከተቹ በኋላ ይፋ መደረጉ ጉዳዩ ይበልጥ ትኩረት እንዲስብ አድርጓል።

የጥንት ኢትዮጵያዊያን አርበኞች ድል 85 ኛው ዓመት መታሰቢያ በዛሬዉ ዕለት ታስቦ ዉሏል። ሚያዚያ 27 ኢትዮጵያውያን የፋሽስት ወረራን በሕብረትና በአርበኝነት ተጋድሎ የቀለበሱበት ቀን ነው። ይህ ድል ኢትዮጵያውያን ላይ ከፍተኛ ውድመት፣ እልቂት ከደረሰ እና መስዋዕትነት ከተከፈለ በኋላ የተገኘ ነዉ።

በ7ኛው ሀገራዊ ምርጫ በደቡብ ወሎ ዞን የሚሳተፉ ተፎካካሪ የፖለቲካ ፓርቲዎች፤ ገዢው ፓርቲ የመንግሥት መዋቅርን በመጠቀም እያደረሰብን ያለው ተጽዕኖ እና በአካባቢው ያለው የጸጥታ ስጋት ለምርጫ ቅስቀሳ ሥራችን እንቅፋት ሆኖብናል አሉ። ፓርቲዎቹ ይህ የምርጫውን ታማኝነት ጥያቄ ውስጥ የሚከተዉ ነዉ ብለዋል።

የኢትዮጵያ መንግሥት የነዳጅ ችርቻሮ መሸጫ ዋጋ ላይ ትናንት ጉልህ ጭማሪ አድጓል። በዚህ መሠረት በሊትር 23 ብር ጭማሪ የተደረገበት ቤንዚን 167 ብር ከ50 ሳንቲም እየተሸጠ ነው። ኬሮሲን እና የአውሮፕላን ነዳጅ ደግሞ ከእጥፍ በላይ የዋጋ ጭማሪ ተደርጎባቸዋል። አንድ የምጣኔ ሐብት ባለሙያ ኹኔታው አደጋ እንዳይፈጥር ሥጋታቸውን ገልፀዋል።

የአሜሪካ የጦር ሚኒስቴር (ፔንታጎን) በጀርመን ከሰፈሩት ወታደሮቹ ቢያንስ አምስት ሺውን የሚያስወጣ መሆኑን ባለፈው አርብ አስታውቋል።ፕሬዚዳንት ትራምፕ በማግስቱ በሰጡት መግለጫም ተጨማሪ ወታደራች ከጀርመን ሊወጡ እንደሚችሉ ብቻ ሳይሆን በጣሊያንና ስፔን ካሉት ወታደሮችም ተመላሾች ሊኖሩ እንደሚችሉ ፍንጭ ስተዋል።

ለደን ሀብት መመናመን ዋነኛ ምክንያቱ በአብዛኛው ሰዎች ቢሆኑም የተራቆተ አካባቢን በዛፍና ተክሎች ሸፍነው አረንጓዴ የሚያለብሱትም ያው ሰዎች ናቸው። የዛሬው የጤና እና አካባቢ በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል አሶሳ ከተማ ከ30 ዓመታት በላይ የተራቆተ አካባቢን በሀገር በቀል ዛፎች፣ አትክልትና ፍራፍሬዎች በማልበስ የተሸለሙ ሰው ያስተዋውቀናል ።

በህወሓት ውሳኔ መሠረት በጳጉሜ 2012 በተካሔደው እና ፌድራል መንግሥት “ሕገ-ወጥ” ባለው ምርጫ የተመሠረተው የትግራይ ክልል ምክር ቤት በመጪዎቹ ቀናት ይሰበሰባል ተብሎ ይጠበቃል። የምክር ቤቱ ወደ ሥራ መመለስም ይሁን የሚያሳልፋቸው ውሳኔዎች የትግራይ ክልል እና የኢትዮጵያ ፌደራል መንግሥት ቀጣይ ግንኙነት ምን እንደሚመስል የሚበይኑ ይሆናል።

ናሳ ያለፈው ማክሰኞ፣ በጎርጎሪያኑ ሚያዚያ 22 ቀን ፣ ከስርዓተ ፀሐይ/ Solar System/ ውጭ ያሉ ፕላኔቶችን ለመፈለግ እና ያልታወቀ ቁስ ሀይልን ሚስጥሮችን ለመመርመር አዲስ ቴሌስኮፕ ይፋ አድርጓል። በመጭው መስከረም ተልዕኮውን ለመጀመር ወደ አፅናፈ ዓለም ወይም ዩንቨርስ የምትጓዘው ይህቺ ቴሌስኮፕ ሮማን የሚል ስም ተሰጥቷታል።

በአማራ ክልል በተለያዩ አካባቢዎች የተከሰተው የነዳጅ እጥረት አሽከርካሪዎችን ለከፋ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ቀውስ መዳረጉ ተገለጸ። አሽከርካሪዎች፣ ከሁለት ሳምንት እስከ አንድ ወር ለሚደርስ ጊዜ ስራ በማቆማቸው ለቤት ኪራይና ለዕለት ጉርስ መቸገራቸውን ተናግረዋል።

በኦሮሚያ ክልል የቀጠለው ግጭት ዕልባት እልባት እንዲያገኝ ጥረቶች ቀጥለዋል። ከሰሞኑ ፋነ ነጋ የሚል ስያሜ የተሰጠው እና ወጣቶችን ያሳተፈ የሰላም ጉባኤ አዳማ ከተማ ውስጥ ተካሂዷል። በክልልu የተለያዩ አካባቢዎች የሚኖሩ ነዋሪዎች ሄድ መለስ የሚለው የጸጥታ መደፍረስ ዘላቂ እልባት እንዲበጅለት ሁሌም ምኞታችን ነው ይላሉ ።

የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዘላቂ የልማት ግቦችን ለማሳካት ያሰቀመጠው ቀነ ገደብ ከአምስት አመታት ያነሰ ጊዜ ብቻ ቀርተውታል።አብዛኛዎቹን ግቦች ከማሳካት አንጻር ግን አፍሪካ ወደ ኋላ መቅረቷን በህብረቱ ጉባኤ ላይ የተገኙ ተናጋሪዎች አመልክተዋል።

በኢትዮጵያ ድህረ ግጭት አካታች የእርቅ እና የሰላም ሂደት ማመቻቸት አስፈላጊ መሆኑን፣የኢትዮጵያውያን ሕዝባዊ ማኅበራት ጉባዔ (ኢሕማጉ) አመለከተ። በአሜሪካ የሚገኘው ማኅበሩ፣ “ኢትዮጵያን ለማዳን ምን መደረግ አለበት” በሚል ርዕስ፣ሰሞኑን በታዋቂ ምሁራን የተመራ ሕዝባዊ ጉባኤ አካሂደዋል።

አገልግሎቱ አሁን ላይ በመካከለኛው ምስራቅ ጦርነት ምክንያት በተከሰተው የነዳጅ አቅርቦት እጥረት የወጪ ንግድ ትልቅ ፈተና የሆነው የኮንትነር እጥረት በመቅረፍ ወጪ-ገቢ ንግዱን ለማቀላጠፍ እንደሚረዳ ተገልጿል።

የኢትዮጵያ ሕዝባዊ አብዮታዊ ፓርቲ (ኢሕአፓ) ለሚያዚያ 30 ቀን፣ 2018 ዓ.ም. በተናጥል በ10 ከተሞች ጠርቶ የነበረውን የአደባባይ ሰልፍ መሰረዙን ዐሳወቀ፡፡ ትብብር ለኢትዮጵያ አንድነትን ከመሰረቱ አራት የፖለቲካ ድርጅቶች አንዱ የሆነው ኢሕአፓ ሰልፉ እንደትብብር ለኢትዮጵያ አንድነት ቅንጅት ወደፊት ቀኑ ተለይቶ እንደሚጠራም ነው ያሳወቀው፡፡

ኢትዮጵያ ከዚህ ቀውስ ራሷን ማግለል የምትችለበት አቅም በርግጥ የላትም። ምክንያቱም ከ90 በመቶ በላይ ለምትጠቀመው ነዳጅ ጥገኝነቷ በዚህ በተቃወሰውው የመካከለኛው ምስራቅ ቀጠና ላይ በመሆኑ ነው። ይህ ደግሞ የሩቁ ሰደድ እሳት ዛሬ ለአንዳንዱ ቤተሰብ አስቀድሞ የቀውሱ ገፈት ለመቅመስ ምክንያት መሆኑ ነው ከየአካባቢው የሚሰማው።

በዛሬው የስፖርት መሰናዶ፦ አዲስ አበባ ውስጥ ስለተደረገው የመጀመሪያው ግራንድ ፕሪ ፉክክር ዘገባ ይኖረናል ። ባዬር ሙይንሽን ከወዲሁ ዋንጫውን ማንሳቱን ስላረጋገጠበት የጀርመን ቡንደስሊጋም ዳሰሳ ይኖረናል ። ማንቸስተር ሲቲ አርሰናልን ድል አድርጎ በነጥብ ተጠግቶታል ።

በሱዳን ጦርነት በሺሕዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በድሮኖች ጥቃት ጭምር ተገድለዋል። ጦርነቱ አራተኛ ዓመቱን ሲጀምር 34 ሚሊዮን ሰዎች ሰብአዊ ርዳታ ይጠብቃሉ። ሀገሪቱን ለሁለት የከፈላትን ጦርነት ለማቆም የሚደረገው ጥረት እስካሁን አልተሳካም። ጦርነቱ ከሱዳን ድንበር በመሻገር ወደ ጎረቤት ሀገሮች ተዛምቶ “ከቁጥጥር ውጪ” ሊሆን እንደሚችል ሥጋት አለ።

ሚያዝያ 7 ቀን፣ 2018 ዓ.ም. ማንነታቸው ባልታወቁ ሰዎች ከሥራ ቦታው የተወሰደው ጋዜጠኛ ሚሊዮን በየነ «አሁንም ያለበት ቦታ አይታወቅም» ሲል አሠሪው አዲስ ስታንዳርድ ዛሬ አሳወቀ።

ከሰሞኑ በኦሮሚያ ክልል ምዕራብ ሸዋ ዞን አምቦ ከተማ እና ባሌ ዞን ሮቤ ከተማ ውስጥ በተናጥል የተፈጸሙ ድርጊቶች በማኅበራዊ መገናኛው የበርካቶችን ትኩረት ስበዋል። በሮቤ ዕድሜያቸው ጠና ያለው አባት በጎረምሶች ሲደበደቡና በአምቦ ደግሞ የተደራጁ ናቸው የተባሉ ወጣቶች በተለያዩ አጋጣሚዎች ሰላማዊ ዜጎች ላይ አሰቃቂ ድብደባዎችን ሲፈጽሙ ነው የታዩት።

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ከጥቅምት 24 ከ2013 ዓ.ም በፊት የተመረጠው የትግራይ ክልል ምክር ቤት ወደ ሥራ እንዲመለስ መወሰኑን አስታወቀ። የፖለቲካ ፓርቲዎች እና አንድ የሲቪክ ድርጅት፣ የህወሓት ውሳኔ በክልሉ ዳግም የጦርነት ሥጋት እንደሚፈጥር ገልፀዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ባለፈው ሣምንት የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዝደንት ሌፍተናንት ጄኔራል ታደሰ ወረደን የሥልጣን ዘመን ለተጨማሪ አንድ ዓመት እንዳራዘሙ ጽህፈት ቤታቸው አስታውቋል። የሰሜን ኢትዮጵያ ጦርነት በገታው ግጭት የማቆም ሥምምነት ለተቋቋመው ጊዜያዊ አስተዳደር ሉቴናንት ጄኔራል ታደሰ ሁለተኛ ፕሬዝደንት ናቸው።

ስምንት ክልላዊ የፖለቲካ ድርጅቶችን ያሰባሰበው "ሰላም ለኢትዮጵያ" የተባለው ጥምረት፣ በጥምረቱ ላይ ደረሱ ያላቸው ጥሰቶችና ችግሮች በአስቸኳይ መፍትሔ ካልተሰጣቸው ራሱን ከምርጫ ለማግለል እንደሚገደድ ገለፀ። ጥምረቱ ዓርብ ባወጣው መግለጫ በአባሎቹ፣ በደጋፊዎቹ እና በዕጩዎቹ ላይ "ጥቃት፣ የሰብአዊ መብት ጥሰት" እየተፈፀመ መሆኑን አስታውቋል።

ቱርክ በሶማሊያ የባህር ዳርቻ ነዳጅ ለማውጣት ዝግጅት ላይ ነች፡። ለነዳጅ ፍለጋው ባለፈው ሳምንት የአገሪቱ ትልቅ መርከብ ካግሪ ቤይ፤ ከሞቃዲሾ የባህር ዳርቻ ደርሳለች። በጎርጎሪያኑ በ2024 ሁለቱ ሀገራት የመከላከያ እና የኢኮኖሚ ትብብር ማዕቀፍ ስምምነት ተፈራርመዋል። ትብሩ አሁን ወደ ነዳጅ ፍለጋ አድጓል።

ወደብ ተከራይታና ነዳጅ ከዓለም ገበያ ገዝታ የምታስገባው ኢትዮጵያ በአሜሪካ፣ እስራኤል - ኢራን ጦርነት ምክንያት ኢኮኖሚዋ በብርቱ ሊፈተን እንደሚችል በነዳጅ ማቅረብ ዘርፍ የተሠማሩ ሰው ሥጋታቸውን ገለፁ። ጦርነቱ "የዓለም የንግድ ሥርዓትን አዛብቷል" ያሉ አንድ ተንታኝ በበኩላቸዉ"ጦርነቱ ቢቋጭ እንኳን ጉዳቱ ለረጅም ጊዜ የሚቆይ ነው" ብለዋል።

መጋቢት 24 ቀን 2018 ዶክተር ዓብይ አህመድ በሰላማዊ የስልጣን ሽግግር የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚንስትር ሆነው ወደ መንበረ ስልጣን መጥተዋል። የእሳቸው ወደ ስልጣን መምጣት የኢህአዴግን አመራር ይወቅሱ በነበሩ በብዙዎች ዘንድ የለውጥ ተስፋ አሳድሯል።ያም ሆኖ፣ መንግስታቸው እንዳጀማመሩ አለመቀጠሉ፤ የነበረው የለውጥ ተስፋ መደብዘዙ ይነገራል።

ህወሓት የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር ለአንድ ዓመት መራዘሙ በፕሪቶሪያው ግጭት የማቆም ስምምነት ፈራሚዎች ውይይት ያልተደረገበት፣ ከእውቅናየ ውጪ የተላለፈ እና የኢትዮጵያ መንግሥት የተናጠል ውሳኔ መሆኑ ሊታወቅ ይገባል አለ።

በታይላንድ ሱፐር ማርኬት ውስጥ ትሰራላችሁ በሚል ተታለው ሄደው ካምቦዲያ የሚገኝ የአጭበርባሪዎች ማዕከል ውስጥ ራሳቸውን ያገኙ ሁለት ኢትዮጵያውያን ተሞክሮዋቸውን አጋርተውናል። ለአራት ወራት ያህል በግጃጅ ህገ ወጥ ስራ እንዲሰሩ ተደርገው ነበር።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ፕሬዝዳንቱን የዛሬ ዓመት ሲሾሙ "የትግራይ ሕዝብ የጠማውን ሰላም እና ልማት" ለማሳካት እንደምጠቅም ጠቅሰው ፕሬዝዳንቱ "እጅግ ጠቃሚ የሆነ ነገር ሠርቶ ለማለፍ ታሪክ የሰጣቸውን ዕድል እንደሚጠቀሙበት ተስፋ አደርጋለሁ" ሲሉ ምኞታቸውን ገልፀው ነበር።

የዓለም የቱሪዝም፣ የዓየር መንገድና የሆቴል ኩባንዮች ከስረዋል።የከፋዉ ኢራን የሆርሙስ ወሽመጥን መዝጋትዋ ነዉ።የዓለም 20 በመቶ ነዳጅ ዘይት፣ የማደበሪያ ንጥረ ነገር፣ ማዕድናት፣ የግብርና ዉጤቶችና ሌሎች ሸቀጦች የሚተላለፍበበት መስመር በመዘጋቱ ጦርነቱን የከፈቱት የዩናይትድ ስቴትስና የእስራኤልን ጨምሮ የዓለም ምጣኔ ሐብት እየተሽመደመደ ነዉ።

84ኛው የጥንታዊት ኢትዮጵያ አርበኞች የድል በዓል ዛሬ ሚያዝያ 27 ቀን 2017 ዓ.ም በአዲስ አበባ ተከብሯል። የፋሽስት ጣልያን መንግሥት ኢትዮጵያን ዳግም የወረረበትና ከአምስት ዓመታት የአርበኞች ተጋድሎ በኃላ ተሸንፎ የወጣበት ይህ ዕለት፣ በወራሪው ኃይል ወርዶ የነበረው የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ ዳግም በክብር የተሰቀለበት ነው።

ኢትዮጵያ ከጣሊያን ዳግማዊ ወረራ ተላቃ በ1933 ዓ.ም. ከአደዋ ድል በኋላም ዳግም ነጻነቷን ያረጋገጠችበት እለት የሚታወስበት የአርበኞች ቀን ዛሬ አዲስ አበባ በአርበኞች ሃውልት እለቱ ለ82ኛ ጊዜ ነው ታውሶ የዋለው፡፡ ዕለቱን በማስመልከት ማለዳ ላይ መድፍ ተተኩሷል፡፡ የአገሪቱ ርዕሰ ብሔር አርበኞች አደባባይ ተገኝተው የአበባ ጉንጉን አኑረዋል፡፡

የኢትዮጵያ አርበኞች ከአምስት ዓመታት ዉጊያ በኋላ የኢጣሊያ ወራሪ ጦርን ድል ያደረጉበት 78ኛ ዓመት በዓል ዛሬ በመላዉ ኢትዮጵያ ተከብሮ ዋለ።